根 indriya
在本站已譯經文中的出處
經文DN2·§171 MN5 SN1-4 AN1-14.4·§230 Vism1·§13 DS1·§127 VB1·§33 DK4·§184 PP1·§6 KV1·§110 YA10·§4 DN2·§193 DN2·§213 DN8·§400 等共 520 處
義注DN2·§170 MN1·§5 SN1-1·§5 AN1-2·§16 Vism·卷首·§5 DS·卷首 VB1·§34 DK4·§179 PP1·§1 KV1·§28 YA10·§1 DN2·§192 DN2·§213 DN10·§454 等共 193 處
漢語詞典(PCED 2.0.2 九部)
巴漢詞典(明法增訂)Indriya
(indra王﹑主神+iya),【中】操縱主要的,根,官能。indriyagutti,【陰】留心著官能。indriyadamana,【中】indriyasaṁvara,【陽】抑制官能(守護諸根)。Bāvīsatindriyāni(二十二根):cakkhundriyaṁ眼根, sotindriyaṁ耳根, ghānindriyaṁ鼻根, jivhindriyaṁ舌根, kāyindriyaṁ身根, manindriyaṁ意根, itthindriyaṁ女根, purisindriyaṁ男根, jīvitindriyaṁ命根, sukhindriyaṁ樂根, dukkhindriyaṁ苦根, somanassindriyaṁ喜根, domanassindriyaṁ憂根, upekkhindriyaṁ舍根, saddhindriyaṁ信根, vīriyindriyaṁ精進根, satindriyaṁ念根, samādhindriyaṁ定根、paññindriyaṁ慧根﹐anaññātaññassāmītindriyaṁ未知當知根, aññindriyaṁ已知根, aññātāvindriyaṁ具知根。channaṁ indriyānaṁ﹐六根(眼(斫乞蒭)、耳(羯拏)、鼻(竭羅拏)、舌(加賀縛)、身(迦野)、意(麼那)。indriyesu guttadvāratā(梵indriya-gupta-dvāratā)﹐護諸根門(於諸(六)根守門)。indriyesu aguttadvārā﹐不護諸根門。vatthu-purejātindriya(梵indriyādhisṭhāna根所依處)﹐依處前生根(指五淨色)。Katamo ca puggalo indriyesu guttadvāro? Tattha katamā indriyesu guttadvāratā? Idhekacco puggalo cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī; yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.…(什麼人‘護諸根門’呢?在此什麼是護諸根門呢?在這裡有一種人以眼見色之後,不執取相、不執取微細相;若是不保護眼根而住的原因,諸貪憂、惡不善法則流入。那種防護上路,則守護眼根,在眼根上到達防護。…) SA.47.44./III,230. “indriyasaṁvaro nāma chadvārarakkhaṇamattameva”(護(諸)根︰護六根門的範圍。)
(indra王﹑主神+iya),【中】操縱主要的,根,官能。indriyagutti,【陰】留心著官能。indriyadamana,【中】indriyasaṁvara,【陽】抑制官能(守護諸根)。Bāvīsatindriyāni(二十二根):cakkhundriyaṁ眼根, sotindriyaṁ耳根, ghānindriyaṁ鼻根, jivhindriyaṁ舌根, kāyindriyaṁ身根, manindriyaṁ意根, itthindriyaṁ女根, purisindriyaṁ男根, jīvitindriyaṁ命根, sukhindriyaṁ樂根, dukkhindriyaṁ苦根, somanassindriyaṁ喜根, domanassindriyaṁ憂根, upekkhindriyaṁ舍根, saddhindriyaṁ信根, vīriyindriyaṁ精進根, satindriyaṁ念根, samādhindriyaṁ定根、paññindriyaṁ慧根﹐anaññātaññassāmītindriyaṁ未知當知根, aññindriyaṁ已知根, aññātāvindriyaṁ具知根。channaṁ indriyānaṁ﹐六根(眼(斫乞蒭)、耳(羯拏)、鼻(竭羅拏)、舌(加賀縛)、身(迦野)、意(麼那)。indriyesu guttadvāratā(梵indriya-gupta-dvāratā)﹐護諸根門(於諸(六)根守門)。indriyesu aguttadvārā﹐不護諸根門。vatthu-purejātindriya(梵indriyādhisṭhāna根所依處)﹐依處前生根(指五淨色)。Katamo ca puggalo indriyesu guttadvāro? Tattha katamā indriyesu guttadvāratā? Idhekacco puggalo cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī; yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.…(什麼人‘護諸根門’呢?在此什麼是護諸根門呢?在這裡有一種人以眼見色之後,不執取相、不執取微細相;若是不保護眼根而住的原因,諸貪憂、惡不善法則流入。那種防護上路,則守護眼根,在眼根上到達防護。…) SA.47.44./III,230. “indriyasaṁvaro nāma chadvārarakkhaṇamattameva”(護(諸)根︰護六根門的範圍。)
漢譯水野弘元《巴利語辭典》(黃秉榮譯)indriya
n. [〃indra-iya] 根, 感官, 感覺知覺等的能力.
n. [〃indra-iya] 根, 感官, 感覺知覺等的能力.
巴漢詞典(Mahāñāṇo)Indriya
【中】操縱主要的,根,官能。 ~gutti, 【陰】留心著官能。 ~damana,【中】 ~saŋvara, 【陽】抑制官能。(p62)
【中】操縱主要的,根,官能。 ~gutti, 【陰】留心著官能。 ~damana,【中】 ~saŋvara, 【陽】抑制官能。(p62)
四念住課程巴利語字彙(葛印卡)indriya
根、官能【指:感官的知覺】、能力
根、官能【指:感官的知覺】、能力
Digital Pāḷi Dictionary
indriya 1 ✓
sense; mental faculty; power; lit. belonging to Inda
sense; mental faculty; power; lit. belonging to Inda
nt · indra + iya · indriya
indriya 2 ✓
features; appearance; faculties
features; appearance; faculties
nt · indra + iya · indriya
indriya 3 ✓
sense base; sense organ; lit. belonging to Inda
sense base; sense organ; lit. belonging to Inda
nt · indra + iya · indriya
PTS 巴英詞典
載入中…
本站定名的記錄
此詞的譯名沿用既定術語體系,勘誤記錄中沒有針對它的改動條目。
本頁地址
/w/indriya/純 ASCII,粘到哪裡都不變形/术语/根/