禅那 jhāna
在本站已译经文中的出处
经文DN0 MN0·§11 SN1·篇首·§14 AN1·篇首·§14 Vism·卷首 DS2·§58 VB4·§205 DK1·§2 PP5·§183 KV2·§329 DN0 DN1·§95 DN1·§96 DN1·§97 等共 870 处
义注DN2·§226 MN2·§27 SN1-1·§3 AN1-2·§14 Vism·卷首·§3 DS·卷首 VB1·§34 DK2·§73 PP2·§1 KV2·§326 YA6·§19 DN3·§254 DN3·§279 DN5·§353 等共 294 处
汉语词典(PCED 2.0.2 九部)
巴汉词典(明法增订)Jhāna
1(from jhāyati,1 BSk. dhyāna),【中】禅,禅定,禅那,心意的集中,(於宗教课题上)冥想,思惟修(思惟所对之境,而研习之义),静虑(心体寂静)(Vism.150 as follows: “ārammaṇ’ûpanijjhānato paccanīka-jhāpanato vā jhānaṁ,” i.e. called jh. from meditation on objects & from burning up anything adverse)。jhānaṅga,【中】禅支(寻、伺、喜、乐、心一境)。jhānarata,【形】喜欢禅定的。jhānavimokkha,【阳】禅解脱(经过禅定得释放)。《广释》(Vibhv.PTS:p.170;CS:p.221~2)︰ārammaṇaṁ upagantvā cintanasaṅkhātena upanijjhāyanaṭṭhena yathārahaṁ paccanīkadhammajhāpanaṭṭhena ca jhānāni ca tāni aṅgāni ca samuditānaṁ avayavabhāvena aṅgīyanti ñāyantīti jhānaṅgāni.(所谓的靠近所缘而考虑、思想之意。根据情况,又有燃烧(五)盖之意,及已升起诸禅支之意,以要素成份之意,被称为‘诸禅支’。)
1(from jhāyati,1 BSk. dhyāna),【中】禅,禅定,禅那,心意的集中,(於宗教课题上)冥想,思惟修(思惟所对之境,而研习之义),静虑(心体寂静)(Vism.150 as follows: “ārammaṇ’ûpanijjhānato paccanīka-jhāpanato vā jhānaṁ,” i.e. called jh. from meditation on objects & from burning up anything adverse)。jhānaṅga,【中】禅支(寻、伺、喜、乐、心一境)。jhānarata,【形】喜欢禅定的。jhānavimokkha,【阳】禅解脱(经过禅定得释放)。《广释》(Vibhv.PTS:p.170;CS:p.221~2)︰ārammaṇaṁ upagantvā cintanasaṅkhātena upanijjhāyanaṭṭhena yathārahaṁ paccanīkadhammajhāpanaṭṭhena ca jhānāni ca tāni aṅgāni ca samuditānaṁ avayavabhāvena aṅgīyanti ñāyantīti jhānaṅgāni.(所谓的靠近所缘而考虑、思想之意。根据情况,又有燃烧(五)盖之意,及已升起诸禅支之意,以要素成份之意,被称为‘诸禅支’。)
巴汉词典(明法增订)Jhāna
2 (from jhāyati2),【中】大火,火(conflagration, fire)。
2 (from jhāyati2),【中】大火,火(conflagration, fire)。
汉译水野弘元《巴利语辞典》(黄秉荣译)jhāna
① n. [Sk. dhyāna. cf. jhāyati ①] 禪, 靜慮. -aṅga 禪支. -āgāra 禪堂. -upekkha 禪捨. -kīḷa 禪定樂. -paccaya 禪緣. -pasuta 熱心禪定的. -rata 已樂禪的. -rati 禪定之(喜)樂. -vimokkha 靜慮解脫. -visaya 禪境界. -sahagata 禪伴隨的, 禪俱行的. -sīlin 把禪當成習慣的.
① n. [Sk. dhyāna. cf. jhāyati ①] 禪, 靜慮. -aṅga 禪支. -āgāra 禪堂. -upekkha 禪捨. -kīḷa 禪定樂. -paccaya 禪緣. -pasuta 熱心禪定的. -rata 已樂禪的. -rati 禪定之(喜)樂. -vimokkha 靜慮解脫. -visaya 禪境界. -sahagata 禪伴隨的, 禪俱行的. -sīlin 把禪當成習慣的.
巴汉词典(Mahāñāṇo)Jhāna
【中】 禅,禅定,禅那,心意的集中,(于宗教课题上)冥想。 ~aṅga,【中】 禅支(寻、伺、喜、乐、心一境)。 ~rata, 【形】 喜欢禅定的。 ~vimokkha, 【阳】 禅解脱(经过禅定得释放)。(p138)
【中】 禅,禅定,禅那,心意的集中,(于宗教课题上)冥想。 ~aṅga,【中】 禅支(寻、伺、喜、乐、心一境)。 ~rata, 【形】 喜欢禅定的。 ~vimokkha, 【阳】 禅解脱(经过禅定得释放)。(p138)
巴利语汇解(玛欣德)jhāna
禅那,禅, 驮衍那,持阿那
禅那,禅, 驮衍那,持阿那
巴利语汇解(玛欣德)jhāna
禅那。巴利语的音译。心处于极专注所缘的状态,或以烧毁了称为敌对法的五盖,称为禅那。<br>《清净道论》中说:<br>“Ārammaṇūpanijjhānato paccanīkajjhānanato vā jhānaṃ.”<br>“专注所缘故,或烧毁敌对法故为禅那。”(Vm.75)<br>禅那通常依禅支(jhānaṅga)分为四种,即:<br>1. 初禅(paṭhamajhāna),有五个禅支:寻、伺、喜、乐和一境性;<br>2. 第二禅(dutiyajhāna), 有三个禅支:喜、乐和一境性;<br>3. 第三禅(tatiyajhāna),有两个禅支:乐和一境性;<br>4. 第四禅(catutthajhāna),有两个禅支:舍和一境性。<br>有时也可将初禅分为“有寻有伺定”和“无寻有伺定”两种,于是四种禅那可分为五种禅那。<br>由于四种无色界定也都只有两个禅支——舍和一境性——所以有些经典也将其归为第四禅。若分开来说,则称为“八定”。
禅那。巴利语的音译。心处于极专注所缘的状态,或以烧毁了称为敌对法的五盖,称为禅那。<br>《清净道论》中说:<br>“Ārammaṇūpanijjhānato paccanīkajjhānanato vā jhānaṃ.”<br>“专注所缘故,或烧毁敌对法故为禅那。”(Vm.75)<br>禅那通常依禅支(jhānaṅga)分为四种,即:<br>1. 初禅(paṭhamajhāna),有五个禅支:寻、伺、喜、乐和一境性;<br>2. 第二禅(dutiyajhāna), 有三个禅支:喜、乐和一境性;<br>3. 第三禅(tatiyajhāna),有两个禅支:乐和一境性;<br>4. 第四禅(catutthajhāna),有两个禅支:舍和一境性。<br>有时也可将初禅分为“有寻有伺定”和“无寻有伺定”两种,于是四种禅那可分为五种禅那。<br>由于四种无色界定也都只有两个禅支——舍和一境性——所以有些经典也将其归为第四禅。若分开来说,则称为“八定”。
巴利文-汉文佛学名相辞汇(张文明)Jhāna
(Skt. dhyāna)禅那(resulting in rūpa jhāna色界禅)(resulting in arūpa jhāna无色界禅)vitakka(寻), vicāra (伺), pīti (喜), sukha(乐), ekaggatarammana (一心)
(Skt. dhyāna)禅那(resulting in rūpa jhāna色界禅)(resulting in arūpa jhāna无色界禅)vitakka(寻), vicāra (伺), pīti (喜), sukha(乐), ekaggatarammana (一心)
四念住课程巴利语字汇(葛印卡)jhāna
禅定
禅定
Digital Pāḷi Dictionary
jhāna 1 ✓
state of deep meditative calm; lit. meditating
state of deep meditative calm; lit. meditating
nt · √jhā + ana · √jhā 3 ya (think, meditate) · dhyāna [dhyai]
jhāna 2 ✓
meditation; stage of meditation; lit. meditating
meditation; stage of meditation; lit. meditating
nt · √jhā + ana · √jhā 3 ya (think, meditate) · dhyāna [dhyai]
jhāna 3 ✓
having meditation; related to meditation
having meditation; related to meditation
adj · √jhā + ana · √jhā 3 ya (think, meditate) · dhyāna [dhyai]
PTS 巴英词典
载入中…
本站定名的记录
此词的译名沿用既定术语体系,勘误记录中没有针对它的改动条目。
本页地址
/w/jhāna//术语/禅那//w/jhana/纯 ASCII 备用,粘到哪里都不变形