快樂巴利palinanda.cc

中部第75經 · 摩犍提經 Māgaṇḍiyasuttaṃ

本經目錄五、摩犍提經

207PTS 1.502緬 2.170已對照

五、摩犍提經

二〇七、如是我聞——一時,世尊住在拘樓國(Kuru),[有]一座名叫劍磨瑟曇(Kammāsadhamma)的拘樓人市鎮,[住]在婆羅墮婆闍種(Bhāradvājagotta)婆羅門火堂的草敷上。於是,世尊在上午穿好[下衣],取了缽與衣,進入劍磨瑟曇乞食。在劍磨瑟曇乞食之後,飯後從乞食處回來,為日間住而前往某處叢林。深入那叢林之後,在某棵樹下為日間住而坐。那時,遊方者摩犍提(Māgaṇḍiya)在散步、遊行,來到婆羅墮婆闍種婆羅門的火堂。遊方者摩犍提看見婆羅墮婆闍種婆羅門的火堂裡敷設著草敷;看見之後,對婆羅墮婆闍種婆羅門這樣說:“婆羅墮婆闍尊師的火堂裡所敷設的這草敷,是為誰[敷設]的呢?我想是適合沙門的臥處吧。”“摩犍提尊師,有沙門喬達摩——釋迦子,從釋迦家族出家者。關於那位喬達摩尊師,有這樣的善名聲傳揚:‘那位世尊亦即是阿羅漢、正等正覺者、明行具足、善逝、世間解、無上者、調御丈夫、天人導師、佛陀、世尊。’這臥處是為那位喬達摩尊師敷設的。”“婆羅墮婆闍尊師,我們看見的真是不祥之物啊!婆羅墮婆闍尊師,我們看見的真是不祥之物啊!我們竟看見了那位毀壞增長者(bhūnahu)喬達摩尊師的臥處。”“摩犍提,守護這話吧!摩犍提,守護這話吧!因為那位喬達摩尊師那裡,有許多剎帝利智者、婆羅門智者、居士智者、沙門智者,都極為淨信,被調伏於聖正理、於善法。”“婆羅墮婆闍尊師,即使我們當面見到那位喬達摩尊師,也會當面對他說:‘沙門喬達摩是毀壞增長者。’這是什麼緣故呢?因為在我們的經典中是這樣傳下來的。”“如果摩犍提尊師不介意,我就把這告訴沙門喬達摩。”“婆羅墮婆闍尊師不必為我掛慮,就照我所說的告訴他吧。”

207. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṃ nāma kurūnaṃ nigamo, bhāradvājagottassa brāhmaṇassa agyāgāre tiṇasanthārake [tiṇasantharake (sī. syā. kaṃ. pī.)]. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya kammāsadhammaṃ piṇḍāya pāvisi. Kammāsadhammaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena aññataro vanasaṇḍo tenupasaṅkami divāvihārāya. Taṃ vanasaṇḍaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māgaṇḍiyo [māgandiyo (sī. pī.)] paribbājako jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno yena bhāradvājagottassa brāhmaṇassa agyāgāraṃ tenupasaṅkami. Addasā kho māgaṇḍiyo paribbājako bhāradvājagottassa brāhmaṇassa agyāgāre tiṇasanthārakaṃ paññattaṃ. Disvāna bhāradvājagottaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘kassa nvayaṃ bhoto bhāradvājassa agyāgāre tiṇasanthārako paññatto, samaṇaseyyānurūpaṃ [samaṇaseyyārūpaṃ (sī. pī.)] maññe’’ti? ‘‘Atthi, bho māgaṇḍiya, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Tassesā bhoto gotamassa seyyā paññattā’’ti. ‘‘Duddiṭṭhaṃ vata, bho bhāradvāja, addasāma; duddiṭṭhaṃ vata, bho bhāradvāja, addasāma! Ye mayaṃ tassa bhoto gotamassa bhūnahuno [bhūnahanassa (syā. kaṃ.)] seyyaṃ addasāmā’’ti. ‘‘Rakkhassetaṃ, māgaṇḍiya, vācaṃ; rakkhassetaṃ, māgaṇḍiya, vācaṃ. Bahū hi tassa bhoto gotamassa khattiyapaṇḍitāpi brāhmaṇapaṇḍitāpi gahapatipaṇḍitāpi samaṇapaṇḍitāpi abhippasannā vinītā ariye ñāye dhamme kusale’’ti. ‘‘Sammukhā cepi mayaṃ, bho bhāradvāja, taṃ bhavantaṃ gotamaṃ passeyyāma, sammukhāpi naṃ vadeyyāma – ‘bhūnahu [bhūnahano (syā. kaṃ.)] samaṇo gotamo’ti. Taṃ kissa hetu? Evañhi no sutte ocaratī’’ti. ‘‘Sace taṃ bhoto māgaṇḍiyassa agaru āroceyyāmi taṃ [āroceyyametaṃ (sī. pī.), ārocessāmi tassa (syā. kaṃ.)] samaṇassa gotamassā’’ti. ‘‘Appossukko bhavaṃ bhāradvājo vuttova naṃ vadeyyā’’ti.
208PTS 1.503已對照

二〇八、世尊以清淨、超人的天耳界,聽見了婆羅墮婆闍種婆羅門與遊方者摩犍提的這番交談。於是,世尊於傍晚時分從靜坐起身,來到婆羅墮婆闍種婆羅門的火堂;到了之後,世尊坐在所敷設的草敷上。於是,婆羅墮婆闍種婆羅門來到世尊之處;到了之後,與世尊互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。世尊對坐在一旁的婆羅墮婆闍種婆羅門這樣說:“婆羅墮婆闍,你與遊方者摩犍提是否就這個草敷有過某種交談?”這樣說時,婆羅墮婆闍種婆羅門悚懼、身毛豎立,對世尊這樣說:“我們正想把這件事告訴喬達摩尊師,而喬達摩尊師卻在[我們]未說之時就說出來了。”世尊與婆羅墮婆闍種婆羅門之間的這番談論尚未說完。那時,遊方者摩犍提在散步、遊行,來到婆羅墮婆闍種婆羅門的火堂,來到世尊之處;到了之後,與世尊互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。世尊對坐在一旁的遊方者摩犍提這樣說:

208. Assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya bhāradvājagottassa brāhmaṇassa māgaṇḍiyena paribbājakena saddhiṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhāradvājagottassa brāhmaṇassa agyāgāraṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā nisīdi bhagavā paññatte tiṇasanthārake. Atha kho bhāradvājagotto brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho bhāradvājagottaṃ brāhmaṇaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘ahu pana te, bhāradvāja, māgaṇḍiyena paribbājakena saddhiṃ imaṃyeva tiṇasanthārakaṃ ārabbha kocideva kathāsallāpo’’ti? Evaṃ vutte, bhāradvājagotto brāhmaṇo saṃviggo lomahaṭṭhajāto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘etadeva kho pana mayaṃ bhoto gotamassa ārocetukāmā. Atha ca pana bhavaṃ gotamo anakkhātaṃyeva akkhāsī’’ti. Ayañca hi [ayañca hidaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] bhagavato bhāradvājagottena brāhmaṇena saddhiṃ antarākathā vippakatā hoti. Atha kho māgaṇḍiyo paribbājako jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno yena bhāradvājagottassa brāhmaṇassa agyāgāraṃ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho māgaṇḍiyaṃ paribbājakaṃ bhagavā etadavoca –
209緬 2.171已對照

二〇九、“摩犍提,眼樂於色、喜於色、欣於色;如來的[眼]已調伏、已守護、已保護、已防護,而他為了防護它而說法。摩犍提,你說‘沙門喬達摩是毀壞增長者’,是就這個而說的嗎?”“喬達摩尊師,我說‘沙門喬達摩是毀壞增長者’,正是就這個而說的。這是什麼緣故呢?因為在我們的經典中是這樣傳下來的。”“摩犍提,耳樂於聲……乃至……摩犍提,鼻樂於香……摩犍提,舌樂於味、喜於味、欣於味;如來的[舌]已調伏、已守護、已保護、已防護,而他為了防護它而說法。摩犍提,你說‘沙門喬達摩是毀壞增長者’,是就這個而說的嗎?”“喬達摩尊師,我說‘沙門喬達摩是毀壞增長者’,正是就這個而說的。這是什麼緣故呢?因為在我們的經典中是這樣傳下來的。”“摩犍提,身樂於觸、喜於觸……乃至……摩犍提,意樂於法、喜於法、欣於法;如來的[意]已調伏、已守護、已保護、已防護,而他為了防護它而說法。摩犍提,你說‘沙門喬達摩是毀壞增長者’,是就這個而說的嗎?”“喬達摩尊師,我說‘沙門喬達摩是毀壞增長者’,正是就這個而說的。這是什麼緣故呢?因為在我們的經典中是這樣傳下來的。”

209. ‘‘Cakkhuṃ kho, māgaṇḍiya, rūpārāmaṃ rūparataṃ rūpasammuditaṃ. Taṃ tathāgatassa dantaṃ guttaṃ rakkhitaṃ saṃvutaṃ, tassa ca saṃvarāya dhammaṃ deseti. Idaṃ nu te etaṃ, māgaṇḍiya, sandhāya bhāsitaṃ – ‘bhūnahu samaṇo gotamo’’’ti? ‘‘Etadeva kho pana me, bho gotama, sandhāya bhāsitaṃ – ‘bhūnahu samaṇo gotamo’ti. Taṃ kissa hetu? Evañhi no sutte ocaratī’’ti. ‘‘Sotaṃ kho, māgaṇḍiya, saddārāmaṃ…pe… ghānaṃ kho, māgaṇḍiya gandhārāmaṃ… jivhā kho, māgaṇḍiya, rasārāmā rasaratā rasasammuditā. Sā tathāgatassa dantā guttā rakkhitā saṃvutā, tassā ca saṃvarāya dhammaṃ deseti. Idaṃ nu te etaṃ, māgaṇḍiya, sandhāya bhāsitaṃ – ‘bhūnahu samaṇo gotamo’’’ti? ‘‘Etadeva kho pana me, bho gotama, sandhāya bhāsitaṃ – ‘bhūnahu samaṇo gotamo’ti. Taṃ kissa hetu? Evañhi no sutte ocaratī’’ti. ‘‘Kāyo kho, māgaṇḍiya, phoṭṭhabbārāmo phoṭṭhabbarato…pe… mano kho, māgaṇḍiya, dhammārāmo dhammarato dhammasammudito. So tathāgatassa danto gutto rakkhito saṃvuto, tassa ca saṃvarāya dhammaṃ deseti. Idaṃ nu te etaṃ, māgaṇḍiya, sandhāya bhāsitaṃ – ‘bhūnahu samaṇo gotamo’’’ti? ‘‘Etadeva kho pana me, bho gotama, sandhāya bhāsitaṃ – ‘bhūnahu samaṇo gotamo’ti. Taṃ kissa hetu? Evañhi no sutte ocaratī’’ti.
210PTS 1.504已對照

二一〇、“摩犍提,你認為怎樣——‘在此,某人先前曾以眼所識的諸色——是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的——而享樂,他後來如實了知了諸色的集起、滅沒、味著、過患與出離之後,舍斷色愛,除遣色熱惱,離渴,內心寂止而住。’摩犍提,對於這個人,你會說他什麼呢?”“喬達摩尊師,什麼也不[說]。”“摩犍提,你認為怎樣——‘在此,某人先前曾以耳所識的諸聲……乃至……鼻所識的諸香……舌所識的諸味……身所識的諸觸——是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的——而享樂,他後來如實了知了諸觸的集起、滅沒、味著、過患與出離之後,舍斷觸愛,除遣觸熱惱,離渴,內心寂止而住。’摩犍提,對於這個人,你會說他什麼呢?”“喬達摩尊師,什麼也不[說]。”

210. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, māgaṇḍiya – ‘idhekacco cakkhuviññeyyehi rūpehi paricāritapubbo assa iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṃhitehi rajanīyehi, so aparena samayena rūpānaṃyeva samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā rūpataṇhaṃ pahāya rūpapariḷāhaṃ paṭivinodetvā vigatapipāso ajjhattaṃ vūpasantacitto vihareyya. Imassa pana te, māgaṇḍiya, kimassa vacanīya’’’nti? ‘‘Na kiñci, bho gotama’’. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, māgaṇḍiya – ‘idhekacco sotaviññeyyehi saddehi…pe… ghānaviññeyyehi gandhehi… jivhāviññeyyehi rasehi… kāyaviññeyyehi phoṭṭhabbehi paricāritapubbo assa iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṃhitehi rajanīyehi, so aparena samayena phoṭṭhabbānaṃyeva samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā phoṭṭhabbataṇhaṃ pahāya phoṭṭhabbapariḷāhaṃ paṭivinodetvā vigatapipāso ajjhattaṃ vūpasantacitto vihareyya. Imassa pana te, māgaṇḍiya, kimassa vacanīya’’’nti? ‘‘Na kiñci, bho gotama’’.
211PTS 1.505緬 2.172已對照

二一一、“摩犍提,我先前作為在家人時,曾具足、擁有五欲功德而享樂——眼所識的諸色,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的;耳所識的諸聲……乃至……鼻所識的諸香……舌所識的諸味……身所識的諸觸,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的。摩犍提,我有三座宮殿:一座是雨季的,一座是冬季的,一座是夏季的。摩犍提,我在雨季的宮殿中,雨季四個月裡,以無男子的伎樂享樂,不下到宮殿下層。我後來如實了知了諸欲的集起、滅沒、味著、過患與出離之後,舍斷欲愛,除遣欲熱惱,離渴,內心寂止而住。我看見其他眾生於諸欲未離貪,被諸欲愛所啃噬,被欲熱惱所焚燒,而受用諸欲。我不羨慕他們,也不在那裡歡喜。這是什麼緣故呢?摩犍提,凡這離於諸欲、離於諸不善法的喜樂——它甚至超越了天上的樂而住——我以那喜樂而喜樂,便不羨慕低劣的[樂],也不在那裡歡喜。

211. ‘‘Ahaṃ kho pana, māgaṇḍiya, pubbe agāriyabhūto samāno pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāresiṃ cakkhuviññeyyehi rūpehi iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṃhitehi rajanīyehi, sotaviññeyyehi saddehi…pe… ghānaviññeyyehi gandhehi… jivhāviññeyyehi rasehi… kāyaviññeyyehi phoṭṭhabbehi iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṃhitehi rajanīyehi. Tassa mayhaṃ, māgaṇḍiya, tayo pāsādā ahesuṃ – eko vassiko, eko hemantiko, eko gimhiko. So kho ahaṃ, māgaṇḍiya, vassike pāsāde vassike cattāro [vassike pāsāde cattāro (syā. kaṃ.)] māse nippurisehi tūriyehi [turiyehi (sī. syā. kaṃ. pī.)] paricārayamāno [paricāriyamāno (sabbattha)] na heṭṭhāpāsādaṃ orohāmi. So aparena samayena kāmānaṃyeva samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā kāmataṇhaṃ pahāya kāmapariḷāhaṃ paṭivinodetvā vigatapipāso ajjhattaṃ vūpasantacitto viharāmi. So aññe satte passāmi kāmesu avītarāge kāmataṇhāhi khajjamāne kāmapariḷāhena pariḍayhamāne kāme paṭisevante. So tesaṃ na pihemi, na tattha abhiramāmi. Taṃ kissa hetu? Yāhayaṃ, māgaṇḍiya, rati, aññatreva kāmehi aññatra akusalehi dhammehi – api dibbaṃ sukhaṃ samadhigayha tiṭṭhati – tāya ratiyā ramamāno hīnassa na pihemi, na tattha abhiramāmi.
212已對照

二一二、“摩犍提,猶如一位富裕、有大財富、大受用的居士或居士子,具足、擁有五欲功德而享樂——眼所識的諸色……乃至……諸觸,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的。他行身善行、行語善行、行意善行之後,身壞命終之後投生於善趣、天界,成為三十三天諸天的同伴。他在那裡的歡喜園中,被天女眾圍繞,具足、擁有天上的五欲功德而享樂。他會看見一位居士或居士子具足、擁有五欲功德而享樂。

212. ‘‘Seyyathāpi, māgaṇḍiya, gahapati vā gahapatiputto vā aḍḍho mahaddhano mahābhogo pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreyya cakkhuviññeyyehi rūpehi…pe… phoṭṭhabbehi iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṃhitehi rajanīyehi. So kāyena sucaritaṃ caritvā vācāya sucaritaṃ caritvā manasā sucaritaṃ caritvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyya devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ. So tattha nandane vane accharāsaṅghaparivuto dibbehi pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreyya. So passeyya gahapatiṃ vā gahapatiputtaṃ vā pañcahi kāmaguṇehi samappitaṃ samaṅgībhūtaṃ paricārayamānaṃ.
PTS 1.506緬 2.173已對照

“摩犍提,你認為怎樣?那位在歡喜園中被天女眾圍繞、具足擁有天上五欲功德而享樂的天子,會羨慕那位居士或居士子,或者會被人間的五欲功德、被人間的諸欲引回嗎?”“不是的,喬達摩尊師。這是什麼緣故呢?喬達摩尊師,因為天上的諸欲比人間的諸欲更為超勝、更為殊勝。”“摩犍提,正是這樣,我先前作為在家人時,曾具足、擁有五欲功德而享樂——眼所識的諸色,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的;耳所識的諸聲……乃至……鼻所識的諸香……舌所識的諸味……身所識的諸觸,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的。我後來如實了知了諸欲的集起、滅沒、味著、過患與出離之後,舍斷欲愛,除遣欲熱惱,離渴,內心寂止而住。我看見其他眾生於諸欲未離貪,被諸欲愛所啃噬,被欲熱惱所焚燒,而受用諸欲。我不羨慕他們,也不在那裡歡喜。這是什麼緣故呢?摩犍提,凡這離於諸欲、離於諸不善法的喜樂——它甚至超越了天上的樂而住——我以那喜樂而喜樂,便不羨慕低劣的[樂],也不在那裡歡喜。

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, māgaṇḍiya, api nu so devaputto nandane vane accharāsaṅghaparivuto dibbehi pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricārayamāno amussa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā piheyya, mānusakānaṃ vā pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ mānusakehi vā kāmehi āvaṭṭeyyā’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama’’. Taṃ kissa hetu? Mānusakehi, bho gotama, kāmehi dibbakāmā abhikkantatarā ca paṇītatarā cā’’ti. ‘‘Evameva kho ahaṃ, māgaṇḍiya, pubbe agāriyabhūto samāno pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāresiṃ cakkhuviññeyyehi rūpehi iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṃhitehi rajanīyehi, sotaviññeyyehi saddehi…pe… ghānaviññeyyehi gandhehi… jivhāviññeyyehi rasehi… kāyaviññeyyehi phoṭṭhabbehi iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṃhitehi rajanīyehi. So aparena samayena kāmānaṃyeva samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā kāmataṇhaṃ pahāya kāmapariḷāhaṃ paṭivinodetvā vigatapipāso ajjhattaṃ vūpasantacitto viharāmi. So aññe satte passāmi kāmesu avītarāge kāmataṇhāhi khajjamāne kāmapariḷāhena pariḍayhamāne kāme paṭisevante, so tesaṃ na pihemi, na tattha abhiramāmi. Taṃ kissa hetu? Yāhayaṃ, māgaṇḍiya, rati aññatreva kāmehi aññatra akusalehi dhammehi – api dibbaṃ sukhaṃ samadhigayha tiṭṭhati – tāya ratiyā ramamāno hīnassa na pihemi, na tattha abhiramāmi.
213已對照

二一三、“摩犍提,猶如一個癩病者,肢體潰爛、肢體化膿,被蟲所啃噬,以指甲抓破創口,在炭火坑上烘烤身體。他的朋友同僚、親族血親請來一位外科醫師。那外科醫師為他配藥。他依靠那藥而從癩病中解脫,成為無病、安樂、自在、自主、隨意而行者。他會看見另一個癩病者,肢體潰爛、肢體化膿,被蟲所啃噬,以指甲抓破創口,在炭火坑上烘烤身體。

213. ‘‘Seyyathāpi, māgaṇḍiya, kuṭṭhī puriso arugatto pakkagatto kimīhi khajjamāno nakhehi vaṇamukhāni vippatacchamāno aṅgārakāsuyā kāyaṃ paritāpeyya. Tassa mittāmaccā ñātisālohitā bhisakkaṃ sallakattaṃ upaṭṭhāpeyyuṃ. Tassa so bhisakko sallakatto bhesajjaṃ kareyya. So taṃ bhesajjaṃ āgamma kuṭṭhehi parimucceyya, arogo assa sukhī serī sayaṃvasī yena kāmaṃ gamo. So aññaṃ kuṭṭhiṃ purisaṃ passeyya arugattaṃ pakkagattaṃ kimīhi khajjamānaṃ nakhehi vaṇamukhāni vippatacchamānaṃ aṅgārakāsuyā kāyaṃ paritāpentaṃ.
緬 2.174已對照

“摩犍提,你認為怎樣?那個人會羨慕那個癩病者,[羨慕]炭火坑或服用藥物嗎?”“不是的,喬達摩尊師。這是什麼緣故呢?喬達摩尊師,因為有病時才須用藥,無病時便不須用藥。”“摩犍提,正是這樣,我先前作為在家人時,曾具足、擁有五欲功德而享樂——眼所識的諸色,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的;耳所識的諸聲……乃至……鼻所識的諸香……舌所識的諸味……身所識的諸觸,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的。我後來如實了知了諸欲的集起、滅沒、味著、過患與出離之後,舍斷欲愛,除遣欲熱惱,離渴,內心寂止而住。我看見其他眾生於諸欲未離貪,被諸欲愛所啃噬,被欲熱惱所焚燒,而受用諸欲。我不羨慕他們,也不在那裡歡喜。這是什麼緣故呢?摩犍提,凡這離於諸欲、離於諸不善法的喜樂——它甚至超越了天上的樂而住——我以那喜樂而喜樂,便不羨慕低劣的[樂],也不在那裡歡喜。

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, māgaṇḍiya, api nu so puriso amussa kuṭṭhissa purisassa piheyya aṅgārakāsuyā vā bhesajjaṃ paṭisevanāya vā’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama. Taṃ kissa hetu? Roge hi, bho gotama, sati bhesajjena karaṇīyaṃ hoti, roge asati na bhesajjena karaṇīyaṃ hotī’’ti. ‘‘Evameva kho ahaṃ, māgaṇḍiya, pubbe agāriyabhūto samāno pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāresiṃ, cakkhuviññeyyehi rūpehi iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṃhitehi rajanīyehi, sotaviññeyyehi saddehi…pe… ghānaviññeyyehi gandhehi… jivhāviññeyyehi rasehi… kāyaviññeyyehi phoṭṭhabbehi iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṃhitehi rajanīyehi. So aparena samayena kāmānaṃyeva samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā kāmataṇhaṃ pahāya kāmapariḷāhaṃ paṭivinodetvā vigatapipāso ajjhattaṃ vūpasantacitto viharāmi. So aññe satte passāmi kāmesu avītarāge kāmataṇhāhi khajjamāne kāmapariḷāhena pariḍayhamāne kāme paṭisevante. So tesaṃ na pihemi, na tattha abhiramāmi. Taṃ kissa hetu? Yāhayaṃ, māgaṇḍiya, rati, aññatreva kāmehi aññatra akusalehi dhammehi – api dibbaṃ sukhaṃ samadhigayha tiṭṭhati – tāya ratiyā ramamāno hīnassa na pihemi, na tattha abhiramāmi.
214PTS 1.507已對照

二一四、“摩犍提,猶如一個癩病者,肢體潰爛、肢體化膿,被蟲所啃噬,以指甲抓破創口,在炭火坑上烘烤身體。他的朋友同僚、親族血親請來一位外科醫師。那外科醫師為他配藥。他依靠那藥而從癩病中解脫,成為無病、安樂、自在、自主、隨意而行者。兩個有力的人各抓住他一隻手臂,把他拖向炭火坑。

214. ‘‘Seyyathāpi, māgaṇḍiya, kuṭṭhī puriso arugatto pakkagatto kimīhi khajjamāno nakhehi vaṇamukhāni vippatacchamāno aṅgārakāsuyā kāyaṃ paritāpeyya. Tassa mittāmaccā ñātisālohitā bhisakkaṃ sallakattaṃ upaṭṭhāpeyyuṃ. Tassa so bhisakko sallakatto bhesajjaṃ kareyya. So taṃ bhesajjaṃ āgamma kuṭṭhehi parimucceyya, arogo assa sukhī serī sayaṃvasī yena kāmaṃ gamo. Tamenaṃ dve balavanto purisā nānābāhāsu gahetvā aṅgārakāsuṃ upakaḍḍheyyuṃ.
緬 2.175已對照

“摩犍提,你認為怎樣?那個人會這樣那樣地扭動身體嗎?”“是的,喬達摩尊師。”“這是什麼緣故呢?”“喬達摩尊師,因為那火觸之是苦、有大熾熱、大熱惱。”“摩犍提,你認為怎樣?是現在那火才觸之是苦、有大熾熱、大熱惱,還是先前那火也觸之是苦、有大熾熱、大熱惱呢?”“喬達摩尊師,現在那火觸之是苦、有大熾熱、大熱惱,先前那火也觸之是苦、有大熾熱、大熱惱。喬達摩尊師,而那個癩病者,肢體潰爛、肢體化膿,被蟲所啃噬,以指甲抓破創口,諸根已受損,對觸之是苦的火卻得了‘[這是]樂’的顛倒之想。”“摩犍提,正是這樣,過去世的諸欲觸之是苦、有大熾熱、大熱惱,未來世的諸欲觸之是苦、有大熾熱、大熱惱,現在當下的諸欲也觸之是苦、有大熾熱、大熱惱。摩犍提,而這些眾生於諸欲未離貪,被諸欲愛所啃噬,被欲熱惱所焚燒,諸根已受損,對觸之是苦的諸欲卻得了‘[這是]樂’的顛倒之想。

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, māgaṇḍiya, api nu so puriso iti citiceva kāyaṃ sannāmeyyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bho gotama’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Asu hi, bho gotama, aggi dukkhasamphasso ceva mahābhitāpo ca mahāpariḷāho cā’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, māgaṇḍiya, idāneva nu kho so aggi dukkhasamphasso ceva mahābhitāpo ca mahāpariḷāho ca udāhu pubbepi so aggi dukkhasamphasso ceva mahābhitāpo ca mahāpariḷāho cā’’ti? ‘‘Idāni ceva, bho gotama, so aggi dukkhasamphasso ceva mahābhitāpo ca mahāpariḷāho ca, pubbepi so aggi dukkhasamphasso ceva mahābhitāpo ca mahāpariḷāho ca. Asu ca [asu hi ca (sī. pī.)], bho gotama, kuṭṭhī puriso arugatto pakkagatto kimīhi khajjamāno nakhehi vaṇamukhāni vippatacchamāno upahatindriyo dukkhasamphasseyeva aggismiṃ sukhamiti viparītasaññaṃ paccalatthā’’ti. ‘‘Evameva kho, māgaṇḍiya, atītampi addhānaṃ kāmā dukkhasamphassā ceva mahābhitāpā ca mahāpariḷāhā ca, anāgatampi addhānaṃ kāmā dukkhasamphassā ceva mahābhitāpā ca mahāpariḷāhā ca, etarahipi paccuppannaṃ addhānaṃ kāmā dukkhasamphassā ceva mahābhitāpā ca mahāpariḷāhā ca. Ime ca, māgaṇḍiya, sattā kāmesu avītarāgā kāmataṇhāhi khajjamānā kāmapariḷāhena pariḍayhamānā upahatindriyā dukkhasamphassesuyeva kāmesu sukhamiti viparītasaññaṃ paccalatthuṃ.
215PTS 1.508已對照

二一五、“摩犍提,猶如一個癩病者,肢體潰爛、肢體化膿,被蟲所啃噬,以指甲抓破創口,在炭火坑上烘烤身體。摩犍提,那個癩病者,肢體潰爛、肢體化膿,被蟲所啃噬,以指甲抓破創口,越是在炭火坑上烘烤身體,他那些創口就越是變得更不淨、更惡臭、更腐爛,而且也有某種程度的快意、某種程度的味著——即:由於搔抓創口;摩犍提,正是這樣,眾生於諸欲未離貪,被諸欲愛所啃噬,被欲熱惱所焚燒,而受用諸欲。摩犍提,眾生越是於諸欲未離貪,被諸欲愛所啃噬,被欲熱惱所焚燒,而受用諸欲,那些眾生的欲愛就越是增長,也越是被欲熱惱所焚燒,而且也有某種程度的快意、某種程度的味著——即:緣於五欲功德。

215. ‘‘Seyyathāpi, māgaṇḍiya, kuṭṭhī puriso arugatto pakkagatto kimīhi khajjamāno nakhehi vaṇamukhāni vippatacchamāno aṅgārakāsuyā kāyaṃ paritāpeti. Yathā yathā kho, māgaṇḍiya, asu kuṭṭhī puriso arugatto pakkagatto kimīhi khajjamāno nakhehi vaṇamukhāni vippatacchamāno aṅgārakāsuyā kāyaṃ paritāpeti tathā tathā’ssa [tathā tathā tasseva (syā. kaṃ. ka.)] tāni vaṇamukhāni asucitarāni ceva honti duggandhatarāni ca pūtikatarāni ca, hoti ceva kāci sātamattā assādamattā – yadidaṃ vaṇamukhānaṃ kaṇḍūvanahetu; evameva kho, māgaṇḍiya, sattā kāmesu avītarāgā kāmataṇhāhi khajjamānā kāmapariḷāhena ca pariḍayhamānā kāme paṭisevanti. Yathā yathā kho, māgaṇḍiya, sattā kāmesu avītarāgā kāmataṇhāhi khajjamānā kāmapariḷāhena ca pariḍayhamānā kāme paṭisevanti tathā tathā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ kāmataṇhā ceva pavaḍḍhati, kāmapariḷāhena ca pariḍayhanti, hoti ceva sātamattā assādamattā – yadidaṃ pañcakāmaguṇe paṭicca.
緬 2.176已對照

“摩犍提,你認為怎樣?你可曾見到或聽到:有國王或王的大臣具足、擁有五欲功德而享樂,未舍斷欲愛,未除遣欲熱惱,而離渴、內心寂止地住過、正住著或將會住嗎?”“不是的,喬達摩尊師。”“善哉,摩犍提!摩犍提,我也不曾見過、不曾聽過:有國王或王的大臣具足、擁有五欲功德而享樂,未舍斷欲愛,未除遣欲熱惱,而離渴、內心寂止地住過、正住著或將會住。摩犍提,然而凡是離渴、內心寂止地住過、正住著或將會住的沙門或婆羅門,他們全都是如實了知了諸欲的集起、滅沒、味著、過患與出離之後,舍斷欲愛,除遣欲熱惱,離渴、內心寂止地住過、正住著或將會住的。”於是,世尊在那時說出這段感興語:

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, māgaṇḍiya, api nu te diṭṭho vā suto vā rājā vā rājamahāmatto vā pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricārayamāno kāmataṇhaṃ appahāya kāmapariḷāhaṃ appaṭivinodetvā vigatapipāso ajjhattaṃ vūpasantacitto vihāsi vā viharati vā viharissati vā’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama’’. ‘‘Sādhu, māgaṇḍiya! Mayāpi kho etaṃ, māgaṇḍiya, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ rājā vā rājamahāmatto vā pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricārayamāno kāmataṇhaṃ appahāya kāmapariḷāhaṃ appaṭivinodetvā vigatapipāso ajjhattaṃ vūpasantacitto vihāsi vā viharati vā viharissati vā. Atha kho, māgaṇḍiya, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā vigatapipāsā ajjhattaṃ vūpasantacittā vihāsuṃ vā viharanti vā viharissanti vā sabbe te kāmānaṃyeva samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā kāmataṇhaṃ pahāya kāmapariḷāhaṃ paṭivinodetvā vigatapipāsā ajjhattaṃ vūpasantacittā vihāsuṃ vā viharanti vā viharissanti vā’’ti. Atha kho bhagavā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
已對照

“無病是最上的利得,涅槃是最上的樂;

‘‘Ārogyaparamā lābhā, nibbānaṃ paramaṃ sukhaṃ;
已對照

諸道中八支[道],安穩、趣向不死。”

Aṭṭhaṅgiko ca maggānaṃ, khemaṃ amatagāmina’’nti.
216PTS 1.509已對照

二一六、這樣說時,遊方者摩犍提對世尊這樣說:“稀有啊,喬達摩尊師!未曾有啊,喬達摩尊師!喬達摩尊師所說的這[話],是何等善說:‘無病是最上的利得,涅槃是最上的樂。’喬達摩尊師,我也曾聽過先前的遊方者、師長與師長的師長們說:‘無病是最上的利得,涅槃是最上的樂。’喬達摩尊師,這[與那]相合。”“摩犍提,你所聽過的先前的遊方者、師長與師長的師長們所說的——‘無病是最上的利得,涅槃是最上的樂’——那無病是什麼?那涅槃是什麼?”這樣說時,遊方者摩犍提以手揉摩自己的肢體:“喬達摩尊師,這就是那無病,這就是那涅槃。喬達摩尊師,我現在無病、安樂,沒有什麼令我病惱。”

216. Evaṃ vutte, māgaṇḍiyo paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘acchariyaṃ, bho gotama, abbhutaṃ, bho gotama! Yāva subhāsitaṃ cidaṃ bhotā gotamena – ‘ārogyaparamā lābhā, nibbānaṃ paramaṃ sukha’nti. Mayāpi kho etaṃ, bho gotama, sutaṃ pubbakānaṃ paribbājakānaṃ ācariyapācariyānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘ārogyaparamā lābhā, nibbānaṃ paramaṃ sukha’nti; tayidaṃ, bho gotama, sametī’’ti. ‘‘Yaṃ pana te etaṃ, māgaṇḍiya, sutaṃ pubbakānaṃ paribbājakānaṃ ācariyapācariyānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘ārogyaparamā lābhā, nibbānaṃ paramaṃ sukha’nti, katamaṃ taṃ ārogyaṃ, katamaṃ taṃ nibbāna’’nti? Evaṃ vutte, māgaṇḍiyo paribbājako sakāneva sudaṃ gattāni pāṇinā anomajjati – ‘‘idantaṃ, bho gotama, ārogyaṃ, idantaṃ nibbānaṃ. Ahañhi, bho gotama, etarahi arogo sukhī, na maṃ kiñci ābādhatī’’ti.
217緬 2.177已對照

二一七、“摩犍提,猶如有個生來即盲的人,他看不見黑白之色,看不見青色,看不見黃色,看不見赤色,看不見茜色,看不見平與不平,看不見星辰,看不見月與日。他聽到有眼者說:‘諸位,白淨的衣服真是精良啊,美觀、無垢、潔淨!’他便去尋求白[衣]。有某個人以沾滿油垢的粗黑毛布騙他:‘喂,你這人,這是給你的白淨的衣服,美觀、無垢、潔淨。’他接受了它;接受之後穿上;穿上之後,滿意地發出滿意的話:‘諸位,白淨的衣服真是精良啊,美觀、無垢、潔淨!’

217. ‘‘Seyyathāpi, māgaṇḍiya, jaccandho puriso; so na passeyya kaṇhasukkāni rūpāni, na passeyya nīlakāni rūpāni, na passeyya pītakāni rūpāni, na passeyya lohitakāni rūpāni, na passeyya mañjiṭṭhakāni [mañjeṭṭhikāni (sī. syā. kaṃ. pī.), mañjeṭṭhakāni (ka.)] rūpāni, na passeyya samavisamaṃ, na passeyya tārakarūpāni, na passeyya candimasūriye. So suṇeyya cakkhumato bhāsamānassa – ‘chekaṃ vata, bho, odātaṃ vatthaṃ abhirūpaṃ nimmalaṃ sucī’ti! So odātapariyesanaṃ careyya. Tamenaṃ aññataro puriso telamalikatena sāhuḷicīrena [telamasikatena sāhuḷacīvarena (sī. syā. kaṃ. pī.)] vañceyya – ‘idaṃ te, ambho purisa, odātaṃ vatthaṃ abhirūpaṃ nimmalaṃ sucī’ti. So taṃ paṭiggaṇheyya, paṭiggahetvā pārupeyya, pārupetvā attamano attamanavācaṃ nicchāreyya – ‘chekaṃ vata, bho, odātaṃ vatthaṃ abhirūpaṃ nimmalaṃ sucī’ti!
PTS 1.510已對照

“摩犍提,你認為怎樣?那個生來即盲的人是知道、看見而接受那件沾滿油垢的粗黑毛布,接受之後穿上,穿上之後滿意地發出滿意的話:‘諸位,白淨的衣服真是精良啊,美觀、無垢、潔淨!’呢,還是出於對有眼者的信任呢?”“喬達摩尊師,那個生來即盲的人是不知、不見而接受那件沾滿油垢的粗黑毛布,接受之後穿上,穿上之後滿意地發出滿意的話:‘諸位,白淨的衣服真是精良啊,美觀、無垢、潔淨!’——是出於對有眼者的信任。”“摩犍提,正是這樣,其他外道的遊方者是盲的、無眼的,不知無病,不見涅槃,卻說這首偈:‘無病是最上的利得,涅槃是最上的樂。’摩犍提,這首偈是先前的諸阿羅漢、正等正覺者所說的:

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, māgaṇḍiya, api nu so jaccandho puriso jānanto passanto amuṃ telamalikataṃ sāhuḷicīraṃ paṭiggaṇheyya, paṭiggahetvā pārupeyya, pārupetvā attamano attamanavācaṃ nicchāreyya – ‘chekaṃ vata, bho, odātaṃ vatthaṃ abhirūpaṃ nimmalaṃ sucī’ti udāhu cakkhumato saddhāyā’’ti? ‘‘Ajānanto hi, bho gotama, apassanto so jaccandho puriso amuṃ telamalikataṃ sāhuḷicīraṃ paṭiggaṇheyya, paṭiggahetvā pārupeyya, pārupetvā attamano attamanavācaṃ nicchāreyya – ‘chekaṃ vata, bho, odātaṃ vatthaṃ abhirūpaṃ nimmalaṃ sucī’ti, cakkhumato saddhāyā’’ti. ‘‘Evameva kho, māgaṇḍiya, aññatitthiyā paribbājakā andhā acakkhukā ajānantā ārogyaṃ, apassantā nibbānaṃ, atha ca panimaṃ gāthaṃ bhāsanti – ‘ārogyaparamā lābhā, nibbānaṃ paramaṃ sukha’nti. Pubbakehesā, māgaṇḍiya, arahantehi sammāsambuddhehi gāthā bhāsitā –
已對照

‘無病是最上的利得,涅槃是最上的樂;

‘Ārogyaparamā lābhā, nibbānaṃ paramaṃ sukhaṃ;
已對照

諸道中八支[道],安穩、趣向不死。’

Aṭṭhaṅgiko ca maggānaṃ, khemaṃ amatagāmina’nti.
218已對照

二一八、“如今它逐漸成了凡夫之偈。摩犍提,而這個身是病、是癰、是箭、是苦患、是病惱;而你卻對這個是病、是癰、是箭、是苦患、是病惱的身說:‘喬達摩尊師,這就是那無病,這就是那涅槃。’摩犍提,因為你沒有那聖眼——以那聖眼,你才能知道無病、看見涅槃。”“我對喬達摩尊師如此淨信!喬達摩尊師能為我這樣說法,使我能知道無病、看見涅槃。”

218. ‘‘Sā etarahi anupubbena puthujjanagāthā [puthujjanagatā (sī. pī.)]. Ayaṃ kho pana, māgaṇḍiya, kāyo rogabhūto gaṇḍabhūto sallabhūto aghabhūto ābādhabhūto, so tvaṃ imaṃ kāyaṃ rogabhūtaṃ gaṇḍabhūtaṃ sallabhūtaṃ aghabhūtaṃ ābādhabhūtaṃ – ‘idantaṃ, bho gotama, ārogyaṃ, idantaṃ nibbāna’nti vadesi. Tañhi te, māgaṇḍiya, ariyaṃ cakkhuṃ natthi yena tvaṃ ariyena cakkhunā ārogyaṃ jāneyyāsi, nibbānaṃ passeyyāsī’’ti. ‘‘Evaṃ pasanno ahaṃ bhoto gotamassa! Pahoti me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetuṃ yathāhaṃ ārogyaṃ jāneyyaṃ, nibbānaṃ passeyya’’nti.
219PTS 1.511緬 2.178已對照

二一九、“摩犍提,猶如有個生來即盲的人,他看不見黑白之色,看不見青色,看不見黃色,看不見赤色,看不見茜色,看不見平與不平,看不見星辰,看不見月與日。他的朋友同僚、親族血親請來一位外科醫師。那外科醫師為他配藥。他依靠那藥,卻沒有生出眼睛,沒有使眼睛清淨。摩犍提,你認為怎樣?那醫師豈不只會分得疲勞與惱害嗎?”“是的,喬達摩尊師。”“摩犍提,正是這樣,如果我為你說法:‘這就是那無病,這就是那涅槃’,而你卻不知道無病、不看見涅槃,那對我是疲勞,那對我是疲惱。”“我對喬達摩尊師如此淨信。喬達摩尊師能為我這樣說法,使我能知道無病、看見涅槃。”

219. ‘‘Seyyathāpi, māgaṇḍiya, jaccandho puriso; so na passeyya kaṇhasukkāni rūpāni, na passeyya nīlakāni rūpāni, na passeyya pītakāni rūpāni, na passeyya lohitakāni rūpāni, na passeyya mañjiṭṭhakāni rūpāni, na passeyya samavisamaṃ, na passeyya tārakarūpāni, na passeyya candimasūriye. Tassa mittāmaccā ñātisālohitā bhisakkaṃ sallakattaṃ upaṭṭhāpeyyuṃ. Tassa so bhisakko sallakatto bhesajjaṃ kareyya. So taṃ bhesajjaṃ āgamma na cakkhūni uppādeyya, na cakkhūni visodheyya. Taṃ kiṃ maññasi, māgaṇḍiya, nanu so vejjo yāvadeva kilamathassa vighātassa bhāgī assā’’ti? ‘‘Evaṃ, bho gotama’’. ‘‘Evameva kho, māgaṇḍiya, ahañce te dhammaṃ deseyyaṃ – ‘idantaṃ ārogyaṃ, idantaṃ nibbāna’nti, so tvaṃ ārogyaṃ na jāneyyāsi, nibbānaṃ na passeyyāsi. So mamassa kilamatho, sā mamassa vihesā’’ti. ‘‘Evaṃ pasanno ahaṃ bhoto gotamassa. Pahoti me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetuṃ yathāhaṃ ārogyaṃ jāneyyaṃ, nibbānaṃ passeyya’’nti.
220PTS 1.512緬 2.179已對照

二二〇、“摩犍提,猶如有個生來即盲的人,他看不見黑白之色,看不見青色,看不見黃色,看不見赤色,看不見茜色,看不見平與不平,看不見星辰,看不見月與日。他聽到有眼者說:‘諸位,白淨的衣服真是精良啊,美觀、無垢、潔淨!’他便去尋求白[衣]。有某個人以沾滿油垢的粗黑毛布騙他:‘喂,你這人,這是給你的白淨的衣服,美觀、無垢、潔淨。’他接受了它;接受之後穿上。他的朋友同僚、親族血親請來一位外科醫師。那外科醫師為他配藥——上行催瀉、下瀉、敷眼藥、敷清涼眼藥、灌鼻。他依靠那藥而生出眼睛,使眼睛清淨。隨著眼睛的生起,他對那件沾滿油垢的粗黑毛布的欲貪便被舍斷。他會把那個人視為非友,也視為敵人,甚至會認為應當奪去他的性命:‘諸位,我長久以來確實被這個人用這件沾滿油垢的粗黑毛布欺瞞、誆騙、迷惑了——「喂,你這人,這是給你的白淨的衣服,美觀、無垢、潔淨。」’摩犍提,正是這樣,如果我為你說法:‘這就是那無病,這就是那涅槃’,你就會知道無病、看見涅槃。隨著眼睛的生起,你對五取蘊的欲貪便被舍斷;而且你會這樣想:‘諸位,我長久以來確實被這個心欺瞞、誆騙、迷惑了。因為我執取時,正是執取了色;執取時,正是執取了受;執取時,正是執取了想;執取時,正是執取了諸行;執取時,正是執取了識。於是,我以取為緣而有有,以有為緣而有生,以生為緣而有老死、愁、悲、苦、憂、惱生起。這樣,這整個苦蘊就集起了。’”“我對喬達摩尊師如此淨信!喬達摩尊師能為我這樣說法,使我能不盲地從這座位上起來。”

220. ‘‘Seyyathāpi, māgaṇḍiya, jaccandho puriso; so na passeyya kaṇhasukkāni rūpāni, na passeyya nīlakāni rūpāni, na passeyya pītakāni rūpāni, na passeyya lohitakāni rūpāni, na passeyya mañjiṭṭhakāni rūpāni, na passeyya samavisamaṃ, na passeyya tārakarūpāni, na passeyya candimasūriye. So suṇeyya cakkhumato bhāsamānassa – ‘chekaṃ vata, bho, odātaṃ vatthaṃ abhirūpaṃ nimmalaṃ sucī’ti! So odātapariyesanaṃ careyya. Tamenaṃ aññataro puriso telamalikatena sāhuḷicīrena vañceyya – ‘idaṃ te, ambho purisa, odātaṃ vatthaṃ abhirūpaṃ nimmalaṃ sucī’ti. So taṃ paṭiggaṇheyya, paṭiggahetvā pārupeyya. Tassa mittāmaccā ñātisālohitā bhisakkaṃ sallakattaṃ upaṭṭhāpeyyuṃ. Tassa so bhisakko sallakatto bhesajjaṃ kareyya – uddhaṃvirecanaṃ adhovirecanaṃ añjanaṃ paccañjanaṃ natthukammaṃ. So taṃ bhesajjaṃ āgamma cakkhūni uppādeyya, cakkhūni visodheyya. Tassa saha cakkhuppādā yo amusmiṃ telamalikate sāhuḷicīre chandarāgo so pahīyetha. Tañca naṃ purisaṃ amittatopi daheyya, paccatthikatopi daheyya, api ca jīvitā voropetabbaṃ maññeyya – ‘dīgharattaṃ vata, bho, ahaṃ iminā purisena telamalikatena sāhuḷicīrena nikato vañcito paluddho – idaṃ te, ambho purisa, odātaṃ vatthaṃ abhirūpaṃ nimmalaṃ sucī’ti. Evameva kho, māgaṇḍiya, ahañce te dhammaṃ deseyyaṃ – ‘idantaṃ ārogyaṃ, idantaṃ nibbāna’nti. So tvaṃ ārogyaṃ jāneyyāsi, nibbānaṃ passeyyāsi. Tassa te saha cakkhuppādā yo pañcasupādānakkhandhesu chandarāgo so pahīyetha; api ca te evamassa – ‘dīgharattaṃ vata, bho, ahaṃ iminā cittena nikato vañcito paluddho [paladdho (sī. pī.)]. Ahañhi rūpaṃyeva upādiyamāno upādiyiṃ, vedanaṃyeva upādiyamāno upādiyiṃ, saññaṃyeva upādiyamāno upādiyiṃ, saṅkhāreyeva upādiyamāno upādiyiṃ, viññāṇaṃyeva upādiyamāno upādiyiṃ. Tassa me upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti; evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’’ti. ‘‘Evaṃ pasanno ahaṃ bhoto gotamassa! Pahoti me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetuṃ yathāhaṃ imamhā āsanā anandho vuṭṭhaheyya’’nti.
221已對照

二二一、“摩犍提,那麼你應當親近善士。摩犍提,一旦你親近善士,摩犍提,你就會聽聞正法;一旦你聽聞正法,摩犍提,你就會行法隨法;一旦你行法隨法,摩犍提,你就會自己知道、自己看見:‘這些就是病、癰、箭;在此,病、癰、箭無餘地滅了。於是,以我的取之滅而有有之滅,以有之滅而有生之滅,以生之滅而老死、愁、悲、苦、憂、惱便滅。這樣,這整個苦蘊就滅了。’”

221. ‘‘Tena hi tvaṃ, māgaṇḍiya, sappurise bhajeyyāsi. Yato kho tvaṃ, māgaṇḍiya, sappurise bhajissasi tato tvaṃ, māgaṇḍiya, saddhammaṃ sossasi; yato kho tvaṃ, māgaṇḍiya, saddhammaṃ sossasi tato tvaṃ, māgaṇḍiya, dhammānudhammaṃ paṭipajjissasi; yato kho tvaṃ, māgaṇḍiya, dhammānudhammaṃ paṭipajjissasi tato tvaṃ, māgaṇḍiya, sāmaṃyeva ñassasi, sāmaṃ dakkhissasi – ime rogā gaṇḍā sallā; idha rogā gaṇḍā sallā aparisesā nirujjhanti. Tassa me upādānanirodhā bhavanirodho, bhavanirodhā jātinirodho, jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti; evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti.
222PTS 1.513緬 2.180已對照

二二二、這樣說時,遊方者摩犍提對世尊這樣說:“奇哉!喬達摩尊師,奇哉!喬達摩尊師。喬達摩尊師,猶如把倒覆的扶起,把遮蔽的揭開,為迷路者指示道路,在黑暗中持來油燈,使有眼者得見諸色。正是如此,喬達摩尊師以種種方式開顯了法。我皈依那位喬達摩尊師、法與比丘僧團。願我能在喬達摩尊師座下得出家,得具足戒。”“摩犍提,凡先前為其他外道者(aññatitthiyapubba),若在此法與律中希求出家、希求具足戒,他須別住(parivāsa)四個月;四個月過後,比丘們若心已喜悅,便令他出家、授予具足戒以成為比丘。不過,我於此也知曉人的差別。”“尊者,若先前為其他外道者在此法與律中希求出家、希求具足戒,[須]別住四個月,四個月過後比丘們若心已喜悅便令其出家、授予具足戒以成為比丘——那麼我願別住四年;四年過後,願比丘們心已喜悅,令我出家、授予具足戒以成為比丘。”遊方者摩犍提便在世尊座下得了出家,得了具足戒。而具壽摩犍提受具足戒不久,獨一、遠離、不放逸、熱勤、自策勵而住,不久便就在現法中自己以證智證知、成就並住於那無上的梵行終點——善男子們正是為此而正確地從家出家、成為無家者的。他證知:“生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。”而具壽摩犍提也成為阿羅漢之一。

222. Evaṃ vutte, māgaṇḍiyo paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Labheyyāhaṃ bhoto gotamassa santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti. ‘‘Yo kho, māgaṇḍiya, aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṃ, ākaṅkhati upasampadaṃ, so cattāro māse parivasati; catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya. Api ca mettha puggalavemattatā viditā’’ti. ‘‘Sace, bhante, aññatitthiyapubbā imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhantā pabbajjaṃ, ākaṅkhantā upasampadaṃ cattāro māse parivasanti, catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya; ahaṃ cattāri vassāni parivasissāmi, catunnaṃ vassānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu, upasampādentu bhikkhubhāvāyā’’ti. Alattha kho māgaṇḍiyo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno kho panāyasmā māgaṇḍiyo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti abbhaññāsi. Aññataro kho panāyasmā māgaṇḍiyo arahataṃ ahosīti.
Māgaṇḍiyasuttaṃ niṭṭhitaṃ pañcamaṃ.
已對照

《摩犍提經》終,[《遊方者品》中之]第五[經]。