快樂巴利palinanda.cc

分別論·處分別 Āyatanavibhaṅgo 1. Suttantabhājanīyaṃ

本經目錄問分。處分別終。

154已對照

二、處分別

一、經分別

一百五十四、十二處:眼處、色處、耳處、聲處、鼻處、香處、舌處、味處、身處、觸處、意處、法處。

眼是無常的、苦的、無我的、變易之法。諸色是無常的、苦的、無我的、變易之法。耳是無常的、苦的、無我的、變易之法。諸聲是無常的、苦的、無我的、變易之法。鼻是無常的、苦的、無我的、變易之法。諸香是無常的、苦的、無我的、變易之法。舌是無常的、苦的、無我的、變易之法。諸味是無常的、苦的、無我的、變易之法。身是無常的、苦的、無我的、變易之法。諸所觸是無常的、苦的、無我的、變易之法。意是無常的、苦的、無我的、變易之法。諸法是無常的、苦的、無我的、變易之法。

154Dvādasāyatanāni – cakkhāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, saddāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ, manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ. Cakkhuṃ aniccaṃ dukkhaṃ anattā vipariṇāmadhammaṃ. Rūpā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā. Sotaṃ aniccaṃ dukkhaṃ anattā vipariṇāmadhammaṃ. Saddā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā. Ghānaṃ aniccaṃ dukkhaṃ anattā vipariṇāmadhammaṃ. Gandhā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā. Jivhā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā. Rasā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā. Kāyo anicco dukkho anattā vipariṇāmadhammo. Phoṭṭhabbā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā. Mano anicco dukkho anattā vipariṇāmadhammo. Dhammā aniccā dukkhā anattā vipariṇāmadhammā.
155已對照

經分別。

二、阿毗達摩分別

一百五十五、十二處:眼處、耳處、鼻處、舌處、身處、意處、色處、聲處、香處、味處、觸處、法處。

155Dvādasāyatanāni – cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, manāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, saddāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ.
156已對照

一百五十六、此中什麼是眼處?凡依四大種而有的淨色之眼,屬於自體的、無見的、有對的;以這無見的、有對的眼,已見、正見、將見,或可見有見的、有對的色——這也是眼,這也是眼處,這也是眼界,這也是眼根,這也是世間,這也是門,這也是海,這也是白淨,這也是田,這也是依處,這也是導者,這也是引者,這也是此岸,這也是空村。這稱為“眼處”。

156Tattha katamaṃ cakkhāyatanaṃ? Yaṃ cakkhu [cakkhuṃ (sī. syā. ka.) dha. sa. 596-599] catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena cakkhunā anidassanena sappaṭighena rūpaṃ sanidassanaṃ sappaṭighaṃ passi vā passati vā passissati vā passe vā, cakkhumpetaṃ cakkhāyatanampetaṃ cakkhudhātupesā cakkhundriyampetaṃ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍarampetaṃ khettampetaṃ vatthumpetaṃ nettampetaṃ nayanampetaṃ orimaṃ tīrampetaṃ suñño gāmopeso. Idaṃ vuccati ‘‘cakkhāyatanaṃ’’.
157已對照

一百五十七、此中什麼是耳處?凡依四大種而有的淨色之耳,屬於自體的、無見的、有對的;以這無見的、有對的耳,已聞、正聞、將聞,或可聞無見的、有對的聲——這也是耳,這也是耳處,這也是耳界,這也是耳根,這也是世間,這也是門,這也是海,這也是白淨,這也是田,這也是依處,這也是此岸,這也是空村。這稱為“耳處”。

157Tattha katamaṃ sotāyatanaṃ? Yaṃ sotaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena sotena anidassanena sappaṭighena saddaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ suṇi vā suṇāti vā suṇissati vā suṇe vā, sotampetaṃ sotāyatanampetaṃ sotadhātupesā sotindriyampetaṃ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍarampetaṃ khettampetaṃ vatthumpetaṃ orimaṃ tīrampetaṃ suñño gāmopeso. Idaṃ vuccati ‘‘sotāyatanaṃ’’.
158已對照

一百五十八、此中什麼是鼻處?凡依四大種而有的淨色之鼻,屬於自體的、無見的、有對的;以這無見的、有對的鼻,已嗅、正嗅、將嗅,或可嗅無見的、有對的香——這也是鼻,這也是鼻處,這也是鼻界,這也是鼻根,這也是世間,這也是門,這也是海,這也是白淨,這也是田,這也是依處,這也是此岸,這也是空村。這稱為“鼻處”。

158Tattha katamaṃ ghānāyatanaṃ? Yaṃ ghānaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena ghānena anidassanena sappaṭighena gandhaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ ghāyi vā ghāyati vā ghāyissati vā ghāye vā, ghānampetaṃ ghānāyatanampetaṃ ghānadhātupesā ghānindriyampetaṃ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍarampetaṃ khettampetaṃ vatthumpetaṃ orimaṃ tīrampetaṃ suñño gāmopeso. Idaṃ vuccati ‘‘ghānāyatanaṃ’’.
159已對照

一百五十九、此中什麼是舌處?凡依四大種而有的淨色之舌,屬於自體的、無見的、有對的;以這無見的、有對的舌,已嘗、正嘗、將嘗,或可嘗無見的、有對的味——這也是舌,這也是舌處,這也是舌界,這也是舌根,這也是世間,這也是門,這也是海,這也是白淨,這也是田,這也是依處,這也是此岸,這也是空村。這稱為“舌處”。

159Tattha katamaṃ jivhāyatanaṃ? Yā jivhā catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yāya jivhāya anidassanāya sappaṭighāya rasaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ sāyi vā sāyati vā sāyissati vā sāye vā, jivhāpesā jivhāyatanampetaṃ jivhādhātupesā jīvhindriyampetaṃ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍarampetaṃ khettampetaṃ vatthumpetaṃ orimaṃ tīrampetaṃ suñño gāmopeso. Idaṃ vuccati ‘‘jivhāyatanaṃ’’.
160已對照

一百六十、此中什麼是身處?凡依四大種而有的淨色之身,屬於自體的、無見的、有對的;以這無見的、有對的身,已觸、正觸、將觸,或可觸無見的、有對的所觸——這也是身,這也是身處,這也是身界,這也是身根,這也是世間,這也是門,這也是海,這也是白淨,這也是田,這也是依處,這也是此岸,這也是空村。這稱為“身處”。

160Tattha katamaṃ kāyāyatanaṃ? Yo kāyo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya pasādo attabhāvapariyāpanno anidassano sappaṭigho, yena kāyena anidassanena sappaṭighena phoṭṭhabbaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ phusi vā phusati vā phusissati vā phuse vā, kāyopeso kāyāyatanampetaṃ kāyadhātupesā kāyindriyampetaṃ lokopeso dvārāpesā samuddopeso paṇḍarampetaṃ khettampetaṃ vatthumpetaṃ orimaṃ tīrampetaṃ suñño gāmopeso. Idaṃ vuccati ‘‘kāyāyatanaṃ’’.
161已對照

一百六十一、此中什麼是意處?依一種[分]的意處:與觸相應的。

依兩種[分]的意處:有有因的,有無因的。

依三種[分]的意處:有善的,有不善的,有無記的。

依四種[分]的意處:有欲界的,有色界的,有無色界的,有不繫屬的。

依五種[分]的意處:有與樂根相應的,有與苦根相應的,有與喜悅根相應的,有與憂根相應的,有與舍根相應的。

依六種[分]的意處:眼識、耳識、鼻識、舌識、身識、意識。如是,依六種[分]的意處。

依七種[分]的意處:眼識、耳識、鼻識、舌識、身識、意界、意識界。如是,依七種[分]的意處。

依八種[分]的意處:眼識、耳識、鼻識、舌識;身識,有與樂俱行的,有與苦俱行的;意界、意識界。如是,依八種[分]的意處。

依九種[分]的意處:眼識、耳識、鼻識、舌識、身識、意界;意識界,有善的,有不善的,有無記的。如是,依九種[分]的意處。

依十種[分]的意處:眼識、耳識、鼻識、舌識;身識,有與樂俱行的,有與苦俱行的;意界;意識界,有善的,有不善的,有無記的。如是,依十種[分]的意處。

依一種[分]的意處:與觸相應的。

依兩種[分]的意處:有有因的,有無因的。

依三種[分]的意處:有與樂受相應的,有與苦受相應的,有與不苦不樂受相應的……乃至……。如是,依多種[分]的意處。這稱為“意處”。

161Tattha katamaṃ manāyatanaṃ? Ekavidhena manāyatanaṃ – phassasampayuttaṃ. Duvidhena manāyatanaṃ – atthi sahetukaṃ, atthi ahetukaṃ. Tividhena manāyatanaṃ – atthi kusalaṃ, atthi akusalaṃ, atthi abyākataṃ. Catubbidhena manāyatanaṃ – atthi kāmāvacaraṃ, atthi rūpāvacaraṃ, atthi arūpāvacaraṃ, atthi apariyāpannaṃ. Pañcavidhena manāyatanaṃ – atthi sukhindriyasampayuttaṃ, atthi dukkhindriyasampayuttaṃ, atthi somanassindriyasampayuttaṃ, atthi domanassindriyasampayuttaṃ, atthi upekkhindriyasampayuttaṃ. Chabbidhena manāyatanaṃ – cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, ghānaviññāṇaṃ, jivhāviññāṇaṃ, kāyaviññāṇaṃ, manoviññāṇaṃ. Evaṃ chabbidhena manāyatanaṃ. Sattavidhena manāyatanaṃ – cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, ghānaviññāṇaṃ, jivhāviññāṇaṃ, kāyaviññāṇaṃ, manodhātu, manoviññāṇadhātu. Evaṃ sattavidhena manāyatanaṃ. Aṭṭhavidhena manāyatanaṃ – cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, ghānaviññāṇaṃ, jivhāviññāṇaṃ, kāyaviññāṇaṃ atthi sukhasahagataṃ, atthi dukkhasahagataṃ, manodhātu, manoviññāṇadhātu. Evaṃ aṭṭhavidhena manāyatanaṃ. Navavidhena manāyatanaṃ – cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, ghānaviññāṇaṃ, jivhāviññāṇaṃ, kāyaviññāṇaṃ, manodhātu, manoviññāṇadhātu atthi kusalaṃ, atthi akusalaṃ, atthi abyākataṃ. Evaṃ navavidhena manāyatanaṃ. Dasavidhena manāyatanaṃ – cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, ghānaviññāṇaṃ, jivhāviññāṇaṃ, kāyaviññāṇaṃ atthi sukhasahagataṃ, atthi dukkhasahagataṃ, manodhātu, manoviññāṇadhātu atthi kusalaṃ, atthi akusalaṃ, atthi abyākataṃ. Evaṃ dasavidhena manāyatanaṃ. Ekavidhena manāyatanaṃ – phassasampayuttaṃ. Duvidhena manāyatanaṃ – atthi sahetukaṃ, atthi ahetukaṃ. Tividhena manāyatanaṃ – atthi sukhāya vedanāya sampayuttaṃ, atthi dukkhāya vedanāya sampayuttaṃ, atthi adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṃ…pe…. Evaṃ bahuvidhena manāyatanaṃ. Idaṃ vuccati ‘‘manāyatanaṃ’’.
162已對照

一百六十二、此中什麼是色處?凡依四大種而有的顏色光澤之色,有見的、有對的:青、黃、赤、白、黑、茜色、綠、綠色、芒果芽色、長、短、細、粗、圓、遍圓、四角、六角、八角、十六角、低、高、影、日光、光明、黑暗、雲、霧、煙、塵、月輪的顏色光澤、日輪的顏色光澤、星宿的顏色光澤、鏡面的顏色光澤、摩尼螺貝珍珠琉璃的顏色光澤、金銀的顏色光澤;或者另有凡依四大種而有的顏色光澤之色,有見的、有對的;以無見的、有對的眼,已見、正見、將見,或可見這有見的、有對的色——這也是色,這也是色處,這也是色界。這稱為“色處”。

162Tattha katamaṃ rūpāyatanaṃ? Yaṃ rūpaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṃ sappaṭighaṃ nīlaṃ pītakaṃ lohitakaṃ [pītaṃ lohitaṃ (sī.)] odātaṃ kāḷakaṃ mañjiṭṭhakaṃ [mañjeṭṭhakaṃ (sī. syā.)] hari harivaṇṇaṃ ambaṅkuravaṇṇaṃ dīghaṃ rassaṃ aṇuṃ thūlaṃ vaṭṭaṃ parimaṇḍalaṃ caturassaṃ chaḷaṃsaṃ aṭṭhaṃsaṃ soḷasaṃsaṃ ninnaṃ thalaṃ chāyā ātapo āloko andhakāro abbhā mahikā dhūmo rajo candamaṇḍalassa vaṇṇanibhā sūriyamaṇḍalassa [suriyamaṇḍalassa (sī. syā. kaṃ.)] vaṇṇanibhā tārakarūpānaṃ vaṇṇanibhā ādāsamaṇḍalassa vaṇṇanibhā maṇisaṅkhamuttaveḷuriyassa vaṇṇanibhā jātarūparajatassa vaṇṇanibhā, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya vaṇṇanibhā sanidassanaṃ sappaṭighaṃ, yaṃ rūpaṃ sanidassanaṃ sappaṭighaṃ cakkhunā anidassanena sappaṭighena passi vā passati vā passissati vā passe vā, rūpampetaṃ rūpāyatanampetaṃ rūpadhātupesā. Idaṃ vuccati ‘‘rūpāyatanaṃ’’.
163已對照

一百六十三、此中什麼是聲處?凡依四大種而有的聲,無見的、有對的:鼓聲、腰鼓聲、螺聲、小鼓聲、歌聲、樂聲、鐃鈸聲、手拍聲、眾生的喧譁聲、諸界的相擊聲、風聲、水聲、人聲、非人聲;或者另有凡依四大種而有的聲,無見的、有對的;以無見的、有對的耳,已聞、正聞、將聞,或可聞這無見的、有對的聲——這也是聲,這也是聲處,這也是聲界。這稱為“聲處”。

163Tattha katamaṃ saddāyatanaṃ? Yo saddo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho bherisaddo mudiṅgasaddo [mutiṅgasaddho (sī.)] saṅkhasaddo paṇavasaddo gītasaddo vāditasaddo sammasaddo pāṇisaddo sattānaṃ nigghosasaddo dhātūnaṃ sannighātasaddo vātasaddo udakasaddo manussasaddo amanussasaddo, yo vā panaññopi atthi saddo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṃ saddaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ sotena anidassanena sappaṭighena suṇi vā suṇāti vā suṇissati vā suṇe vā, saddopeso saddāyatanampetaṃ saddadhātupesā. Idaṃ vuccati ‘‘saddāyatanaṃ’’.
164已對照

一百六十四、此中什麼是香處?凡依四大種而有的香,無見的、有對的:根香、心材香、樹皮香、葉香、花香、果香、生腥香、腥臭香、好香、惡香;或者另有凡依四大種而有的香,無見的、有對的;以無見的、有對的鼻,已嗅、正嗅、將嗅,或可嗅這無見的、有對的香——這也是香,這也是香處,這也是香界。這稱為“香處”。

164Tattha katamaṃ gandhāyatanaṃ? Yo gandho catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho mūlagandho sāragandho tacagandho pattagandho pupphagandho phalagandho āmagandho vissagandho sugandho duggandho, yo vā panaññopi atthi gandho catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṃ gandhaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ ghānena anidassanena sappaṭighena ghāyi vā ghāyati vā ghāyissati vā ghāye vā, gandhopeso gandhāyatanampetaṃ gandhadhātupesā. Idaṃ vuccati ‘‘gandhāyatanaṃ’’.
165已對照

一百六十五、此中什麼是味處?凡依四大種而有的味,無見的、有對的:根味、樹幹味、樹皮味、葉味、花味、果味、酸、甜、苦、辛、鹹、鹼、甜酸、澀、美味、不美味;或者另有凡依四大種而有的味,無見的、有對的;以無見的、有對的舌,已嘗、正嘗、將嘗,或可嘗這無見的、有對的味——這也是味,這也是味處,這也是味界。這稱為“味處”。

165Tattha katamaṃ rasāyatanaṃ? Yo raso catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso ambilaṃ madhuraṃ tittakaṃ kaṭukaṃ loṇikaṃ [lapilakaṃ (sī.), lampikaṃ (ka. sī.)] khārikaṃ lambikaṃ kasāvo sādu asādu, yo vā panaññopi atthi raso catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāya anidassano sappaṭigho, yaṃ rasaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ jivhāya anidassanāya sappaṭighāya sāyi vā sāyati vā sāyissati vā sāye vā, rasopeso rasāyatanampetaṃ rasadhātupesā. Idaṃ vuccati ‘‘rasāyatanaṃ’’.
166已對照

一百六十六、此中什麼是觸處?地界、火界、風界,堅硬、柔軟、細滑、粗澀、樂觸、苦觸、重、輕;以無見的、有對的身,已觸、正觸、將觸,或可觸這無見的、有對的所觸——這也是所觸,這也是觸處,這也是觸界。這稱為“觸處”。

166Tattha katamaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ? Pathavīdhātu tejodhātu vāyodhātu kakkhaḷaṃ mudukaṃ saṇhaṃ pharusaṃ sukhasamphassaṃ dukkhasamphassaṃ garukaṃ lahukaṃ, yaṃ phoṭṭhabbaṃ anidassanaṃ sappaṭighaṃ kāyena anidassanena sappaṭighena phusi vā phusati vā phusissati vā phuse vā, phoṭṭhabbopeso phoṭṭhabbāyatanampetaṃ phoṭṭhabbadhātupesā. Idaṃ vuccati ‘‘phoṭṭhabbāyatanaṃ’’.
167已對照

一百六十七、此中什麼是法處?受蘊、想蘊、行蘊,以及凡是無見無對的、屬於法處的色,以及無為界。

此中什麼是受蘊?依一種[分]的受蘊:與觸相應的。依兩種[分]的受蘊:有有因的,有無因的。依三種[分]的受蘊:有善的,有不善的,有無記的……乃至……如是,依十種[分]的受蘊……乃至……如是,依多種[分]的受蘊。這稱為“受蘊”。

此中什麼是想蘊?依一種[分]的想蘊:與觸相應的。依兩種[分]的想蘊:有有因的,有無因的。依三種[分]的想蘊:有善的,有不善的,有無記的……乃至……如是,依十種[分]的想蘊……乃至……如是,依多種[分]的想蘊。這稱為“想蘊”。

此中什麼是行蘊?依一種[分]的行蘊:與心相應的。依兩種[分]的行蘊:有是因,有是非因。依三種[分]的行蘊:有善的,有不善的,有無記的……乃至……如是,依十種[分]的行蘊……乃至……如是,依多種[分]的行蘊。這稱為“行蘊”。

此中什麼是無見無對的、屬於法處的色?女根、男根……乃至……段食。這色稱為“無見無對的、屬於法處的”。

此中什麼是無為界?貪盡、瞋盡、痴盡——這稱為“無為界”。

167Tattha katamaṃ dhammāyatanaṃ? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, yañca rūpaṃ anidassanaappaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ, asaṅkhatā ca dhātu. Tattha katamo vedanākkhandho? Ekavidhena vedanākkhandho – phassasampayutto. Duvidhena vedanākkhandho – atthi sahetuko, atthi ahetuko. Tividhena vedanākkhandho – atthi kusalo, atthi akusalo, atthi abyākato…pe… evaṃ dasavidhena vedanākkhandho…pe… evaṃ bahuvidhena vedanākkhandho. Ayaṃ vuccati ‘‘vedanākkhandho’’. Tattha katamo saññākkhandho? Ekavidhena saññākkhandho – phassasampayutto. Duvidhena saññākkhandho – atthi sahetuko, atthi ahetuko. Tividhena saññākkhandho – atthi kusalo, atthi akusalo, atthi abyākato…pe… evaṃ dasavidhena saññākkhandho…pe… evaṃ bahuvidhena saññākkhandho. Ayaṃ vuccati ‘‘saññākkhandho’’. Tattha katamo saṅkhārakkhandho? Ekavidhena saṅkhārakkhandho – cittasampayutto. Duvidhena saṅkhārakkhandho – atthi hetu, atthi na hetu. Tividhena saṅkhārakkhandho – atthi kusalo, atthi akusalo, atthi abyākato…pe… evaṃ dasavidhena saṅkhārakkhandho…pe… evaṃ bahuvidhena saṅkhārakkhandho. Ayaṃ vuccati ‘‘saṅkhārakkhandho’’. Tattha katamaṃ rūpaṃ anidassanaappaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ? Itthindriyaṃ purisindriyaṃ…pe… kabaḷīkāro āhāro. Idaṃ vuccati rūpaṃ ‘‘anidassanaappaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ’’. Tattha katamā asaṅkhatā dhātu? Rāgakkhayo, dosakkhayo, mohakkhayo – ayaṃ vuccati ‘‘asaṅkhatā dhātu’’.
168已對照

這稱為法處。

阿毗達摩分別。

三、問分

一百六十八、十二處:眼處、色處、耳處、聲處、鼻處、香處、舌處、味處、身處、觸處、意處、法處。

168Dvādasāyatanāni – cakkhāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, saddāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ, manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ.
169已對照

一百六十九、十二處中,有幾種是善、幾種是不善、幾種是無記……乃至……幾種是有諍、幾種是無諍?

169Dvādasannaṃ āyatanānaṃ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā…pe… kati saraṇā, kati araṇā?
170已對照

一、三法

一百七十、十處是無記。兩處或善、或不善、或無記。十處不應說是“與樂受相應的”,也不應說是“與苦受相應的”,也不應說是“與不苦不樂受相應的”。意處或與樂受相應,或與苦受相應,或與不苦不樂受相應。法處或與樂受相應,或與苦受相應,或與不苦不樂受相應,或不應說是“與樂受相應的”,也不應說是“與苦受相應的”,也不應說是“與不苦不樂受相應的”。十處是非異熟非異熟法法。兩處或異熟、或異熟法法、或非異熟非異熟法法。

五處是執受而順取的。聲處是非執受而順取的。四處或執受而順取、或非執受而順取。兩處或執受而順取、或非執受而順取、或非執受非順取。十處是非雜染而順雜染的。兩處或雜染而順雜染、或非雜染而順雜染、或非雜染非順雜染。十處是無尋無伺的。意處或有尋有伺、或無尋唯伺、或無尋無伺。法處或有尋有伺、或無尋唯伺、或無尋無伺,或不應說是“有尋有伺的”,也不應說是“無尋唯伺的”,也不應說是“無尋無伺的”。十處不應說是“與喜俱行的”,也不應說是“與樂俱行的”,也不應說是“與舍俱行的”。兩處或與喜俱行、或與樂俱行、或與舍俱行,或不應說是“與喜俱行的”,也不應說是“與樂俱行的”,也不應說是“與舍俱行的”。

十處是既非應以見亦非應以修舍斷的。兩處或應以見舍斷,或應以修舍斷,或既非應以見亦非應以修舍斷。十處是無應以見亦無應以修舍斷之因的。兩處或有應以見舍斷之因,或有應以修舍斷之因,或無應以見亦無應以修舍斷之因。十處是非趣向積集非趣向損減的。兩處或趣向積集,或趣向損減,或非趣向積集非趣向損減。十處是非有學非無學的。兩處或有學、或無學、或非有學非無學。十處是有限的。兩處或有限、或廣大、或無量。十處是無所緣的。兩處或有限所緣、或廣大所緣、或無量所緣,或不應說是“有限所緣的”,也不應說是“廣大所緣的”,也不應說是“無量所緣的”。十處是中等的。兩處或下劣、或中等、或殊勝。十處是不決定的。兩處或邪性決定、或正性決定、或不決定。

十處是無所緣的。兩處或以道為所緣、或以道為因、或以道為增上,或不應說是“以道為所緣的”,也不應說是“以道為因的”,也不應說是“以道為增上的”。五處或已生、或將生,不應說是“未生的”。聲處或已生、或未生,不應說是“將生的”。五處或已生、或未生、或將生。法處或已生、或未生、或將生,或不應說是“已生的”,也不應說是“未生的”,也不應說是“將生的”。十一處或過去、或未來、或現在。法處或過去、或未來、或現在,或不應說是“過去的”,也不應說是“未來的”,也不應說是“現在的”。十處是無所緣的。兩處或過去所緣、或未來所緣、或現在所緣,或不應說是“過去所緣的”,也不應說是“未來所緣的”,也不應說是“現在所緣的”;[十二處]或內、或外、或內外。十處是無所緣的。兩處或內所緣、或外所緣、或內外所緣,或不應說是“內所緣的”,也不應說是“外所緣的”,也不應說是“內外所緣的”。色處是有見有對的。九處是無見有對的。兩處是無見無對的。

170Dasāyatanā abyākatā. Dvāyatanā siyā kusalā, siyā akusalā, siyā abyākatā. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘sukhāya vedanāya sampayuttā’’tipi, ‘‘dukkhāya vedanāya sampayuttā’’tipi, ‘‘adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā’’tipi. Manāyatanaṃ siyā sukhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṃ. Dhammāyatanaṃ siyā sukhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘sukhāya vedanāya sampayutta’’ntipi, ‘‘dukkhāya vedanāya sampayutta’’ntipi, ‘‘adukkhamasukhāya vedanāya sampayutta’’ntipi. Dasāyatanā nevavipākanavipākadhammadhammā. Dvāyatanā siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā. Pañcāyatanā upādinnupādāniyā. Saddāyatanaṃ anupādinnupādāniyaṃ. Cattāro āyatanā siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādāniyā. Dvāyatanā siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādinnaanupādāniyā. Dasāyatanā asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā. Dvāyatanā siyā saṃkiliṭṭhasaṃkilesikā, siyā asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā, siyā asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā. Dasāyatanā avitakkaavicārā. Manāyatanaṃ siyā savitakkasavicāraṃ, siyā avitakkavicāramattaṃ, siyā avitakkaavicāraṃ. Dhammāyatanaṃ siyā savitakkasavicāraṃ, siyā avitakkavicāramattaṃ, siyā avitakkaavicāraṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘savitakkasavicāra’’ntipi, ‘‘avitakkavicāramatta’’ntipi, ‘‘avitakkaavicāra’’ntipi. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘pītisahagatā’’tipi, ‘‘sukhasahagatā’’tipi, ‘‘upekkhāsahagatā’’tipi. Dvāyatanā siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, siyā upekkhāsahagatā, siyā na vattabbā – ‘‘pītisahagatā’’tipi, ‘‘sukhasahagatā’’tipi, ‘‘upekkhāsahagatā’’tipi. Dasāyatanā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā. Dvāyatanā siyā dassanena pahātabbā, siyā bhāvanāya pahātabbā, siyā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā. Dasāyatanā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā. Dvāyatanā siyā dassanena pahātabbahetukā, siyā bhāvanāya pahātabbahetukā, siyā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā. Dasāyatanā nevācayagāmināpacayagāmino. Dvāyatanā siyā ācayagāmino, siyā apacayagāmino, siyā nevācayagāmināpacayagāmino. Dasāyatanā nevasekkhanāsekkhā. Dvāyatanā siyā sekkhā, siyā asekkhā, siyā nevasekkhanāsekkhā. Dasāyatanā parittā. Dvāyatanā siyā parittā, siyā mahaggatā, siyā appamāṇā. Dasāyatanā anārammaṇā. Dvāyatanā siyā parittārammaṇā, siyā mahaggatārammaṇā, siyā appamāṇārammaṇā, siyā na vattabbā – ‘‘parittārammaṇā’’tipi, ‘‘mahaggatārammaṇā’’tipi, ‘‘appamāṇārammaṇā’’tipi. Dasāyatanā majjhimā. Dvāyatanā siyā hīnā, siyā majjhimā, siyā paṇītā. Dasāyatanā aniyatā. Dvāyatanā siyā micchattaniyatā, siyā sammattaniyatā, siyā aniyatā. Dasāyatanā anārammaṇā. Dvāyatanā siyā maggārammaṇā, siyā maggahetukā, siyā maggādhipatino, siyā na vattabbā – ‘‘maggārammaṇā’’tipi, ‘‘maggahetukā’’tipi, ‘‘maggādhipatino’’tipi. Pañcāyatanā siyā uppannā, siyā uppādino, na vattabbā – ‘‘anuppannā’’ti. Saddāyatanaṃ siyā uppannaṃ, siyā anuppannaṃ, na vattabbaṃ – ‘‘uppādī’’ti. Pañcāyatanā siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādino. Dhammāyatanaṃ siyā uppannaṃ, siyā anuppannaṃ, siyā uppādi, siyā na vattabbaṃ – ‘‘uppanna’’ntipi, ‘‘anuppanna’’ntipi, ‘‘uppādī’’tipi. Ekādasāyatanā siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā. Dhammāyatanaṃ siyā atītaṃ, siyā anāgataṃ, siyā paccuppannaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘atīta’’ntipi, ‘‘anāgata’’ntipi, ‘‘paccuppanna’’ntipi. Dasāyatanā anārammaṇā. Dvāyatanā siyā atītārammaṇā, siyā anāgatārammaṇā, siyā paccuppannārammaṇā, siyā na vattabbā – ‘‘atītārammaṇā’’tipi, ‘‘anāgatārammaṇā’’tipi, ‘‘paccuppannārammaṇā’’tipi; siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā. Dasāyatanā anārammaṇā. Dvāyatanā siyā ajjhattārammaṇā, siyā bahiddhārammaṇā, siyā ajjhattabahiddhārammaṇā, siyā na vattabbā – ‘‘ajjhattārammaṇā’’tipi, ‘‘bahiddhārammaṇā’’tipi, ‘‘ajjhattabahiddhārammaṇā’’tipi. Rūpāyatanaṃ sanidassanasappaṭighaṃ. Navāyatanā anidassanasappaṭighā. Dvāyatanā anidassanaappaṭighā.
171已對照

二、二法

一百七十一、十一處是非因。法處或是因、或是非因。十處是無因的。兩處或有因、或無因。十處是與因不相應的。兩處或與因相應、或與因不相應。十處不應說是“既是因、又是有因的”,也不應說是“有因而非因的”。意處不應說是“既是因、又是有因的”,或是有因而非因,或不應說是“有因而非因的”。法處或既是因、又是有因,或是有因而非因,或不應說是“既是因、又是有因的”,也不應說是“有因而非因的”。十處不應說是“既是因、又與因相應的”,也不應說是“與因相應而非因的”。意處不應說是“既是因、又與因相應的”,或是與因相應而非因,或不應說是“與因相應而非因的”。法處或既是因、又與因相應,或是與因相應而非因,或不應說是“既是因、又與因相應的”,也不應說是“與因相應而非因的”。十處是非因而無因的。意處或非因而有因、或非因而無因。法處或非因而有因、或非因而無因,或不應說是“非因而有因的”,也不應說是“非因而無因的”。

十一處是有緣的。法處或有緣、或無緣。十一處是有為的。法處或有為、或無為。色處是有見的。十一處是無見的。十處是有對的。兩處是無對的。十處是色。意處是非色。法處或有色、或非色。十處是世間的。兩處或世間、或出世間;為某[識]所識知的,不為某[識]所識知的。

十一處是非漏。法處或是漏、或是非漏。十處是有漏的。兩處或有漏、或無漏。十處是與漏不相應的。兩處或與漏相應、或與漏不相應。十處不應說是“既是漏、又是有漏的”,[而]是“有漏而非漏的”。意處不應說是“既是漏、又是有漏的”,或是有漏而非漏,或不應說是“有漏而非漏的”。法處或既是漏、又是有漏,或是有漏而非漏,或不應說是“既是漏、又是有漏的”,也不應說是“有漏而非漏的”。十處不應說是“既是漏、又與漏相應的”,也不應說是“與漏相應而非漏的”。意處不應說是“既是漏、又與漏相應的”,或是與漏相應而非漏,或不應說是“與漏相應而非漏的”。法處或既是漏、又與漏相應,或是與漏相應而非漏,或不應說是“既是漏、又與漏相應的”,也不應說是“與漏相應而非漏的”。十處是與漏不相應而有漏的。兩處或與漏不相應而有漏、或與漏不相應而無漏,或不應說是“與漏不相應而有漏的”,也不應說是“與漏不相應而無漏的”。

十一處是非結。法處或是結、或是非結。十處是順結的。兩處或順結、或不順結。十處是與結不相應的。兩處或與結相應、或與結不相應。十處不應說是“既是結、又是順結的”,[而]是順結而非結的。意處不應說是“既是結、又是順結的”,或是順結而非結,或不應說是“順結而非結的”。法處或既是結、又是順結,或是順結而非結,或不應說是“既是結、又是順結的”,也不應說是“順結而非結的”。十處不應說是“既是結、又與結相應的”,也不應說是“與結相應而非結的”。意處不應說是“既是結、又與結相應的”,或是與結相應而非結,或不應說是“與結相應而非結的”。法處或既是結、又與結相應,或是與結相應而非結,或不應說是“既是結、又與結相應的”,也不應說是“與結相應而非結的”。十處是與結不相應而順結的。兩處或與結不相應而順結、或與結不相應而不順結,或不應說是“與結不相應而順結的”,也不應說是“與結不相應而不順結的”。

十一處是非系。法處或是系、或是非系。十處是順系的。兩處或順系、或不順系。十處是與系不相應的。兩處或與系相應、或與系不相應。十處不應說是“既是系、又是順系的”,[而]是順系而非系的。意處不應說是“既是系、又是順系的”,或是順系而非系,或不應說是“順系而非系的”。法處或既是系、又是順系,或是順系而非系,或不應說是“既是系、又是順系的”,也不應說是“順系而非系的”。十處不應說是“既是系、又與系相應的”,也不應說是“與系相應而非系的”。意處不應說是“既是系、又與系相應的”,或是與系相應而非系,或不應說是“與系相應而非系的”。法處或既是系、又與系相應,或是與系相應而非系,或不應說是“既是系、又與系相應的”,也不應說是“與系相應而非系的”。十處是與系不相應而順系的。兩處或與系不相應而順系、或與系不相應而不順系,或不應說是“與系不相應而順系的”,也不應說是“與系不相應而不順系的”。

十一處是非暴流……乃至……是非軛……乃至……是非蓋。法處或是蓋、或是非蓋。十處是順蓋的。兩處或順蓋、或不順蓋。十處是與蓋不相應的。兩處或與蓋相應、或與蓋不相應。十處不應說是“既是蓋、又是順蓋的”,[而]是順蓋而非蓋的。意處不應說是“既是蓋、又是順蓋的”,或是順蓋而非蓋,或不應說是“順蓋而非蓋的”。法處或既是蓋、又是順蓋,或是順蓋而非蓋,或不應說是“既是蓋、又是順蓋的”,也不應說是“順蓋而非蓋的”。十處不應說是“既是蓋、又與蓋相應的”,也不應說是“與蓋相應而非蓋的”。意處不應說是“既是蓋、又與蓋相應的”,或是與蓋相應而非蓋,或不應說是“與蓋相應而非蓋的”。法處或既是蓋、又與蓋相應,或是與蓋相應而非蓋,或不應說是“既是蓋、又與蓋相應的”,也不應說是“與蓋相應而非蓋的”。十處是與蓋不相應而順蓋的。兩處或與蓋不相應而順蓋、或與蓋不相應而不順蓋,或不應說是“與蓋不相應而順蓋的”,也不應說是“與蓋不相應而不順蓋的”。

十一處是非執取。法處或是執取、或是非執取。十處是所執取的。兩處或所執取、或非所執取。十處是與執取不相應的。意處或與執取相應、或與執取不相應。法處或與執取相應、或與執取不相應,或不應說是“與執取相應的”,也不應說是“與執取不相應的”。十處不應說是“既是執取、又是所執取的”,[而]是“所執取而非執取的”。意處不應說是“既是執取、又是所執取的”,或是所執取而非執取,或不應說是“所執取而非執取的”。法處或既是執取、又是所執取,或是所執取而非執取,或不應說是“既是執取、又是所執取的”,也不應說是“所執取而非執取的”。十處是與執取不相應而所執取的。兩處或與執取不相應而所執取、或與執取不相應而非所執取,或不應說是“與執取不相應而所執取的”,也不應說是“與執取不相應而非所執取的”。

十處是無所緣的。意處是有所緣的。法處或有所緣、或無所緣。意處是心。十一處是非心。十一處是非心所的。法處或心所、或非心所。十處是與心不相應的。法處或與心相應、或與心不相應。意處不應說是“與心相應的”,也不應說是“與心不相應的”。十處是與心不相雜的。法處或與心相雜、或與心不相雜。意處不應說是“與心相雜的”,也不應說是“與心不相雜的”。六處是非以心為等起的。六處或以心為等起、或非以心為等起。十一處是非與心俱有的。法處或與心俱有、或非與心俱有。十一處是非隨心轉的。法處或隨心轉、或非隨心轉。十一處是非與心相雜而以心為等起的。法處或與心相雜而以心為等起、或非與心相雜而以心為等起。十一處是非與心相雜、以心為等起、與心俱有的。法處或與心相雜、以心為等起、與心俱有,或非與心相雜、以心為等起、與心俱有。十一處是非與心相雜、以心為等起、隨心轉的。法處或與心相雜、以心為等起、隨心轉,或非與心相雜、以心為等起、隨心轉。

六處是內的。六處是外的。九處是所造的。兩處是非所造的。法處或所造、或非所造。五處是執受的。聲處是非執受的。六處或執受、或非執受。十一處是非取。法處或是取、或是非取。十處是順取的。兩處或順取、或不順取。十處是與取不相應的。兩處或與取相應、或與取不相應。十處不應說是“既是取、又是順取的”,[而]是順取而非取的。意處不應說是“既是取、又是順取的”,或是順取而非取,或不應說是“順取而非取的”。法處或既是取、又是順取,或是順取而非取,或不應說是“既是取、又是順取的”,也不應說是“順取而非取的”。十處不應說是“既是取、又與取相應的”,也不應說是“與取相應而非取的”。意處不應說是“既是取、又與取相應的”,或是與取相應而非取,或不應說是“與取相應而非取的”。法處或既是取、又與取相應,或是與取相應而非取,或不應說是“既是取、又與取相應的”,也不應說是“與取相應而非取的”。十處是與取不相應而順取的。兩處或與取不相應而順取、或與取不相應而不順取,或不應說是“與取不相應而順取的”,也不應說是“與取不相應而不順取的”。

十一處是非煩惱。法處或是煩惱、或是非煩惱。十處是順雜染的。兩處或順雜染、或不順雜染。十處是非雜染的。兩處或雜染、或非雜染。十處是與煩惱不相應的。兩處或與煩惱相應、或與煩惱不相應。十處不應說是“既是煩惱、又是順雜染的”,[而]是“順雜染而非煩惱的”。意處不應說是“既是煩惱、又是順雜染的”,或是順雜染而非煩惱,或不應說是“順雜染而非煩惱的”。法處或既是煩惱、又是順雜染,或是順雜染而非煩惱,或不應說是“既是煩惱、又是順雜染的”,也不應說是“順雜染而非煩惱的”。十處不應說是“既是煩惱、又是雜染的”,也不應說是“雜染而非煩惱的”。意處不應說是“既是煩惱、又是雜染的”,或是雜染而非煩惱,或不應說是“雜染而非煩惱的”。法處或既是煩惱、又是雜染,或是雜染而非煩惱,或不應說是“既是煩惱、又是雜染的”,也不應說是“雜染而非煩惱的”。

十處不應說是“既是煩惱、又與煩惱相應的”,也不應說是“與煩惱相應而非煩惱的”。意處不應說是“既是煩惱、又與煩惱相應的”,或是與煩惱相應而非煩惱,或不應說是“與煩惱相應而非煩惱的”。法處或既是煩惱、又與煩惱相應,或是與煩惱相應而非煩惱,或不應說是“既是煩惱、又與煩惱相應的”,也不應說是“與煩惱相應而非煩惱的”。十處是與煩惱不相應而順雜染的。兩處或與煩惱不相應而順雜染、或與煩惱不相應而不順雜染,或不應說是“與煩惱不相應而順雜染的”,也不應說是“與煩惱不相應而不順雜染的”。

十處是不應以見舍斷的。兩處或應以見舍斷、或不應以見舍斷。十處是不應以修舍斷的。兩處或應以修舍斷、或不應以修舍斷。十處是無應以見舍斷之因的。兩處或有應以見舍斷之因、或無應以見舍斷之因。十處是無應以修舍斷之因的。兩處或有應以修舍斷之因、或無應以修舍斷之因。十處是無尋的。兩處或有尋、或無尋。十處是無伺的。兩處或有伺、或無伺。十處是無喜的。兩處或有喜、或無喜。十處是不與喜俱行的。兩處或與喜俱行、或不與喜俱行。十處是不與樂俱行的。兩處或與樂俱行、或不與樂俱行。十處是不與舍俱行的。兩處或與舍俱行、或不與舍俱行。

十處是欲界的。兩處或欲界、或非欲界。十處是非色界的。兩處或色界、或非色界。十處是非無色界的。兩處或無色界、或非無色界。十處是系屬的。兩處或系屬、或不繫屬。十處是不導向出離的。兩處或導向出離、或不導向出離。十處是不決定的。兩處或決定、或不決定。十處是有上的。兩處或有上、或無上。十處是無諍的。兩處或有諍、或無諍。

171Ekādasāyatanā na hetū. Dhammāyatanaṃ siyā hetu, siyā na hetu. Dasāyatanā ahetukā. Dvāyatanā siyā sahetukā, siyā ahetukā. Dasāyatanā hetuvippayuttā. Dvāyatanā siyā hetusampayuttā, siyā hetuvippayuttā. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘hetū ceva sahetukā cā’’tipi, ‘‘sahetukā ceva na ca hetū’’tipi. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘hetu ceva sahetukañcā’’ti, siyā sahetukañceva na ca hetu, siyā na vattabbaṃ – ‘‘sahetukañceva na ca hetū’’ti. Dhammāyatanaṃ siyā hetu ceva sahetukañca, siyā sahetukañceva na ca hetu, siyā na vattabbaṃ – ‘‘hetu ceva sahetukañcā’’tipi, ‘‘sahetukañceva na ca hetū’’tipi. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘hetū ceva hetusampayuttā cā’’tipi, ‘‘hetusampayuttā ceva na ca hetū’’tipi. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘hetu ceva hetusampayuttañcā’’ti, siyā hetusampayuttañceva na ca hetu, siyā na vattabbaṃ – ‘‘hetusampayuttañceva na ca hetū’’ti. Dhammāyatanaṃ siyā hetu ceva hetusampayuttañca, siyā hetusampayuttañceva na ca hetu, siyā na vattabbaṃ – ‘‘hetu ceva hetusampayuttañcā’’tipi, ‘‘hetusampayuttañceva na ca hetū’’tipi. Dasāyatanā na hetūahetukā. Manāyatanaṃ siyā na hetusahetukaṃ, siyā na hetuahetukaṃ. Dhammāyatanaṃ siyā na hetusahetukaṃ, siyā na hetuahetukaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘na hetusahetuka’’ntipi, ‘‘na hetuahetuka’’ntipi. Ekādasāyatanā sappaccayā. Dhammāyatanaṃ siyā sappaccayaṃ, siyā appaccayaṃ. Ekādasāyatanā saṅkhatā. Dhammāyatanaṃ siyā saṅkhataṃ, siyā asaṅkhataṃ. Rūpāyatanaṃ sanidassanaṃ. Ekādasāyatanā anidassanā. Dasāyatanā sappaṭighā. Dvāyatanā appaṭighā. Dasāyatanā rūpā. Manāyatanaṃ arūpaṃ. Dhammāyatanaṃ siyā rūpaṃ, siyā arūpaṃ. Dasāyatanā lokiyā. Dvāyatanā siyā lokiyā, siyā lokuttarā; kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā. Ekādasāyatanā no āsavā. Dhammāyatanaṃ siyā āsavo, siyā no āsavo. Dasāyatanā sāsavā. Dvāyatanā siyā sāsavā, siyā anāsavā. Dasāyatanā āsavavippayuttā. Dvāyatanā siyā āsavasampayuttā, siyā āsavavippayuttā. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘āsavā ceva sāsavā cā’’ti, ‘‘sāsavā ceva no ca āsavā’’. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘āsavo ceva sāsavañcā’’ti, siyā sāsavañceva no ca āsavo, siyā na vattabbaṃ – ‘‘sāsavañceva no ca āsavo’’ti. Dhammāyatanaṃ siyā āsavo ceva sāsavañca, siyā sāsavañceva no ca āsavo, siyā na vattabbaṃ – ‘‘āsavo ceva sāsavañcā’’tipi, ‘‘sāsavañceva no ca āsavo’’tipi. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘āsavā ceva āsavasampayuttā cā’’tipi, ‘‘āsavasampayuttā ceva no ca āsavā’’tipi. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘āsavo ceva āsavasampayuttañcā’’ti, siyā āsavasampayuttañceva no ca āsavo, siyā na vattabbaṃ – ‘‘āsavasampayuttañceva no ca āsavo’’ti. Dhammāyatanaṃ siyā āsavo ceva āsavasampayuttañca, siyā āsavasampayuttañceva no ca āsavo, siyā na vattabbaṃ – ‘‘āsavo ceva āsavasampayuttañcā’’tipi, ‘‘āsavasampayuttañceva no ca āsavo’’tipi. Dasāyatanā āsavavippayuttasāsavā. Dvāyatanā siyā āsavavippayuttasāsavā, siyā āsavavippayuttaanāsavā, siyā na vattabbā – ‘‘āsavavippayuttasāsavā’’tipi, ‘‘āsavavippayuttaanāsavā’’tipi. Ekādasāyatanā no saṃyojanā. Dhammāyatanaṃ siyā saṃyojanaṃ, siyā no saṃyojanaṃ. Dasāyatanā saṃyojaniyā. Dvāyatanā siyā saṃyojaniyā, siyā asaṃyojaniyā. Dasāyatanā saṃyojanavippayuttā. Dvāyatanā siyā saṃyojanasampayuttā, siyā saṃyojanavippayuttā. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘saṃyojanā ceva saṃyojaniyā cā’’ti, saṃyojaniyā ceva no ca saṃyojanā. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘saṃyojanañceva saṃyojaniyañcā’’ti, siyā saṃyojaniyañceva no ca saṃyojanaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘saṃyojaniyañceva no ca saṃyojana’’nti. Dhammāyatanaṃ siyā saṃyojanañceva saṃyojaniyañca, siyā saṃyojaniyañceva no ca saṃyojanaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘saṃyojanañceva saṃyojaniya’’ntipi, ‘‘saṃyojaniyañceva no ca saṃyojana’’ntipi. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘saṃyojanā ceva saṃyojanasampayuttā cā’’tipi, ‘‘saṃyojanasampayuttā ceva no ca saṃyojanā’’tipi. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañcā’’ti, siyā saṃyojanasampayuttañceva no ca saṃyojanaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘saṃyojanasampayuttañceva no ca saṃyojana’’nti. Dhammāyatanaṃ siyā saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañca, siyā saṃyojanasampayuttañceva no ca saṃyojanaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘saṃyojanañceva saṃyojanasampayuttañcā’’tipi, ‘‘saṃyojanasampayuttañceva no ca saṃyojana’’ntipi. Dasāyatanā saṃyojanavippayuttasaṃyojaniyā. Dvāyatanā siyā saṃyojanavippayuttasaṃyojaniyā, siyā saṃyojanavippayuttaasaṃyojaniyā, siyā na vattabbā – ‘‘saṃyojanavippayuttasaṃyojaniyā’’tipi, ‘‘saṃyojanavippayuttaasaṃyojaniyā’’tipi. Ekādasāyatanā no ganthā. Dhammāyatanaṃ siyā gantho, siyā no gantho. Dasāyatanā ganthaniyā. Dvāyatanā siyā ganthaniyā, siyā aganthaniyā. Dasāyatanā ganthavippayuttā. Dvāyatanā siyā ganthasampayuttā, siyā ganthavippayuttā. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘ganthā ceva ganthaniyā cā’’ti, ganthaniyā ceva no ca ganthā. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘gantho ceva ganthaniyañcā’’ti, siyā ganthaniyañceva no ca gantho, siyā na vattabbaṃ – ‘‘ganthaniyañceva no ca gantho’’ti. Dhammāyatanaṃ siyā gantho ceva ganthaniyañca, siyā ganthaniyañceva no ca gantho, siyā na vattabbaṃ – ‘‘gantho ceva ganthaniyañcā’’tipi, ‘‘ganthaniyañceva no ca gantho’’tipi. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘ganthā ceva ganthasampayuttā cā’’tipi, ‘‘ganthasampayuttā ceva no ca ganthā’’tipi. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘gantho ceva ganthasampayuttañcā’’ti, siyā ganthasampayuttañceva no ca gantho, siyā na vattabbaṃ – ‘‘ganthasampayuttañceva no ca gantho’’ti. Dhammāyatanaṃ siyā gantho ceva ganthasampayuttañca, siyā ganthasampayuttañceva no ca gantho, siyā na vattabbaṃ – ‘‘gantho ceva ganthasampayuttañcā’’tipi, ‘‘ganthasampayuttañceva no ca gantho’’tipi. Dasāyatanā ganthavippayuttaganthaniyā. Dvāyatanā siyā ganthavippayuttaganthaniyā, siyā ganthavippayuttaaganthaniyā, siyā na vattabbā – ‘‘ganthavippayuttaganthaniyā’’tipi, ‘‘ganthavippayuttaaganthaniyā’’tipi. Ekādasāyatanā no oghā…pe… no yogā…pe… no nīvaraṇā. Dhammāyatanaṃ siyā nīvaraṇaṃ, siyā no nīvaraṇaṃ. Dasāyatanā nīvaraṇiyā. Dvāyatanā siyā nīvaraṇiyā, siyā anīvaraṇiyā. Dasāyatanā nīvaraṇavippayuttā. Dvāyatanā siyā nīvaraṇasampayuttā, siyā nīvaraṇavippayuttā. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā cā’’ti, nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘nīvaraṇañceva nīvaraṇiyañcā’’ti, siyā nīvaraṇiyañceva no ca nīvaraṇaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘nīvaraṇiyañceva no ca nīvaraṇa’’nti. Dhammāyatanaṃ siyā nīvaraṇañceva nīvaraṇiyañca, siyā nīvaraṇiyañceva no ca nīvaraṇaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘nīvaraṇañceva nīvaraṇiyañcā’’tipi, ‘‘nīvaraṇiyañceva no ca nīvaraṇa’’ntipi. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā cā’’tipi, ‘‘nīvaraṇasampayuttā ceva no ca nīvaraṇā’’tipi. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañcā’’ti, siyā nīvaraṇasampayuttañceva no ca nīvaraṇaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘nīvaraṇasampayuttañceva no ca nīvaraṇa’’nti. Dhammāyatanaṃ siyā nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañca, siyā nīvaraṇasampayuttañceva no ca nīvaraṇaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘nīvaraṇañceva nīvaraṇasampayuttañcā’’tipi, ‘‘nīvaraṇasampayuttañceva no ca nīvaraṇa’’ntipi. Dasāyatanā nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyā. Dvāyatanā siyā nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyā, siyā nīvaraṇavippayuttaanīvaraṇiyā, siyā na vattabbā – ‘‘nīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyā’’tipi, ‘‘nīvaraṇavippayuttaanīvaraṇiyā’’tipi. Ekādasāyatanā no parāmāsā. Dhammāyatanaṃ siyā parāmāso, siyā no parāmāso. Dasāyatanā parāmaṭṭhā. Dvāyatanā siyā parāmaṭṭhā, siyā aparāmaṭṭhā. Dasāyatanā parāmāsavippayuttā. Manāyatanaṃ siyā parāmāsasampayuttaṃ, siyā parāmāsavippayuttaṃ. Dhammāyatanaṃ siyā parāmāsasampayuttaṃ, siyā parāmāsavippayuttaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘parāmāsasampayutta’’ntipi, ‘‘parāmāsavippayutta’’ntipi. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘parāmāsā ceva parāmaṭṭhā cā’’ti, ‘‘parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā’’. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘parāmāso ceva parāmaṭṭhañcā’’ti, siyā parāmaṭṭhañceva no ca parāmāso, siyā na vattabbaṃ – ‘‘parāmaṭṭhañceva no ca parāmāso’’ti. Dhammāyatanaṃ siyā parāmāso ceva parāmaṭṭhañca, siyā parāmaṭṭhañceva no ca parāmāso, siyā na vattabbaṃ – ‘‘parāmāso ceva parāmaṭṭhañcā’’tipi, ‘‘parāmaṭṭhañceva no ca parāmāso’’tipi. Dasāyatanā parāmāsavippayuttaparāmaṭṭhā. Dvāyatanā siyā parāmāsavippayuttaparāmaṭṭhā, siyā parāmāsavippayuttaaparāmaṭṭhā, siyā na vattabbā – ‘‘parāmāsavippayuttaparāmaṭṭhā’’tipi, ‘‘parāmāsavippayuttaaparāmaṭṭhā’’tipi. Dasāyatanā anārammaṇā. Manāyatanaṃ sārammaṇaṃ. Dhammāyatanaṃ siyā sārammaṇaṃ, siyā anārammaṇaṃ. Manāyatanaṃ cittaṃ. Ekādasāyatanā no cittā. Ekādasāyatanā acetasikā. Dhammāyatanaṃ siyā cetasikaṃ, siyā acetasikaṃ. Dasāyatanā cittavippayuttā. Dhammāyatanaṃ siyā cittasampayuttaṃ, siyā cittavippayuttaṃ. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘cittena sampayutta’’ntipi, ‘‘cittena vippayutta’’ntipi. Dasāyatanā cittavisaṃsaṭṭhā. Dhammāyatanaṃ siyā cittasaṃsaṭṭhaṃ, siyā cittavisaṃsaṭṭhaṃ. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘cittena saṃsaṭṭha’’ntipi, ‘‘cittena visaṃsaṭṭha’’ntipi. Chāyatanā no cittasamuṭṭhānā. Chāyatanā siyā cittasamuṭṭhānā, siyā no cittasamuṭṭhānā. Ekādasāyatanā no cittasahabhuno. Dhammāyatanaṃ siyā cittasahabhū, siyā no cittasahabhū. Ekādasāyatanā no cittānuparivattino. Dhammāyatanaṃ siyā cittānuparivatti, siyā no cittānuparivatti. Ekādasāyatanā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā. Dhammāyatanaṃ siyā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānaṃ, siyā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānaṃ. Ekādasāyatanā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno. Dhammāyatanaṃ siyā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhū, siyā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhū. Ekādasāyatanā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino. Dhammāyatanaṃ siyā cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivatti, siyā no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivatti. Chāyatanā ajjhattikā. Chāyatanā bāhirā. Navāyatanā upādā. Dvāyatanā no upādā. Dhammāyatanaṃ siyā upādā, siyā no upādā. Pañcāyatanā upādinnā. Saddāyatanaṃ anupādinnaṃ. Chāyatanā siyā upādinnā, siyā anupādinnā. Ekādasāyatanā no upādānā. Dhammāyatanaṃ siyā upādānaṃ, siyā no upādānaṃ. Dasāyatanā upādāniyā. Dvāyatanā siyā upādāniyā, siyā anupādāniyā. Dasāyatanā upādānavippayuttā. Dvāyatanā siyā upādānasampayuttā, siyā upādānavippayuttā. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘upādānā ceva upādāniyā cā’’ti, upādāniyā ceva no ca upādānā. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘upādānañceva upādāniyañcā’’ti, siyā upādāniyañceva no ca upādānaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘upādāniyañceva no ca upādāna’’nti. Dhammāyatanaṃ siyā upādānañceva upādāniyañca, siyā upādāniyañceva no ca upādānaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘upādānañceva upādāniyañcā’’tipi, ‘‘upādāniyañceva no ca upādāna’’ntipi. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘upādānā ceva upādānasampayuttā cā’’tipi, ‘‘upādānasampayuttā ceva no ca upādānā’’tipi. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘upādāniyañceva upādānasampayuttañcā’’ti, siyā upādānasampayuttañceva no ca upādānaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘upādānasampayuttañceva no ca upādāna’’nti. Dhammāyatanaṃ siyā upādānañceva upādānasampayuttañca, siyā upādānasampayuttañceva no ca upādānaṃ, siyā na vattabbaṃ – ‘‘upādānañceva upādānasampayuttañcā’’tipi, ‘‘upādānasampayuttañceva no ca upādāna’’ntipi. Dasāyatanā upādānavippayuttaupādāniyā. Dvāyatanā siyā upādānasampayuttaupādāniyā, siyā upādānavippayuttaanupādāniyā, siyā na vattabbā – ‘‘upādānavippayuttaupādāniyā’’tipi, ‘‘upādānavippayuttaanupādāniyā’’tipi. Ekādasāyatanā no kilesā. Dhammāyatanaṃ siyā kileso, siyā no kileso. Dasāyatanā saṃkilesikā. Dvāyatanā siyā saṃkilesikā, siyā asaṃkilesikā. Dasāyatanā asaṃkiliṭṭhā. Dvāyatanā siyā saṃkiliṭṭhā, siyā asaṃkiliṭṭhā. Dasāyatanā kilesavippayuttā. Dvāyatanā siyā kilesasampayuttā, siyā kilesavippayuttā. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘kilesā ceva saṃkilesikā cā’’ti, ‘‘saṃkilesikā ceva no ca kilesā’’. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘kileso ceva saṃkilesikañcā’’ti, siyā saṃkilesikañceva no ca kileso, siyā na vattabbaṃ – ‘‘saṃkilesikañceva no ca kileso’’ti. Dhammāyatanaṃ siyā kileso ceva saṃkilesikañca, siyā saṃkilesikañceva no ca kileso, siyā na vattabbaṃ – ‘‘kileso ceva saṃkilesikañcā’’tipi, ‘‘saṃkilesikañceva no ca kileso’’tipi. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘kilesā ceva saṃkiliṭṭhā cā’’tipi, ‘‘saṃkiliṭṭhā ceva no ca kilesā’’tipi. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘kileso ceva saṃkiliṭṭhañcā’’ti, siyā saṃkiliṭṭhañceva no ca kileso, siyā na vattabbaṃ – ‘‘saṃkiliṭṭhañceva no ca kileso’’ti. Dhammāyatanaṃ siyā kileso ceva saṃkiliṭṭhañca, siyā saṃkiliṭṭhañceva no ca kileso, siyā na vattabbaṃ – ‘‘kileso ceva saṃkiliṭṭhañcā’’tipi, ‘‘saṃkiliṭṭhañceva no ca kileso’’tipi. Dasāyatanā na vattabbā – ‘‘kilesā ceva kilesasampayuttā cā’’tipi, ‘‘kilesasampayuttā ceva no ca na kilesā’’tipi. Manāyatanaṃ na vattabbaṃ – ‘‘kileso ceva kilesasampayuttañcā’’ti, siyā kilesasampayuttañceva no ca kileso, siyā na vattabbaṃ – ‘‘kilesasampayuttañceva no ca kileso’’ti. Dhammāyatanaṃ siyā kileso ceva kilesasampayuttañca, siyā kilesasampayuttañceva no ca kileso, siyā na vattabbaṃ – ‘‘kileso ceva kilesasampayuttañcā’’tipi, ‘‘kilesasampayuttañceva no ca kileso’’tipi. Dasāyatanā kilesavippayuttasaṃkilesikā. Dvāyatanā siyā kilesavippayuttasaṃkilesikā, siyā kilesavippayuttaasaṃkilesikā, siyā na vattabbā – ‘‘kilesavippayuttasaṃkilesikā’’tipi, ‘‘kilesavippayuttaasaṃkilesikā’’tipi. Dasāyatanā na dassanena pahātabbā. Dvāyatanā siyā dassanena pahātabbā, siyā na dassanena pahātabbā. Dasāyatanā na bhāvanāya pahātabbā. Dvāyatanā siyā bhāvanāya pahātabbā, siyā na bhāvanāya pahātabbā. Dasāyatanā na dassanena pahātabbahetukā. Dvāyatanā siyā dassanena pahātabbahetukā, siyā na dassanena pahātabbahetukā. Dasāyatanā na bhāvanāya pahātabbahetukā. Dvāyatanā siyā bhāvanāya pahātabbahetukā, siyā na bhāvanāya pahātabbahetukā. Dasāyatanā avitakkā. Dvāyatanā siyā savitakkā, siyā avitakkā. Dasāyatanā avicārā. Dvāyatanā siyā savicārā, siyā avicārā. Dasāyatanā appītikā. Dvāyatanā siyā sappītikā, siyā appītikā. Dasāyatanā na pītisahagatā. Dvāyatanā siyā pītisahagatā, siyā na pītisahagatā. Dasāyatanā na sukhasahagatā. Dvāyatanā siyā sukhasahagatā, siyā na sukhasahagatā. Dasāyatanā na upekkhāsahagatā. Dvāyatanā siyā upekkhāsahagatā, siyā na upekkhāsahagatā. Dasāyatanā kāmāvacarā. Dvāyatanā siyā kāmāvacarā, siyā na kāmāvacarā. Dasāyatanā na rūpāvacarā. Dvāyatanā siyā rūpāvacarā, siyā na rūpāvacarā. Dasāyatanā na arūpāvacarā. Dvāyatanā siyā arūpāvacarā, siyā na arūpāvacarā. Dasāyatanā pariyāpannā. Dvāyatanā siyā pariyāpannā, siyā apariyāpannā. Dasāyatanā aniyyānikā. Dvāyatanā siyā niyyānikā, siyā aniyyānikā. Dasāyatanā aniyatā. Dvāyatanā siyā niyatā, siyā aniyatā. Dasāyatanā sauttarā. Dvāyatanā siyā sauttarā, siyā anuttarā. Dasāyatanā araṇā. Dvāyatanā siyā saraṇā, siyā araṇāti.
已對照

問分。

已對照

處分別終。