快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 三集·鹽塊品 Loṇakapallavaggo

本經目錄(十)五、鹽塊品一、緊急經二、遠離經三、秋經四、眾經五、第一良馬經六、第二良馬經七、第三良馬經八、麻布經九、鹽塊經十、淘沙者經十一、相經鹽塊品第五。第二五十[經]完畢。三、第三五十[經]

已對照

(十)五、鹽塊品

(10) 5. Loṇakapallavaggo
已對照

一、緊急經

1. Accāyikasuttaṃ
93PTS 1.240緬 1.242已對照

九十三、“諸比丘,農夫居士有這三種緊急的應作之事。哪三種[事]呢?諸比丘,此處,農夫居士趕緊把田犁好、耙平。趕緊把田犁好、耙平之後,趕緊下種。趕緊下種之後,趕緊引水入,也排水出。諸比丘,這就是農夫居士的三種緊急的應作之事。諸比丘,那位農夫居士沒有這樣的神力或威力:‘願我的穀物今天就發芽,明天就孕穗,後天就成熟。’諸比丘,然而會有那樣的時候:那位農夫居士的那些穀物隨季節的轉變而發芽、孕穗、成熟。

93. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, kassakassa gahapatissa accāyikāni karaṇīyāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, kassako gahapati sīghaṃ sīghaṃ khettaṃ sukaṭṭhaṃ karoti sumatikataṃ. Sīghaṃ sīghaṃ khettaṃ sukaṭṭhaṃ karitvā sumatikataṃ sīghaṃ sīghaṃ bījāni patiṭṭhāpeti. Sīghaṃ sīghaṃ bījāni patiṭṭhāpetvā sīghaṃ sīghaṃ udakaṃ abhinetipi apanetipi. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi kassakassa gahapatissa accāyikāni karaṇīyāni. Tassa kho taṃ, bhikkhave, kassakassa gahapatissa natthi sā iddhi vā ānubhāvo vā – ‘ajjeva me dhaññāni jāyantu, sveva gabbhīni hontu, uttarasveva paccantū’ti. Atha kho, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ tassa kassakassa gahapatissa tāni dhaññāni utupariṇāmīni jāyantipi gabbhīnipi honti paccantipi.
已對照

“同樣,諸比丘,比丘有這三種緊急的應作之事。哪三種[事]呢?受持增上戒學、受持增上心學、受持增上慧學——諸比丘,這就是比丘的三種緊急的應作之事。諸比丘,那位比丘沒有這樣的神力或威力:‘願我的心今天、或明天、或後天由不執取而從諸漏解脫。’諸比丘,然而會有那樣的時候:那位比丘學增上戒、學增上心、學增上慧,[他的]心由不執取而從諸漏解脫。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīṇimāni bhikkhussa accāyikāni karaṇīyāni. Katamāni tīṇi? Adhisīlasikkhāsamādānaṃ, adhicittasikkhāsamādānaṃ, adhipaññāsikkhāsamādānaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi bhikkhussa accāyikāni karaṇīyāni. Tassa kho taṃ, bhikkhave, bhikkhuno natthi sā iddhi vā anubhāvo vā – ‘ajjeva me anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccatu sve vā uttarasve vā’ti. Atha kho, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ tassa bhikkhuno adhisīlampi sikkhato adhicittampi sikkhato adhipaññampi sikkhato anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccati.
已對照

“因此,諸比丘,你們應當這樣修學:‘我們對受持增上戒學將有強烈的欲,對受持增上心學將有強烈的欲,對受持增上慧學將有強烈的欲。’諸比丘,你們應當這樣修學。”第一[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘tibbo no chando bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne, tibbo chando bhavissati adhicittasikkhāsamādāne, tibbo chando bhavissati adhipaññāsikkhāsamādāne’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、遠離經

2. Pavivekasuttaṃ
94已對照

九十四、“諸比丘,外道遊方者們施設這三種遠離。哪三種[遠離]呢?衣的遠離、缽食的遠離、坐臥處的遠離。

94. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā pavivekāni paññāpenti. Katamāni tīṇi? Cīvarapavivekaṃ, piṇḍapātapavivekaṃ, senāsanapavivekaṃ.
PTS 1.241緬 1.243已對照

“諸比丘,此中,外道遊方者們在衣的遠離上施設這些:他們也穿麻衣,也穿麻混織衣,也穿裹屍布衣,也穿糞掃衣,也穿樹皮衣,也穿羚羊皮,也穿羚羊皮條衣,也穿吉祥草衣,也穿樹皮纖維衣,也穿木片衣,也穿人發毯,也穿馬尾毛毯,也穿梟羽衣。諸比丘,外道遊方者們在衣的遠離上施設的就是這些。

‘‘Tatridaṃ, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā cīvarapavivekasmiṃ paññāpenti, sāṇānipi dhārenti, masāṇānipi dhārenti, chavadussānipi dhārenti, paṃsukūlānipi dhārenti, tirīṭānipi dhārenti, ajinampi dhārenti, ajinakkhipampi dhārenti, kusacīrampi dhārenti, vākacīrampi dhārenti, phalakacīrampi dhārenti, kesakambalampi dhārenti, vālakambalampi dhārenti, ulūkapakkhikampi dhārenti. Idaṃ kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā cīvarapavivekasmiṃ paññāpenti.
已對照

“諸比丘,此中,外道遊方者們在缽食的遠離上施設這些:他們也以菜蔬為食,也以稷米為食,也以野生稻為食,也以皮屑為食,也以水藻為食,也以米糠為食,也以鍋巴為食,也以胡麻渣為食,也以草為食,也以牛糞為食;以林中的根果為食而維生,食自落之果。諸比丘,外道遊方者們在缽食的遠離上施設的就是這些。

‘‘Tatridaṃ, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā piṇḍapātapavivekasmiṃ paññāpenti. Sākabhakkhāpi honti, sāmākabhakkhāpi honti, nīvārabhakkhāpi honti, daddulabhakkhāpi honti, haṭabhakkhāpi honti, kaṇabhakkhāpi honti, ācāmabhakkhāpi honti, piññākabhakkhāpi honti, tiṇabhakkhāpi honti, gomayabhakkhāpi honti, vanamūlaphalāhārā yāpenti pavattaphalabhojī. Idaṃ kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā piṇḍapātapavivekasmiṃ paññāpenti.
已對照

“諸比丘,此中,外道遊方者們在坐臥處的遠離上施設這些:林野、樹下、墳場、叢林、露地、草堆、穀倉。諸比丘,外道遊方者們在坐臥處的遠離上施設的就是這些。諸比丘,外道遊方者們施設的就是這三種遠離。

‘‘Tatridaṃ, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā senāsanapavivekasmiṃ paññāpenti araññaṃ rukkhamūlaṃ susānaṃ [rukkhamūlaṃ bhusāgāraṃ susānaṃ (ka.)] vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ bhusāgāraṃ [suññāgāraṃ (ka.)]. Idaṃ kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā senāsanapavivekasmiṃ paññāpenti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi aññatitthiyā paribbājakā pavivekāni paññāpenti.
已對照

“諸比丘,而在這法與律中,比丘有這三種遠離。哪三種[遠離]呢?諸比丘,此處,比丘是具戒者,他的惡戒已斷,他也遠離了它;是正見者,他的邪見已斷,他也遠離了它;是漏盡者,他的諸漏已斷,他也遠離了它們。諸比丘,當比丘是具戒者,他的惡戒已斷,他也遠離了它;是正見者,他的邪見已斷,他也遠離了它;是漏盡者,他的諸漏已斷,他也遠離了它們時,諸比丘,這稱為‘已達最上、已達堅實、清淨、安立於堅實的比丘’。

‘‘Tīṇi kho panimāni, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye bhikkhuno pavivekāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā ca hoti, dussīlyañcassa pahīnaṃ hoti, tena ca vivitto hoti; sammādiṭṭhiko ca hoti, micchādiṭṭhi cassa pahīnā hoti, tāya ca vivitto hoti; khīṇāsavo ca hoti, āsavā cassa pahīnā honti, tehi ca vivitto hoti. Yato kho, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, dussīlyañcassa pahīnaṃ hoti, tena ca vivitto hoti; sammādiṭṭhiko ca hoti, micchādiṭṭhi cassa pahīnā hoti, tāya ca vivitto hoti; khīṇāsavo ca hoti, āsavā cassa pahīnā honti, tehi ca vivitto hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu aggappatto sārappatto suddho sāre patiṭṭhito’’’.
PTS 1.242緬 1.244已對照

“諸比丘,猶如農夫居士有一塊成熟的稻田。農夫居士會令人趕緊收割它。令人趕緊收割之後,會令人趕緊收攏。令人趕緊收攏之後,會令人趕緊運[到打穀場]。令人趕緊運[到]之後,會令人趕緊堆積成堆。令人趕緊堆積成堆之後,會令人趕緊踩打。令人趕緊踩打之後,會令人趕緊除去稻稈。令人趕緊除去稻稈之後,會令人趕緊除去碎糠。令人趕緊除去碎糠之後,會令人趕緊簸揚。令人趕緊簸揚之後,會令人趕緊運入。令人趕緊運入之後,會令人趕緊舂搗。令人趕緊舂搗之後,會令人趕緊除去穀殼。諸比丘,那位農夫居士的那些穀物就會這樣已達最上、已達堅實、清淨、安立於堅實。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kassakassa gahapatissa sampannaṃ sālikkhettaṃ. Tamenaṃ kassako gahapati sīghaṃ sīghaṃ [sīghasīghaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] lavāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ lavāpetvā sīghaṃ sīghaṃ saṅgharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ saṅgharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ ubbahāpeyya [ubbāhāpeyya (syā. kaṃ.)]. Sīghaṃ sīghaṃ ubbahāpetvā sīghaṃ sīghaṃ puñjaṃ kārāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ puñjaṃ kārāpetvā sīghaṃ sīghaṃ maddāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ maddāpetvā sīghaṃ sīghaṃ palālāni uddharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ palālāni uddharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ bhusikaṃ uddharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ bhusikaṃ uddharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ opunāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ opunāpetvā sīghaṃ sīghaṃ atiharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ atiharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ koṭṭāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ koṭṭāpetvā sīghaṃ sīghaṃ thusāni uddharāpeyya. Evamassu [evassu (ka.)] tāni, bhikkhave, kassakassa gahapatissa dhaññāni aggappattāni sārappattāni suddhāni sāre patiṭṭhitāni.
已對照

“同樣,諸比丘,當比丘是具戒者,他的惡戒已斷,他也遠離了它;是正見者,他的邪見已斷,他也遠離了它;是漏盡者,他的諸漏已斷,他也遠離了它們時,諸比丘,這稱為‘已達最上、已達堅實、清淨、安立於堅實的比丘’。”第二[經]。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, yato bhikkhu sīlavā ca hoti, dussīlyañcassa pahīnaṃ hoti, tena ca vivitto hoti; sammādiṭṭhiko ca hoti, micchādiṭṭhi cassa pahīnā hoti, tāya ca vivitto hoti; khīṇāsavo ca hoti, āsavā cassa pahīnā honti, tehi ca vivitto hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu aggappatto sārappatto suddho sāre patiṭṭhito’’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、秋經

3. Saradasuttaṃ
95已對照

九十五、“諸比丘,猶如在秋時,天空澄澈無雲,太陽昇上天空,破除一切虛空中的黑暗而照耀、熾熱、放光。

95. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno [abbhussukkamāno (sī. pī.)] sabbaṃ ākāsagataṃ tamagataṃ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca.
已對照

“同樣,諸比丘,當聖弟子生起遠塵離垢的法眼時,諸比丘,與見的生起同時,聖弟子的三結便被舍斷——有身見、疑、戒禁取。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, yato ariyasāvakassa virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ uppajjati [udapādi (sabbattha)], saha dassanuppādā, bhikkhave, ariyasāvakassa tīṇi saṃyojanāni pahīyanti – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.
緬 1.245已對照

“此後,他又從兩種法出離:從貪欲與從瞋恚。他離諸欲,離諸不善法,有尋、有伺,離生喜、樂,成就並住於初禪。諸比丘,若聖弟子在那時命終,便沒有那使聖弟子為其所繫縛而再來此世間的結。”第三[經]。

‘‘Athāparaṃ dvīhi dhammehi niyyāti abhijjhāya ca byāpādena ca. So vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Tasmiṃ ce, bhikkhave, samaye ariyasāvako kālaṃ kareyya, natthi taṃ [tassa (ka.)] saṃyojanaṃ yena saṃyojanena saṃyutto ariyasāvako puna imaṃ [punayimaṃ (syā. kaṃ. ka.)] lokaṃ āgaccheyyā’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、眾經

4. Parisāsuttaṃ
96已對照

九十六、“諸比丘,有這三種眾。哪三種[眾]呢?有上首的眾、分裂的眾、和合的眾。

96. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, parisā. Katamā tisso? Aggavatī parisā, vaggā parisā, samaggā parisā.
PTS 1.243已對照

“諸比丘,什麼是有上首的眾呢?諸比丘,在此,在某個眾中,長老比丘們不多欲、不懈緩,於退墮捨棄擔負,於遠離為前導,發起精進,以達到未達到的、證得未證得的、作證未作證的。他們的後輩人眾隨[前者]所見而效行;那[後輩人眾]也不多欲、不懈緩,於退墮捨棄擔負,於遠離為前導,發起精進,以達到未達到的、證得未證得的、作證未作證的。諸比丘,這稱為有上首的眾。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, aggavatī parisā? Idha, bhikkhave, yassaṃ parisāyaṃ therā bhikkhū na bāhulikā honti na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā, vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya, tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Sāpi hoti na bāhulikā na sāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā, vīriyaṃ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, aggavatī parisā.
已對照

“諸比丘,什麼是分裂的眾呢?諸比丘,在此,在某個眾中,比丘們起了糾紛、起了爭吵、陷入爭論,以口舌之矛互相刺戳而住,諸比丘,這稱為分裂的眾。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, vaggā parisā? Idha, bhikkhave, yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti, ayaṃ vuccati, bhikkhave, vaggā parisā.
已對照

“諸比丘,什麼是和合的眾呢?諸比丘,在此,在某個眾中,比丘們和合、和睦、無爭,成乳水[交融]之狀,以親愛之眼互相看視而住,諸比丘,這稱為和合的眾。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, samaggā parisā? Idha, bhikkhave, yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, ayaṃ vuccati, bhikkhave, samaggā parisā.
已對照

“諸比丘,凡在比丘們和合、和睦、無爭,成乳水[交融]之狀,以親愛之眼互相看視而住之時,諸比丘,比丘們在那時生起許多福。諸比丘,比丘們在那時住於梵住,即:以喜心解脫[而住]。愉悅者,喜生起;意有喜者,身輕安;身輕安者,感受樂;有樂者,心得定。

‘‘Yasmiṃ, bhikkhave, samaye bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, bahuṃ, bhikkhave, bhikkhū tasmiṃ samaye puññaṃ pasavanti. Brahmaṃ, bhikkhave, vihāraṃ tasmiṃ samaye bhikkhū viharanti, yadidaṃ muditāya cetovimuttiyā. Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṃ vediyati, sukhino cittaṃ samādhiyati.
緬 1.246已對照

“諸比丘,猶如在山頂上天降大雨點時,那水順著低處流下,注滿山的峽谷、裂隙與支溝;山的峽谷、裂隙與支溝注滿了,便注滿諸小坑;諸小坑注滿了,便注滿諸大坑;諸大坑注滿了,便注滿諸小河;諸小河注滿了,便注滿諸大河;諸大河注滿了,便注滿海。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṃ udakaṃ yathāninnaṃ pavattamānaṃ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti, pabbatakandarapadarasākhā paripūrā kusobbhe [kussumbhe (sī. pī.), kusumbhe (syā. kaṃ. ka.)] paripūrenti, kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti, mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti, kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti, mahānadiyo paripūrā samuddaṃ [samuddasāgare (ka.)] paripūrenti.
PTS 1.244已對照

“同樣,諸比丘,凡在比丘們和合、和睦、無爭,成乳水[交融]之狀,以親愛之眼互相看視而住之時,諸比丘,比丘們在那時生起許多福。諸比丘,比丘們在那時住於梵住,即:以喜心解脫[而住]。愉悅者,喜生起;意有喜者,身輕安;身輕安者,感受樂;有樂者,心得定。諸比丘,這就是三種眾。”第四[經]。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, yasmiṃ samaye bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, bahuṃ, bhikkhave, bhikkhū tasmiṃ samaye puññaṃ pasavanti. Brahmaṃ, bhikkhave, vihāraṃ tasmiṃ samaye bhikkhū viharanti, yadidaṃ muditāya cetovimuttiyā. Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṃ vediyati, sukhino cittaṃ samādhiyati. Imā kho, bhikkhave, tisso parisā’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、第一良馬經

5. Paṭhamaājānīyasuttaṃ
97已對照

九十七、“諸比丘,具足三種支的國王的賢善良種馬,是堪為國王所有的、供國王受用的,正被算作國王的肢分。具足哪三種[支]呢?諸比丘,此處,國王的賢善良種馬色具足、力具足、速具足。諸比丘,具足這三種支的國王的賢善良種馬,是堪為國王所有的、供國王受用的,正被算作國王的肢分。同樣,諸比丘,具足三種法的比丘,是應供養、應款待、應奉施、應合掌的,是世間無上的福田。具足哪三種[法]呢?諸比丘,此處,比丘色具足、力具足、速具足。

97. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro [bhaddo (ka.)] assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ [saṅkhaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] gacchati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, rañño bhadro assājānīyo vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是色具足的呢?諸比丘,此處,比丘具戒,以波羅提木叉律儀防護而住,具足正行與行處,於微細的罪過也見怖畏,受持學處而學習。諸比丘,比丘就是這樣色具足的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti.
緬 1.247已對照

“諸比丘,比丘怎樣是力具足的呢?諸比丘,此處,比丘為舍斷諸不善法、為成就諸善法而住於發起精進,有力、堅固勇猛,於諸善法不放下[重]擔。諸比丘,比丘就是這樣力具足的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti.
PTS 1.245已對照

“諸比丘,比丘怎樣是速具足的呢?諸比丘,此處,比丘如實了知‘此是苦’,如實了知‘此是苦集’,如實了知‘此是苦滅’,如實了知‘此是導至苦滅之道’。諸比丘,比丘就是這樣速具足的。諸比丘,具足這三種法的比丘,是應供養、應款待、應奉施、應合掌的,是世間無上的福田。”第五[經]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、第二良馬經

6. Dutiyaājānīyasuttaṃ
98已對照

九十八、“諸比丘,具足三種支的國王的賢善良種馬,是堪為國王所有的、供國王受用的,正被算作國王的肢分。具足哪三種[支]呢?諸比丘,此處,國王的賢善良種馬色具足、力具足、速具足。諸比丘,具足這三種支的國王的賢善良種馬,是堪為國王所有的、供國王受用的,正被算作國王的肢分。同樣,諸比丘,具足三種法的比丘,是應供養的……乃至……是世間無上的福田。具足哪三種[法]呢?諸比丘,此處,比丘色具足、力具足、速具足。

98. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhayaṃ gacchati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, rañño bhadro assājānīyo vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是色具足的呢?諸比丘,此處,比丘具戒……乃至……受持學處而學習。諸比丘,比丘就是這樣色具足的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是力具足的呢?諸比丘,此處,比丘為舍斷諸不善法、為成就諸善法而住於發起精進,有力、堅固勇猛,於諸善法不放下[重]擔。諸比丘,比丘就是這樣力具足的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti.
緬 1.248已對照

“諸比丘,比丘怎樣是速具足的呢?諸比丘,此處,比丘以五下分結的滅盡而為化生者,將在那裡般涅槃,不再從彼世間還來。諸比丘,比丘就是這樣速具足的。諸比丘,具足這三種法的比丘,是應供養的……乃至……是世間無上的福田。”第六[經]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、第三良馬經

7. Tatiyaājānīyasuttaṃ
99PTS 1.246已對照

九十九、“諸比丘,具足三種支的國王的賢善良種馬,是堪為國王所有的、供國王受用的,正被算作國王的肢分。具足哪三種[支]呢?諸比丘,此處,國王的賢善良種馬色具足、力具足、速具足。諸比丘,具足這三種支的國王的賢善良種馬,是堪為國王所有的、供國王受用的,正被算作國王的肢分。同樣,諸比丘,具足三種法的比丘,是應供養、應款待、應奉施、應合掌的,是世間無上的福田。具足哪三種[法]呢?諸比丘,此處,比丘色具足、力具足、速具足。

99. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhayaṃ gacchati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, rañño bhadro assājānīyo vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是色具足的呢?諸比丘,此處,比丘具戒,以波羅提木叉律儀防護而住,具足正行與行處,於微細的罪過也見怖畏,受持學處而學習。諸比丘,比丘就是這樣色具足的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是力具足的呢?諸比丘,此處,比丘為舍斷諸不善法、為成就諸善法而住於發起精進,有力、堅固勇猛,於諸善法不放下[重]擔。諸比丘,比丘就是這樣力具足的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是速具足的呢?諸比丘,此處,比丘由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住。諸比丘,比丘就是這樣速具足的。諸比丘,具足這三種法的比丘,是應供養的……乃至……是世間無上的福田。”第七[經]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、麻布經

8. Potthakasuttaṃ
100緬 1.249已對照

一百、“諸比丘,麻布即使是新的,也是色澤醜陋的、觸感苦的、價值低廉的;諸比丘,麻布即使是中等[舊]的,也是色澤醜陋的、觸感苦的、價值低廉的;諸比丘,麻布即使是舊的,也是色澤醜陋的、觸感苦的、價值低廉的。諸比丘,舊麻布,人們或拿來作擦鍋[布],或把它丟棄在垃圾堆上。

100. ‘‘Navopi, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo ca hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca; majjhimopi, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo ca hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca; jiṇṇopi, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo ca hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca. Jiṇṇampi, bhikkhave, potthakaṃ ukkhaliparimajjanaṃ vā karonti saṅkārakūṭe vā naṃ [taṃ (sī.), ṭhāne (ka.)] chaḍḍenti.
PTS 1.247已對照

“同樣,諸比丘,若是新[學]比丘破戒、有惡法,我說這是他的色澤醜陋。諸比丘,猶如那麻布色澤醜陋,諸比丘,我說這個人與它相似。而那些親近、結交、承事他、隨他所見而效行的,那為他們長夜帶來不利與苦。我說這是他的觸感苦。諸比丘,猶如那麻布觸感苦,諸比丘,我說這個人與它相似。而他從那些人接受衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具,那對他們沒有大果、沒有大功德。我說這是他的價值低廉。諸比丘,猶如那麻布價值低廉,諸比丘,我說這個人與它相似。諸比丘,若是中[座]比丘……乃至……諸比丘,若是長老比丘破戒、有惡法,我說這是他的色澤醜陋。諸比丘,猶如那麻布色澤醜陋,諸比丘,我說這個人與它相似。而那些親近、結交、承事他、隨他所見而效行的,那為他們長夜帶來不利與苦。我說這是他的觸感苦。諸比丘,猶如那麻布觸感苦,諸比丘,我說這個人與它相似。而他從那些人接受衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具,那對他們沒有大果、沒有大功德。我說這是他的價值低廉。諸比丘,猶如那麻布價值低廉,諸比丘,我說這個人與它相似。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, navo cepi bhikkhu hoti dussīlo pāpadhammo. Idamassa dubbaṇṇatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Idamassa dukkhasamphassatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dukkhasamphasso tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Yesaṃ kho pana so [yesaṃ kho pana (sī. syā. kaṃ. pī.), yesaṃ so (ka.) pu. pa. 116 passitabbaṃ] paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ, tesaṃ taṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ. Idamassa appagghatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako appaggho tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Majjhimo cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti…pe… thero cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti dussīlo pāpadhammo, idamassa dubbaṇṇatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Idamassa dukkhasamphassatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dukkhasamphasso tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Yesaṃ kho pana so paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ, tesaṃ taṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ. Idamassa appagghatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako appaggho tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi.
緬 1.250已對照

“諸比丘,這樣的長老比丘在僧團中說話。比丘們對他這樣說:‘你這愚人、不明達者說話有什麼用?你竟也認為[自己]應當說話!’他惱怒、不悅,說出那樣的話,僧團因那樣的話而舉罪他,猶如[把]那麻布[丟棄]在垃圾堆上。

‘‘Evarūpo cāyaṃ, bhikkhave, thero bhikkhu saṅghamajjhe bhaṇati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘kiṃ nu kho tuyhaṃ bālassa abyattassa bhaṇitena, tvampi nāma bhaṇitabbaṃ maññasī’ti! So kupito anattamano tathārūpiṃ vācaṃ nicchāreti yathārūpāya vācāya saṅgho taṃ ukkhipati, saṅkārakūṭeva naṃ potthakaṃ.
PTS 1.248已對照

“諸比丘,迦屍布即使是新的,也是色澤美好的、觸感樂的、價值高昂的;諸比丘,迦屍布即使是中等[舊]的,也是色澤美好的、觸感樂的、價值高昂的;諸比丘,迦屍布即使是舊的,也是色澤美好的、觸感樂的、價值高昂的。諸比丘,舊迦屍布,[人們]或用來包裹寶物,或把它放入香匣中。

‘‘Navampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca; majjhimampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca; jiṇṇampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca. Jiṇṇampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ ratanapaliveṭhanaṃ vā karoti gandhakaraṇḍake vā naṃ pakkhipanti.
已對照

“同樣,諸比丘,若是新[學]比丘具戒、有善法,我說這是他的色澤美好。諸比丘,猶如那迦屍布色澤美好,諸比丘,我說這個人與它相似。而那些親近、結交、承事他、隨他所見而效行的,那為他們長夜帶來利益與安樂。我說這是他的觸感樂。諸比丘,猶如那迦屍布觸感樂,諸比丘,我說這個人與它相似。而他從那些人接受衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具,那對他們有大果、有大功德。我說這是他的價值高昂。諸比丘,猶如那迦屍布價值高昂,諸比丘,我說這個人與它相似。諸比丘,若是中[座]比丘……乃至……諸比丘,若是長老比丘……乃至……我說這個人。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, navo cepi bhikkhu hoti sīlavā kalyāṇadhammo, idamassa suvaṇṇatāya vadāmi. Seyyathāpi taṃ, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantaṃ tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Idamassa sukhasamphassatāya vadāmi. Seyyathāpi taṃ, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ sukhasamphassaṃ tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Yesaṃ kho pana so paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ, tesaṃ taṃ mahapphalaṃ hoti mahānisaṃsaṃ. Idamassa mahagghatāya vadāmi. Seyyathāpi taṃ, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ mahagghaṃ tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Majjhimo cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti…pe… thero cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti…pe… puggalaṃ vadāmi.
PTS 1.249已對照

“諸比丘,這樣的長老比丘在僧團中說話。比丘們對他這樣說:‘具壽們,請寂靜,長老比丘在說法與律。’因此,諸比丘,你們應當這樣修學:‘我們要像迦屍布,不要像麻布。’諸比丘,你們應當這樣修學。”第八[經]。

‘‘Evarūpo cāyaṃ, bhikkhave, thero bhikkhu saṅghamajjhe bhaṇati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘appasaddā āyasmanto hotha, thero bhikkhu dhammañca vinayañca bhaṇatī’ti. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘kāsikavatthūpamā bhavissāma, na potthakūpamā’ti [kāsikaṃ vatthaṃ tathūpamāhaṃ bhavissāmi, na potthakūpamāhanti (ka.)]. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、鹽塊經

9. Loṇakapallasuttaṃ
101緬 1.251已對照

一百零一、“諸比丘,若有人這樣說:‘這人怎樣怎樣造業,他就怎樣怎樣領受它’,諸比丘,若是這樣,便沒有梵行住,為正確地作苦的邊際的機會便不可知。諸比丘,而若有人這樣說:‘這人造了應以怎樣怎樣[方式]領受的業,他就以怎樣怎樣[方式]領受它的異熟’,諸比丘,若是這樣,便有梵行住,為正確地作苦的邊際的機會便可知。諸比丘,此處,某一類人所造的即使很少的惡業,也把他帶往地獄;而諸比丘,此處,另一類人所造的同樣很少的惡業,成為現法受的,連微少也不顯現,何況很多呢。

101. ‘‘Yo [yo kho (syā. kaṃ.), yo ca kho (ka.)], bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathāyaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathā taṃ paṭisaṃvediyatī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso na hoti, okāso na paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya. Yo ca kho, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathā vedanīyaṃ ayaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathāssa vipākaṃ paṭisaṃvediyatī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso hoti, okāso paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya. Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ [pāpaṃ kammaṃ (sī. pī.)] kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha pana, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nā’ṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
已對照

“諸比丘,怎樣的人所造的即使很少的惡業,也把他帶往地獄呢?諸比丘,此處,某一類人未修身、未修戒、未修心、未修慧,[德]微小、自體卑小、因少許[惡]而苦住。諸比丘,這樣的人所造的即使很少的惡業,也把他帶往地獄。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti? Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti.
已對照

“諸比丘,怎樣的人所造的同樣很少的惡業,成為現法受的,連微少也不顯現,何況很多呢?諸比丘,此處,某一類人已修身、已修戒、已修心、已修慧,[德]不微小、[德]廣大、住於無量。諸比丘,這樣的人所造的同樣很少的惡業,成為現法受的,連微少也不顯現,何況很多呢。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nā’ṇupi khāyati, kiṃ bahudeva? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto [mahattā (sī. syā. kaṃ. pī.)] appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
PTS 1.250已對照

“諸比丘,猶如有人把一塊鹽投入一隻小水杯中。諸比丘,你們認為怎樣?那少量的水會因那塊鹽而變鹹、不可飲嗎?”“是的,尊者。”“那是什麼原因呢?”“尊者,因為那水杯中的水是少量的,它會因那塊鹽而變鹹、不可飲。”“諸比丘,猶如有人把一塊鹽投入恆河中。諸比丘,你們認為怎樣?那恆河會因那塊鹽而變鹹、不可飲嗎?”“不是的,尊者。”“那是什麼原因呢?”“尊者,因為恆河中有大水聚,它不會因那塊鹽而變鹹、不可飲。”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso loṇakapallaṃ [loṇaphalaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] paritte udakamallake [udakakapallake (ka.)] pakkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu taṃ parittaṃ udakaṃ [udakamallake udakaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] amunā loṇakapallena loṇaṃ assa apeyya’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Aduñhi, bhante, parittaṃ udakakapallake udakaṃ, taṃ amunā loṇakapallena loṇaṃ assa apeyya’’nti. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso loṇakapallakaṃ gaṅgāya nadiyā pakkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu sā gaṅgā nadī amunā loṇakapallena loṇaṃ assa apeyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Asu hi, bhante, gaṅgāya nadiyā mahā udakakkhandho so amunā loṇakapallena loṇo na assa apeyyo’’ti [loṇaṃ nevassa apeyyanti (sī.), na loṇo assa apeyyoti (pī.)].
緬 1.252已對照

“同樣,諸比丘,此處,某一類人所造的即使很少的惡業,也把他帶往地獄;諸比丘,此處,另一類人所造的同樣很少的惡業,成為現法受的,連微少也不顯現,何況很多呢。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
已對照

“諸比丘,怎樣的人所造的即使很少的惡業,也把他帶往地獄呢?諸比丘,此處,某一類人未修身、未修戒、未修心、未修慧,[德]微小、自體卑小、因少許[惡]而苦住。諸比丘,這樣的人所造的即使很少的惡業,也把他帶往地獄。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti.
已對照

“諸比丘,怎樣的人所造的同樣很少的惡業,成為現法受的,連微少也不顯現,何況很多呢?諸比丘,此處,某一類人已修身、已修戒、已修心、已修慧,[德]不微小、[德]廣大、住於無量。諸比丘,這樣的人所造的同樣很少的惡業,成為現法受的,連微少也不顯現,何況很多呢。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
PTS 1.251已對照

“諸比丘,此處,某一類人即使因半個迦利沙槃也會遭受繫縛,因一個迦利沙槃也會遭受繫縛,因一百個迦利沙槃也會遭受繫縛。諸比丘,此處,另一類人因半個迦利沙槃也不會遭受繫縛,因一個迦利沙槃也不會遭受繫縛,因一百個迦利沙槃也不會遭受繫縛。

‘‘Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍhakahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi bandhanaṃ nigacchati. Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍhakahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi na bandhanaṃ nigacchati.
已對照

“諸比丘,怎樣的人即使因半個迦利沙槃也會遭受繫縛,因一個迦利沙槃也會遭受繫縛,因一百個迦利沙槃也會遭受繫縛呢?諸比丘,此處,某一類人貧窮、少財、少資財。諸比丘,這樣的人即使因半個迦利沙槃也會遭受繫縛,因一個迦利沙槃也會遭受繫縛,因一百個迦利沙槃也會遭受繫縛。

‘‘Kathaṃrūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi bandhanaṃ nigacchati? Idha, bhikkhave, ekacco daliddo hoti appassako appabhogo. Evarūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi bandhanaṃ nigacchati.
緬 1.253已對照

“諸比丘,怎樣的人因半個迦利沙槃也不會遭受繫縛,因一個迦利沙槃也不會遭受繫縛,因一百個迦利沙槃也不會遭受繫縛呢?諸比丘,此處,某一類人富有、大財、大資財。諸比丘,這樣的人因半個迦利沙槃也不會遭受繫縛,因一個迦利沙槃也不會遭受繫縛,因一百個迦利沙槃也不會遭受繫縛。同樣,諸比丘,此處,某一類人所造的很少的惡業,[那業]把他帶往地獄。諸比丘,此處,另一類人所造的同樣很少的惡業,成為現法受的,連微少也不顯現,何況很多呢。

‘‘Kathaṃrūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi na bandhanaṃ nigacchati? Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo. Evarūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi na bandhanaṃ nigacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ. Tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
已對照

“諸比丘,怎樣的人所造的很少的惡業,[那業]把他帶往地獄呢?諸比丘,此處,某一類人未修身、未修戒、未修心、未修慧,[德]微小、自體卑小、因少許[惡]而苦住。諸比丘,這樣的人所造的同樣很少的惡業,把他帶往地獄。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ, tamenaṃ nirayaṃ upaneti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti.
已對照

“諸比丘,怎樣的人所造的同樣很少的惡業,成為現法受的,連微少也不顯現,何況很多呢?諸比丘,此處,某一類人已修身、已修戒、已修心、已修慧,[德]不微小、[德]廣大、住於無量。諸比丘,這樣的人所造的同樣很少的惡業,成為現法受的,連微少也不顯現,何況很多呢。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
PTS 1.252已對照

“諸比丘,此處,某一類人已修身、已修戒、已修心、已修慧,[德]不微小、[德]廣大、住於無量。諸比丘,這樣的人所造的同樣很少的惡業,成為現法受的,連微少也不顯現,何況很多呢。諸比丘,猶如羊主或屠羊者,對某些不與而取羊的人,能夠殺、或縛、或罰沒[財物]、或隨意處置;對某些不與而取羊的人,不能夠殺、或縛、或罰沒[財物]、或隨意處置。

‘‘Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva. Seyyathāpi, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā appekaccaṃ urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ pahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ, appekaccaṃ urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ nappahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ.
已對照

“諸比丘,羊主或屠羊者對怎樣的不與而取羊的人,能夠殺、或縛、或罰沒[財物]、或隨意處置呢?諸比丘,此處,某一類人貧窮、少財、少資財。諸比丘,羊主或屠羊者對這樣的不與而取羊的人,能夠殺、或縛、或罰沒[財物]、或隨意處置。

‘‘Kathaṃrūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ pahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ? Idha, bhikkhave, ekacco daliddo hoti appassako appabhogo. Evarūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ pahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ.
緬 1.254已對照

“諸比丘,羊主或屠羊者對怎樣的不與而取羊的人,不能夠殺、或縛、或罰沒[財物]、或隨意處置呢?諸比丘,此處,某一類人富有、大財、大資財,是國王或國王的大臣。諸比丘,羊主或屠羊者對這樣的不與而取羊的人,不能夠殺、或縛、或罰沒[財物]、或隨意處置。反而只是合掌向他乞求:‘尊駕,請給我羊或羊的價錢吧。’同樣,諸比丘,此處,某一類人所造的同樣即使很少的惡業,也把他帶往地獄;而諸比丘,此處,另一類人所造的同樣很少的惡業,成為現法受的,連微少也不顯現,何況很多呢。

‘‘Kathaṃrūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ nappahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ. Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo rājā vā rājamahāmatto vā. Evarūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ nappahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ. Aññadatthu pañjalikova [pañjaliko (ka.)] naṃ [paraṃ (ka.)] yācati – ‘dehi me, mārisa, urabbhaṃ vā urabbhadhanaṃ vā’ti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha pana, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
PTS 1.253已對照

“諸比丘,怎樣的人所造的即使很少的惡業,也把他帶往地獄呢?諸比丘,此處,某一類人未修身、未修戒、未修心、未修慧,[德]微小、自體卑小、因少許[惡]而苦住。諸比丘,這樣的人所造的即使很少的惡業,也把他帶往地獄。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti.
已對照

“諸比丘,怎樣的人所造的同樣很少的惡業,成為現法受的,連微少也不顯現,何況很多呢?諸比丘,此處,某一類人已修身、已修戒、已修心、已修慧,[德]不微小、[德]廣大、住於無量。諸比丘,這樣的人所造的同樣很少的惡業,成為現法受的,連微少也不顯現,何況很多呢。

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.
已對照

“諸比丘,若有人這樣說:‘這人怎樣怎樣造業,他就怎樣怎樣領受它’,諸比丘,若是這樣,便沒有梵行住,為正確地作苦的邊際的機會便不可知。諸比丘,而若有人這樣說:‘這人造了應以怎樣怎樣[方式]領受的業,他就以怎樣怎樣[方式]領受它的異熟’,諸比丘,若是這樣,便有梵行住,為正確地作苦的邊際的機會便可知。”第九[經]。

‘‘Yo, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathāyaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathā taṃ paṭisaṃvedetī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso na hoti, okāso na paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya. Yo ca kho, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathā vedanīyaṃ ayaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathā tassa vipākaṃ paṭisaṃvedetī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso hoti, okāso paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāyā’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、淘沙者經

10. Paṃsudhovakasuttaṃ
102PTS 1.254緬 1.255已對照

一百零二、“諸比丘,金有粗的隨煩惱:塵土與沙、砂礫與卵石。淘沙者或淘沙者的弟子把它倒進槽裡,沖洗、反覆沖洗、用力沖洗。當它已斷、已令終盡時,金[還]有中等的隨煩惱:細砂礫、粗沙。淘沙者或淘沙者的弟子又沖洗、反覆沖洗、用力沖洗它。當它已斷、已令終盡時,金[還]有細微的隨煩惱:細沙、黑塵。淘沙者或淘沙者的弟子又沖洗、反覆沖洗、用力沖洗它。當它已斷、已令終盡時,於是只剩下金砂。金匠或金匠的弟子把那金放進坩堝,吹煉、反覆吹煉、用力吹煉。那金已被吹煉、反覆吹煉、用力吹煉,[但]渣滓未除,既不柔軟,也不適業,也不光明,而且易碎壞,也不正確地堪於作業。諸比丘,會有這樣的時候:金匠或金匠的弟子吹煉、反覆吹煉、用力吹煉那金。那金已被吹煉、反覆吹煉、用力吹煉,渣滓已除,便成為柔軟的、適業的、光明的,而且不易碎壞,正確地堪於作業。無論他想要哪一種裝飾品——或是頭帶,或是耳環,或是項飾,或是金鬘——它都能成就他那目的。

102. ‘‘Santi, bhikkhave, jātarūpassa oḷārikā upakkilesā paṃsuvālukā [paṃsuvālikā (sī. syā. kaṃ. pī.)] sakkharakaṭhalā. Tamenaṃ paṃsudhovako vā paṃsudhovakantevāsī vā doṇiyaṃ ākiritvā dhovati sandhovati niddhovati. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate santi jātarūpassa majjhimasahagatā upakkilesā sukhumasakkharā thūlavālukā [thūlavālikā (sī. pī.), thullavālikā (syā. kaṃ.)]. Tamenaṃ paṃsudhovako vā paṃsudhovakantevāsī vā dhovati sandhovati niddhovati. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate santi jātarūpassa sukhumasahagatā upakkilesā sukhumavālukā kāḷajallikā. Tamenaṃ paṃsudhovako vā paṃsudhovakantevāsī vā dhovati sandhovati niddhovati. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate athāparaṃ suvaṇṇasikatāvasissanti [suvaṇṇajātarūpakāvasissanti (ka.)]. Tamenaṃ suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā jātarūpaṃ mūsāyaṃ pakkhipitvā dhamati sandhamati niddhamati. Taṃ hoti jātarūpaṃ dhantaṃ sandhantaṃ [adhantaṃ asandhantaṃ (syā. kaṃ.)] niddhantaṃ aniddhantakasāvaṃ [aniddhantaṃ anihitaṃ aninnītakasāvaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)], na ceva mudu hoti na ca kammaniyaṃ, na ca pabhassaraṃ pabhaṅgu ca, na ca sammā upeti kammāya. Hoti so, bhikkhave, samayo yaṃ suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ dhamati sandhamati niddhamati. Taṃ hoti jātarūpaṃ dhantaṃ sandhantaṃ niddhantaṃ niddhantakasāvaṃ [nihitaṃ ninnītakasāvaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)], mudu ca hoti kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā upeti kammāya. Yassā yassā ca pilandhanavikatiyā ākaṅkhati – yadi paṭṭikāya [muddikāya (a. ni. 5.23], yadi kuṇḍalāya, yadi gīveyyake [gīveyyakena (ka.), gīveyyakāya (?)], yadi suvaṇṇamālāya – tañcassa atthaṃ anubhoti.
PTS 1.255緬 1.256已對照

“同樣,諸比丘,致力於增上心的比丘有粗的隨煩惱:身惡行、語惡行、意惡行;具足心智、天生有才幹的比丘把它舍斷、除遣、令終盡、令歸於無有。當它已斷、已令終盡時,致力於增上心的比丘[還]有中等的隨煩惱:欲尋、瞋恚尋、害尋;具足心智、天生有才幹的比丘把它舍斷、除遣、令終盡、令歸於無有。當它已斷、已令終盡時,致力於增上心的比丘[還]有細微的隨煩惱:親族尋、國土尋、與不願被輕視相應之尋;具足心智、天生有才幹的比丘把它舍斷、除遣、令終盡、令歸於無有。當它已斷、已令終盡時,於是只剩下法尋。那定既不是寂靜的,也不是殊勝的,不是由止息而得的,不是由心專一性而證得的,[而]是以有行的制伏遮止而得的。諸比丘,[會有]那樣的時候:那心正在內住立、安定、成為專一、得定。那定是寂靜的、殊勝的、由止息而得的、由心專一性而證得的,不是以有行的制伏遮止而得的。凡為證知、作證而使心轉向任何應以證知作證之法,當有其因時,他便於彼彼[法]上達到親證之能。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, santi adhicittamanuyuttassa bhikkhuno oḷārikā upakkilesā kāyaduccaritaṃ vacīduccaritaṃ manoduccaritaṃ, tamenaṃ sacetaso bhikkhu dabbajātiko pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate santi adhicittamanuyuttassa bhikkhuno majjhimasahagatā upakkilesā kāmavitakko byāpādavitakko vihiṃsāvitakko, tamenaṃ sacetaso bhikkhu dabbajātiko pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate santi adhicittamanuyuttassa bhikkhuno sukhumasahagatā upakkilesā ñātivitakko janapadavitakko anavaññattipaṭisaṃyutto vitakko, tamenaṃ sacetaso bhikkhu dabbajātiko pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate athāparaṃ dhammavitakkāvasissati [dhammavitakkovasissati (ka.)]. So hoti samādhi na ceva santo na ca paṇīto nappaṭippassaddhaladdho na ekodibhāvādhigato sasaṅkhāraniggayhavāritagato [sasaṅkhāraniggayhavāritavato (sī. syā. kaṃ. pī.), sasaṅkhāraniggayhavārivāvato (ka.), sasaṅkhāraniggayhavāriyādhigato (?) a. ni. 9.37; dī. ni. 3.355] hoti. So, bhikkhave, samayo yaṃ taṃ cittaṃ ajjhattaṃyeva santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti [ekodibhāvaṃ gacchati (sī.), ekodibhāvo hoti (syā. kaṃ. ka.), ekodihoti (pī.)] samādhiyati. So hoti samādhi santo paṇīto paṭippassaddhiladdho ekodibhāvādhigato na sasaṅkhāraniggayhavāritagato. Yassa yassa ca abhiññā sacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññā sacchikiriyāya tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.
已對照

“他若希望:‘願我體驗多種神變(iddhividha)——一身能變成多身,多身能合成一身;或顯現,或隱沒;穿越牆壁、垣牆、山嶽,無所障礙,猶如在虛空中;出沒於大地之中,猶如在水中;在水上行走而不沉沒,猶如在地上;在虛空中結跏趺坐而行,猶如有翼之鳥;甚至以手觸摸、撫摸有如此大神力、大威德的日月;以身自在通行,直到梵天界’——當有其因時,他便於彼彼[法]上達到親證之能。

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ – ekopi hutvā bahudhā assaṃ, bahudhāpi hutvā eko assaṃ; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ; tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gaccheyyaṃ, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ kareyyaṃ, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne [abhijjamāno (sī. pī. ka.)] gaccheyyaṃ, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kameyyaṃ, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimaseyyaṃ parimajjeyyaṃ; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.
已對照

“他若希望:‘願我以清淨、超人的天耳界(dibbā sotadhātu),聽見天的與人的兩種聲音,無論遠的還是近的’——當有其因時,他便於彼彼[法]上達到親證之能。

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇeyyaṃ dibbe ca mānuse ca ye dūre santike cā’ti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.
緬 1.257已對照

“他若希望:‘願我以心遍知其他眾生、其他人的心——有貪的心,了知為「有貪的心」;離貪的心,了知為「離貪的心」;有瞋的心,了知為「有瞋的心」;離瞋的心,了知為「離瞋的心」;有痴的心,了知為「有痴的心」;離痴的心,了知為「離痴的心」;萎縮的心,了知為「萎縮的心」;散亂的心,了知為「散亂的心」;廣大的心,了知為「廣大的心」;不廣大的心,了知為「不廣大的心」;有上的心,了知為「有上的心」;無上的心,了知為「無上的心」;得定的心,了知為「得定的心」;無定的心,了知為「無定的心」;解脫的心,了知為「解脫的心」;未解脫的心,了知為「未解脫的心」’——當有其因時,他便於彼彼[法]上達到親證之能。

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajāneyyaṃ – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītarāgaṃ vā cittaṃ vītarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ; sadosaṃ vā cittaṃ sadosaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītadosaṃ vā cittaṃ vītadosaṃ cittanti pajāneyyaṃ; samohaṃ vā cittaṃ samohaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītamohaṃ vā cittaṃ vītamohaṃ cittanti pajāneyyaṃ; saṃkhittaṃ vā cittaṃ saṃkhittaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vikkhittaṃ vā cittaṃ vikkhittaṃ cittanti pajāneyyaṃ; mahaggataṃ vā cittaṃ mahaggataṃ cittanti pajāneyyaṃ, amahaggataṃ vā cittaṃ amahaggataṃ cittanti pajāneyyaṃ; sauttaraṃ vā cittaṃ sauttaraṃ cittanti pajāneyyaṃ, anuttaraṃ vā cittaṃ anuttaraṃ cittanti pajāneyyaṃ; samāhitaṃ vā cittaṃ samāhitaṃ cittanti pajāneyyaṃ, asamāhitaṃ vā cittaṃ asamāhitaṃ cittanti pajāneyyaṃ; vimuttaṃ vā cittaṃ vimuttaṃ cittanti pajāneyyaṃ, avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ cittanti pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.
PTS 1.256已對照

“他若希望:‘願我回憶起多種宿住(pubbenivāsa),即:一生、二生、三生、四生、五生、十生、二十生、三十生、四十生、五十生、一百生、一千生、十萬生、許多壞劫(saṃvaṭṭakappa)、許多成劫(vivaṭṭakappa)、許多壞成劫(saṃvaṭṭavivaṭṭakappa)——「我在那裡有如此的名字、如此的種姓、如此的容貌、如此的食物,經歷如此的苦樂,有如此的壽量;從那裡死後,我生於那裡;在那裡也有如此的名字、如此的種姓、如此的容貌、如此的食物,經歷如此的苦樂,有如此的壽量;從那裡死後,生於此處。」願我這樣連同行相、連同細節地回憶起多種宿住’——當有其因時,他便於彼彼[法]上達到親證之能。

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyyaṃ, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ; tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapannoti, iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.
緬 1.258已對照

“他若希望:‘願我以清淨、超人的天眼(dibbacakkhu),看見眾生的死亡與投生——或低賤或高貴,或美麗或醜陋,或善趣或惡趣——了知眾生隨業而去:「諸君,這些眾生確實具足身惡行、具足語惡行、具足意惡行,誹謗聖者,持邪見,受持邪見之業;他們身壞命終之後,投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。諸君,而這些眾生具足身善行、具足語善行、具足意善行,不誹謗聖者,持正見,受持正見之業;他們身壞命終之後,投生於善趣、天界。」願我這樣以清淨、超人的天眼,看見眾生的死亡與投生——或低賤或高貴,或美麗或醜陋,或善趣或惡趣——了知眾生隨業而去’——當有其因時,他便於彼彼[法]上達到親證之能。

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṃ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyyaṃ – ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannāti, iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṃ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.
已對照

“他若希望:‘願我由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住’——當有其因時,他便於彼彼[法]上達到親證之能。”第十[經]。

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane’’ti. Dasamaṃ.
已對照

十一、相經

11. Nimittasuttaṃ
103PTS 1.257已對照

一百零三、“諸比丘,致力於增上心的比丘,應時時作意三種相:應時時作意定相,應時時作意策勵相,應時時作意舍相。諸比丘,若致力於增上心的比丘一向只作意定相,那心有可能導向懈怠。諸比丘,若致力於增上心的比丘一向只作意策勵相,那心有可能導向掉舉。諸比丘,若致力於增上心的比丘一向只作意舍相,那心有可能不為諸漏的滅盡而正確得定。諸比丘,而當致力於增上心的比丘時時作意定相、時時作意策勵相、時時作意舍相時,那心便成為柔軟的、適業的、光明的,而且不易碎壞,為諸漏的滅盡而正確得定。

103. ‘‘Adhicittamanuyuttena, bhikkhave, bhikkhunā tīṇi nimittāni kālena kālaṃ manasi kātabbāni – kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi kātabbaṃ. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ samādhinimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ kosajjāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ paggahanimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ uddhaccāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ upekkhānimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ na sammā samādhiyeyya āsavānaṃ khayāya. Yato ca kho, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi karoti, taṃ hoti cittaṃ muduñca kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā samādhiyati āsavānaṃ khayāya.
緬 1.259已對照

“諸比丘,猶如金匠或金匠的弟子造爐;造了爐之後,點燃爐口;點燃了爐口之後,用鉗子夾取金放入爐口;放入爐口之後,時時吹煉,時時灑水,時時旁觀。諸比丘,若金匠或金匠的弟子對那金一向只吹煉,那金有可能被燒焦。諸比丘,若金匠或金匠的弟子對那金一向只灑水,那金有可能冷卻。諸比丘,若金匠或金匠的弟子對那金一向只旁觀,那金有可能不能正確地達到成熟。諸比丘,而當金匠或金匠的弟子對那金時時吹煉、時時灑水、時時旁觀時,那金便成為柔軟的、適業的、光明的,而且不易碎壞,正確地堪於作業。無論他想要哪一種裝飾品——或是頭帶,或是耳環,或是項飾,或是金鬘——它都能成就他那目的。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā ukkaṃ bandheyya [bandhati… ālimpati (visuddhi. 1.181 taṃṭīkāyaṃ ca) ma. ni. aṭṭha. 1.76; ma. ni. 3.360 taṃaṭṭhakathāṭīkāsu ca passitabbaṃ], ukkaṃ bandhitvā ukkāmukhaṃ ālimpeyya, ukkāmukhaṃ ālimpetvā saṇḍāsena jātarūpaṃ gahetvā ukkāmukhe pakkhipeyya [pakkhipati (visuddhi. 1.181)], ukkāmukhe pakkhipitvā kālena kālaṃ abhidhamati, kālena kālaṃ udakena paripphoseti, kālena kālaṃ ajjhupekkhati. Sace, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ ekantaṃ abhidhameyya, ṭhānaṃ taṃ jātarūpaṃ ḍaheyya. Sace, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ ekantaṃ udakena paripphoseyya, ṭhānaṃ taṃ jātarūpaṃ nibbāpeyya [nibbāyeyya (sī.)]. Sace, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ ekantaṃ ajjhupekkheyya, ṭhānaṃ taṃ jātarūpaṃ na sammā paripākaṃ gaccheyya. Yato ca kho, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ kālena kālaṃ abhidhamati, kālena kālaṃ udakena paripphoseti, kālena kālaṃ ajjhupekkhati, taṃ hoti jātarūpaṃ muduñca kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā upeti kammāya. Yassā yassā ca pilandhanavikatiyā ākaṅkhati – yadi paṭṭikāya, yadi kuṇḍalāya, yadi gīveyyake, yadi suvaṇṇamālāya – tañcassa atthaṃ anubhoti.
PTS 1.258已對照

“同樣,諸比丘,致力於增上心的比丘,應時時作意三種相:應時時作意定相,應時時作意策勵相,應時時作意舍相。諸比丘,若致力於增上心的比丘一向只作意定相,那心有可能導向懈怠。諸比丘,若致力於增上心的比丘一向只作意策勵相,那心有可能導向掉舉。諸比丘,若致力於增上心的比丘一向只作意舍相,那心有可能不為諸漏的滅盡而正確得定。諸比丘,而當致力於增上心的比丘時時作意定相、時時作意策勵相、時時作意舍相時,那心便成為柔軟的、適業的、光明的,而且不易碎壞,為諸漏的滅盡而正確得定。凡為證知、作證而使心轉向任何應以證知作證之法,當有其因時,他便於彼彼[法]上達到親證之能。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, adhicittamanuyuttena bhikkhunā tīṇi nimittāni kālena kālaṃ manasi kātabbāni – kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi kātabbaṃ. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ samādhinimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ kosajjāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ paggahanimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ uddhaccāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ upekkhānimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ na sammā samādhiyeyya āsavānaṃ khayāya. Yato ca kho, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi karoti, taṃ hoti cittaṃ muduñca kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā samādhiyati āsavānaṃ khayāya. Yassa yassa ca abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññāsacchikiriyāya, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.
緬 1.260已對照

“他若希望:‘願我體驗多種神變……乃至……(六神通應詳說)由於諸漏的滅盡……乃至……證知,成就並住’——當有其因時,他便於彼彼[法]上達到親證之能。”第十一[經]。

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ…pe… (cha abhiññā vitthāretabbā) āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane’’ti. Ekādasamaṃ.
已對照

鹽塊品第五。

Loṇakapallavaggo [loṇaphalavaggo (sī. syā. kaṃ. pī.)] pañcamo.
已對照

其攝頌——

緊急、遠離、秋,眾,三[部];

良馬、麻布與鹽,淘洗、諸相。

Tassuddānaṃ –
Accāyikaṃ pavivekaṃ, sarado parisā tayo;
Ājānīyā potthako ca, loṇaṃ dhovati nimittānīti.
已對照

第二五十[經]完畢。

Dutiyo paṇṇāsako samatto.
已對照

三、第三五十[經]

3. Tatiyapaṇṇāsakaṃ