五戒 pañcasīla

巴漢詞典(明法增訂)Pañcasīla
【中】五戒(離殺生、離偷盜、離邪淫、離妄語、離飲酒)。KhA.31.︰ Aṅgatoti ettha ca pāṇātipātassa pañca aṅgāni bhavanti -- (1)pāṇo ca hoti, (2)pāṇasaññī ca, (3)vadhakacittañca paccupaṭṭhitaṁ hoti, (4)vāyamati, (5)tena ca maratīti. Adinnādānassāpi pañceva-- (1)parapariggahitañca hoti, (2)parapariggahitasaññī ca, (3)theyyacittañca paccupaṭṭhitaṁ hoti, (4)vāyamati, (5)tena ca ādātabbaṁ ādānaṁ gacchatīti. Abrahmacariyassa pana cattāri aṅgāni bhavanti-- (1)ajjhācariyavatthu ca hoti, (2)tattha ca sevanacittaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti, (3)sevanapaccayā payogañca samāpajjati, (4)sādiyati cāti, tathā paresaṁ dvinnampi. Tattha musāvādassa (1)tāva musā ca hoti taṁ vatthu, (2)visaṁvādanacittañca paccupaṭṭhitaṁ hoti, (3)tajjo ca vāyāmo, (4)paravisaṁvādanañca viññāpayamānā viññatti pavattatīti cattāri aṅgāni veditabbāni. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānassa pana (1)surādīnañca aññataraṁ hoti, (2)madanīyapātukamyatācittañca paccupaṭṭhitaṁ hoti, (3)tajjañca vāyāmaṁ āpajjati, (4)pīte ca pavisatīti imāni cattāri aṅgānīti. Evamettha aṅgatopi viññātabbo vinicchayo.(「從構成要素」：在這些當中，「殺生」有五種條件：(1)是生物，(2)生物想，(3)現起殺心，(4)付之行動，(5)及因此而死。「不與取」也有五（種條件）：(1)是他人所有物，(2)他人所有物想，(3)現起盜心，(4)努力，(5)以及因此而取可取之物。「非梵行」有四種條件：(1)交媾，(2)現起從事的心，(3)達到從事之緣的方式，(4)以及受(樂)。後面兩者同樣(四條件)。這裡，當知「虛誑語」有四種條件：(1)是虛誑，(2)對那對象現起欺騙的心，(3)適當的努力，(4)以及轉起欺騙他人所知的表示。「放逸原因的穀物酒、花果酒和酒精」有這四條件：(1)穀物酒等其中之一，(2)現起想要喝酒的心，(3)從事適當的努力，(4)以及已喝入。如此乃從構成有素對所應知的抉擇。)

pañcasīla ✓
five precepts; five ethical undertakings