快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 三集·正覺品 Sambodhavaggo

本經目錄(十一)一、正覺品一、正覺之前經二、第一味著經三、第二味著經四、沙門婆羅門經五、哭泣經六、不滿足經七、不守護經八、敗壞經九、第一因緣經十、第二因緣經正覺品第一。

已對照

(十一)一、正覺品

(11) 1. Sambodhavaggo
已對照

一、正覺之前經

1. Pubbevasambodhasuttaṃ
104PTS 1.259緬 1.261已對照

一百零四、“諸比丘,我在正覺之前,還是未成正覺的菩薩時,這樣想:‘什麼是世間的味著?什麼是過患?什麼是出離?’諸比丘,我這樣想:‘緣於世間而生起的樂與喜悅,這是世間的味著。世間是無常的、苦的、變易之法,這是世間的過患。凡於世間的欲貪之調伏、欲貪之舍斷,這是世間的出離。’諸比丘,只要我還未如此如實證知世間的味著為味著、過患為過患、出離為出離,諸比丘,我就未曾於有天、有魔、有梵天的世間,於有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中,自稱‘已現正覺無上正等正覺’。諸比丘,而當我如此如實證知了世間的味著為味著、過患為過患、出離為出離時,諸比丘,我才於有天、有魔、有梵天的世間,於有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中,自稱‘已現正覺無上正等正覺’。而我生起了智與見:‘我的解脫不動搖,這是最後一生,如今不再有後有。’”第一[經]。

104. ‘‘Pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘ko nu kho loke assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇa’nti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘yaṃ kho lokaṃ [loke (sī. syā. kaṃ. pī.)] paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ loke assādo. Yaṃ loko [loke (pī. ka.)] anicco dukkho vipariṇāmadhammo, ayaṃ loke ādīnavo. Yo loke chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ loke nissaraṇa’nti [lokanissaraṇaṃ (aṭṭha.) ‘‘loke nissaraṇa’’nti padena saṃsanditabbaṃ]. Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, evaṃ lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti [abhisambuddho (sī. syā. kaṃ. ka.)] paccaññāsiṃ. Yato ca khvāhaṃ [kho ahaṃ (sī. pī.), khohaṃ (syā. kaṃ. ka.)], bhikkhave, evaṃ lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti [cetovimutti (sī. pī. ka.)], ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、第一味著經

2. Paṭhamaassādasuttaṃ
105緬 1.262已對照

一百零五、“諸比丘,我曾行於對世間的味著的遍求。凡世間的味著,我已證得它。世間的味著有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對世間的過患的遍求。凡世間的過患,我已證得它。世間的過患有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對世間的出離的遍求。凡世間的出離,我已證得它。世間的出離有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,只要我還未如實證知世間的味著為味著、過患為過患、出離為出離,諸比丘,我就未曾於有天、有魔、有梵天的世間,於有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中,自稱‘已現正覺無上正等正覺’。諸比丘,而當我如實證知了世間的味著為味著、過患為過患、出離為出離時,諸比丘,我才於有天、有魔、有梵天的世間,於有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中,自稱‘已現正覺無上正等正覺’。而我生起了智與見:‘我的解脫不動搖,這是最後一生,如今不再有後有。’”第二[經]。

105. ‘‘Lokassāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ. Yo loke assādo tadajjhagamaṃ. Yāvatako loke assādo, paññāya me so sudiṭṭho. Lokassāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ. Yo loke ādīnavo tadajjhagamaṃ. Yāvatako loke ādīnavo, paññāya me so sudiṭṭho. Lokassāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ. Yaṃ loke nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ. Yāvatakaṃ loke nissaraṇaṃ, paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ. Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、第二味著經

3. Dutiyaassādasuttaṃ
106PTS 1.260緬 1.263已對照

一百零六、“諸比丘,若沒有世間的味著,眾生就不會於世間起貪染。諸比丘,而正因為有世間的味著,所以眾生於世間起貪染。諸比丘,若沒有世間的過患,眾生就不會於世間厭離。諸比丘,而正因為有世間的過患,所以眾生於世間厭離。諸比丘,若沒有世間的出離,眾生就不會從世間出離。諸比丘,而正因為有世間的出離,所以眾生從世間出離。諸比丘,只要眾生還未如實證知世間的味著為味著、過患為過患、出離為出離,諸比丘,眾生就未曾從有天、有魔、有梵天的世間,從有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中出離、離系、脫離,以無界限的心而住。諸比丘,而當眾生如實證知了世間的味著為味著、過患為過患、出離為出離時,諸比丘,眾生便從有天、有魔、有梵天的世間,從有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中出離、離系、脫離,以無界限的心而住。”第三[經]。

106. ‘‘No cedaṃ [no cetaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.) saṃ. ni. 3.28 passitabbaṃ], bhikkhave, loke assādo abhavissa, nayidaṃ sattā loke sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi loke assādo, tasmā sattā loke sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, loke ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā loke nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi loke ādīnavo, tasmā sattā loke nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, loke nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā lokamhā [loke (ka.)] nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi loke nissaraṇaṃ, tasmā sattā lokamhā nissaranti. Yāvakīvañca, bhikkhave, sattā lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsuṃ [nābbhaññaṃsu (saṃ. ni. 3.28], neva tāva, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā [vippayuttā (ka.)] vimariyādīkatena [vimariyādikatena (sī. pī. ka.)] cetasā vihariṃsu. Yato ca kho, bhikkhave, sattā lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsuṃ, atha, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā viharantī’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、沙門婆羅門經

4. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ
107已對照

一百零七、“諸比丘,凡任何沙門或婆羅門不如實了知世間的味著為味著、過患為過患、出離為出離,諸比丘,那些沙門或婆羅門,在我[看來],既不是沙門中被認可為沙門者,也不是婆羅門中被認可為婆羅門者;而且那些尊者也不於現法中自己以證智作證、成就並住於沙門性的目標(sāmaññattha)或婆羅門性的目標(brahmaññattha)。諸比丘,而凡任何沙門或婆羅門如實了知世間的味著為味著、過患為過患、出離為出離,諸比丘,那些沙門或婆羅門,是沙門中被認可為沙門者、婆羅門中被認可為婆羅門者;而且那些尊者也於現法中自己以證智作證、成就並住於沙門性的目標與婆羅門性的目標。”第四[經]。

107. ‘‘Ye keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nappajānanti, na me te [na te (ka.)], bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti. Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ pajānanti, te kho, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti [viharissanti (sī. pī.)]. Catutthaṃ.
已對照

五、哭泣經

5. Ruṇṇasuttaṃ
108PTS 1.261已對照

一百零八、“諸比丘,在聖者之律中,這是哭泣,即:歌唱。諸比丘,在聖者之律中,這是瘋人之舉,即:舞蹈。諸比丘,在聖者之律中,這是孩童之舉,即:過度露齒而笑。因此,諸比丘,於歌唱[當]正斷,於舞蹈[當]正斷;對因[某種]緣故(dhamma)而歡喜的你們來說,微笑只到微笑之量,便已合宜。”第五[經]。

108. ‘‘Ruṇṇamidaṃ, bhikkhave, ariyassa vinaye yadidaṃ gītaṃ. Ummattakamidaṃ, bhikkhave, ariyassa vinaye yadidaṃ naccaṃ. Komārakamidaṃ, bhikkhave, ariyassa vinaye yadidaṃ ativelaṃ dantavidaṃsakahasitaṃ [dantavidaṃsakaṃ hasitaṃ (sī. pī.)]. Tasmātiha, bhikkhave, setughāto gīte, setughāto nacce, alaṃ vo dhammappamoditānaṃ sataṃ sitaṃ sitamattāyā’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、不滿足經

6. Atittisuttaṃ
109緬 1.264已對照

一百零九、“諸比丘,對三種[事]的受用,沒有滿足。哪三種[事]的呢?諸比丘,對睡眠的受用,沒有滿足。諸比丘,對飲谷酒、花果酒的受用,沒有滿足。諸比丘,對行淫慾法的受用,沒有滿足。諸比丘,對這三種[事]的受用,沒有滿足。”第六[經]。

109. ‘‘Tiṇṇaṃ, bhikkhave, paṭisevanāya natthi titti. Katamesaṃ tiṇṇaṃ? Soppassa, bhikkhave, paṭisevanāya natthi titti. Surāmerayapānassa, bhikkhave, paṭisevanāya natthi titti. Methunadhammasamāpattiyā, bhikkhave, paṭisevanāya natthi titti. Imesaṃ, bhikkhave, tiṇṇaṃ paṭisevanāya natthi tittī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、不守護經

7. Arakkhitasuttaṃ
110已對照

一百一十、那時,給孤獨居士來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。世尊對坐在一旁的給孤獨居士這樣說——“居士,心不受守護時,身業也成為不受守護的,語業也成為不受守護的,意業也成為不受守護的。對於身業不受守護、語業不受守護、意業不受守護的他,身業也成為漏洩的,語業也成為漏洩的,意業也成為漏洩的。對於身業漏洩、語業漏洩、意業漏洩的他,身業也成為腐壞的,語業也成為腐壞的,意業也成為腐壞的。對於身業腐壞、語業腐壞、意業腐壞的他,死亡不賢善,命終不賢善。

110. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca – ‘‘citte, gahapati, arakkhite kāyakammampi arakkhitaṃ hoti, vacīkammampi arakkhitaṃ hoti, manokammampi arakkhitaṃ hoti. Tassa arakkhitakāyakammantassa arakkhitavacīkammantassa arakkhitamanokammantassa kāyakammampi avassutaṃ hoti, vacīkammampi avassutaṃ hoti, manokammampi avassutaṃ hoti. Tassa avassutakāyakammantassa avassutavacīkammantassa avassutamanokammantassa kāyakammampi pūtikaṃ hoti, vacīkammampi pūtikaṃ hoti, manokammampi pūtikaṃ hoti. Tassa pūtikāyakammantassa pūtivacīkammantassa pūtimanokammantassa na bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, na bhaddikā kālaṅkiriyā.
已對照

“居士,猶如尖頂屋覆蓋不好時,尖頂也成為不受守護的,椽子也成為不受守護的,牆也成為不受守護的;尖頂也成為漏洩的,椽子也成為漏洩的,牆也成為漏洩的;尖頂也成為腐壞的,椽子也成為腐壞的,牆也成為腐壞的。

‘‘Seyyathāpi, gahapati, kūṭāgāre ducchanne kūṭampi arakkhitaṃ hoti, gopānasiyopi arakkhitā honti, bhittipi arakkhitā hoti; kūṭampi avassutaṃ hoti, gopānasiyopi avassutā honti, bhittipi avassutā hoti; kūṭampi pūtikaṃ hoti, gopānasiyopi pūtikā honti, bhittipi pūtikā hoti.
PTS 1.262已對照

“同樣,居士,心不受守護時,身業也成為不受守護的,語業也成為不受守護的,意業也成為不受守護的。對於身業不受守護、語業不受守護、意業不受守護的他,身業也成為漏洩的,語業也成為漏洩的,意業也成為漏洩的。對於身業漏洩、語業漏洩、意業漏洩的他,身業也成為腐壞的,語業也成為腐壞的,意業也成為腐壞的。對於身業腐壞、語業腐壞、意業腐壞的他,死亡不賢善,命終不賢善。

‘‘Evamevaṃ kho, gahapati, citte arakkhite kāyakammampi arakkhitaṃ hoti, vacīkammampi arakkhitaṃ hoti, manokammampi arakkhitaṃ hoti. Tassa arakkhitakāyakammantassa arakkhitavacīkammantassa arakkhitamanokammantassa kāyakammampi avassutaṃ hoti, vacīkammampi avassutaṃ hoti, manokammampi avassutaṃ hoti. Tassa avassutakāyakammantassa avassutavacīkammantassa avassutamanokammantassa kāyakammampi pūtikaṃ hoti, vacīkammampi pūtikaṃ hoti, manokammampi pūtikaṃ hoti. Tassa pūtikāyakammantassa pūtivacīkammantassa pūtimanokammantassa na bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, na bhaddikā kālaṅkiriyā.
緬 1.265已對照

“居士,心受守護時,身業也成為受守護的,語業也成為受守護的,意業也成為受守護的。對於身業受守護、語業受守護、意業受守護的他,身業也成為不漏洩的,語業也成為不漏洩的,意業也成為不漏洩的。對於身業不漏洩、語業不漏洩、意業不漏洩的他,身業也成為不腐壞的,語業也成為不腐壞的,意業也成為不腐壞的。對於身業不腐壞、語業不腐壞、意業不腐壞的他,死亡賢善,命終賢善。

‘‘Citte, gahapati, rakkhite kāyakammampi rakkhitaṃ hoti, vacīkammampi rakkhitaṃ hoti, manokammampi rakkhitaṃ hoti. Tassa rakkhitakāyakammantassa rakkhitavacīkammantassa rakkhitamanokammantassa kāyakammampi anavassutaṃ hoti, vacīkammampi anavassutaṃ hoti, manokammampi anavassutaṃ hoti. Tassa anavassutakāyakammantassa anavassutavacīkammantassa anavassutamanokammantassa kāyakammampi apūtikaṃ hoti, vacīkammampi apūtikaṃ hoti, manokammampi apūtikaṃ hoti. Tassa apūtikāyakammantassa apūtivacīkammantassa apūtimanokammantassa bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, bhaddikā kālaṅkiriyā.
已對照

“居士,猶如尖頂屋覆蓋得好時,尖頂也成為受守護的,椽子也成為受守護的,牆也成為受守護的;尖頂也成為不漏洩的,椽子也成為不漏洩的,牆也成為不漏洩的;尖頂也成為不腐壞的,椽子也成為不腐壞的,牆也成為不腐壞的。

‘‘Seyyathāpi, gahapati, kūṭāgāre succhanne kūṭampi rakkhitaṃ hoti, gopānasiyopi rakkhitā honti, bhittipi rakkhitā hoti; kūṭampi anavassutaṃ hoti, gopānasiyopi anavassutā honti, bhittipi anavassutā hoti; kūṭampi apūtikaṃ hoti, gopānasiyopi apūtikā honti, bhittipi apūtikā hoti.
已對照

“同樣,居士,心受守護時,身業也成為受守護的,語業也成為受守護的,意業也成為受守護的。對於身業受守護、語業受守護、意業受守護的他,身業也成為不漏洩的,語業也成為不漏洩的,意業也成為不漏洩的。對於身業不漏洩、語業不漏洩、意業不漏洩的他,身業也成為不腐壞的,語業也成為不腐壞的,意業也成為不腐壞的。對於身業不腐壞、語業不腐壞、意業不腐壞的他,死亡賢善,命終賢善。”第七[經]。

Evamevaṃ kho, gahapati, citte rakkhite kāyakammampi rakkhitaṃ hoti, vacīkammampi rakkhitaṃ hoti, manokammampi rakkhitaṃ hoti. Tassa rakkhitakāyakammantassa rakkhitavacīkammantassa rakkhitamanokammantassa kāyakammampi anavassutaṃ hoti, vacīkammampi anavassutaṃ hoti, manokammampi anavassutaṃ hoti. Tassa anavassutakāyakammantassa anavassutavacīkammantassa anavassutamanokammantassa kāyakammampi apūtikaṃ hoti, vacīkammampi apūtikaṃ hoti, manokammampi apūtikaṃ hoti. Tassa apūtikāyakammantassa apūtivacīkammantassa apūtimanokammantassa bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, bhaddikā kālaṅkiriyā’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、敗壞經

8. Byāpannasuttaṃ
111緬 1.266已對照

一百一十一、世尊對坐在一旁的給孤獨居士這樣說——“居士,心敗壞時,身業也成為敗壞的,語業也成為敗壞的,意業也成為敗壞的。對於身業敗壞、語業敗壞、意業敗壞的他,死亡不賢善,命終不賢善。居士,猶如尖頂屋覆蓋不好時,尖頂也成為敗壞的,椽子也成為敗壞的,牆也成為敗壞的;同樣,居士,心敗壞時,身業也成為敗壞的,語業也成為敗壞的,意業也成為敗壞的。對於身業敗壞、語業敗壞、意業敗壞的他,死亡不賢善,命終不賢善。

111. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca – ‘‘citte, gahapati, byāpanne kāyakammampi byāpannaṃ hoti, vacīkammampi byāpannaṃ hoti, manokammampi byāpannaṃ hoti. Tassa byāpannakāyakammantassa byāpannavacīkammantassa byāpannamanokammantassa na bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, na bhaddikā kālaṅkiriyā. Seyyathāpi, gahapati, kūṭāgāre ducchanne kūṭampi byāpannaṃ hoti, gopānasiyopi byāpannā honti, bhittipi byāpannā hoti; evamevaṃ kho, gahapati, citte byāpanne kāyakammampi byāpannaṃ hoti, vacīkammampi byāpannaṃ hoti, manokammampi byāpannaṃ hoti. Tassa byāpannakāyakammantassa byāpannavacīkammantassa byāpannamanokammantassa na bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, na bhaddikā kālaṅkiriyā.
PTS 1.263已對照

“居士,心不敗壞時,身業也成為不敗壞的,語業也成為不敗壞的,意業也成為不敗壞的。對於身業不敗壞、語業不敗壞、意業不敗壞的他,死亡賢善,命終賢善。居士,猶如尖頂屋覆蓋得好時,尖頂也成為不敗壞的,椽子也成為不敗壞的,牆也成為不敗壞的;同樣,居士,心不敗壞時,身業也成為不敗壞的,語業也成為不敗壞的,意業也成為不敗壞的。對於身業不敗壞……乃至……意業不敗壞的他,死亡賢善,命終賢善。”第八[經]。

‘‘Citte, gahapati, abyāpanne kāyakammampi abyāpannaṃ hoti, vacīkammampi abyāpannaṃ hoti, manokammampi abyāpannaṃ hoti. Tassa abyāpannakāyakammantassa abyāpannavacīkammantassa abyāpannamanokammantassa bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, bhaddikā kālaṅkiriyā. Seyyathāpi, gahapati, kūṭāgāre succhanne kūṭampi abyāpannaṃ hoti, gopānasiyopi abyāpannā honti, bhittipi abyāpannā hoti; evamevaṃ kho, gahapati, citte abyāpanne kāyakammampi abyāpannaṃ hoti, vacīkammampi abyāpannaṃ hoti, manokammampi abyāpannaṃ hoti. Tassa abyāpannakāyakammantassa…pe… abyāpannamanokammantassa bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, bhaddikā kālaṅkiriyā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、第一因緣經

9. Paṭhamanidānasuttaṃ
112已對照

一百一十二、“諸比丘,有這三種業的集起之因緣。哪三種[因緣]呢?貪是業的集起之因緣,瞋是業的集起之因緣,痴是業的集起之因緣。諸比丘,凡由貪所作、由貪所生、以貪為因緣、以貪為集起的業,那業是不善的,那業是有罪的,那業是有苦異熟的;那業導向業的集起,那業不導向業的滅。諸比丘,凡由瞋所作、由瞋所生、以瞋為因緣、以瞋為集起的業,那業是不善的,那業是有罪的,那業是有苦異熟的;那業導向業的集起,那業不導向業的滅。諸比丘,凡由痴所作、由痴所生、以痴為因緣、以痴為集起的業,那業是不善的,那業是有罪的,那業是有苦異熟的;那業導向業的集起,那業不導向業的滅。諸比丘,這就是三種業的集起之因緣。

112. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṃ samudayāya. Katamāni tīṇi? Lobho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, doso nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, moho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya. Yaṃ, bhikkhave, lobhapakataṃ kammaṃ lobhajaṃ lobhanidānaṃ lobhasamudayaṃ, taṃ kammaṃ akusalaṃ taṃ kammaṃ sāvajjaṃ taṃ kammaṃ dukkhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati. Yaṃ, bhikkhave, dosapakataṃ kammaṃ dosajaṃ dosanidānaṃ dosasamudayaṃ, taṃ kammaṃ akusalaṃ taṃ kammaṃ sāvajjaṃ taṃ kammaṃ dukkhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati. Yaṃ, bhikkhave, mohapakataṃ kammaṃ mohajaṃ mohanidānaṃ mohasamudayaṃ, taṃ kammaṃ akusalaṃ taṃ kammaṃ sāvajjaṃ taṃ kammaṃ dukkhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāya.
緬 1.267已對照

“諸比丘,有這三種業的集起之因緣。哪三種[因緣]呢?無貪是業的集起之因緣,無瞋是業的集起之因緣,無痴是業的集起之因緣。諸比丘,凡由無貪所作、由無貪所生、以無貪為因緣、以無貪為集起的業,那業是善的,那業是無罪的,那業是有樂異熟的;那業導向業的滅,那業不導向業的集起。諸比丘,凡由無瞋所作、由無瞋所生、以無瞋為因緣、以無瞋為集起的業,那業是善的,那業是無罪的,那業是有樂異熟的;那業導向業的滅,那業不導向業的集起。諸比丘,凡由無痴所作、由無痴所生、以無痴為因緣、以無痴為集起的業,那業是善的,那業是無罪的,那業是有樂異熟的;那業導向業的滅,那業不導向業的集起。諸比丘,這就是三種業的集起之因緣。”第九[經]。

‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṃ samudayāya. Katamāni tīṇi? Alobho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, adoso nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, amoho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya. Yaṃ, bhikkhave, alobhapakataṃ kammaṃ alobhajaṃ alobhanidānaṃ alobhasamudayaṃ, taṃ kammaṃ kusalaṃ taṃ kammaṃ anavajjaṃ taṃ kammaṃ sukhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati. Yaṃ, bhikkhave, adosapakataṃ kammaṃ adosajaṃ adosanidānaṃ adosasamudayaṃ, taṃ kammaṃ kusalaṃ taṃ kammaṃ anavajjaṃ taṃ kammaṃ sukhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati. Yaṃ, bhikkhave, amohapakataṃ kammaṃ amohajaṃ amohanidānaṃ amohasamudayaṃ, taṃ kammaṃ kusalaṃ taṃ kammaṃ anavajjaṃ taṃ kammaṃ sukhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāyā’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、第二因緣經

10. Dutiyanidānasuttaṃ
113PTS 1.264已對照

一百一十三、“諸比丘,有這三種業的集起之因緣。哪三種[因緣]呢?諸比丘,緣於過去成為欲貪之處所的諸法,欲生起;諸比丘,緣於未來成為欲貪之處所的諸法,欲生起;諸比丘,緣於現在成為欲貪之處所的諸法,欲生起。諸比丘,如何緣於過去成為欲貪之處所的諸法,欲生起呢?諸比丘,[他]緣於過去成為欲貪之處所的諸法,以心隨尋、隨伺。當他緣於過去成為欲貪之處所的諸法以心隨尋、隨伺時,欲生起。欲已生起者,便為那些法所結縛。諸比丘,凡心的貪染,我說這是結。諸比丘,如是緣於過去成為欲貪之處所的諸法,欲生起。

113. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṃ samudayāya. Katamāni tīṇi? Atīte, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati; anāgate, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati; paccuppanne, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati. Kathañca, bhikkhave, atīte chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati? Atīte, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakketi anuvicāreti. Tassa atīte chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakkayato anuvicārayato chando jāyati. Chandajāto tehi dhammehi saṃyutto hoti. Etamahaṃ, bhikkhave, saṃyojanaṃ vadāmi yo cetaso sārāgo. Evaṃ kho, bhikkhave, atīte chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati.
已對照

“諸比丘,如何緣於未來成為欲貪之處所的諸法,欲生起呢?諸比丘,[他]緣於未來成為欲貪之處所的諸法,以心隨尋、隨伺。當他緣於未來成為欲貪之處所的諸法以心隨尋、隨伺時,欲生起。欲已生起者,便為那些法所結縛。諸比丘,凡心的貪染,我說這是結。諸比丘,如是緣於未來成為欲貪之處所的諸法,欲生起。

‘‘Kathañca, bhikkhave, anāgate chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati? Anāgate, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakketi anuvicāreti. Tassa anāgate chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakkayato anuvicārayato chando jāyati. Chandajāto tehi dhammehi saṃyutto hoti. Etamahaṃ, bhikkhave, saṃyojanaṃ vadāmi yo cetaso sārāgo. Evaṃ kho, bhikkhave, anāgate chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati.
緬 1.268已對照

“諸比丘,如何緣於現在成為欲貪之處所的諸法,欲生起呢?諸比丘,[他]緣於現在成為欲貪之處所的諸法,以心隨尋、隨伺。當他緣於現在成為欲貪之處所的諸法以心隨尋、隨伺時,欲生起。欲已生起者,便為那些法所結縛。諸比丘,凡心的貪染,我說這是結。諸比丘,如是緣於現在成為欲貪之處所的諸法,欲生起。諸比丘,這就是三種業的集起之因緣。

‘‘Kathañca, bhikkhave, paccuppanne chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati? Paccuppanne, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakketi anuvicāreti. Tassa paccuppanne chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakkayato anuvicārayato chando jāyati. Chandajāto tehi dhammehi saṃyutto hoti. Etamahaṃ, bhikkhave, saṃyojanaṃ vadāmi yo cetaso sārāgo. Evaṃ kho, bhikkhave, paccuppanne chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāya.
PTS 1.265已對照

“諸比丘,有這三種業的集起之因緣。哪三種[因緣]呢?諸比丘,緣於過去成為欲貪之處所的諸法,欲不生起;諸比丘,緣於未來成為欲貪之處所的諸法,欲不生起;諸比丘,緣於現在成為欲貪之處所的諸法,欲不生起。諸比丘,如何緣於過去成為欲貪之處所的諸法,欲不生起呢?諸比丘,[他]了知過去成為欲貪之處所的諸法的未來異熟。知道了未來異熟之後,便轉離它。轉離之後,以心洞穿,以慧洞察而見。諸比丘,如是緣於過去成為欲貪之處所的諸法,欲不生起。

‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṃ samudayāya. Katamāni tīṇi? Atīte, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati; anāgate bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati; paccuppanne, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati. Kathañca, bhikkhave, atīte chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati? Atītānaṃ, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniyānaṃ dhammānaṃ āyatiṃ vipākaṃ pajānāti. Āyatiṃ vipākaṃ viditvā tadabhinivatteti. Tadabhinivattetvā [tadabhinivajjeti, tadabhinivajjetvā (sī. syā. kaṃ.)] cetasā abhinivijjhitvā [abhivirājetvā (sī. syā. kaṃ. pī.)] paññāya ativijjha [abhinivijjha (ka.)] passati. Evaṃ kho, bhikkhave, atīte chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati.
已對照

“諸比丘,如何緣於未來成為欲貪之處所的諸法,欲不生起呢?諸比丘,[他]了知未來成為欲貪之處所的諸法的未來異熟。知道了未來異熟之後,便轉離它。轉離之後,以心洞穿,以慧洞察而見。諸比丘,如是緣於未來成為欲貪之處所的諸法,欲不生起。

‘‘Kathañca, bhikkhave, anāgate chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati? Anāgatānaṃ, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniyānaṃ dhammānaṃ āyatiṃ vipākaṃ pajānāti. Āyatiṃ vipākaṃ viditvā tadabhinivatteti. Tadabhinivattetvā cetasā abhinivijjhitvā paññāya ativijjha passati. Evaṃ kho, bhikkhave, anāgate chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati.
已對照

“諸比丘,如何緣於現在成為欲貪之處所的諸法,欲不生起呢?諸比丘,[他]了知現在成為欲貪之處所的諸法的未來異熟。知道了未來異熟之後,便轉離它。轉離之後,以心洞穿,以慧洞察而見。諸比丘,如是緣於現在成為欲貪之處所的諸法,欲不生起。諸比丘,這就是三種業的集起之因緣。”第十[經]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, paccuppanne chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati? Paccuppannānaṃ, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniyānaṃ dhammānaṃ āyatiṃ vipākaṃ pajānāti, āyatiṃ vipākaṃ viditvā tadabhinivatteti, tadabhinivattetvā cetasā abhinivijjhitvā paññāya ativijjha passati. Evaṃ kho, bhikkhave, paccuppanne chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāyā’’ti. Dasamaṃ.
已對照

正覺品第一。

Sambodhavaggo paṭhamo.
緬 1.269已對照

其攝頌——

正覺之前、兩味著,沙門、哭泣為第五;

不滿足,又說兩[經],另有兩因緣。

Tassuddānaṃ –
Pubbeva duve assādā, samaṇo ruṇṇapañcamaṃ;
Atitti dve ca vuttāni, nidānāni apare duveti.