快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 三集·沙門品 Samaṇavaggo

本經目錄(九)四、沙門品一、沙門經二、驢經三、田經四、跋耆子經五、有學經六、第一學經七、第二學經八、第三學經九、第一三學經十、第二三學經十一、僧迦婆經沙門品第九。

已對照

(九)四、沙門品

(9) 4. Samaṇavaggo
已對照

一、沙門經

1. Samaṇasuttaṃ
82PTS 1.229緬 1.230已對照

八十二、“諸比丘,有這三種沙門的、沙門應有的、沙門應作的[事]。哪三種[事]呢?受持增上戒學、受持增上心學、受持增上慧學——諸比丘,這就是三種沙門的、沙門應有的、沙門應作的[事]。

82. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, samaṇassa samaṇiyāni samaṇakaraṇīyāni. Katamāni tīṇi? Adhisīlasikkhāsamādānaṃ, adhicittasikkhāsamādānaṃ, adhipaññāsikkhāsamādānaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi samaṇassa samaṇiyāni samaṇakaraṇīyāni.
已對照

“因此,諸比丘,你們應當這樣修學:‘我們對受持增上戒學將有強烈的欲,對受持增上心學將有強烈的欲,對受持增上慧學將有強烈的欲。’諸比丘,你們應當這樣修學。”第一[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘tibbo no chando bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhicittasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhipaññāsikkhāsamādāne’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、驢經

2. Gadrabhasuttaṃ
83已對照

八十三、“諸比丘,猶如一頭驢緊緊跟隨在牛群后面——‘我也是馴牛,我也是馴牛’。它的顏色不像諸牛[的顏色]那樣,它的聲音不像諸牛[的聲音]那樣,它的足跡不像諸牛[的足跡]那樣。它只是緊緊跟隨在牛群后面——‘我也是馴牛,我也是馴牛。’”

83. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gadrabho gogaṇaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti – ‘ahampi dammo, ahampi dammo’ti [ahampi go amhā ahampi go amhāti (sī.), ahampi amhā ahampi amhāti (syā. kaṃ. pī.), ahampi go ahampi goti (?)]. Tassa na tādiso vaṇṇo hoti seyyathāpi gunnaṃ, na tādiso saro hoti seyyathāpi gunnaṃ, na tādisaṃ padaṃ hoti seyyathāpi gunnaṃ. So gogaṇaṃyeva piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti – ‘ahampi dammo, ahampi dammo’’’ti.
已對照

“同樣,諸比丘,此處有一類比丘緊緊跟隨在比丘僧團後面——‘我也是比丘,我也是比丘’。他對受持增上戒學的欲,不像其他比丘那樣;對受持增上心學的欲,不像其他比丘那樣;對受持增上慧學的欲,不像其他比丘那樣。他只是緊緊跟隨在比丘僧團後面——‘我也是比丘,我也是比丘。’”

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu bhikkhusaṅghaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti – ‘ahampi bhikkhu, ahampi bhikkhū’ti. Tassa na tādiso chando hoti adhisīlasikkhāsamādāne seyyathāpi aññesaṃ bhikkhūnaṃ, na tādiso chando hoti adhicittasikkhāsamādāne seyyathāpi aññesaṃ bhikkhūnaṃ, na tādiso chando hoti adhipaññāsikkhāsamādāne seyyathāpi aññesaṃ bhikkhūnaṃ. So bhikkhusaṅghaṃyeva piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti – ‘ahampi bhikkhu, ahampi bhikkhū’’’ti.
緬 1.231已對照

“因此,諸比丘,你們應當這樣修學:‘我們對受持增上戒學將有強烈的欲,對受持增上心學將有強烈的欲,對受持增上慧學將有強烈的欲。’諸比丘,你們應當這樣修學。”第二[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘tibbo no chando bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhicittasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhipaññāsikkhāsamādāne’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ.
已對照

三、田經

3. Khettasuttaṃ
84PTS 1.230已對照

八十四、“諸比丘,有這三種農夫居士先應作的[事]。哪三種[事]呢?諸比丘,在此,農夫居士預先把田耕好、耙平。預先把田耕好、耙平之後,適時播種。適時播種之後,按時引水,也排水。諸比丘,這就是三種農夫居士先應作的[事]。

84. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, kassakassa gahapatissa pubbe karaṇīyāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, kassako gahapati paṭikacceva [paṭigacceva (sī. pī.)] khettaṃ sukaṭṭhaṃ karoti sumatikataṃ [sumattikataṃ (ka.), ettha matisaddo kaṭṭhakhettassa samīkaraṇasādhane dārubhaṇḍe vattatīti sakkataabhidhānesu āgataṃ. taṃ ‘‘matiyā suṭṭhu samīkata’’nti aṭṭhakathāya sameti]. Paṭikacceva khettaṃ sukaṭṭhaṃ karitvā sumatikataṃ kālena bījāni patiṭṭhāpeti. Kālena bījāni patiṭṭhāpetvā samayena udakaṃ abhinetipi apanetipi. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi kassakassa gahapatissa pubbe karaṇīyāni.
已對照

“同樣,諸比丘,有這三種比丘先應作的[事]。哪三種[事]呢?受持增上戒學、受持增上心學、受持增上慧學——諸比丘,這就是三種比丘先應作的[事]。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīṇimāni bhikkhussa pubbe karaṇīyāni. Katamāni tīṇi? Adhisīlasikkhāsamādānaṃ, adhicittasikkhāsamādānaṃ, adhipaññāsikkhāsamādānaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi bhikkhussa pubbe karaṇīyāni.
已對照

“因此,諸比丘,你們應當這樣修學:‘我們對受持增上戒學將有強烈的欲,對受持增上心學將有強烈的欲,對受持增上慧學將有強烈的欲。’諸比丘,你們應當這樣修學。”第三[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘tibbo no chando bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhicittasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhipaññāsikkhāsamādāne’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Tatiyaṃ.
已對照

四、跋耆子經

4. Vajjiputtasuttaṃ
85緬 1.232已對照

八十五、一時,世尊住在毘舍離大林重閣講堂。那時,某位跋耆子比丘來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的那位跋耆子比丘對世尊這樣說——“尊者,這一百五十餘條學處每半月誦出一次。尊者,我不能於此中修學。”“比丘,那麼你能於三學中修學嗎——於增上戒學、於增上心學、於增上慧學?”“尊者,我能於三學中修學——於增上戒學、於增上心學、於增上慧學。”“因此,比丘,你要於三學中修學——於增上戒學、於增上心學、於增上慧學。”

85. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho aññataro vajjiputtako bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so vajjiputtako bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sādhikamidaṃ, bhante, diyaḍḍhasikkhāpadasataṃ [diyaḍḍhaṃ sikkhāpadasataṃ (sī.)] anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati. Nāhaṃ, bhante, ettha sakkomi sikkhitu’’nti. ‘‘Sakkhissasi pana tvaṃ, bhikkhu, tīsu sikkhāsu sikkhituṃ – adhisīlasikkhāya, adhicittasikkhāya adhipaññāsikkhāyā’’ti? ‘‘Sakkomahaṃ, bhante, tīsu sikkhāsu sikkhituṃ – adhisīlasikkhāya, adhicittasikkhāya, adhipaññāsikkhāyā’’ti. ‘‘Tasmātiha tvaṃ, bhikkhu, tīsu sikkhāsu sikkhassu – adhisīlasikkhāya, adhicittasikkhāya, adhipaññāsikkhāya’’.
已對照

“比丘,當你也學增上戒、也學增上心、也學增上慧時,比丘,在你學增上戒、學增上心、學增上慧時,貪將被舍斷,瞋將被舍斷,痴將被舍斷。你由於貪的舍斷、瞋的舍斷、痴的舍斷,凡是不善的,你將不作那[不善];凡是惡的,你將不習近那[惡]。”

‘‘Yato kho tvaṃ, bhikkhu, adhisīlampi sikkhissasi, adhicittampi sikkhissasi, adhipaññampi sikkhissasi, tassa tuyhaṃ bhikkhu adhisīlampi sikkhato adhicittampi sikkhato adhipaññampi sikkhato rāgo pahīyissati, doso pahīyissati, moho pahīyissati. So tvaṃ rāgassa pahānā dosassa pahānā mohassa pahānā yaṃ akusalaṃ na taṃ karissasi, yaṃ pāpaṃ na taṃ sevissasī’’ti.
PTS 1.231已對照

那時,那位比丘後來也學了增上戒,也學了增上心,也學了增上慧。在他學增上戒、學增上心、學增上慧時,貪被舍斷了,瞋被舍斷了,痴被舍斷了。他由於貪的舍斷、瞋的舍斷、痴的舍斷,凡是不善的,他不作那[不善];凡是惡的,他不習近那[惡]。第四[經]。

Atha kho so bhikkhu aparena samayena adhisīlampi sikkhi, adhicittampi sikkhi, adhipaññampi sikkhi. Tassa adhisīlampi sikkhato adhicittampi sikkhato adhipaññampi sikkhato rāgo pahīyi, doso pahīyi, moho pahīyi. So rāgassa pahānā dosassa pahānā mohassa pahānā yaṃ akusalaṃ taṃ nākāsi, yaṃ pāpaṃ taṃ na sevīti. Catutthaṃ.
已對照

五、有學經

5. Sekkhasuttaṃ
86已對照

八十六、那時,某位比丘來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的那位比丘對世尊這樣說——

86. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
已對照

“尊者,人們說‘有學、有學’。尊者,到什麼程度才是有學呢?”“比丘,因為學,所以稱為有學。而學什麼?也學增上戒,也學增上心,也學增上慧。比丘,因為學,所以稱為有學。”

‘‘‘Sekho, sekho’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, sekho hotī’’ti? ‘‘Sikkhatīti kho, bhikkhu, tasmā sekhoti vuccati. Kiñca sikkhati? Adhisīlampi sikkhati, adhicittampi sikkhati, adhipaññampi sikkhati. Sikkhatīti kho, bhikkhu, tasmā sekhoti vuccatī’’ti.
已對照

“對正修學的有學者、隨順正直之道者,

‘‘Sekhassa sikkhamānassa, ujumaggānusārino;
已對照

於滅盡[上]先有智,其後無間[有]究竟智。

Khayasmiṃ paṭhamaṃ ñāṇaṃ, tato aññā anantarā.
已對照

“其後,對以究竟智而解脫的如如者,確實有[省察]智:

‘‘Tato aññāvimuttassa [aññāvimuttiyā (ka.)], ñāṇaṃ ve [ñāṇañca (ka.)] hoti tādino;
已對照

‘我的解脫不動搖’,於有結的滅盡[時]。”第五[經]。

Akuppā me vimuttīti, bhavasaṃyojanakkhaye’’ti. pañcamaṃ; ( ) [(aṭṭhamaṃ bhāṇavāraṃ niṭṭhitaṃ) (ka.)]
已對照

六、第一學經

6. Paṭhamasikkhāsuttaṃ
87緬 1.233已對照

八十七、“諸比丘,這一百五十餘條學處每半月誦出一次,凡欲求自利的良家子都於其中學習。諸比丘,有這三種學,這一切都被含攝於其中。哪三種[學]呢?增上戒學、增上心學、增上慧學——諸比丘,這就是三種學,這一切都被含攝於其中。

87. ‘‘Sādhikamidaṃ, bhikkhave, diyaḍḍhasikkhāpadasataṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati, yattha attakāmā kulaputtā sikkhanti. Tisso imā, bhikkhave, sikkhā yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati. Katamā tisso? Adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā adhipaññāsikkhā – imā kho, bhikkhave, tisso sikkhā, yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati.
PTS 1.232已對照

“諸比丘,在此,比丘於諸戒是作圓滿者,於定是有分量地作者,于慧是有分量地作者。他於那些微細與隨微細的學處,既有違犯,也有出[罪]。那是什麼緣故呢?諸比丘,因為我並未說[聖者]於此是不可能的。而凡那些梵行之初的、與梵行合宜的學處,他於其中是戒恆常者、戒堅住者,受持學處而學習。他由於三結的滅盡,成為須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣。

‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ mattaso kārī paññāya mattaso kārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni, tattha dhuvasīlo [dhuvasīlī (sī.) pu. pa. 127-129 (thokaṃ visadisaṃ)] ca hoti ṭhitasīlo [ṭhitasīlī (sī.)] ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
已對照

“諸比丘,又在此,比丘於諸戒是作圓滿者,於定是有分量地作者,于慧是有分量地作者。他於那些微細與隨微細的學處,既有違犯,也有出[罪]。那是什麼緣故呢?諸比丘,因為我並未說[聖者]於此是不可能的。而凡那些梵行之初的、與梵行合宜的學處,他於其中是戒恆常者、戒堅住者,受持學處而學習。他由於三結的滅盡、貪瞋痴的薄弱,成為斯陀含,只來此世間一次,便作苦的終結。

‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ mattaso kārī paññāya mattaso kārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti.
緬 1.234已對照

“諸比丘,又在此,比丘於諸戒是作圓滿者,於定是作圓滿者,于慧是有分量地作者。他於那些微細與隨微細的學處,既有違犯,也有出[罪]。那是什麼緣故呢?諸比丘,因為我並未說[聖者]於此是不可能的。而凡那些梵行之初的、與梵行合宜的學處,他於其中是戒恆常者、戒堅住者,受持學處而學習。他由於五下分結的滅盡,成為化生者,在那裡般涅槃,不再從彼世間還來。

‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ paripūrakārī paññāya mattaso kārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.
已對照

“諸比丘,又在此,比丘於諸戒是作圓滿者,於定是作圓滿者,于慧是作圓滿者。他於那些微細與隨微細的學處,既有違犯,也有出[罪]。那是什麼緣故呢?諸比丘,因為我並未說[聖者]於此是不可能的。而凡那些梵行之初的、與梵行合宜的學處,他於其中是戒恆常者、戒堅住者,受持學處而學習。他由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住。

‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ paripūrakārī paññāya paripūrakārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.
已對照

“如是,諸比丘,作部分者成就部分,作圓滿者成就圓滿。諸比丘,我說諸學處確實不是徒勞的。”第六[經]。

‘‘Iti kho, bhikkhave, padesaṃ padesakārī ārādheti paripūraṃ paripūrakārī. Avañjhāni tvevāhaṃ [avañcuvanevāhaṃ (ka.)], bhikkhave, sikkhāpadāni vadāmī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、第二學經

7. Dutiyasikkhāsuttaṃ
88PTS 1.233已對照

八十八、“諸比丘,這一百五十餘條學處每半月誦出一次,凡欲求自利的良家子都於其中學習。諸比丘,有這三種學,這一切都被含攝於其中。哪三種[學]呢?增上戒學、增上心學、增上慧學——諸比丘,這就是三種學,這一切都被含攝於其中。

88. ‘‘Sādhikamidaṃ, bhikkhave, diyaḍḍhasikkhāpadasataṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati yattha attakāmā kulaputtā sikkhanti. Tisso imā, bhikkhave, sikkhā yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati. Katamā tisso? Adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā – imā kho, bhikkhave, tisso sikkhā yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati.
緬 1.235已對照

“諸比丘,在此,比丘於諸戒是作圓滿者,於定是有分量地作者,于慧是有分量地作者。他於那些微細與隨微細的學處,既有違犯,也有出[罪]。那是什麼緣故呢?諸比丘,因為我並未說[聖者]於此是不可能的。而凡那些梵行之初的、與梵行合宜的學處,他於其中是戒恆常者、戒堅住者,受持學處而學習。他由於三結的滅盡,成為極七有者;最多七次在天與人中奔馳、輪迴之後,作苦的終結。他由於三結的滅盡,成為家家者,在兩個或三個家族中奔馳、輪迴之後,作苦的終結。他由於三結的滅盡,成為一種子者,只生起一次人的有,便作苦的終結。他由於三結的滅盡、貪瞋痴的薄弱,成為斯陀含,只來此世間一次,便作苦的終結。

‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ mattaso kārī paññāya mattaso kārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sattakkhattuparamo hoti. Sattakkhattuparamaṃ deve ca manusse ca sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā kolaṃkolo hoti, dve vā tīṇi vā kulāni sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā ekabījī hoti, ekaṃyeva mānusakaṃ bhavaṃ nibbattetvā dukkhassantaṃ karoti. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti.
已對照

“諸比丘,又在此,比丘於諸戒是作圓滿者,於定是作圓滿者,于慧是有分量地作者。他於那些微細與隨微細的學處,既有違犯,也有出[罪]。那是什麼緣故呢?諸比丘,因為我並未說[聖者]於此是不可能的。而凡那些梵行之初的、與梵行合宜的學處,他於其中是戒恆常者、戒堅住者,受持學處而學習。他由於五下分結的滅盡,成為上流至色究竟者。他由於五下分結的滅盡,成為有行般涅槃者。他由於五下分結的滅盡,成為無行般涅槃者。他由於五下分結的滅盡,成為生般涅槃者。他由於五下分結的滅盡,成為中般涅槃者。

‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ paripūrakārī paññāya mattaso kārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā asaṅkhāraparinibbāyī hoti. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā upahaccaparinibbāyī hoti. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti.
PTS 1.234已對照

“諸比丘,又在此,比丘於諸戒是作圓滿者,於定是作圓滿者,于慧是作圓滿者。他於那些[學處],是戒恆常者、戒堅住者,受持學處而學習。他由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住。

‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ paripūrakārī paññāya paripūrakārī. So yāni tāni dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.
已對照

“如是,諸比丘,作部分者成就部分,作圓滿者成就圓滿;諸比丘,我說諸學處確實不是徒勞的。”第七[經]。

‘‘Iti kho, bhikkhave, padesaṃ padesakārī ārādheti, paripūraṃ paripūrakārī, avañjhāni tvevāhaṃ, bhikkhave, sikkhāpadāni vadāmī’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、第三學經

8. Tatiyasikkhāsuttaṃ
89緬 1.236已對照

八十九、“諸比丘,這一百五十餘條學處每半月誦出一次,凡欲求自利的良家子都於其中學習。諸比丘,有這三種學,這一切都被含攝於其中。哪三種[學]呢?增上戒學、增上心學、增上慧學——諸比丘,這就是三種學,這一切都被含攝於其中。

89. ‘‘Sādhikamidaṃ, bhikkhave, diyaḍḍhasikkhāpadasataṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati yattha attakāmā kulaputtā sikkhanti. Tisso imā, bhikkhave, sikkhā yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati. Katamā tisso? Adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā – imā kho, bhikkhave, tisso sikkhā yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati.
PTS 1.235已對照

“諸比丘,在此,比丘於諸戒是作圓滿者,於定是作圓滿者,于慧是作圓滿者。他於那些微細與隨微細的學處,既有違犯,也有出[罪]。那是什麼緣故呢?諸比丘,因為我並未說[聖者]於此是不可能的。而凡那些梵行之初的、與梵行合宜的學處,他於其中是戒恆常者、戒堅住者,受持學處而學習。他由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住。或者,未達到、未通達那[阿羅漢果],他由於五下分結的滅盡,成為中般涅槃者。或者,未達到、未通達那[阿羅漢果],他由於五下分結的滅盡,成為生般涅槃者。或者,未達到、未通達那[阿羅漢果],他由於五下分結的滅盡,成為無行般涅槃者。或者,未達到、未通達那[阿羅漢果],他由於五下分結的滅盡,成為有行般涅槃者。或者,未達到、未通達那[阿羅漢果],他由於五下分結的滅盡,成為上流至色究竟者;或者,未達到、未通達那[阿羅漢果],他由於三結的滅盡、貪瞋痴的薄弱,成為斯陀含,只來此世間一次,便作苦的終結。或者,未達到、未通達那[阿羅漢果],他由於三結的滅盡,成為一種子者,只生起一次人的有,便作苦的終結。或者,未達到、未通達那[阿羅漢果],他由於三結的滅盡,成為家家者,在兩個或三個家族中奔馳、輪迴之後,作苦的終結。或者,未達到、未通達那[阿羅漢果],他由於三結的滅盡,成為極七有者;最多七次在天與人中奔馳、輪迴之後,作苦的終結。

‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ paripūrakārī paññāya paripūrakārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā upahaccaparinibbāyī hoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā asaṅkhāraparinibbāyī hoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā uddhaṃsoto hoti akaniṭṭhagāmī taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā, rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā ekabījī hoti, ekaṃyeva mānusakaṃ bhavaṃ nibbattetvā dukkhassantaṃ karoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā kolaṃkolo hoti, dve vā tīṇi vā kulāni sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sattakkhattuparamo hoti, sattakkhattuparamaṃ deve ca manusse ca sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti.
已對照

“如是,諸比丘,作圓滿者成就圓滿,作部分者成就部分。諸比丘,我說諸學處確實不是徒勞的。”第八[經]。

‘‘Iti kho, bhikkhave, paripūraṃ paripūrakārī ārādheti padesaṃ padesakārī. Avañjhānitvevāhaṃ, bhikkhave, sikkhāpadāni vadāmī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、第一三學經

9. Paṭhamasikkhattayasuttaṃ
90緬 1.237已對照

九十、“諸比丘,有這三種學。哪三種[學]呢?增上戒學、增上心學、增上慧學。

90. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, sikkhā. Katamā tisso? Adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā.
已對照

“諸比丘,什麼是增上戒學呢?諸比丘,在此,比丘具戒……乃至……受持學處而學習。諸比丘,這稱為增上戒學。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhisīlasikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhisīlasikkhā.
已對照

“諸比丘,什麼是增上心學呢?諸比丘,在此,比丘已離諸欲……乃至……成就並住於第四禪。諸比丘,這稱為增上心學。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhicittasikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhicittasikkhā.
已對照

“諸比丘,什麼是增上慧學呢?諸比丘,在此,比丘如實了知‘此是苦’……乃至……如實了知‘此是導至苦滅之道’。諸比丘,這稱為增上慧學。諸比丘,這就是三種學。”第九[經]。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhipaññāsikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhipaññāsikkhā. Imā kho, bhikkhave, tisso sikkhā’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、第二三學經

10. Dutiyasikkhattayasuttaṃ
91已對照

九十一、“諸比丘,有這三種學。哪三種[學]呢?增上戒學、增上心學、增上慧學。

91. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, sikkhā. Katamā tisso? Adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā.
已對照

“諸比丘,什麼是增上戒學呢?諸比丘,在此,比丘具戒……乃至……受持學處而學習。諸比丘,這稱為增上戒學。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhisīlasikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhisīlasikkhā.
PTS 1.236已對照

“諸比丘,什麼是增上心學呢?諸比丘,在此,比丘已離諸欲……乃至……成就並住於第四禪。諸比丘,這稱為增上心學。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhicittasikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhicittasikkhā.
已對照

“諸比丘,什麼是增上慧學呢?諸比丘,在此,比丘由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住。諸比丘,這稱為增上慧學。諸比丘,這就是三種學。”

‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhipaññāsikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhipaññā sikkhā. Imā kho, bhikkhave, tisso sikkhā’’ti.
緬 1.238已對照

“增上戒、增上心與增上慧,具精進者,

‘‘Adhisīlaṃ adhicittaṃ, adhipaññañca vīriyavā;
已對照

有力、堅毅、修禪者,具念、守護諸根,應[如是]而行。

Thāmavā dhitimā jhāyī, sato guttindriyo [uppattindriyo (ka.)] care.
已對照

“如前,後亦如是;如後,前亦如是;

‘‘Yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure;
已對照

如在下,在上亦如是;如在上,在下亦如是。

Yathā adho tathā uddhaṃ, yathā uddhaṃ tathā adho.
已對照

“如晝,夜亦如是;如夜,晝亦如是;

‘‘Yathā divā tathā rattiṃ, yathā rattiṃ tathā divā;
已對照

以無量定,勝伏一切方。

Abhibhuyya disā sabbā, appamāṇasamādhinā.
已對照

“人們稱他為有學、行道者,又[稱他為]行持清淨者;

‘‘Tamāhu sekhaṃ paṭipadaṃ [pāṭipadaṃ (?) ma. ni. 2.27 passitabbaṃ], atho saṃsuddhacāriyaṃ [saṃsuddhacāraṇaṃ (sī. pī.), saṃsuddhacārinaṃ (syā. kaṃ.)];
已對照

人們稱他為世間的正覺者、堅固者、到達行道終點者。

Tamāhu loke sambuddhaṃ, dhīraṃ paṭipadantaguṃ.
已對照

“由於識的滅,對於渴愛之盡而解脫者,

‘‘Viññāṇassa nirodhena, taṇhākkhayavimuttino;
已對照

如同燈的熄滅,[他]心的解脫就是這樣。”第十[經]。

Pajjotasseva nibbānaṃ, vimokkho hoti cetaso’’ti. dasamaṃ;
已對照

十一、僧迦婆經

11. Saṅkavāsuttaṃ
92PTS 1.237已對照

九十二、一時,世尊在憍薩羅國遊行,與大比丘僧團一同來到憍薩羅人一個名叫僧迦婆(Saṅkavā)的市鎮。世尊就住在僧迦婆。那時,一位名叫迦葉種(Kassapagotta)的比丘是僧迦婆的常住比丘。在那裡,世尊以與學處相關的法語對諸比丘開示、勸導、激勵、令歡喜。那時,當世尊以與學處相關的法語對諸比丘開示、勸導、激勵、令歡喜時,迦葉種比丘生起了不忍,生起了不悅:“這沙門過於嚴削了。”於是,世尊在僧迦婆隨意住了[一段時間]之後,向王舍城遊行而去。依次遊行,來到王舍城。世尊就住在王舍城。

92. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena saṅkavā [paṅkadhā (sī. syā. kaṃ. pī.)] nāma kosalānaṃ nigamo tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā saṅkavāyaṃ viharati. Tena kho pana samayena kassapagotto nāma bhikkhu saṅkavāyaṃ āvāsiko hoti. Tatra sudaṃ bhagavā sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Atha kho kassapagottassa bhikkhuno bhagavati sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘‘adhisallikhatevāyaṃ [adhisallekhatevāyaṃ (syā. kaṃ. ka.)] samaṇo’’ti. Atha kho bhagavā saṅkavāyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena rājagahaṃ tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena rājagahaṃ tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā rājagahe viharati.
緬 1.239已對照

那時,世尊離去不久,迦葉種比丘生起了追悔,生起了悔恨:“我實無所得,我實非有所得;我實所得惡,我實非所得善——因為當世尊以與學處相關的法語對諸比丘開示、勸導、激勵、令歡喜時,我生起了不忍,生起了不悅:‘這沙門過於嚴削了。’我何不前往世尊之處;到了之後,在世尊面前把罪過作為罪過而懺悔呢?”於是,迦葉種比丘收拾了坐臥處,取了缽與衣,向王舍城出發。依次[行進],來到王舍城,來到靈鷲山,來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的迦葉種比丘對世尊這樣說——

Atha kho kassapagottassa bhikkhuno acirapakkantassa bhagavato ahudeva kukkuccaṃ ahu vippaṭisāro – ‘‘alābhā vata me, na vata me lābhā; dulladdhaṃ vata me, na vata me suladdhaṃ; yassa me bhagavati sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’ti. Yaṃnūnāhaṃ yena bhagavā tenupasaṅkameyyaṃ; upasaṅkamitvā bhagavato santike accayaṃ accayato deseyya’’nti. Atha kho kassapagotto bhikkhu senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya yena rājagahaṃ tena pakkāmi. Anupubbena yena rājagahaṃ yena gijjhakūṭo pabbato yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho kassapagotto bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
PTS 1.238緬 1.240已對照

“尊者,有一次,世尊住在僧迦婆——僧迦婆是憍薩羅人的一個市鎮。尊者,在那裡,世尊以與學處相關的法語對諸比丘開示、勸導、激勵、令歡喜。當世尊以與學處相關的法語對諸比丘開示、勸導、激勵、令歡喜時,我生起了不忍,生起了不悅:‘這沙門過於嚴削了。’於是,世尊在僧迦婆隨意住了[一段時間]之後,向王舍城遊行而去。尊者,世尊離去不久,我生起了追悔,生起了悔恨:我實無所得,我實非有所得;我實所得惡,我實非所得善——因為當世尊以與學處相關的法語對諸比丘開示、勸導、激勵、令歡喜時,我生起了不忍,生起了不悅:‘這沙門過於嚴削了。’我何不前往世尊之處;到了之後,在世尊面前把罪過作為罪過而懺悔呢。尊者,罪過戰勝了我,如愚者、如痴者、如不善者——當世尊以與學處相關的法語對諸比丘開示、勸導、激勵、令歡喜時,我生起了不忍,生起了不悅:‘這沙門過於嚴削了。’尊者,願世尊接受我的罪過為罪過,以便在將來防護。”

‘‘Ekamidaṃ, bhante, samayaṃ bhagavā saṅkavāyaṃ viharati, saṅkavā nāma kosalānaṃ nigamo. Tatra, bhante, bhagavā sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Tassa mayhaṃ bhagavati sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’ti. Atha kho bhagavā saṅkavāyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena rājagahaṃ tena cārikaṃ pakkāmi. ( ) [(anupubbena cārikaṃ caramāno yena rājagahaṃ tadavasari. tatra sudaṃ bhagavā rājagahe viharati. atha kho (ka.)] Tassa mayhaṃ, bhante, acirapakkantassa bhagavato ahudeva kukkuccaṃ ahu vippaṭisāro – alābhā vata me, na vata me lābhā; dulladdhaṃ vata me, na vata me suladdhaṃ; yassa me bhagavati sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’ti. Yaṃnūnāhaṃ yena bhagavā tenupasaṅkameyyaṃ; upasaṅkamitvā bhagavato santike accayaṃ accayato deseyyanti. Accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ yassa me bhagavati sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’ti. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu, āyatiṃ saṃvarāyā’’ti.
已對照

“迦葉,確實,罪過戰勝了你,如愚者、如痴者、如不善者——當我以與學處相關的法語對諸比丘開示、勸導、激勵、令歡喜時,你生起了不忍,生起了不悅:‘這沙門過於嚴削了。’但是,迦葉,由於你見罪過為罪過而如法悔改,我們接受你的悔過。迦葉,凡是見罪過為罪過而如法悔改、於將來防護者,這在聖者之律中就是增長。

‘‘Taggha taṃ [taggha tvaṃ (sī. pī.)], kassapa, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yassa te mayi sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’ti. Yato ca kho tvaṃ, kassapa, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarosi, taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāma. Vuddhihesā, kassapa, ariyassa vinaye yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti, āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjati.
已對照

“迦葉,若是長老比丘不樂學,不稱讚受持學,對其他不樂學的比丘也不勸導[他們]於學,對其他樂學的比丘也不適時地以真實、如實[之言]稱讚[他們],迦葉,對這樣的長老比丘,我不稱讚他。那是什麼原因呢?[因為]其他比丘會[想著]“導師稱讚他”而親近他;凡親近他的,會隨他所見而效行;凡隨他所見而效行的,那會為他們長夜帶來不利與苦。因此,迦葉,對這樣的長老比丘,我不稱讚他。

‘‘Thero cepi, kassapa, bhikkhu hoti na sikkhākāmo na sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī, ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā te ca na sikkhāya samādapeti, ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca na vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena, evarūpassāhaṃ, kassapa, therassa bhikkhuno na vaṇṇaṃ bhaṇāmi. Taṃ kissa hetu? Satthā hissa vaṇṇaṃ bhaṇatīti aññe naṃ [taṃ (sī. pī.)] bhikkhū bhajeyyuṃ, ye naṃ bhajeyyuṃ tyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ, yyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti. Tasmāhaṃ, kassapa, evarūpassa therassa bhikkhuno na vaṇṇaṃ bhaṇāmi.
PTS 1.239已對照

“迦葉,若是中[座]比丘……乃至……迦葉,若是新[學]比丘不樂學,不稱讚受持學,對其他不樂學的比丘也不勸導[他們]於學,對其他樂學的比丘也不適時地以真實、如實[之言]稱讚[他們],迦葉,對這樣的新[學]比丘,我不稱讚他。那是什麼原因呢?[因為]其他比丘會[想著]“導師稱讚他”而親近他;凡親近他的,會隨他所見而效行;凡隨他所見而效行的,那會為他們長夜帶來不利與苦。因此,迦葉,對這樣的新[學]比丘,我不稱讚他。

‘‘Majjhimo cepi, kassapa, bhikkhu hoti…pe… navo cepi, kassapa, bhikkhu hoti na sikkhākāmo na sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī, ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā te ca na sikkhāya samādapeti, ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca na vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena, evarūpassāhaṃ, kassapa, navassa bhikkhuno na vaṇṇaṃ bhaṇāmi. Taṃ kissa hetu? Satthā hissa vaṇṇaṃ bhaṇatīti aññe naṃ bhikkhū bhajeyyuṃ, ye naṃ bhajeyyuṃ tyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ, yyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti. Tasmāhaṃ, kassapa, evarūpassa navassa bhikkhuno na vaṇṇaṃ bhaṇāmi.
緬 1.241已對照

“迦葉,若是長老比丘樂學,稱讚受持學,對其他不樂學的比丘勸導[他們]於學,對其他樂學的比丘適時地以真實、如實[之言]稱讚[他們],迦葉,對這樣的長老比丘,我稱讚他。那是什麼原因呢?[因為]其他比丘會[想著]“導師稱讚他”而親近他;凡親近他的,會隨他所見而效行;凡隨他所見而效行的,那會為他們長夜帶來利益與安樂。因此,迦葉,對這樣的長老比丘,我稱讚他。

‘‘Thero cepi, kassapa, bhikkhu hoti sikkhākāmo sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī, ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā te ca sikkhāya samādapeti, ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena, evarūpassāhaṃ, kassapa, therassa bhikkhuno vaṇṇaṃ bhaṇāmi. Taṃ kissa hetu? Satthā hissa vaṇṇaṃ bhaṇatīti aññe naṃ bhikkhū bhajeyyuṃ, ye naṃ bhajeyyuṃ tyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ, yyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyāti. Tasmāhaṃ, kassapa, evarūpassa therassa bhikkhuno vaṇṇaṃ bhaṇāmi.
已對照

“迦葉,若是中[座]比丘樂學……乃至……迦葉,若是新[學]比丘樂學,稱讚受持學,對其他不樂學的比丘勸導[他們]於學,對其他樂學的比丘適時地以真實、如實[之言]稱讚[他們],迦葉,對這樣的新[學]比丘,我稱讚他。那是什麼原因呢?[因為]其他比丘會[想著]“導師稱讚他”而親近他;凡親近他的,會隨他所見而效行;凡隨他所見而效行的,那會為他們長夜帶來利益與安樂。因此,迦葉,對這樣的新[學]比丘,我稱讚他。”第十一[經]。

‘‘Majjhimo cepi, kassapa, bhikkhu hoti sikkhākāmo…pe… navo cepi, kassapa, bhikkhu hoti sikkhākāmo sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī, ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā te ca sikkhāya samādapeti, ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena, evarūpassāhaṃ, kassapa, navassa bhikkhuno vaṇṇaṃ bhaṇāmi. Taṃ kissa hetu? Satthā hissa vaṇṇaṃ bhaṇatīti aññe naṃ bhikkhū bhajeyyuṃ, ye naṃ bhajeyyuṃ tyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ, yyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyāti. Tasmāhaṃ, kassapa, evarūpassa navassa bhikkhuno vaṇṇaṃ bhaṇāmī’’ti. Ekādasamaṃ.
已對照

沙門品第九。

Samaṇavaggo navamo.
已對照

其攝頌——

沙門、驢與田,跋耆子、有學;

所說三學[經],兩學[經]、僧迦婆。

Tassuddānaṃ –
Samaṇo gadrabho khettaṃ, vajjiputto ca sekkhakaṃ;
Tayo ca sikkhanā vuttā, dve sikkhā saṅkavāya cāti.