快樂巴利palinanda.cc

中部第74經 · 長爪經 Dīghanakhasuttaṃ

本經目錄四、長爪經

201PTS 1.498緬 2.166已對照

四、長爪經

二〇一、如是我聞——一時,世尊住在王舍城(Rājagaha)靈鷲山(Gijjhakūṭa)的豬掘窟(Sūkarakhatā)。那時,遊方者長爪(Dīghanakha)來到世尊之處;到了之後,與世尊互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,站在一旁。站在一旁的遊方者長爪對世尊這樣說:“喬達摩尊師,我是如此說、如此見者:‘一切我都不認可。’”“火種(Aggivessana),你這個見——‘一切我都不認可’——這個見你也不認可嗎?”“喬達摩尊師,如果這個見我認可,那也會是同樣的,那也會是同樣的。”“火種,比起[舍斷見者],世間上那些這樣說——‘那也會是同樣的,那也會是同樣的’——的人多而又多;他們既不捨斷那個見,又執取別的見。火種,比起[不捨斷見者],世間上那些這樣說——‘那也會是同樣的,那也會是同樣的’——的人少而又少;他們舍斷那個見,也不執取別的見。火種,有一些沙門、婆羅門是如此說、如此見者:‘一切我都認可。’火種,有一些沙門、婆羅門是如此說、如此見者:‘一切我都不認可。’火種,有一些沙門、婆羅門是如此說、如此見者:‘有些我認可,有些我不認可。’火種,其中,那些如此說、如此見——‘一切我都認可’——的沙門、婆羅門,他們的這個見近於貪染、近於結縛、近於歡喜、近於耽著、近於取;火種,其中,那些如此說、如此見——‘一切我都不認可’——的沙門、婆羅門,他們的這個見近於不貪染、近於不結縛、近於不歡喜、近於不耽著、近於不取。”

201. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate sūkarakhatāyaṃ. Atha kho dīghanakho paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho dīghanakho paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahañhi, bho gotama, evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ‘sabbaṃ me nakkhamatī’’’ti. ‘‘Yāpi kho te esā, aggivessana, diṭṭhi – ‘sabbaṃ me nakkhamatī’ti, esāpi te diṭṭhi nakkhamatī’’ti? ‘‘Esā ce [esāpi (ka.)] me, bho gotama, diṭṭhi khameyya, taṃpassa tādisameva, taṃpassa tādisamevā’’ti. ‘‘Ato kho te, aggivessana, bahū hi bahutarā lokasmiṃ ye evamāhaṃsu – ‘taṃpassa tādisameva, taṃpassa tādisamevā’ti. Te tañceva diṭṭhiṃ nappajahanti aññañca diṭṭhiṃ upādiyanti. Ato kho te, aggivessana, tanū hi tanutarā lokasmiṃ ye evamāhaṃsu – ‘taṃpassa tādisameva, taṃpassa tādisamevā’ti. Te tañceva diṭṭhiṃ pajahanti aññañca diṭṭhiṃ na upādiyanti. Santaggivessana, eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘sabbaṃ me khamatī’ti; santaggivessana, eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘sabbaṃ me nakkhamatī’ti; santaggivessana, eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘ekaccaṃ me khamati, ekaccaṃ me nakkhamatī’ti. Tatraggivessana, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘sabbaṃ me khamatī’ti tesamayaṃ diṭṭhi sārāgāya santike, saññogāya santike, abhinandanāya santike ajjhosānāya santike upādānāya santike; tatraggivessana ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘sabbaṃ me nakkhamatī’ti tesamayaṃ diṭṭhi asārāgāya santike, asaññogāya santike, anabhinandanāya santike, anajjhosānāya santike, anupādānāya santike’’ti.
202PTS 1.499已對照

二〇二、這樣說時,遊方者長爪對世尊這樣說:“喬達摩尊師讚揚我的見執,喬達摩尊師稱揚我的見執。”“火種,其中,那些如此說、如此見——‘有些我認可,有些我不認可’——的沙門、婆羅門,凡他們所認可的,這個見近於貪染、近於結縛、近於歡喜、近於耽著、近於取;凡他們所不認可的,這個見近於不貪染、近於不結縛、近於不歡喜、近於不耽著、近於不取。火種,其中,對於那些如此說、如此見——‘一切我都認可’——的沙門、婆羅門,有智之人在那裡這樣思察:‘我這個見——「一切我都認可」——如果我以[見的]堅固力、以[見的]執取堅持這個見而說:「唯此是真實,餘者虛妄」,我就會與兩者有爭執:與那位如此說、如此見——「一切我都不認可」——的沙門或婆羅門,以及與那位如此說、如此見——「有些我認可,有些我不認可」——的沙門或婆羅門,我會與這兩者有爭執。如是,有爭執則有諍論,有諍論則有惱害,有惱害則有疲惱。’他這樣觀見自己身上的爭執、諍論、惱害與疲惱,便舍斷那個見,也不執取別的見。如是,就有這些見的舍斷;如是,就有這些見的舍離。

202. Evaṃ vutte, dīghanakho paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ukkaṃseti [ukkaṃsati (sī. pī. ka.)] me bhavaṃ gotamo diṭṭhigataṃ, samukkaṃseti [sampahaṃsati (ka.)] me bhavaṃ gotamo diṭṭhigata’’nti. ‘‘Tatraggivessana, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘ekaccaṃ me khamati, ekaccaṃ me nakkhamatī’ti. Yā hi tesaṃ khamati sāyaṃ diṭṭhi sārāgāya santike, saññogāya santike, abhinandanāya santike, ajjhosānāya santike, upādānāya santike; yā hi tesaṃ nakkhamati sāyaṃ diṭṭhi asārāgāya santike, asaññogāya santike, anabhinandanāya santike, anajjhosānāya santike, anupādānāya santike. Tatraggivessana, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘sabbaṃ me khamatī’ti tattha viññū puriso iti paṭisañcikkhati – ‘yā kho me ayaṃ diṭṭhi – sabbaṃ me khamatīti, imañce ahaṃ diṭṭhiṃ thāmasā parāmāsā abhinivissa vohareyyaṃ – idameva saccaṃ moghamaññanti; dvīhi me assa viggaho – yo cāyaṃ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – sabbaṃ me nakkhamatīti, yo cāyaṃ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ekaccaṃ me khamati, ekaccaṃ me nakkhamatīti – imehi assa dvīhi viggaho. Iti viggahe sati vivādo, vivāde sati vighāto, vighāte sati vihesā’. Iti so viggahañca vivādañca vighātañca vihesañca attani sampassamāno tañceva diṭṭhiṃ pajahati aññañca diṭṭhiṃ na upādiyati. Evametāsaṃ diṭṭhīnaṃ pahānaṃ hoti, evametāsaṃ diṭṭhīnaṃ paṭinissaggo hoti.
203緬 2.167已對照

二〇三、“火種,其中,對於那些如此說、如此見——‘一切我都不認可’——的沙門、婆羅門,有智之人在那裡這樣思察:‘我這個見——「一切我都不認可」——如果我以[見的]堅固力、以[見的]執取堅持這個見而說:「唯此是真實,餘者虛妄」,我就會與兩者有爭執:與那位如此說、如此見——「一切我都認可」——的沙門或婆羅門,以及與那位如此說、如此見——「有些我認可,有些我不認可」——的沙門或婆羅門,我會與這兩者有爭執。如是,有爭執則有諍論,有諍論則有惱害,有惱害則有疲惱。’他這樣觀見自己身上的爭執、諍論、惱害與疲惱,便舍斷那個見,也不執取別的見。如是,就有這些見的舍斷;如是,就有這些見的舍離。

203. ‘‘Tatraggivessana, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘sabbaṃ me nakkhamatī’ti tattha viññū puriso iti paṭisañcikkhati – ‘yā kho me ayaṃ diṭṭhi – sabbaṃ me nakkhamatī’ti, imañce ahaṃ diṭṭhiṃ thāmasā parāmāsā abhinivissa vohareyyaṃ – idameva saccaṃ moghamaññanti; dvīhi me assa viggaho – yo cāyaṃ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – sabbaṃ me khamatīti, yo cāyaṃ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ekaccaṃ me khamati ekaccaṃ me nakkhamatīti – imehi assa dvīhi viggaho. Iti viggahe sati vivādo, vivāde sati vighāto, vighāte sati vihesā’. Iti so viggahañca vivādañca vighātañca vihesañca attani sampassamāno tañceva diṭṭhiṃ pajahati aññañca diṭṭhiṃ na upādiyati. Evametāsaṃ diṭṭhīnaṃ pahānaṃ hoti, evametāsaṃ diṭṭhīnaṃ paṭinissaggo hoti.
204已對照

二〇四、“火種,其中,對於那些如此說、如此見——‘有些我認可,有些我不認可’——的沙門、婆羅門,有智之人在那裡這樣思察:‘我這個見——「有些我認可,有些我不認可」——如果我以[見的]堅固力、以[見的]執取堅持這個見而說:「唯此是真實,餘者虛妄」,我就會與兩者有爭執:與那位如此說、如此見——「一切我都認可」——的沙門或婆羅門,以及與那位如此說、如此見——「一切我都不認可」——的沙門或婆羅門,我會與這兩者有爭執。如是,有爭執則有諍論,有諍論則有惱害,有惱害則有疲惱。’他這樣觀見自己身上的爭執、諍論、惱害與疲惱,便舍斷那個見,也不執取別的見。如是,就有這些見的舍斷;如是,就有這些見的舍離。

204. ‘‘Tatraggivessana, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘ekaccaṃ me khamati, ekaccaṃ me nakkhamatī’ti tattha viññū puriso iti paṭisañcikkhati – ‘yā kho me ayaṃ diṭṭhi – ekaccaṃ me khamati, ekaccaṃ me nakkhamatīti, imañce ahaṃ diṭṭhiṃ thāmasā parāmāsā abhinivissa vohareyyaṃ – idameva saccaṃ moghamaññanti; dvīhi me assa viggaho – yo cāyaṃ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – sabbaṃ me khamatīti, yo cāyaṃ samaṇo vā brāhmaṇo vā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – sabbaṃ me nakkhamatīti – imehi assa dvīhi viggaho. Iti viggahe sati vivādo, vivāde sati vighāto, vighāte sati vihesā’. Iti so viggahañca vivādañca vighātañca vihesañca attani sampassamāno tañceva diṭṭhiṃ pajahati aññañca diṭṭhiṃ na upādiyati. Evametāsaṃ diṭṭhīnaṃ pahānaṃ hoti, evametāsaṃ diṭṭhīnaṃ paṭinissaggo hoti.
205PTS 1.500已對照

二〇五、“火種,而這個身是有色的、由四大所成,由父母所生,靠飯食與粥團積聚而成,是無常、塗敷、按摩、破壞、毀滅之法,應被觀見為無常、為苦、為病、為癰、為箭、為苦患、為病惱、為他、為破壞、為空、為無我。對觀見這個身為無常、為苦、為病、為癰、為箭、為苦患、為病惱、為他、為破壞、為空、為無我的他來說,凡對身的欲、對身的愛戀、隨身而轉,那便被舍斷。

205. ‘‘Ayaṃ kho panaggivessana, kāyo rūpī cātumahābhūtiko [cātummahābhūtiko (sī. syā.)] mātāpettikasambhavo odanakummāsupacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṃsanadhammo, aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato samanupassitabbo. Tassimaṃ kāyaṃ aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato samanupassato yo kāyasmiṃ kāyachando kāyasneho kāyanvayatā sā pahīyati.
緬 2.168已對照

“火種,有這三種受:樂受、苦受、不苦不樂受。火種,在感受樂受的時候,那時既不感受苦受,也不感受不苦不樂受,那時唯感受樂受。火種,在感受苦受的時候,那時既不感受樂受,也不感受不苦不樂受,那時唯感受苦受。火種,在感受不苦不樂受的時候,那時既不感受樂受,也不感受苦受,那時唯感受不苦不樂受。火種,樂受也是無常的、有為的、緣生的、盡滅之法、壞滅之法、離貪之法、滅之法;火種,苦受也是無常的、有為的、緣生的、盡滅之法、壞滅之法、離貪之法、滅之法;火種,不苦不樂受也是無常的、有為的、緣生的、盡滅之法、壞滅之法、離貪之法、滅之法。火種,這樣見時,有聞的聖弟子便於樂受厭離,於苦受厭離,於不苦不樂受厭離;由厭離而離貪,由離貪而解脫,於解脫便有‘已解脫’之智。他了知:‘生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。’火種,心如此解脫的比丘,不與任何人附和,不與任何人諍論;凡世間所說的,他就以那[言說]來言說,而不執取。”

‘‘Tisso kho imā, aggivessana, vedanā – sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā. Yasmiṃ, aggivessana, samaye sukhaṃ vedanaṃ vedeti, neva tasmiṃ samaye dukkhaṃ vedanaṃ vedeti, na adukkhamasukhaṃ vedanaṃ vedeti; sukhaṃyeva tasmiṃ samaye vedanaṃ vedeti. Yasmiṃ, aggivessana, samaye dukkhaṃ vedanaṃ vedeti, neva tasmiṃ samaye sukhaṃ vedanaṃ vedeti, na adukkhamasukhaṃ vedanaṃ vedeti; dukkhaṃyeva tasmiṃ samaye vedanaṃ vedeti. Yasmiṃ, aggivessana, samaye adukkhamasukhaṃ vedanaṃ vedeti, neva tasmiṃ samaye sukhaṃ vedanaṃ vedeti, na dukkhaṃ vedanaṃ vedeti; adukkhamasukhaṃyeva tasmiṃ samaye vedanaṃ vedeti. Sukhāpi kho, aggivessana, vedanā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā; dukkhāpi kho, aggivessana, vedanā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā; adukkhamasukhāpi kho, aggivessana, vedanā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā. Evaṃ passaṃ, aggivessana, sutavā ariyasāvako sukhāyapi vedanāya nibbindati, dukkhāyapi vedanāya nibbindati, adukkhamasukhāyapi vedanāya nibbindati; nibbindaṃ virajjati, virāgā vimuccati. Vimuttasmiṃ, vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Evaṃ vimuttacitto kho, aggivessana, bhikkhu na kenaci saṃvadati, na kenaci vivadati, yañca loke vuttaṃ tena voharati, aparāmasa’’nti.
206PTS 1.501緬 2.169已對照

二〇六、那時,具壽舍利弗正站在世尊身後為世尊搧風。於是,具壽舍利弗這樣想:“據說世尊為我們宣說以證知那些那些法而舍斷[它們],據說善逝為我們宣說以證知那些那些法而舍離[它們]。”具壽舍利弗如此思察時,心由不執取而從諸漏解脫。而遊方者長爪生起了遠塵離垢的法眼:“凡任何集法,一切皆是滅法。”於是,遊方者長爪已見法、已得法、已知法、已深入法,已度疑、已離惑,獲得無所畏,於導師的教法中不依他緣,對世尊這樣說:“奇哉!喬達摩尊師,奇哉!喬達摩尊師。喬達摩尊師,猶如把倒覆的扶起,把遮蔽的揭開,為迷路者指示道路,在黑暗中持來油燈,使有眼者得見諸色。正是如此,喬達摩尊師以種種方式開顯了法。我皈依那位喬達摩尊師、法與比丘僧團。願喬達摩尊師憶持我為優婆塞,從今日起,終生皈依。”

206. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato piṭṭhito ṭhito hoti bhagavantaṃ bījayamāno [vījayamāno (sī. pī.)]. Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi – ‘‘tesaṃ tesaṃ kira no bhagavā dhammānaṃ abhiññā pahānamāha, tesaṃ tesaṃ kira no sugato dhammānaṃ abhiññā paṭinissaggamāhā’’ti. Iti hidaṃ āyasmato sāriputtassa paṭisañcikkhato anupādāya āsavehi cittaṃ vimucci. Dīghanakhassa pana paribbājakassa virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi – ‘‘yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamma’’nti. Atha kho dīghanakho paribbājako diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṃkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti – evameva kho bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.
Dīghanakhasuttaṃ niṭṭhitaṃ catutthaṃ.
已對照

《長爪經》終,[《遊方者品》中之]第四[經]。