相 nimitta
在本站已譯經文中的出處
經文DN0 DN0 MN0·§16 MN12 SN1·篇首·§19 SN8 AN1·篇首·§19 AN2·篇首·§1 Vism1·§15 Vism1 VB7·§356 VB7·§363 DN1·§21 DN2·§205 等共 196 處
義注DN1·§7 MN1·§2 SN8·§212 AN1-1·§1 Vism·卷首·§2 DS·卷首 VB6·§227 KV1·§53 DN1·§20 DN1·§28 DN2·§204 DN11·§494 DN14·§4 DN14·§17 等共 193 處
漢語詞典(PCED 2.0.2 九部)
巴漢詞典(明法增訂)Nimitta
(cp.梵nimitta, to mā),【中】跡象(sign),預兆(omen),前兆(portent),因素(prognostication)。nimittaggāhī,【形】取相,被向外的告示引導離開。nimittapāṭhaka,【陽】預知的人。pubbanimitta﹐前兆。VbhA. (CS:p.148)︰Saṅkhepato paṭisandhiyā tīṇi ārammaṇāni honti--kammaṁ, kammanimittaṁ gatinimittanti. Tattha kammaṁ nāma āyūhitā kusalākusalacetanā. Kammanimittaṁ nāma yaṁ vatthuṁ ārammaṇaṁ katvā kammaṁ āyūhati. Tattha atīte kappakoṭisatasahassamatthakasmimpi kamme kate tasmiṁ khaṇe kammaṁ vā kammanimittaṁ vā āgantvā upaṭṭhāti.…(CS:p.149) Gatinimittaṁ nāma nibbattanaka-okāse eko vaṇṇo upaṭṭhāti. Tattha niraye upaṭṭhahante lohakumbhisadiso hutvā upaṭṭhāti. Manussaloke upaṭṭhahante mātukucchikambalayānasadisā hutvā upaṭṭhāti.(在結生,約略說,有三種所緣︰業、業相、趣相。此中,業︰已累積的善不善業。業相︰指累積的作(善不善)業的所緣的樣貌。此中,過去百千俱祇劫已作的業,以業或業相來了之後,就生起。趣相︰在空中出現的某景象,此中,在地獄的話,生起那地方的銅鍋(lohakumbhī)之類。在人間的話,生起母胎(mātukucchi)、毛織品(kambala)、車子(yāna)之類。) 《阿毘達摩廣釋》(Vibhv.CS:p.191~2.) :Apica paccuppannaṁ kammanimittaṁ cuti-āsannappavattānaṁ pañcadvārikajavanānaṁ ārammaṇaṁ hoti. “Pañcadvārika-kammañca paṭisandhinimittakaṁ na hoti paridubbalabhāvato”ti. (此外,臨終轉起現在(當面)的業相,為五門諸速行的所緣。不過,五門的業過於微弱,不會是結生的相。) (按︰五門心路之後,緊接著意門心路,意門心路取五門心路的所緣。)
(cp.梵nimitta, to mā),【中】跡象(sign),預兆(omen),前兆(portent),因素(prognostication)。nimittaggāhī,【形】取相,被向外的告示引導離開。nimittapāṭhaka,【陽】預知的人。pubbanimitta﹐前兆。VbhA. (CS:p.148)︰Saṅkhepato paṭisandhiyā tīṇi ārammaṇāni honti--kammaṁ, kammanimittaṁ gatinimittanti. Tattha kammaṁ nāma āyūhitā kusalākusalacetanā. Kammanimittaṁ nāma yaṁ vatthuṁ ārammaṇaṁ katvā kammaṁ āyūhati. Tattha atīte kappakoṭisatasahassamatthakasmimpi kamme kate tasmiṁ khaṇe kammaṁ vā kammanimittaṁ vā āgantvā upaṭṭhāti.…(CS:p.149) Gatinimittaṁ nāma nibbattanaka-okāse eko vaṇṇo upaṭṭhāti. Tattha niraye upaṭṭhahante lohakumbhisadiso hutvā upaṭṭhāti. Manussaloke upaṭṭhahante mātukucchikambalayānasadisā hutvā upaṭṭhāti.(在結生,約略說,有三種所緣︰業、業相、趣相。此中,業︰已累積的善不善業。業相︰指累積的作(善不善)業的所緣的樣貌。此中,過去百千俱祇劫已作的業,以業或業相來了之後,就生起。趣相︰在空中出現的某景象,此中,在地獄的話,生起那地方的銅鍋(lohakumbhī)之類。在人間的話,生起母胎(mātukucchi)、毛織品(kambala)、車子(yāna)之類。) 《阿毘達摩廣釋》(Vibhv.CS:p.191~2.) :Apica paccuppannaṁ kammanimittaṁ cuti-āsannappavattānaṁ pañcadvārikajavanānaṁ ārammaṇaṁ hoti. “Pañcadvārika-kammañca paṭisandhinimittakaṁ na hoti paridubbalabhāvato”ti. (此外,臨終轉起現在(當面)的業相,為五門諸速行的所緣。不過,五門的業過於微弱,不會是結生的相。) (按︰五門心路之後,緊接著意門心路,意門心路取五門心路的所緣。)
漢譯水野弘元《巴利語辭典》(黃秉榮譯)nimitta
n. [〃] 相, 因相, 前兆, 瑞兆, 徴相, 特相, 佔相, 現相, 婬相, 界標, 標識, 理由. acc. nimittaṃ; instr. nimittena 因~的理由, 因~之故, 為了~. -ānusārin 跟隨相貌徴相(following outward signs). -kamma 示相業. -karaṇa 相因, 取相. -kosalla 相善巧. -gāhin 執取相貌徴相的. -mattā 少量相貌女, 不全形(不完整)女. [(譯者補充) (acc. nimittaṃ) 和 (instr. nimittena)都是做副詞且意思相同. cf. nidāna 的 acc. nidānaṃ].
n. [〃] 相, 因相, 前兆, 瑞兆, 徴相, 特相, 佔相, 現相, 婬相, 界標, 標識, 理由. acc. nimittaṃ; instr. nimittena 因~的理由, 因~之故, 為了~. -ānusārin 跟隨相貌徴相(following outward signs). -kamma 示相業. -karaṇa 相因, 取相. -kosalla 相善巧. -gāhin 執取相貌徴相的. -mattā 少量相貌女, 不全形(不完整)女. [(譯者補充) (acc. nimittaṃ) 和 (instr. nimittena)都是做副詞且意思相同. cf. nidāna 的 acc. nidānaṃ].
巴漢詞典(Mahāñāṇo)Nimitta
【中】 跡象,預兆,前兆,因素。 ~ggāhī, 【形】 性感的,被向外的告示引導離開。 ~pāṭhaka, 【陽】 預知的人。(p177)
【中】 跡象,預兆,前兆,因素。 ~ggāhī, 【形】 性感的,被向外的告示引導離開。 ~pāṭhaka, 【陽】 預知的人。(p177)
巴利語彙解(瑪欣德)nimitta
禪相。意為標誌、標記、徵兆。禪修時由於專注禪修所緣而生起的影像為禪相。禪相由心想而生,屬於概念法。<br>有三種禪相:遍作相(parikammanimitta)、取相(uggahanimitta)和似相(paṭibhāganimitta)。<br>在三種禪相中,四十種業處都可通過適當的方法獲得遍作相與取相,但只有十遍、十不淨、身至念與入出息念22種業處才能獲得似相,並且必須通過專注似相證得近行定與安止定。
禪相。意為標誌、標記、徵兆。禪修時由於專注禪修所緣而生起的影像為禪相。禪相由心想而生,屬於概念法。<br>有三種禪相:遍作相(parikammanimitta)、取相(uggahanimitta)和似相(paṭibhāganimitta)。<br>在三種禪相中,四十種業處都可通過適當的方法獲得遍作相與取相,但只有十遍、十不淨、身至念與入出息念22種業處才能獲得似相,並且必須通過專注似相證得近行定與安止定。
巴利文-漢文佛學名相辭彙(張文明)Nimitta
相;現相;標識;徵相;瑞兆Uggaha nimitta(取相) Paṭibhāga nimitta(似相)
相;現相;標識;徵相;瑞兆Uggaha nimitta(取相) Paṭibhāga nimitta(似相)
Digital Pāḷi Dictionary
nimitta 1 ✓
mark; sign; symbol; indication; lit. measured down
mark; sign; symbol; indication; lit. measured down
nt · ni + √mā > mi + tta · ni √mā 5 nā (measure) · nimitta [nimā]
nimitta 2 ✓
mental feature; aspect of experience; lit. measured down
mental feature; aspect of experience; lit. measured down
nt · ni + √mā > mi + tta · ni √mā 5 nā (measure) · nimitta [nimā]
nimitta 3 ✓
sign; omen; portent; lit. measured down
sign; omen; portent; lit. measured down
nt · ni + √mā > mi + tta · ni √mā 5 nā (measure) · nimitta [nimā]
PTS 巴英詞典
載入中…
本站定名的記錄
此詞的譯名沿用既定術語體系,勘誤記錄中沒有針對它的改動條目。
本頁地址
/w/nimitta/純 ASCII,粘到哪裡都不變形/术语/相/