快乐巴利palinanda.cc

论事·第二品 Dutiyavaggo (10) 1. Parūpahārakathā

307已对照

二、第二品

(十)一、他所带来论

三百零七、阿罗汉有不净的遗精吗?是的。阿罗汉有贪、欲贪、欲贪缠、欲贪结、欲暴流、欲轭、欲欲盖吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉没有贪、欲贪、欲贪缠、欲贪结、欲暴流、欲轭、欲欲盖吗?是的。若阿罗汉没有贪、欲贪、欲贪缠、欲贪结、欲暴流、欲轭、欲欲盖,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有不净的遗精。”

凡夫有不净的遗精,他有贪、欲贪、欲贪缠、欲贪结、欲暴流、欲轭、欲欲盖吗?是的。阿罗汉有不净的遗精,他有贪、欲贪、欲贪缠……乃至……欲欲盖吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉有不净的遗精,他没有贪、欲贪、欲贪缠……乃至……欲欲盖吗?是的。凡夫有不净的遗精,他没有贪、欲贪、欲贪缠……乃至……欲欲盖吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉有不净的遗精吗?是的。依什么义?因为魔身天诸天神把不净的遗精带给阿罗汉。

魔身天诸天神把不净的遗精带给阿罗汉吗?是的。魔身天诸天神有不净的遗精吗?不应这样说……乃至……

魔身天诸天神没有不净的遗精吗?是的。若魔身天诸天神没有不净的遗精,那么,喂,也就不应当这样说:“魔身天诸天神把不净的遗精带给阿罗汉。”

魔身天诸天神把不净的遗精带给阿罗汉吗?是的。魔身天诸天神带来自己的不净的遗精,带来他者的不净的遗精,带来他的不净的遗精吗?不应这样说……乃至……

魔身天诸天神既不带来自己的、也不带来他者的、也不带来他的不净的遗精吗?是的。若魔身天诸天神既不带来自己的、也不带来他者的、也不带来他的不净的遗精,那么,喂,也就不应当这样说:“魔身天诸天神把不净的遗精带给阿罗汉。”

魔身天诸天神把不净的遗精带给阿罗汉吗?是的。从毛孔带来吗?不应这样说……乃至……

307Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Atthi arahato rāgo kāmarāgo kāmarāgapariyuṭṭhānaṃ kāmarāgasaṃyojanaṃ kāmogho kāmayogo kāmacchandanīvaraṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Natthi arahato rāgo kāmarāgo kāmarāgapariyuṭṭhānaṃ kāmarāgasaṃyojanaṃ kāmogho kāmayogo kāmacchandanīvaraṇanti? Āmantā. Hañci natthi arahato rāgo kāmarāgo kāmarāgapariyuṭṭhānaṃ kāmarāgasaṃyojanaṃ kāmogho kāmayogo kāmacchandanīvaraṇaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhī’’ti. Atthi puthujjanassa asuci sukkavissaṭṭhi, atthi tassa rāgo kāmarāgo kāmarāgapariyuṭṭhānaṃ kāmarāgasaṃyojanaṃ kāmogho kāmayogo kāmacchandanīvaraṇanti? Āmantā. Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhi, atthi tassa rāgo kāmarāgo kāmarāgapariyuṭṭhānaṃ…pe… kāmacchandanīvaraṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhi, natthi tassa rāgo kāmarāgo kāmarāgapariyuṭṭhānaṃ…pe… kāmacchandanīvaraṇanti? Āmantā. Atthi puthujjanassa asuci sukkavissaṭṭhi, natthi tassa rāgo kāmarāgo kāmarāgapariyuṭṭhānaṃ…pe… kāmacchandanīvaraṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Kenaṭṭhenāti? Handa hi mārakāyikā devatā arahato asuciṃ sukkavissaṭṭhiṃ upasaṃharantīti. Mārakāyikā devatā arahato asuciṃ sukkavissaṭṭhiṃ upasaṃharantīti? Āmantā. Atthi mārakāyikānaṃ devatānaṃ asuci sukkavissaṭṭhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Natthi mārakāyikānaṃ devatānaṃ asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Hañci natthi mārakāyikānaṃ devatānaṃ asuci sukkavissaṭṭhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘mārakāyikā devatā arahato asuciṃ sukkavissaṭṭhiṃ upasaṃharantī’’ti. Mārakāyikā devatā arahato asuciṃ sukkavissaṭṭhiṃ upasaṃharantīti? Āmantā. Mārakāyikā devatā attano asuciṃ sukkavissaṭṭhiṃ upasaṃharanti, aññesaṃ asuciṃ sukkavissaṭṭhiṃ upasaṃharanti, tassa asuciṃ sukkavissaṭṭhiṃ upasaṃharantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Mārakāyikā devatā neva attano na aññesaṃ na tassa asuciṃ sukkavissaṭṭhiṃ upasaṃharantīti? Āmantā. Hañci mārakāyikā devatā neva attano na aññesaṃ na tassa asuciṃ sukkavissaṭṭhiṃ upasaṃharanti, no ca vata re vattabbe – ‘‘mārakāyikā devatā arahato asuciṃ sukkavissaṭṭhiṃ upasaṃharantī’’ti. Mārakāyikā devatā arahato asuciṃ sukkavissaṭṭhiṃ upasaṃharantīti? Āmantā. Lomakūpehi upasaṃharantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
308已对照

三百零八、魔身天诸天神把不净的遗精带给阿罗汉吗?是的。以什么缘故?[它们想:]“来吧,我们要令[他]执取异慧。”阿罗汉有异慧吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉有异慧吗?是的。阿罗汉有于导师的异慧、于法的异慧、于僧的异慧、于学的异慧、于前际的异慧、于后际的异慧、于前际后际的异慧、于此缘性[与]缘生之法的异慧吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉没有于导师的异慧、于法的异慧、于僧的异慧、于学的异慧、于前际的异慧、于后际的异慧、于前际后际的异慧、于此缘性[与]缘生之法的异慧吗?是的。若阿罗汉没有于导师的异慧……乃至……于此缘性[与]缘生之法的异慧,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有异慧。”

凡夫有异慧,他有于导师的异慧……乃至……于此缘性[与]缘生之法的异慧吗?是的。阿罗汉有异慧,他有于导师的异慧……乃至……于此缘性[与]缘生之法的异慧吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉有异慧,他没有于导师的异慧……乃至……于此缘性[与]缘生之法的异慧吗?是的。凡夫有异慧,他没有于导师的异慧……乃至……于此缘性[与]缘生之法的异慧吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉有不净的遗精吗?是的。阿罗汉的不净的遗精是什么的等流?是所食、所饮、所嚼、所尝之物的等流。阿罗汉的不净的遗精是所食、所饮、所嚼、所尝之物的等流吗?是的。凡是食、饮、嚼、尝者,他们全都有不净的遗精吗?不应这样说……乃至……

凡是食、饮、嚼、尝者,他们全都有不净的遗精吗?是的。孩童食、饮、嚼、尝,孩童有不净的遗精吗?不应这样说。

黄门食、饮、嚼、尝,黄门有不净的遗精吗?不应这样说……乃至……

诸天食、饮、嚼、尝,诸天神有不净的遗精吗?不应这样说……乃至……

308Mārakāyikā devatā arahato asuciṃ sukkavissaṭṭhiṃ upasaṃharantīti? Āmantā. Kiṃ kāraṇāti? Handa hi vimatiṃ gāhayissāmāti. Atthi arahato vimatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi arahato vimatīti? Āmantā. Atthi arahato satthari vimati, dhamme vimati, saṅghe vimati, sikkhāya vimati, pubbante vimati, aparante vimati, pubbantāparante vimati, idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu vimatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Natthi arahato satthari vimati, dhamme vimati, saṅghe vimati, sikkhāya vimati, pubbante vimati, aparante vimati, pubbantāparante vimati, idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu vimatīti? Āmantā. Hañci natthi arahato satthari vimati…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu vimati, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato vimatī’’ti. Atthi puthujjanassa vimati, atthi tassa satthari vimati…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu vimatīti? Āmantā. Atthi arahato vimati, atthi tassa satthari vimati…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu vimatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi arahato vimati, natthi tassa satthari vimati…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu vimatīti? Āmantā. Atthi puthujjanassa vimati, natthi tassa satthari vimati…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu vimatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Arahato asuci sukkavissaṭṭhi kissa nissandoti? Asitapītakhāyitasāyitassa nissandoti. Arahato asuci sukkavissaṭṭhi asitapītakhāyitasāyitassa nissandoti? Āmantā. Ye keci asanti pivanti khādanti sāyanti, sabbesaṃyeva atthi asuci sukkavissaṭṭhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Ye keci asanti pivanti khādanti sāyanti, sabbesaṃyeva atthi asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Dārakā asanti pivanti khādanti sāyanti, atthi dārakānaṃ asuci sukkavissaṭṭhīti? Na hevaṃ vattabbe. Paṇḍakā asanti pivanti khādanti sāyanti, atthi paṇḍakānaṃ asuci sukkavissaṭṭhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Devā asanti pivanti khādanti sāyanti, atthi devatānaṃ asuci sukkavissaṭṭhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
309已对照

三百零九、阿罗汉的不净的遗精是所食、所饮、所嚼、所尝之物的等流吗?是的。它有贮存之处吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉的大小便是所食、所饮、所嚼、所尝之物的等流,它有贮存之处吗?是的。阿罗汉的不净的遗精是所食、所饮、所嚼、所尝之物的等流,它有贮存之处吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉的不净的遗精是所食、所饮、所嚼、所尝之物的等流,它没有贮存之处吗?是的。阿罗汉的大小便是所食、所饮、所嚼、所尝之物的等流,它没有贮存之处吗?不应这样说……乃至……

309Arahato asuci sukkavissaṭṭhi asitapītakhāyitasāyitassa nissandoti? Āmantā. Atthi tassa āsayoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Arahato uccārapassāvo asitapītakhāyitasāyitassa nissando, atthi tassa āsayoti? Āmantā. Arahato asuci sukkavissaṭṭhi asitapītakhāyitasāyitassa nissando, atthi tassa āsayoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Arahato asuci sukkavissaṭṭhi asitapītakhāyitasāyitassa nissando, natthi tassa āsayoti? Āmantā. Arahato uccārapassāvo asitapītakhāyitasāyitassa nissando, natthi tassa āsayoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
310已对照

三百一十、阿罗汉有不净的遗精吗?是的。阿罗汉会行淫欲法,由交合生育[子女],住于儿女拥挤之床,享用迦尸旃檀,佩戴花鬘、香、涂香,领受金银吗?不应这样说。

凡夫有不净的遗精,凡夫会行淫欲法,由交合生育[子女],住于儿女拥挤之床,享用迦尸旃檀,佩戴花鬘、香、涂香,领受金银吗?是的。阿罗汉有不净的遗精,阿罗汉会行淫欲法,由交合生育[子女],住于儿女拥挤之床,享用迦尸旃檀,佩戴花鬘、香、涂香,领受金银吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉有不净的遗精,阿罗汉却不会行淫欲法,由交合生育[子女],住于儿女拥挤之床,享用迦尸旃檀,佩戴花鬘、香、涂香,领受金银吗?是的。凡夫有不净的遗精,凡夫却不会行淫欲法,由交合生育[子女],住于儿女拥挤之床,享用迦尸旃檀,佩戴花鬘、香、涂香,领受金银吗?不应这样说。

阿罗汉有不净的遗精吗?是的。不是阿罗汉的贪已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法吗?是的。若阿罗汉的贪已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有不净的遗精。”

阿罗汉有不净的遗精吗?是的。不是阿罗汉的瞋已断……乃至……痴已断……慢已断……见已断……疑已断……昏沉已断……掉举已断……无惭已断……乃至……无愧已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法吗?是的。若阿罗汉的无愧已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有不净的遗精。”

310Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Arahā methunaṃ dhammaṃ paṭiseveyya, methunaṃ uppādeyya [methunaṃ dhammaṃ uppādeyya (sī. syā.)], puttasambādhasayanaṃ ajjhāvaseyya, kāsikacandanaṃ paccanubhaveyya, mālāgandhavilepanaṃ dhāreyya, jātarūparajataṃ sādiyeyyāti? Na hevaṃ vattabbe. Atthi puthujjanassa asuci sukkavissaṭṭhi, puthujjano methunaṃ dhammaṃ paṭiseveyya, methunaṃ uppādeyya, puttasambādhasayanaṃ ajjhāvaseyya, kāsikacandanaṃ paccanubhaveyya, mālāgandhavilepanaṃ dhāreyya, jātarūparajataṃ sādiyeyyāti? Āmantā. Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhi, arahā methunaṃ dhammaṃ paṭiseveyya, methunaṃ uppādeyya, puttasambādhasayanaṃ ajjhāvaseyya, kāsikacandanaṃ paccanubhaveyya, mālāgandhavilepanaṃ dhāreyya, jātarūparajataṃ sādiyeyyāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhi, na ca arahā methunaṃ dhammaṃ paṭiseveyya, methunaṃ uppādeyya, puttasambādhasayanaṃ ajjhāvaseyya, kāsikacandanaṃ paccanubhaveyya, mālāgandhavilepanaṃ dhāreyya, jātarūparajataṃ sādiyeyyāti? Āmantā. Atthi puthujjanassa asuci sukkavissaṭṭhi, na ca puthujjano methunaṃ dhammaṃ paṭiseveyya, methunaṃ uppādeyya, puttasambādhasayanaṃ ajjhāvaseyya, kāsikacandanaṃ paccanubhaveyya, mālāgandhavilepanaṃ dhāreyya, jātarūparajataṃ sādiyeyyāti? Na hevaṃ vattabbe. Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Nanu arahato rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammoti? Āmantā. Hañci arahato rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhī’’ti. Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Nanu arahato doso pahīno…pe… moho pahīno… māno pahīno… diṭṭhi pahīnā… vicikicchā pahīnā… thinaṃ pahīnaṃ… uddhaccaṃ pahīnaṃ… ahirikaṃ pahīnaṃ…pe… anottappaṃ pahīnaṃ ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṅkataṃ āyatiṃ anuppādadhammanti? Āmantā. Hañci arahato anottappaṃ pahīnaṃ ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṅkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhī’’ti.
311已对照

三百一十一、阿罗汉有不净的遗精吗?是的。不是阿罗汉为舍断贪已修习道吗?是的。若阿罗汉为舍断贪已修习道,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有不净的遗精。”

阿罗汉有不净的遗精吗?是的。不是阿罗汉为舍断贪已修习念处……乃至……已修习正勤……已修习神足……已修习根……已修习力……乃至……已修习觉支吗?是的。若阿罗汉为舍断贪已修习觉支,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有不净的遗精。”

阿罗汉有不净的遗精吗?是的。不是阿罗汉为舍断瞋……乃至……为舍断痴……乃至……为舍断无愧已修习道……乃至……已修习觉支吗?是的。若阿罗汉为舍断无愧已修习觉支,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有不净的遗精。”

阿罗汉有不净的遗精吗?是的。不是阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴、所作已办、重担已卸、己利已达、有结已尽、以正智解脱,是已举起横闩者、已填平壕者、已拔出界柱者、无门闩者、圣者、已落幢者、已舍担者、已离系者、已善得胜利者;他的苦已遍知,集已断,灭已作证,道已修习,应证知的已证知,应遍知的已遍知,应舍断的已断,应修习的已修习,应作证的已作证吗?是的。若阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴、所作已办……乃至……应作证的已作证,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有不净的遗精。”

311Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Nanu arahato rāgappahānāya maggo bhāvitoti? Āmantā. Hañci arahato rāgappahānāya maggo bhāvito, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhī’’ti. Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Nanu arahato rāgappahānāya satipaṭṭhānā bhāvitā…pe… sammappadhānā bhāvitā… iddhipādā bhāvitā… indriyā bhāvitā… balā bhāvitā…pe… bojjhaṅgā bhāvitāti? Āmantā. Hañci arahato rāgappahānāya bojjhaṅgā bhāvitā, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhī’’ti. Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Nanu arahato dosappahānāya…pe… mohappahānāya…pe… anottappapahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitāti? Āmantā. Hañci arahato anottappapahānāya bojjhaṅgā bhāvitā, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhī’’ti. Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Nanu arahā vītarāgo vītadoso vītamoho katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto ukkhittapaligho saṅkiṇṇaparikho abbūḷhesiko niraggaḷo ariyo pannaddhajo pannabhāro visaññutto suvijitavijayo, dukkhaṃ tassa pariññātaṃ, samudayo pahīno, nirodho sacchikato, maggo bhāvito, abhiññeyyaṃ abhiññātaṃ, pariññeyyaṃ pariññātaṃ, pahātabbaṃ pahīnaṃ, bhāvetabbaṃ bhāvitaṃ, sacchikātabbaṃ sacchikatanti? Āmantā. Hañci arahā vītarāgo vītadoso vītamoho katakaraṇīyo…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhī’’ti.
312已对照

三百一十二、阿罗汉有不净的遗精吗?善巧于自法的阿罗汉有不净的遗精,善巧于他法的阿罗汉没有不净的遗精。善巧于自法的阿罗汉有不净的遗精吗?是的。善巧于他法的阿罗汉有不净的遗精吗?不应这样说……乃至……

善巧于他法的阿罗汉没有不净的遗精吗?是的。善巧于自法的阿罗汉没有不净的遗精吗?不应这样说……乃至……

善巧于自法的阿罗汉的贪已断,他有不净的遗精吗?是的。善巧于他法的阿罗汉的贪已断,他有不净的遗精吗?不应这样说……乃至……

善巧于自法的阿罗汉的瞋已断……乃至……痴已断……乃至……无愧已断,他有不净的遗精吗?是的。善巧于他法的阿罗汉的无愧已断,他有不净的遗精吗?不应这样说……乃至……

善巧于自法的阿罗汉为舍断贪已修习道……乃至……已修习觉支……乃至……为舍断瞋……乃至……为舍断痴……乃至……为舍断无愧已修习道……乃至……已修习觉支,他有不净的遗精吗?是的。善巧于他法的阿罗汉为舍断无愧已修习觉支,他有不净的遗精吗?不应这样说……乃至……

善巧于自法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他有不净的遗精吗?是的。善巧于他法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他有不净的遗精吗?不应这样说……乃至……

善巧于他法的阿罗汉的贪已断,他没有不净的遗精吗?是的。善巧于自法的阿罗汉的贪已断,他没有不净的遗精吗?不应这样说……乃至……

善巧于他法的阿罗汉的瞋已断……乃至……痴已断……乃至……无愧已断,他没有不净的遗精吗?是的。善巧于自法的阿罗汉的无愧已断,他没有不净的遗精吗?不应这样说……乃至……

善巧于他法的阿罗汉为舍断贪已修习道……乃至……已修习觉支……乃至……为舍断瞋……乃至……为舍断痴……乃至……为舍断无愧已修习道……乃至……已修习觉支,他没有不净的遗精吗?是的。善巧于自法的阿罗汉为舍断无愧已修习觉支,他没有不净的遗精吗?不应这样说……乃至……

善巧于他法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他没有不净的遗精吗?是的。善巧于自法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他没有不净的遗精吗?不应这样说……乃至……

312Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhīti? Sadhammakusalassa arahato atthi asuci sukkavissaṭṭhi, paradhammakusalassa arahato natthi asuci sukkavissaṭṭhīti. Sadhammakusalassa arahato atthi asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Paradhammakusalassa arahato atthi asuci sukkavissaṭṭhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paradhammakusalassa arahato natthi asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Sadhammakusalassa arahato natthi asuci sukkavissaṭṭhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sadhammakusalassa arahato rāgo pahīno, atthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Paradhammakusalassa arahato rāgo pahīno, atthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sadhammakusalassa arahato doso pahīno…pe… moho pahīno…pe… anottappaṃ pahīnaṃ, atthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Paradhammakusalassa arahato anottappaṃ pahīnaṃ, atthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sadhammakusalassa arahato rāgappahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā…pe… dosappahānāya…pe… mohappahānāya…pe… anottappapahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā, atthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Paradhammakusalassa arahato anottappapahānāya bojjhaṅgā bhāvitā, atthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sadhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, atthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Paradhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, atthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paradhammakusalassa arahato rāgo pahīno, natthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Sadhammakusalassa arahato rāgo pahīno, natthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paradhammakusalassa arahato doso pahīno…pe… moho pahīno…pe… anottappaṃ pahīnaṃ, natthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Sadhammakusalassa arahato anottappaṃ pahīnaṃ, natthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paradhammakusalassa arahato rāgappahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā…pe… dosappahānāya…pe… mohappahānāya…pe… anottappapahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā, natthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Sadhammakusalassa arahato anottappapahānāya bojjhaṅgā bhāvitā, natthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paradhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, natthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Sadhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, natthi tassa asuci sukkavissaṭṭhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
313已对照

三百一十三、阿罗汉有不净的遗精吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,凡是那些具戒、具念、正知而入睡的凡夫比丘,他们的不净[物]不漏出。诸比丘,凡是那些于诸欲已离贪的外道的仙人,他们的不净[物]也不漏出。诸比丘,这是无处、无机会的:阿罗汉的不净[物]会漏出。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有不净的遗精。”

不应说“阿罗汉有他所带来”吗?是的。不是他人会把衣、钵食、坐卧处、病者所需的医药资具带给阿罗汉吗?是的。若他人会把衣、钵食、坐卧处、病者所需的医药资具带给阿罗汉,那么,喂,就应当这样说:“阿罗汉有他所带来。”

由于他人会把衣、钵食、坐卧处、病者所需的医药资具带给阿罗汉,阿罗汉就有他所带来吗?是的。他人会把须陀洹果、或斯陀含果、或阿那含果、或阿罗汉果带给阿罗汉吗?不应这样说……乃至……

313Atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhīti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘ye te [ye keci (sī.)], bhikkhave, bhikkhū puthujjanā sīlasampannā satā sampajānā niddaṃ okkamanti, tesaṃ asuci na muccati. Yepi te, bhikkhave, bāhirakā isayo kāmesu vītarāgā, tesampi asuci na muccati. Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ arahato asuci mucceyyā’’ti [mahāva. 353 atthato samānaṃ; a. ni. 5.210 passitabbaṃ]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato asuci sukkavissaṭṭhī’’ti. Na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato parūpahāro’’ti? Āmantā. Nanu arahato cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ pare upasaṃhareyyunti? Āmantā. Hañci arahato cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ pare upasaṃhareyyuṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato parūpahāro’’ti. Arahato cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ pare upasaṃhareyyunti, atthi arahato parūpahāroti? Āmantā. Arahato sotāpattiphalaṃ vā sakadāgāmiphalaṃ vā anāgāmiphalaṃ vā arahattaṃ vā pare upasaṃhareyyunti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
314已对照

他所带来论终。

二、第二品

(十一)二、无智论

三百一十四、阿罗汉有无智吗?是的。阿罗汉有无明、无明暴流、无明轭、无明随眠、无明缠、无明结、无明盖吗?不应这样说。阿罗汉没有无明、无明暴流、无明轭、无明随眠、无明缠、无明结、无明盖吗?是的。若阿罗汉没有无明、无明暴流、无明轭、无明随眠、无明缠、无明结、无明盖,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有无智。”

凡夫有无智,他有无明、无明暴流、无明轭、无明随眠、无明缠、无明结、无明盖吗?是的。阿罗汉有无智,他有无明、无明暴流、无明轭、无明随眠、无明缠、无明结、无明盖吗?不应这样说。

阿罗汉有无智,他没有无明、无明暴流、无明轭、无明随眠、无明缠、无明结、无明盖吗?是的。凡夫有无智,他没有无明、无明暴流、无明轭、无明随眠、无明缠、无明结、无明盖吗?不应这样说。

阿罗汉有无智吗?是的。阿罗汉会为无智所制而杀害生命,取不与,说妄语,说离间语,说粗恶语,说杂秽语,挖穿墙壁,劫掠财物,行单家劫掠,埋伏于路上[拦劫],侵犯他人之妻,屠村,屠镇吗?不应这样说。

凡夫有无智,凡夫会为无智所制而杀害生命,取不与,说妄语……乃至……屠村,屠镇吗?是的。阿罗汉有无智,阿罗汉会为无智所制而杀害生命,取不与……乃至……屠村,屠镇吗?不应这样说。

阿罗汉有无智,阿罗汉却不会为无智所制而杀害生命,取不与……乃至……屠村,屠镇吗?是的。凡夫有无智,凡夫却不会为无智所制而杀害生命,取不与……乃至……屠村,屠镇吗?不应这样说。

阿罗汉有无智吗?是的。阿罗汉有于导师的无智、于法的无智、于僧的无智、于学的无智、于前际的无智、于后际的无智、于前际后际的无智、于此缘性[与]缘生之法的无智吗?不应这样说。

阿罗汉没有于导师的无智、于法的无智、于僧的无智、于学的无智、于前际的无智、于后际的无智、于前际后际的无智、于此缘性[与]缘生之法的无智吗?是的。若阿罗汉没有于导师的无智、于法的无智、于僧的无智……乃至……于此缘性[与]缘生之法的无智,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有无智。”

凡夫有无智,他有于导师的无智、于法的无智、于僧的无智……乃至……于此缘性[与]缘生之法的无智吗?是的。阿罗汉有无智,他有于导师的无智、于法的无智、于僧的无智……乃至……于此缘性[与]缘生之法的无智吗?不应这样说。

阿罗汉有无智,他没有于导师的无智、于法的无智、于僧的无智……乃至……于此缘性[与]缘生之法的无智吗?是的。凡夫有无智,他没有于导师的无智、于法的无智、于僧的无智……乃至……于此缘性[与]缘生之法的无智吗?不应这样说。

314Atthi arahato aññāṇanti? Āmantā. Atthi arahato avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjāsaṃyojanaṃ avijjānīvaraṇanti? Na hevaṃ vattabbe. Natthi arahato avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjāsaṃyojanaṃ avijjānīvaraṇanti? Āmantā. Hañci natthi arahato avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjāsaṃyojanaṃ avijjānīvaraṇaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato aññāṇa’’nti. Atthi puthujjanassa aññāṇaṃ, atthi tassa avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjāsaṃyojanaṃ avijjānīvaraṇanti? Āmantā. Atthi arahato aññāṇaṃ, atthi tassa avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjāsaṃyojanaṃ avijjānīvaraṇanti? Na hevaṃ vattabbe. Atthi arahato aññāṇaṃ, natthi tassa avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjāsaṃyojanaṃ avijjānīvaraṇanti? Āmantā. Atthi puthujjanassa aññāṇaṃ, natthi tassa avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjāsaṃyojanaṃ avijjānīvaraṇanti? Na hevaṃ vattabbe. Atthi arahato aññāṇanti? Āmantā. Arahā aññāṇapakato pāṇaṃ haneyya, adinnaṃ ādiyeyya, musā bhaṇeyya, pisuṇaṃ bhaṇeyya, pharusaṃ bhaṇeyya, samphaṃ palapeyya, sandhiṃ chindeyya, nillopaṃ hareyya, ekāgāriyaṃ kareyya, paripanthe tiṭṭheyya, paradāraṃ gaccheyya, gāmaghātaṃ kareyya, nigamaghātaṃ kareyyāti? Na hevaṃ vattabbe. Atthi puthujjanassa aññāṇaṃ, puthujjano aññāṇapakato pāṇaṃ haneyya, adinnaṃ ādiyeyya, musā bhaṇeyya…pe… gāmaghātaṃ kareyya, nigamaghātaṃ kareyyāti? Āmantā. Atthi arahato aññāṇaṃ, arahā aññāṇapakato pāṇaṃ haneyya, adinnaṃ ādiyeyya…pe… gāmaghātaṃ kareyya, nigamaghātaṃ kareyyāti? Na hevaṃ vattabbe. Atthi arahato aññāṇaṃ, na ca arahā aññāṇapakato pāṇaṃ haneyya, adinnaṃ ādiyeyya…pe… gāmaghātaṃ kareyya, nigamaghātaṃ kareyyāti? Āmantā. Atthi puthujjanassa aññāṇaṃ, na ca puthujjano aññāṇapakato pāṇaṃ haneyya, adinnaṃ ādiyeyya…pe… gāmaghātaṃ kareyya, nigamaghātaṃ kareyyāti? Na hevaṃ vattabbe. Atthi arahato aññāṇanti? Āmantā. Atthi arahato satthari aññāṇaṃ, dhamme aññāṇaṃ, saṅghe aññāṇaṃ, sikkhāya aññāṇaṃ, pubbante aññāṇaṃ, aparante aññāṇaṃ, pubbantāparante aññāṇaṃ, idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe. Natthi arahato satthari aññāṇaṃ, dhamme aññāṇaṃ, saṅghe aññāṇaṃ, sikkhāya aññāṇaṃ, pubbante aññāṇaṃ, aparante aññāṇaṃ, pubbantāparante aññāṇaṃ, idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇanti? Āmantā. Hañci natthi arahato satthari aññāṇaṃ, dhamme aññāṇaṃ, saṅghe aññāṇaṃ…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato aññāṇa’’nti. Atthi puthujjanassa aññāṇaṃ, atthi tassa satthari aññāṇaṃ, dhamme aññāṇaṃ, saṅghe aññāṇaṃ…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇanti? Āmantā. Atthi arahato aññāṇaṃ, atthi tassa satthari aññāṇaṃ, dhamme aññāṇaṃ, saṅghe aññāṇaṃ…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe. Atthi arahato aññāṇaṃ, natthi tassa satthari aññāṇaṃ, dhamme aññāṇaṃ, saṅghe aññāṇaṃ…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇanti? Āmantā. Atthi puthujjanassa aññāṇaṃ, natthi tassa satthari aññāṇaṃ, dhamme aññāṇaṃ, saṅghe aññāṇaṃ…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe.
315已对照

三百一十五、阿罗汉有无智吗?是的。不是阿罗汉的贪已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法吗?是的。若阿罗汉的贪已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有无智。”

阿罗汉有无智吗?是的。不是阿罗汉的瞋已断……乃至……痴已断……乃至……无愧已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法吗?是的。若阿罗汉的无愧已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有无智。”

阿罗汉有无智吗?是的。不是阿罗汉为舍断贪已修习道……乃至……已修习觉支吗?是的。若阿罗汉为舍断贪已修习觉支,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有无智。”

阿罗汉有无智吗?是的。不是阿罗汉为舍断瞋……乃至……为舍断痴……乃至……为舍断无愧已修习道……乃至……已修习觉支吗?是的。若阿罗汉为舍断无愧已修习觉支,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有无智。”

阿罗汉有无智吗?是的。不是阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证吗?是的。若阿罗汉已离贪……乃至……应作证的已作证,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有无智。”

315Atthi arahato aññāṇanti? Āmantā. Nanu arahato rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammoti? Āmantā. Hañci arahato rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato aññāṇa’’nti. Atthi arahato aññāṇanti? Āmantā. Nanu arahato doso pahīno…pe… moho pahīno…pe… anottappaṃ pahīnaṃ ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṅkataṃ āyatiṃ anuppādadhammanti? Āmantā. Hañci arahato anottappaṃ pahīnaṃ ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṅkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato aññāṇa’’nti. Atthi arahato aññāṇanti? Āmantā. Nanu arahato rāgappahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitāti? Āmantā. Hañci arahato rāgappahānāya bojjhaṅgā bhāvitā, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato aññāṇa’’nti. Atthi arahato aññāṇanti? Āmantā. Nanu arahato dosappahānāya…pe… mohappahānāya…pe… anottappapahānāya maggo bhāvito …pe… bojjhaṅgā bhāvitāti? Āmantā. Hañci arahato anottappapahānāya bojjhaṅgā bhāvitā, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato aññāṇa’’nti. Atthi arahato aññāṇanti? Āmantā. Nanu arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikatanti? Āmantā. Hañci arahā vītarāgo…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato aññāṇa’’nti.
316已对照

三百一十六、阿罗汉有无智吗?善巧于自法的阿罗汉有无智,善巧于他法的阿罗汉没有无智。善巧于自法的阿罗汉有无智吗?是的。善巧于他法的阿罗汉有无智吗?不应这样说……乃至……

善巧于他法的阿罗汉没有无智吗?是的。善巧于自法的阿罗汉没有无智吗?不应这样说……乃至……

善巧于自法的阿罗汉的贪已断,他有无智吗?是的。善巧于他法的阿罗汉的贪已断,他有无智吗?不应这样说……乃至……

善巧于自法的阿罗汉的瞋已断……乃至……痴已断……乃至……无愧已断,他有无智吗?是的。善巧于他法的阿罗汉的无愧已断,他有无智吗?不应这样说……乃至……

善巧于自法的阿罗汉为舍断贪已修习道……乃至……已修习觉支,他有无智吗?是的。善巧于他法的阿罗汉为舍断贪已修习觉支,他有无智吗?不应这样说……乃至……

善巧于自法的阿罗汉为舍断瞋……乃至……为舍断痴……乃至……为舍断无愧已修习道……乃至……已修习觉支,他有无智吗?是的。善巧于他法的阿罗汉为舍断无愧已修习觉支,他有无智吗?不应这样说……乃至……

善巧于自法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他有无智吗?是的。善巧于他法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他有无智吗?不应这样说……乃至……

善巧于他法的阿罗汉的贪已断,他没有无智吗?是的。善巧于自法的阿罗汉的贪已断,他没有无智吗?不应这样说……乃至……

善巧于他法的阿罗汉的瞋已断……乃至……痴已断……乃至……无愧已断,他没有无智吗?是的。善巧于自法的阿罗汉的无愧已断,他没有无智吗?不应这样说……乃至……

善巧于他法的阿罗汉为舍断贪已修习道……乃至……已修习觉支……乃至……为舍断瞋、为舍断痴……乃至……为舍断无愧已修习道……乃至……已修习觉支,他没有无智吗?是的。善巧于自法的阿罗汉为舍断无愧已修习觉支,他没有无智吗?不应这样说……乃至……

善巧于他法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他没有无智吗?是的。善巧于自法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他没有无智吗?不应这样说……乃至……

316Atthi arahato aññāṇanti? Sadhammakusalassa arahato atthi aññāṇaṃ, paradhammakusalassa arahato natthi aññāṇanti. Sadhammakusalassa arahato atthi aññāṇanti? Āmantā. Paradhammakusalassa arahato atthi aññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paradhammakusalassa arahato natthi aññāṇanti? Āmantā. Sadhammakusalassa arahato natthi aññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sadhammakusalassa arahato rāgo pahīno, atthi tassa aññāṇanti? Āmantā. Paradhammakusalassa arahato rāgo pahīno, atthi tassa aññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sadhammakusalassa arahato doso pahīno…pe… moho pahīno…pe… anottappaṃ pahīnaṃ, atthi tassa aññāṇanti? Āmantā. Paradhammakusalassa arahato anottappaṃ pahīnaṃ, atthi tassa aññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sadhammakusalassa arahato rāgappahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā, atthi tassa aññāṇanti? Āmantā. Paradhammakusalassa arahato rāgappahānāya bojjhaṅgā bhāvitā, atthi tassa aññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sadhammakusalassa arahato dosappahānāya…pe… mohappahānāya…pe… anottappapahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā, atthi tassa aññāṇanti? Āmantā. Paradhammakusalassa arahato anottappapahānāya bojjhaṅgā bhāvitā, atthi tassa aññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sadhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, atthi tassa aññāṇanti? Āmantā. Paradhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, atthi tassa aññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paradhammakusalassa arahato rāgo pahīno, natthi tassa aññāṇanti? Āmantā. Sadhammakusalassa arahato rāgo pahīno, natthi tassa aññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paradhammakusalassa arahato doso pahīno…pe… moho pahīno…pe… anottappaṃ pahīnaṃ, natthi tassa aññāṇanti? Āmantā. Sadhammakusalassa arahato anottappaṃ pahīnaṃ, natthi tassa aññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paradhammakusalassa arahato rāgappahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā…pe… dosappahānāya mohappahānāya…pe… anottappapahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā, natthi tassa aññāṇanti? Āmantā. Sadhammakusalassa arahato anottappapahānāya bojjhaṅgā bhāvitā, natthi tassa aññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paradhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, natthi tassa aññāṇanti? Āmantā. Sadhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho …pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, natthi tassa aññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
317已对照

三百一十七、阿罗汉有无智吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,我说诸漏的灭尽是对了知者、对见者[而说],不是对不了知者、不是对不见者。诸比丘,了知什么、见什么,才有诸漏的灭尽呢?‘这是色,这是色的集起,这是色的灭没;这是受……乃至……这是想……这是诸行……这是识,这是识的集起,这是识的灭没’——诸比丘,如是了知、如是见者,才有诸漏的灭尽。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有无智。”

阿罗汉有无智吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,我说诸漏的灭尽是对了知者、对见者[而说],不是对不了知者、不是对不见者。诸比丘,了知什么、见什么,才有诸漏的灭尽呢?诸比丘,了知、见‘此是苦’者,才有诸漏的灭尽;了知、见‘此是苦集’者,才有诸漏的灭尽;了知、见‘此是苦灭’者,才有诸漏的灭尽;了知、见‘此是导至苦灭之道’者,才有诸漏的灭尽。诸比丘,如是了知、如是见者,才有诸漏的灭尽。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有无智。”

阿罗汉有无智吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,对一切不证知、不遍知、不令离贪、不舍断者,不能达至苦的灭尽,诸比丘,而对一切证知、遍知、令离贪、舍断者,能达至苦的灭尽。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有无智。”

阿罗汉有无智吗?是的。世尊不是说过吗——

“与他的见具足同时,

三种法便被舍弃:

有身见与疑,

或者戒禁,凡有任何的;

他也从四苦界解脱,

不可能造作六种重罪。”

确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有无智。”

阿罗汉有无智吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,当圣弟子生起远尘离垢的法眼——‘凡任何集法,一切皆是灭法’——时,诸比丘,与见的生起同时,圣弟子的三结便被舍断——有身见、疑、戒禁取。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有无智。”

不应说“阿罗汉有无智”吗?是的。不是阿罗汉会不知道男女的名与姓,会不知道路与非路,会不知道草、柴木、林木的名字吗?是的。若阿罗汉会不知道男女的名与姓,会不知道路与非路,会不知道草、柴木、林木的名字,那么,喂,就应当这样说:“阿罗汉有无智。”

由于阿罗汉会不知道男女的名与姓,会不知道路与非路,会不知道草、柴木、林木的名字,阿罗汉就有无智吗?是的。阿罗汉会不知道须陀洹果、或斯陀含果、或阿那含果、或阿罗汉果吗?不应这样说……乃至……

317Atthi arahato aññāṇanti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘jānatohaṃ [jānatāhaṃ (sī.), jānatvāhaṃ (syā. pī. ka.)], bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato. Kiñca, bhikkhave, jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti? ‘Iti rūpaṃ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo, iti vedanā…pe… iti saññā… iti saṅkhārā… iti viññāṇaṃ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti – evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hotī’’ti [saṃ. ni. 3.101; itivu. 102; saṃ. ni. 5.1095]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato aññāṇa’’nti. Atthi arahato aññāṇanti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘jānatohaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato. Kiñca, bhikkhave, jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti? ‘Idaṃ dukkha’nti – bhikkhave, jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti – jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti – jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti – jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hotī’’ti [saṃ. ni. 5.1095]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato aññāṇa’’nti. Atthi arahato aññāṇanti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘sabbaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya, sabbañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti [saṃ. ni. 4.26; itivu. 7 itivuttakepi]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato aññāṇa’’nti. Atthi arahato aññāṇanti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Sahāvassa dassanasampadāya, Tayassu dhammā jahitā bhavanti; Sakkāyadiṭṭhī vicikicchitañca, Sīlabbataṃ vāpi yadatthi kiñci; Catūhapāyehi ca vippamutto, Chaccābhiṭhānāni abhabba kātu’’nti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato aññāṇa’’nti. Atthi arahato aññāṇanti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvakassa virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi – ‘yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamma’nti, saha dassanuppādā, bhikkhave, ariyasāvakassa tīṇi saṃyojanāni pahīyanti – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso’’ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato aññāṇa’’nti. Na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato aññāṇa’’nti? Āmantā. Nanu arahā itthipurisānaṃ nāmagottaṃ na jāneyya, maggāmaggaṃ na jāneyya, tiṇakaṭṭhavanappatīnaṃ nāmaṃ na jāneyyāti? Āmantā. Hañci arahā itthipurisānaṃ nāmagottaṃ na jāneyya, maggāmaggaṃ na jāneyya, tiṇakaṭṭhavanappatīnaṃ nāmaṃ na jāneyya, tena vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato aññāṇa’’nti. Arahā itthipurisānaṃ nāmagottaṃ na jāneyya, maggāmaggaṃ na jāneyya, tiṇakaṭṭhavanappatīnaṃ nāmaṃ na jāneyyāti, atthi arahato aññāṇanti? Āmantā. Arahā sotāpattiphalaṃ vā sakadāgāmiphalaṃ vā anāgāmiphalaṃ vā arahattaṃ vā na jāneyyāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
318已对照

无智论终。

二、第二品

(十二)三、疑惑论

三百一十八、阿罗汉有疑惑吗?是的。阿罗汉有疑、疑缠、疑结、疑盖吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉没有疑、疑缠、疑结、疑盖吗?是的。若阿罗汉没有疑、疑缠、疑结、疑盖,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有疑惑。”

凡夫有疑惑,他有疑、疑缠、疑结、疑盖吗?是的。阿罗汉有疑惑,他有疑、疑缠、疑结、疑盖吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉有疑惑,他没有疑、疑缠、疑结、疑盖吗?是的。凡夫有疑惑,他没有疑、疑缠、疑结、疑盖吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉有疑惑吗?是的。阿罗汉有于导师的疑惑、于法的疑惑、于僧的疑惑、于学的疑惑、于前际的疑惑、于后际的疑惑、于前际后际的疑惑、于此缘性[与]缘生之法的疑惑吗?不应这样说。

阿罗汉没有于导师的疑惑、于法的疑惑……乃至……于此缘性[与]缘生之法的疑惑吗?是的。若阿罗汉没有于导师的疑惑、于法的疑惑……乃至……于此缘性[与]缘生之法的疑惑,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有疑惑。”

凡夫有疑惑,他有于导师的疑惑、于法的疑惑……乃至……于此缘性[与]缘生之法的疑惑吗?是的。阿罗汉有疑惑,他有于导师的疑惑、于法的疑惑……乃至……于此缘性[与]缘生之法的疑惑吗?不应这样说。

阿罗汉有疑惑,他没有于导师的疑惑、于法的疑惑……乃至……于此缘性[与]缘生之法的疑惑吗?是的。凡夫有疑惑,他没有于导师的疑惑、于法的疑惑……乃至……于此缘性[与]缘生之法的疑惑吗?不应这样说。

318Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Atthi arahato vicikicchā vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ vicikicchāsaṃyojanaṃ vicikicchānīvaraṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Natthi arahato vicikicchā vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ vicikicchāsaṃyojanaṃ vicikicchānīvaraṇanti? Āmantā. Hañci natthi arahato vicikicchā vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ vicikicchāsaṃyojanaṃ vicikicchānīvaraṇaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato kaṅkhā’’ti. Atthi puthujjanassa kaṅkhā, atthi tassa vicikicchā vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ vicikicchāsaṃyojanaṃ vicikicchānīvaraṇanti? Āmantā. Atthi arahato kaṅkhā, atthi tassa vicikicchā vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ vicikicchāsaṃyojanaṃ vicikicchānīvaraṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi arahato kaṅkhā, natthi tassa vicikicchā vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ vicikicchāsaṃyojanaṃ vicikicchānīvaraṇanti? Āmantā. Atthi puthujjanassa kaṅkhā, natthi tassa vicikicchā vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ vicikicchāsaṃyojanaṃ vicikicchānīvaraṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Atthi arahato satthari kaṅkhā, dhamme kaṅkhā, saṅghe kaṅkhā, sikkhāya kaṅkhā, pubbante kaṅkhā, aparante kaṅkhā, pubbantāparante kaṅkhā, idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe. Natthi arahato satthari kaṅkhā, dhamme kaṅkhā…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhāti? Āmantā. Hañci natthi arahato satthari kaṅkhā, dhamme kaṅkhā…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhā, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato kaṅkhā’’ti. Atthi puthujjanassa kaṅkhā, atthi tassa satthari kaṅkhā, dhamme kaṅkhā…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhāti? Āmantā. Atthi arahato kaṅkhā, atthi tassa satthari kaṅkhā, dhamme kaṅkhā…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe. Atthi arahato kaṅkhā, natthi tassa satthari kaṅkhā, dhamme kaṅkhā…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhāti? Āmantā. Atthi puthujjanassa kaṅkhā, natthi tassa satthari kaṅkhā, dhamme kaṅkhā…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe.
319已对照

三百一十九、阿罗汉有疑惑吗?是的。不是阿罗汉的贪已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法吗?是的。若阿罗汉的贪已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有疑惑。”

阿罗汉有疑惑吗?是的。不是阿罗汉的瞋已断……乃至……痴已断……乃至……无愧已断……乃至……为舍断贪已修习道……乃至……已修习觉支……乃至……为舍断瞋……乃至……为舍断无愧已修习道……乃至……已修习觉支;不是阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证吗?是的。若阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有疑惑。”

319Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu arahato rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammoti? Āmantā. Hañci arahato rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato kaṅkhā’’ti. Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu arahato doso pahīno…pe… moho pahīno…pe… anottappaṃ pahīnaṃ…pe… rāgappahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā…pe… dosappahānāya…pe… anottappapahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā; nanu arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikatanti? Āmantā. Hañci arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato kaṅkhā’’ti.
320已对照

三百二十、阿罗汉有疑惑吗?善巧于自法的阿罗汉有疑惑,善巧于他法的阿罗汉没有疑惑。善巧于自法的阿罗汉有疑惑吗?是的。善巧于他法的阿罗汉有疑惑吗?不应这样说……乃至……

善巧于他法的阿罗汉没有疑惑吗?是的。善巧于自法的阿罗汉没有疑惑吗?不应这样说……乃至……

善巧于自法的阿罗汉的贪已断,他有疑惑吗?是的。善巧于他法的阿罗汉的贪已断,他有疑惑吗?不应这样说……乃至……

善巧于自法的阿罗汉的瞋已断……乃至……痴已断……乃至……无愧已断……乃至……为舍断贪已修习道……乃至……已修习觉支……乃至……为舍断瞋……乃至……为舍断痴……乃至……为舍断无愧已修习道……乃至……已修习觉支……乃至……善巧于自法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他有疑惑吗?是的。善巧于他法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他有疑惑吗?不应这样说……乃至……善巧于他法的阿罗汉的贪已断,他没有疑惑吗?是的。善巧于自法的阿罗汉的贪已断,他没有疑惑吗?不应这样说……乃至……

善巧于他法的阿罗汉的瞋已断……乃至……痴已断……乃至……无愧已断……乃至……为舍断贪已修习道……乃至……已修习觉支……乃至……为舍断瞋……乃至……为舍断痴……乃至……为舍断无愧已修习道……乃至……已修习觉支……乃至……善巧于他法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他没有疑惑吗?是的。善巧于自法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他没有疑惑吗?不应这样说……乃至……

320Atthi arahato kaṅkhāti? Sadhammakusalassa arahato atthi kaṅkhā, paradhammakusalassa arahato natthi kaṅkhāti. Sadhammakusalassa arahato atthi kaṅkhāti? Āmantā. Paradhammakusalassa arahato atthi kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paradhammakusalassa arahato natthi kaṅkhāti? Āmantā. Sadhammakusalassa arahato natthi kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sadhammakusalassa arahato rāgo pahīno, atthi tassa kaṅkhāti? Āmantā. Paradhammakusalassa arahato rāgo pahīno, atthi tassa kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sadhammakusalassa arahato doso pahīno…pe… moho pahīno…pe… anottappaṃ pahīnaṃ…pe… rāgappahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā…pe… dosappahānāya…pe… mohappahānāya…pe… anottappapahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā…pe… sadhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho …pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, atthi tassa kaṅkhāti? Āmantā. Paradhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, atthi tassa kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paradhammakusalassa arahato rāgo pahīno, natthi tassa kaṅkhāti? Āmantā. Sadhammakusalassa arahato rāgo pahīno, natthi tassa kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paradhammakusalassa arahato doso pahīno…pe… moho pahīno…pe… anottappaṃ pahīnaṃ…pe… rāgappahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā…pe… dosappahānāya…pe… mohappahānāya…pe… anottappapahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā…pe… paradhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, natthi tassa kaṅkhāti? Āmantā. Sadhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, natthi tassa kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
321已对照

三百二十一、阿罗汉有疑惑吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,我说诸漏的灭尽是对了知者、对见者[而说],不是对不了知者、不是对不见者。诸比丘,了知什么、见什么,才有诸漏的灭尽呢?‘这是色’……乃至……‘这是识的灭没’——诸比丘,如是了知、如是见者,才有诸漏的灭尽。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有疑惑。”

阿罗汉有疑惑吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,我说诸漏的灭尽是对了知者、对见者[而说],不是对不了知者、不是对不见者。诸比丘,了知什么、见什么,才有诸漏的灭尽呢?诸比丘,‘此是苦’……乃至……了知、见‘此是导至苦灭之道’者,才有诸漏的灭尽。诸比丘,如是了知、如是见者,才有诸漏的灭尽。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有疑惑。”

阿罗汉有疑惑吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,对一切不证知、不遍知、不令离贪、不舍断者,不能达至苦的灭尽;诸比丘,而对一切证知、遍知、令离贪、舍断者,能达至苦的灭尽。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有疑惑。”

阿罗汉有疑惑吗?是的。世尊不是说过吗:“与他的见具足同时……乃至……不可能造作六种重罪。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有疑惑。”

阿罗汉有疑惑吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,当圣弟子生起远尘离垢的法眼——‘凡任何集法,一切皆是灭法’——时,诸比丘,与见的生起同时,圣弟子的三结便被舍断——有身见、疑、戒禁取。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有疑惑。”

阿罗汉有疑惑吗?是的。世尊不是说过吗——

“当诸法确实显现于

热勤、禅思的婆罗门时,

那时他的一切疑惑都消散,

因为他了知有因之法。

“当诸法确实显现于

热勤、禅思的婆罗门时,

那时他的一切疑惑都消散,

因为他已了知诸缘的灭尽。

“当诸法确实显现于

热勤、禅思的婆罗门时,

他驱散魔军而住立,

犹如太阳照耀虚空。

“凡任何疑惑,或于此[世]或于他[世],

或自身所感知的、或他人所感知的,

禅思者们都舍断那一切,

热勤而行梵行。

“凡于怀着疑惑的众生之中已超越疑惑、

无犹豫、已离系者,施与他们的有大果。

“此[教法]中法的显示便是这样,

于此没有任何弟子会有所疑惑;

[他]已渡暴流、已断疑惑——

我们礼敬佛陀、胜者、人主。”

确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有疑惑。”

不应说“阿罗汉有疑惑”吗?是的。不是阿罗汉会对男女的名与姓疑惑,会对路与非路疑惑,会对草、柴木、林木的名字疑惑吗?是的。若阿罗汉会对男女的名与姓疑惑,会对路与非路疑惑,会对草、柴木、林木的名字疑惑,那么,喂,就应当这样说:“阿罗汉有疑惑。”

由于阿罗汉会对男女的名与姓疑惑,会对路与非路疑惑,会对草、柴木、林木的名字疑惑,阿罗汉就有疑惑吗?是的。阿罗汉会对须陀洹果、或斯陀含果、或阿那含果、或阿罗汉果疑惑吗?不应这样说……乃至……

321Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘jānatohaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato! Kiñca, bhikkhave, jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti? ‘Iti rūpaṃ’…pe… ‘iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti – evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hotī’’ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato kaṅkhā’’ti. Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘jānatohaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato! Kiñca, bhikkhave, jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti? ‘Idaṃ dukkha’nti, bhikkhave…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hotī’’ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato kaṅkhā’’ti. Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘sabbaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya; sabbañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato kaṅkhā’’ti. Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘sahāvassa dassanasampadāya …pe… chaccābhiṭhānāni abhabba kātu’’nti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato kaṅkhā’’ti. Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvakassa virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi – ‘yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamma’nti, saha dassanuppādā, bhikkhave, ariyasāvakassa tīṇi saṃyojanāni pahīyanti – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso’’ti! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato kaṅkhā’’ti. Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Yadā have pātubhavanti dhammā, Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa; Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā, Yato pajānāti sahetudhammanti. ‘‘Yadā have pātubhavanti dhammā, Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa; Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā, Yato khayaṃ paccayānaṃ avedīti. ‘‘Yadā have pātubhavanti dhammā, Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa; Vidhūpayaṃ tiṭṭhati mārasenaṃ, Sūriyova [suriyova (sī. syā. kaṃ. pī.)] obhāsayamantalikkhanti [mahāva. 3; udā. 3]. ‘‘Yā kāci kaṅkhā idha vā huraṃ vā, Sakavediyā vā paravediyā vā; Jhāyino [ye jhāyino (udāne)] tā pajahanti sabbā, Ātāpino brahmacariyaṃ carantāti [udā. 47 udānepi]. ‘‘Ye kaṅkhāsamatikkantā, kaṅkhābhūtesu pāṇisu; Asaṃsayā visaṃyuttā, tesu dinnaṃ mahapphalanti. ‘‘Etādisī dhammapakāsanettha, Na tattha kiṃ kaṅkhati koci sāvako; Nitthiṇṇaoghaṃ [nitiṇṇaoghaṃ (sī. ka.), nittiṇṇaoghaṃ (syā. kaṃ.)] vicikicchachinnaṃ, Buddhaṃ namassāma jinaṃ janindā’’ti [dī. ni. 2.354]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato kaṅkhā’’ti. Na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato kaṅkhā’’ti? Āmantā. Nanu arahā itthipurisānaṃ nāmagotte kaṅkheyya, maggāmagge kaṅkheyya, tiṇakaṭṭhavanappatīnaṃ nāme kaṅkheyyā’’ti? Āmantā. Hañci arahā itthipurisānaṃ nāmagotte kaṅkheyya, maggāmagge kaṅkheyya, tiṇakaṭṭhavanappatīnaṃ nāme kaṅkheyya; tena vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato kaṅkhā’’ti. Arahā itthipurisānaṃ nāmagotte kaṅkheyya, maggāmagge kaṅkheyya, tiṇakaṭṭhavanappatīnaṃ nāme kaṅkheyyāti, atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Arahā sotāpattiphale vā sakadāgāmiphale vā anāgāmiphale vā arahatte vā kaṅkheyyāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
322已对照

疑惑论终。

二、第二品

(十三)四、由他度疑论

三百二十二、阿罗汉有由他度疑吗?是的。阿罗汉由他引导、信赖他人、依他缘、系属于他,不了知、不见,迷惑、不正知吗?不应这样说……乃至……

不是阿罗汉不由他引导、不信赖他人、不依他缘、不系属于他,了知、见,不迷惑、正知吗?是的。若阿罗汉不由他引导、不信赖他人、不依他缘、不系属于他,了知、见,不迷惑、正知,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有由他度疑。”

凡夫有由他度疑,而他由他引导、信赖他人、依他缘、系属于他,不了知、不见,迷惑、不正知吗?是的。阿罗汉有由他度疑,而他由他引导、信赖他人、依他缘、系属于他,不了知、不见,迷惑、不正知吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉有由他度疑,而他不由他引导、不信赖他人、不依他缘、不系属于他,了知、见,不迷惑、正知吗?是的。凡夫有由他度疑,而他不由他引导、不信赖他人、不依他缘、不系属于他,了知、见,不迷惑、正知吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉有由他度疑吗?是的。阿罗汉有于导师的由他度疑、于法的由他度疑、于僧的由他度疑、于学的由他度疑、于前际的由他度疑、于后际的由他度疑、于前际后际的由他度疑、于此缘性[与]缘生之法的由他度疑吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉没有于导师的由他度疑、于法的由他度疑……乃至……于此缘性[与]缘生之法的由他度疑吗?是的。若阿罗汉没有于导师的由他度疑、于法的由他度疑……乃至……于此缘性[与]缘生之法的由他度疑,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有由他度疑。”

凡夫有由他度疑,他有于导师的由他度疑、于法的由他度疑……乃至……于此缘性[与]缘生之法的由他度疑吗?是的。阿罗汉有由他度疑,他有于导师的由他度疑、于法的由他度疑……乃至……于此缘性[与]缘生之法的由他度疑吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉有由他度疑,他没有于导师的由他度疑、于法的由他度疑……乃至……于此缘性[与]缘生之法的由他度疑吗?是的。凡夫有由他度疑,他没有于导师的由他度疑、于法的由他度疑……乃至……于此缘性[与]缘生之法的由他度疑吗?不应这样说……乃至……

322Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Arahā paraneyyo parapattiyo parapaccayo parapaṭibaddhabhū, na jānāti na passati sammūḷho asampajānoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Nanu arahā na paraneyyo na parapattiyo na parapaccayo na parapaṭibaddhabhū jānāti passati asammūḷho sampajānoti? Āmantā. Hañci arahā na paraneyyo na parapattiyo na parapaccayo na parapaṭibaddhabhū, jānāti passati asammūḷho sampajāno, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato paravitāraṇā’’ti. Atthi puthujjanassa paravitāraṇā, so ca paraneyyo parapattiyo parapaccayo parapaṭibaddhabhū, na jānāti na passati sammūḷho asampajānoti? Āmantā. Atthi arahato paravitāraṇā, so ca paraneyyo parapattiyo parapaccayo parapaṭibaddhabhū, na jānāti na passati sammūḷho asampajānoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi arahato paravitāraṇā, so ca na paraneyyo na parapattiyo na parapaccayo na parapaṭibaddhabhū, jānāti passati asammūḷho sampajānoti? Āmantā. Atthi puthujjanassa paravitāraṇā, so ca na paraneyyo na parapattiyo na parapaccayo na parapaṭibaddhabhū, jānāti passati asammūḷho sampajānoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Atthi arahato satthari paravitāraṇā, dhamme paravitāraṇā, saṅghe paravitāraṇā, sikkhāya paravitāraṇā, pubbante paravitāraṇā, aparante paravitāraṇā, pubbantāparante paravitāraṇā, idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Natthi arahato satthari paravitāraṇā, dhamme paravitāraṇā…pe… idapaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu paravitāraṇāti? Āmantā. Hañci natthi arahato satthari paravitāraṇā, dhamme paravitāraṇā…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu paravitāraṇā, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato paravitāraṇā’’ti. Atthi puthujjanassa paravitāraṇā, atthi tassa satthari paravitāraṇā, dhamme paravitāraṇā…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu paravitāraṇāti? Āmantā. Atthi arahato paravitāraṇā, atthi tassa satthari paravitāraṇā, dhamme paravitāraṇā…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi arahato paravitāraṇā, natthi tassa satthari paravitāraṇā, dhamme paravitāraṇā…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu paravitāraṇāti? Āmantā. Atthi puthujjanassa paravitāraṇā, natthi tassa satthari paravitāraṇā, dhamme paravitāraṇā…pe… idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
323已对照

三百二十三、阿罗汉有由他度疑吗?是的。不是阿罗汉的贪已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法吗?是的。若阿罗汉的贪已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有由他度疑。”

阿罗汉有由他度疑吗?是的。不是阿罗汉的瞋已断……乃至……痴已断……乃至……无愧已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法……乃至……为舍断贪已修习道……乃至……已修习觉支……乃至……为舍断瞋……乃至……为舍断无愧已修习道……乃至……已修习觉支……乃至……不是阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证吗?是的。若阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴,应作证的已作证,那么,喂,也就不应当这样说:“阿罗汉有由他度疑。”

323Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu arahato rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammoti? Āmantā. Hañci arahato rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato paravitāraṇā’’ti. Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu arahato doso pahīno…pe… moho pahīno…pe… anottappaṃ pahīnaṃ ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṅkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ…pe… rāgappahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā…pe… dosappahānāya…pe… anottappapahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā…pe… nanu arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikatanti? Āmantā. Hañci arahā vītarāgo vītadoso vītamoho sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato paravitāraṇā’’ti.
324已对照

三百二十四、阿罗汉有由他度疑吗?善巧于自法的阿罗汉有由他度疑,善巧于他法的阿罗汉没有由他度疑。善巧于自法的阿罗汉有由他度疑吗?是的。善巧于他法的阿罗汉有由他度疑吗?不应这样说……乃至……

善巧于他法的阿罗汉没有由他度疑吗?是的。善巧于自法的阿罗汉没有由他度疑吗?不应这样说……乃至……

善巧于自法的阿罗汉的贪已断,他有由他度疑吗?是的。善巧于他法的阿罗汉的贪已断,他有由他度疑吗?不应这样说。

善巧于自法的阿罗汉的瞋已断……乃至……痴已断……乃至……无愧已断……乃至……为舍断贪已修习道……乃至……已修习觉支……乃至……为舍断瞋……乃至……为舍断无愧已修习道……乃至……已修习觉支……乃至……善巧于自法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他有由他度疑吗?是的。善巧于他法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他有由他度疑吗?不应这样说……乃至……

善巧于他法的阿罗汉的贪已断,他没有由他度疑吗?是的。善巧于自法的阿罗汉的贪已断,他没有由他度疑吗?不应这样说。

善巧于他法的阿罗汉的瞋已断,痴已断……乃至……无愧已断……乃至……为舍断贪已修习道……乃至……已修习觉支……乃至……为舍断瞋……乃至……为舍断无愧已修习道……乃至……已修习觉支……乃至……善巧于他法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他没有由他度疑吗?是的。善巧于自法的阿罗汉已离贪、已离瞋、已离痴……乃至……应作证的已作证,他没有由他度疑吗?不应这样说……乃至……

324Atthi arahato paravitāraṇāti? Sadhammakusalassa arahato atthi paravitāraṇā, paradhammakusalassa arahato natthi paravitāraṇāti. Sadhammakusalassa arahato atthi paravitāraṇāti? Āmantā. Paradhammakusalassa arahato atthi paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paradhammakusalassa arahato natthi paravitāraṇāti? Āmantā. Sadhammakusalassa arahato natthi paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sadhammakusalassa arahato rāgo pahīno, atthi tassa paravitāraṇāti? Āmantā. Paradhammakusalassa arahato rāgo pahīno, atthi tassa paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe. Sadhammakusalassa arahato doso pahīno…pe… moho pahīno…pe… anottappaṃ pahīnaṃ …pe… rāgappahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā…pe… dosappahānāya…pe… anottappapahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā…pe… sadhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, atthi tassa paravitāraṇāti? Āmantā. Paradhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, atthi tassa paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paradhammakusalassa arahato rāgo pahīno, natthi tassa paravitāraṇāti? Āmantā. Sadhammakusalassa arahato rāgo pahīno, natthi tassa paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe. Paradhammakusalassa arahato doso pahīno, moho pahīno…pe… anottappaṃ pahīnaṃ…pe… rāgappahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā…pe… dosappahānāya…pe… anottappapahānāya maggo bhāvito…pe… bojjhaṅgā bhāvitā…pe… paradhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, natthi tassa paravitāraṇāti? Āmantā. Sadhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, natthi tassa paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
325已对照

三百二十五、阿罗汉有由他度疑吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,我说诸漏的灭尽是对了知者、对见者[而说],不是对不了知者、不是对不见者。诸比丘,了知什么、见什么,才有诸漏的灭尽呢?‘这是色’……乃至……‘这是识的灭没’——诸比丘,如是了知、如是见者,才有诸漏的灭尽。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有由他度疑。”

阿罗汉有由他度疑吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,我说诸漏的灭尽是对了知者、对见者[而说],不是对不了知者、不是对不见者。诸比丘,了知什么、见什么,才有诸漏的灭尽呢?诸比丘,了知、见‘此是苦’者,才有诸漏的灭尽;‘此是苦集’……乃至……‘此是苦灭’……乃至……了知、见‘此是导至苦灭之道’者,才有诸漏的灭尽。诸比丘,如是了知、如是见者,才有诸漏的灭尽。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有由他度疑。”

阿罗汉有由他度疑吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,对一切不证知、不遍知、不令离贪、不舍断者,不能达至苦的灭尽;诸比丘,而对一切证知、遍知、令离贪、舍断者,能达至苦的灭尽。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有由他度疑。”

阿罗汉有由他度疑吗?是的。世尊不是说过吗:“与他的见具足同时……乃至……不可能造作六种重罪。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有由他度疑。”

阿罗汉有由他度疑吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,当圣弟子生起远尘离垢的法眼——‘凡任何集法,一切皆是灭法’——时,诸比丘,与见的生起同时,圣弟子的三结便被舍断——有身见、疑、戒禁取。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有由他度疑。”

阿罗汉有由他度疑吗?是的。世尊不是说过吗——

“我将不能解脱

世间任何有疑惑者,度多迦;

而当你证知最胜之法时,

你就会这样渡过这暴流。”

确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“阿罗汉有由他度疑。”

不应说“阿罗汉有由他度疑”吗?是的。不是他人会为阿罗汉对男女的名与姓度疑,他人会对路与非路度疑,他人会对草、柴木、林木的名字度疑吗?是的。若他人会为阿罗汉对男女的名与姓度疑,他人会对路与非路度疑,他人会对草、柴木、林木的名字度疑,那么,喂,就应当这样说:“阿罗汉有由他度疑。”

由于他人会为阿罗汉对男女的名与姓度疑,他人会对路与非路度疑,他人会对草、柴木、林木的名字度疑,阿罗汉就有由他度疑吗?是的。他人会为阿罗汉对须陀洹果、或斯陀含果、或阿那含果、或阿罗汉果度疑吗?不应这样说……乃至……

325Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘jānatohaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato! Kiñca, bhikkhave, jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti? ‘Iti rūpaṃ’…pe… ‘iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti – evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hotī’’ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato paravitāraṇā’’ti. Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘jānatohaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato! Kiñca, bhikkhave, jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti? ‘Idaṃ dukkha’nti – bhikkhave, jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti – jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hotī’’ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato paravitāraṇā’’ti. Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘sabbaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya; sabbañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato paravitāraṇā’’ti. Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘sahāvassa dassanasampadāya…pe… chaccābhiṭhānāni abhabba kātu’’nti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato paravitāraṇā’’ti. Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvakassa virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi – ‘yaṃ kiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamma’nti, saha dassanuppādā, bhikkhave, ariyasāvakassa tīṇi saṃyojanāni pahīyanti – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso’’ti! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato paravitāraṇā’’ti. Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Nāhaṃ sahissāmi [gamissāmi (sī. syā. ka.), samīhāmi (pī.)] pamocanāya, Kathaṅkathiṃ dhotaka kañci [kiñci (ka.)] loke; Dhammañca seṭṭhaṃ abhijānamāno, Evaṃ tuvaṃ oghamimaṃ taresī’’ti [su. ni. 1070 suttanipāte; cūḷani. 33 dhotakamāṇavapucchāniddesa]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato paravitāraṇā’’ti. Na vattabbaṃ – ‘‘atthi arahato paravitāraṇā’’ti? Āmantā. Nanu arahato itthipurisānaṃ nāmagottaṃ pare vitāreyyuṃ, maggāmaggaṃ pare vitāreyyuṃ, tiṇakaṭṭhavanappatīnaṃ nāmaṃ pare vitāreyyunti? Āmantā. Hañci arahato itthipurisānaṃ nāmagottaṃ pare vitāreyyuṃ, maggāmaggaṃ pare vitāreyyuṃ, tiṇakaṭṭhavanappatīnaṃ nāmaṃ pare vitāreyyuṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘atthi arahato paravitāraṇā’’ti. Arahato itthipurisānaṃ nāmagottaṃ pare vitāreyyuṃ, maggāmaggaṃ pare vitāreyyuṃ, tiṇakaṭṭhavanappatīnaṃ nāmaṃ pare vitāreyyunti, atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Arahato sotāpattiphalaṃ vā sakadāgāmiphalaṃ vā anāgāmiphalaṃ vā arahattaṃ vā pare vitāreyyunti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
326已对照

由他度疑论终。

二、第二品

(十四)五、语之发出论

三百二十六、入等至者有语之发出吗?是的。于一切处入等至者都有语之发出吗?不应这样说……乃至……

入等至者有语之发出吗?是的。于一切时入等至者都有语之发出吗?不应这样说……乃至……

入等至者有语之发出吗?是的。一切入等至者都有语之发出吗?不应这样说……乃至……

入等至者有语之发出吗?是的。于一切等至中都有语之发出吗?不应这样说……乃至……

入等至者有语之发出吗?是的。入等至者有身之发出吗?不应这样说……乃至……

入等至者没有身之发出吗?是的。入等至者没有语之发出吗?不应这样说……乃至……

入等至者有语,有语之发出吗?是的。入等至者有身,有身之发出吗?不应这样说……乃至……

入等至者有身,没有身之发出吗?是的。入等至者有语,没有语之发出吗?不应这样说……乃至……

326Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Sabbattha samāpannānaṃ atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Sabbadā samāpannānaṃ atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Sabbesaṃ samāpannānaṃ atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Sabbasamāpattīsu atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Samāpannassa atthi kāyabhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Samāpannassa natthi kāyabhedoti? Āmantā. Samāpannassa natthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Samāpannassa atthi vācā, atthi vacībhedoti? Āmantā. Samāpannassa atthi kāyo, atthi kāyabhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Samāpannassa atthi kāyo, natthi kāyabhedoti? Āmantā. Samāpannassa atthi vācā, natthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
327已对照

三百二十七、了知“苦”者说“苦”之语吗?是的。了知“集”者说“集”之语吗?不应这样说……乃至……

了知“苦”者说“苦”之语吗?是的。了知“灭”者说“灭”之语吗?不应这样说……乃至……

了知“苦”者说“苦”之语吗?是的。了知“道”者说“道”之语吗?不应这样说……乃至……

了知“集”者却不说“集”之语吗?是的。了知“苦”者却不说“苦”之语吗?不应这样说……乃至……

了知“灭”者却不说“灭”之语吗?是的。了知“苦”者却不说“苦”之语吗?不应这样说……乃至……

了知“道”者却不说“道”之语吗?是的。了知“苦”者却不说“苦”之语吗?不应这样说……乃至……

327Dukkhanti jānanto dukkhanti vācaṃ bhāsatīti? Āmantā. Samudayoti jānanto samudayoti vācaṃ bhāsatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Dukkhanti jānanto dukkhanti vācaṃ bhāsatīti? Āmantā. Nirodhoti jānanto nirodhoti vācaṃ bhāsatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Dukkhanti jānanto dukkhanti vācaṃ bhāsatīti? Āmantā. Maggoti jānanto maggoti vācaṃ bhāsatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Samudayoti jānanto na ca samudayoti vācaṃ bhāsatīti? Āmantā. Dukkhanti jānanto na ca dukkhanti vācaṃ bhāsatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Nirodhoti jānanto na ca nirodhoti vācaṃ bhāsatīti? Āmantā. Dukkhanti jānanto na ca dukkhanti vācaṃ bhāsatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Maggoti jānanto na ca maggoti vācaṃ bhāsatīti? Āmantā. Dukkhanti jānanto na ca dukkhanti vācaṃ bhāsatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
328已对照

三百二十八、入等至者有语之发出吗?是的。智以什么为行境?智以谛为行境。耳以谛为行境吗?不应这样说……乃至……

入等至者有语之发出吗?是的。耳以什么为行境?耳以声为行境。智以声为行境吗?不应这样说。

入等至者有语之发出,智以谛为行境,耳以声为行境吗?是的。若智以谛为行境,耳以声为行境,那么,喂,也就不应当这样说:“入等至者有语之发出。”

入等至者有语之发出,智以谛为行境,耳以声为行境吗?是的。有两触、两受、两想、两思、两心的合集吗?不应这样说。

328Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Ñāṇaṃ kiṃgocaranti? Ñāṇaṃ saccagocaranti. Sotaṃ saccagocaranti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Sotaṃ kiṃ gocaranti? Sotaṃ saddagocaranti. Ñāṇaṃ saddagocaranti? Na hevaṃ vattabbe. Samāpannassa atthi vacībhedo ñāṇaṃ saccagocaraṃ, sotaṃ saddagocaranti? Āmantā. Hañci ñāṇaṃ saccagocaraṃ, sotaṃ saddagocaraṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti. Samāpannassa atthi vacībhedo ñāṇaṃ saccagocaraṃ, sotaṃ saddagocaranti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ, dvinnaṃ vedanānaṃ, dvinnaṃ saññānaṃ, dvinnaṃ cetanānaṃ, dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe.
329已对照

三百二十九、入等至者有语之发出吗?是的。入地遍等至者有语之发出吗?不应这样说。

入等至者有语之发出吗?是的。入水遍……乃至……火遍……风遍……青遍……黄遍……赤遍……白遍……空无边处……识无边处……无所有处……乃至……非想非非想处者有语之发出吗?不应这样说……乃至……

入地遍等至者没有语之发出吗?是的。若入地遍等至者没有语之发出,那么,喂,也就不应当这样说:“入等至者有语之发出。”

入水遍……火遍……风遍……青遍……黄遍……赤遍……白遍……空无边处……识无边处……无所有处……非想非非想处者没有语之发出吗?是的。若入非想非非想处者没有语之发出,那么,喂,也就不应当这样说:“入等至者有语之发出。”

入等至者有语之发出吗?是的。入世间等至者有语之发出吗?不应这样说……乃至……

入等至者有语之发出吗?是的。入世间初禅者有语之发出吗?不应这样说……乃至……入等至者有语之发出吗?是的。入世间第二禅……第三禅……第四禅者有语之发出吗?不应这样说……乃至……

入世间等至者没有语之发出吗?是的。若入世间等至者没有语之发出,那么,喂,也就不应当这样说:“入等至者有语之发出。”

入世间初禅者没有语之发出吗?是的。若入世间初禅者没有语之发出,那么,喂,也就不应当这样说:“入等至者有语之发出。”

入世间第二禅……第三禅……第四禅者没有语之发出吗?是的。若入世间第四禅者没有语之发出,那么,喂,也就不应当这样说:“入等至者有语之发出。”

329Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe. Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Āpokasiṇaṃ…pe… tejokasiṇaṃ… vāyokasiṇaṃ… nīlakasiṇaṃ… pītakasiṇaṃ… lohitakasiṇaṃ… odātakasiṇaṃ… ākāsānañcāyatanaṃ … viññāṇañcāyatanaṃ… ākiñcaññāyatanaṃ…pe… nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā. Hañci pathavīkasiṇaṃ samāpattiṃ samāpannassa natthi vacībhedo, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti. Āpokasiṇaṃ … tejokasiṇaṃ… vāyokasiṇaṃ… nīlakasiṇaṃ… pītakasiṇaṃ… lohitakasiṇaṃ… odātakasiṇaṃ… ākāsānañcāyatanaṃ … viññāṇañcāyatanaṃ… ākiñcaññāyatanaṃ… nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā. Hañci nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa natthi vacībhedo, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti. Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Lokiyasamāpattiṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Lokiyaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Lokiyaṃ dutiyaṃ jhānaṃ… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Lokiyaṃ samāpattiṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā. Hañci lokiyaṃ samāpattiṃ samāpannassa natthi vacībhedo, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti. Lokiyaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā. Hañci lokiyaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedo, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti. Lokiyaṃ dutiyaṃ jhānaṃ… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā. Hañci lokiyaṃ catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedo, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti.
330已对照

三百三十、入出世间初禅者有语之发出吗?是的。入世间初禅者有语之发出吗?不应这样说……乃至……

入出世间初禅者有语之发出吗?是的。入世间第二禅……第三禅……第四禅者有语之发出吗?不应这样说……乃至……

入世间初禅者没有语之发出吗?是的。入出世间初禅者没有语之发出吗?不应这样说……乃至……

入世间第二禅……第三禅……第四禅者没有语之发出吗?是的。入出世间初禅者没有语之发出吗?不应这样说……乃至……

330Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Lokiyaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Lokiyaṃ dutiyaṃ jhānaṃ… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Lokiyaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā. Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Lokiyaṃ dutiyaṃ jhānaṃ… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā. Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
331已对照

三百三十一、入出世间初禅者有语之发出吗?是的。入出世间第二禅者有语之发出吗?不应这样说……乃至……

入出世间初禅者有语之发出吗?是的。入出世间第三禅……第四禅者有语之发出吗?不应这样说……乃至……

入出世间第二禅者没有语之发出吗?是的。入出世间初禅者没有语之发出吗?不应这样说……乃至……

入出世间第二禅……第三禅……第四禅者没有语之发出吗?是的。入出世间初禅者没有语之发出吗?不应这样说……乃至……

331Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Lokuttaraṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Lokuttaraṃ tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Lokuttaraṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā. Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Lokuttaraṃ dutiyaṃ jhānaṃ… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Āmantā. Lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa natthi vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
332已对照

三百三十二、不应说“入等至者有语之发出”吗?是的。世尊不是说过寻与伺是语行——“入初禅者有寻与伺”吗?是的。若世尊说过寻与伺是语行——“入初禅者有寻与伺”,那么,喂,就应当这样说:“入等至者有语之发出。”

世尊说过寻与伺是语行——“入初禅者有寻与伺”,他有语之发出吗?是的。入地遍初禅者有寻与伺,他有语之发出吗?不应这样说……乃至……

世尊说过寻与伺是语行——“入初禅者有寻与伺”,他有语之发出吗?是的。入水遍……火遍……风遍……青遍……黄遍……赤遍……白遍初禅者有寻与伺,他有语之发出吗?不应这样说……乃至……

不应说“入等至者有语之发出”吗?是的。世尊不是说过语是以寻为等起的——“入初禅者有寻与伺”吗?是的。若世尊说过语是以寻为等起的——“入初禅者有寻与伺”,那么,喂,就应当这样说:“入等至者有语之发出。”

世尊说过语是以寻为等起的——“入初禅者有寻与伺”,他有语之发出吗?是的。世尊说过语是以想为等起的——“入第二禅者有想,他有寻与伺”吗?不应这样说……乃至……

世尊说过语是以寻为等起的——“入初禅者有寻与伺”,他有语之发出吗?是的。世尊说过语是以想为等起的——入第三禅……乃至……第四禅……空无边处……识无边处……无所有处者有想,他有寻与伺吗?不应这样说……乃至……

332Na vattabbaṃ – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti? Āmantā. Nanu vitakkavicārā vacīsaṅkhārā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā’’ti? Āmantā. Hañci vitakkavicārā vacīsaṅkhārā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā,’’ tena vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti. Vitakkavicārā vacīsaṅkhārā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā’’ti [atthi vitakkavicārā (syā.) evamuparipi], atthi tassa vacībhedoti? Āmantā. Pathavīkasiṇaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā, atthi tassa vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Vitakkavicārā vacīsaṅkhārā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā’’ti, atthi tassa vacībhedoti? Āmantā. Āpokasiṇaṃ… tejokasiṇaṃ… vāyokasiṇaṃ… nīlakasiṇaṃ… pītakasiṇaṃ… lohitakasiṇaṃ… odātakasiṇaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā, atthi tassa vacībhedoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Na vattabbaṃ – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti? Āmantā. Nanu vitakkasamuṭṭhānā vācā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā’’ti? Āmantā. Hañci vitakkasamuṭṭhānā vācā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā,’’ tena vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti. Vitakkasamuṭṭhānā vācā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā’’ti, atthi tassa vacībhedoti? Āmantā. Saññāsamuṭṭhānā vācā vuttā bhagavatā – ‘‘dutiyaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi saññā, atthi tassa vitakkavicārā’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Vitakkasamuṭṭhānā vācā vuttā bhagavatā – ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa atthi vitakkavicārā’’ti, atthi tassa vacībhedoti? Āmantā. Saññāsamuṭṭhānā vācā vuttā bhagavatā – tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ… ākāsānañcāyatanaṃ… viññāṇañcāyatanaṃ… ākiñcaññāyatanaṃ samāpannassa atthi saññā, atthi tassa vitakkavicārāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
333已对照

三百三十三、入等至者有语之发出吗?是的。不是“入初禅者,语已灭”吗?确有[这]经吗?是的。若“入初禅者,语已灭”,确有[这]经,那么,喂,也就不应当这样说:“入等至者有语之发出。”

“入初禅者,语已灭”,确有[这]经,他有语之发出吗?是的。“入第二禅者,寻与伺已灭”,确有[这]经,他有寻与伺吗?不应这样说……乃至……

“入初禅者,语已灭”,确有[这]经,他有语之发出吗?是的。“入第三禅者,喜已灭;入第四禅者,入出息已灭;入空无边处者,色想已灭;入识无边处者,空无边处想已灭;入无所有处者,识无边处想已灭;入非想非非想处者,无所有处想已灭;入想受灭者,想与受已灭”,确有[这]经,他有想与受吗?不应这样说……乃至……

不应说“入等至者有语之发出”吗?是的。世尊不是说过声音是初禅之刺吗?是的。若世尊说过声音是初禅之刺,那么,喂,就应当这样说:“入等至者有语之发出。”

世尊说过声音是初禅之刺,入等至者有语之发出吗?是的。世尊说过寻与伺是第二禅之刺……世尊说过喜是第三禅之刺……世尊说过入出息是第四禅之刺……世尊说过色想是入空无边处者之刺……世尊说过空无边处想是入识无边处者之刺……世尊说过识无边处想是入无所有处者之刺……世尊说过无所有处想是入非想非非想处者之刺……世尊说过想与受是入想受灭者之刺,他有想与受吗?不应这样说……乃至……

不应说“入等至者有语之发出”吗?是的。世尊不是说过吗:“阿难,尸弃世尊、阿罗汉、正等正觉者有名叫阿毗浮的弟子,他站在梵天界,以声音令一万世界了知——

‘你们当奋起,当出离,当致力于佛陀的教法;

当摧破死[王]之军,如象[摧破]芦苇屋。

‘凡于此法与律中不放逸而住者,

舍离生死轮回,将作苦的边际。’”

确有[这]经吗?是的。那么,入等至者有语之发出。

333Samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Nanu ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa vācā niruddhā hotī’’ti [saṃ. ni. 4.259, 263]! Attheva suttantoti? Āmantā. Hañci ‘‘paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa vācā niruddhā hotī’’ti, attheva suttantoti, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti. ‘‘Paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa vācā niruddhā hotī’’ti [saṃ. ni. 4.259, 263], attheva suttantoti, atthi tassa vacībhedoti? Āmantā. ‘‘Dutiyaṃ jhānaṃ samāpannassa vitakkavicārā niruddhā hontī’’ti [saṃ. ni. 4.259, 263], attheva suttantoti, atthi tassa vitakkavicārāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. ‘‘Paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa vācā niruddhā hotī’’ti [saṃ. ni. 4.259, 263], attheva suttantoti, atthi tassa vacībhedoti? Āmantā. ‘‘Tatiyaṃ jhānaṃ samāpannassa pīti niruddhā hoti, catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa assāsapassāsā niruddhā honti, ākāsānañcāyatanaṃ samāpannassa rūpasaññā niruddhā hoti, viññāṇañcāyatanaṃ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā niruddhā hoti, ākiñcaññāyatanaṃ samāpannassa viññāṇañcāyatanasaññā niruddhā hoti, nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā niruddhā hoti, saññāvedayitanirodhaṃ samāpannassa saññā ca vedanā ca niruddhā hontī’’ti [saṃ. ni. 4.259, 263; a. ni. 9.31; dī. ni. 3.344], attheva suttantoti, atthi tassa saññā ca vedanā cāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Na vattabbaṃ – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti? Āmantā. Nanu paṭhamassa jhānassa saddo kaṇṭako [kṇṭako (syā.) a. ni. 10.72] vutto bhagavatāti [a. ni. 10.72 kaṇṭakasuttaṃ nissāya pucchati]? Āmantā. Hañci paṭhamassa jhānassa saddo kaṇṭako vutto bhagavatā, tena vata re vattabbe – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti. Paṭhamassa jhānassa saddo kaṇṭako vutto bhagavatāti, samāpannassa atthi vacībhedoti? Āmantā. Dutiyassa jhānassa vitakkavicārā kaṇṭako vutto bhagavatā… tatiyassa jhānassa pīti kaṇṭako vutto bhagavatā… catutthassa jhānassa assāsapassāsā kaṇṭako vutto bhagavatā [a. ni. 10.72] … ākāsānañcāyatanaṃ samāpannassa rūpasaññā kaṇṭako vutto bhagavatā… viññāṇañcāyatanaṃ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā kaṇṭako vutto bhagavatā… ākiñcaññāyatanaṃ samāpannassa viññāṇañcāyatanasaññā kaṇṭako vutto bhagavatā… nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā kaṇṭako vutto bhagavatā… saññāvedayitanirodhaṃ samāpannassa saññā ca vedanā ca kaṇṭako vutto bhagavatā [a. ni. 10.72], atthi tassa saññā ca vedanā cāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Na vattabbaṃ – ‘‘samāpannassa atthi vacībhedo’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘sikhissa, ānanda, bhagavato arahato sammāsambuddhassa abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito dasasahassilokadhātuṃ sarena viññāpesi – ‘Ārabbhatha nikkamatha, yuñjatha buddhasāsane; Dhunātha maccuno senaṃ, naḷāgāraṃva kuñjaro. ‘Yo imasmiṃ dhammavinaye, appamatto vihassati [vihessati (sī. syā. kaṃ.) viharissati (ka.)]; Pahāya jātisaṃsāraṃ, dukkhassantaṃ karissatī’’’ti [a. ni. 1 tikanipāte; saṃ. ni. 1.285]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi samāpannassa atthi vacībhedoti.
334已对照

语之发出论终。

二、第二品

(十五)六、引入苦智论

三百三十四、引入苦智是道支、道所摄吗?是的。凡任何说“苦”之语者,他们全都修习道吗?不应这样说。

凡任何说“苦”之语者,他们全都修习道吗?是的。愚痴凡夫说“苦”之语,愚痴凡夫修习道吗?不应这样说。杀母者……杀父者……杀阿罗汉者……使[如来]出血者……破僧者说“苦”之语,破僧者修习道吗?不应这样说……乃至……

334Dukkhāhāro maggaṅgaṃ maggapariyāpannanti? Āmantā. Ye keci dukkhanti vācaṃ bhāsanti, sabbe te maggaṃ bhāventīti? Na hevaṃ vattabbe. Ye keci dukkhanti vācaṃ bhāsanti, sabbe te maggaṃ bhāventīti? Āmantā. Bālaputhujjanā dukkhanti vācaṃ bhāsanti, bālaputhujjanā maggaṃ bhāventīti? Na hevaṃ vattabbe. Mātughātako… pitughātako… arahantaghātako… ruhiruppādako [lohituppādako (sī. ka.) aññaṭṭhānesu pana ruhiruppādakotveva dissati] … saṅghabhedako dukkhanti vācaṃ bhāsati, saṅghabhedako maggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
335已对照

引入苦智论终。

二、第二品

(十六)七、心之住立论

三百三十五、一心住立一日吗?是的。半日是生刹那,半日是灭去刹那吗?不应这样说。

一心住立两日吗?是的。一日是生刹那,一日是灭去刹那吗?不应这样说。

一心住立四日……住立八日……住立十日……住立二十日……住立一个月……住立两个月……住立四个月……住立八个月……住立十个月……住立一年……住立两年……住立四年……住立八年……住立十年……住立二十年……住立三十年……住立四十年……住立五十年……住立一百年……住立两百年……住立四百年……住立五百年……住立一千年……住立两千年……住立四千年……住立八千年……住立一万六千年……住立一劫……住立两劫……住立四劫……住立八劫……住立十六劫……住立三十二劫……住立六十四劫……住立五百劫……住立一千劫……住立两千劫……住立四千劫……住立八千劫……住立一万六千劫……住立两万劫……住立四万劫……住立六万劫……住立八万四千劫吗?是的。四万二千劫是生刹那,四万二千劫是灭去刹那吗?不应这样说。

一心住立一日吗?是的。有其他诸法在一日之中多[次]生起而灭吗?是的。那些法比心更轻速变易吗?不应这样说。

那些法比心更轻速变易吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,我不见有其他任何一法像心这样轻速变易。诸比丘,要[说]心是多么轻速变易,连譬喻也不容易[作]。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“那些法比心更轻速变易。”

那些法比心更轻速变易吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,譬如猕猴在林野、大林中游行,抓住树枝;放开它,又抓住另一[枝];放开它,又抓住另一[枝]。同样地,诸比丘,这被称为‘心’、被称为‘意’、被称为‘识’的,它在夜里与白天,正是另一个生起,另一个灭去。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“那些法比心更轻速变易。”

335Ekaṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Upaḍḍhadivaso uppādakkhaṇo, upaḍḍhadivaso vayakkhaṇoti? Na hevaṃ vattabbe. Ekaṃ cittaṃ dve divase tiṭṭhatīti? Āmantā. Divaso uppādakkhaṇo, divaso vayakkhaṇoti? Na hevaṃ vattabbe. Ekaṃ cittaṃ cattāro divase tiṭṭhati… aṭṭha divase tiṭṭhati… dasa divase tiṭṭhati… vīsati divase tiṭṭhati… māsaṃ tiṭṭhati… dve māse tiṭṭhati… cattāro māse tiṭṭhati… aṭṭha māse tiṭṭhati… dasa māse tiṭṭhati… saṃvaccharaṃ tiṭṭhati… dve vassāni tiṭṭhati… cattāri vassāni tiṭṭhati… aṭṭha vassāni tiṭṭhati… dasa vassāni tiṭṭhati… vīsati vassāni tiṭṭhati… tiṃsa vassāni tiṭṭhati… cattārīsa vassāni tiṭṭhati… paññāsa vassāni tiṭṭhati… vassasataṃ tiṭṭhati… dve vassasatāni tiṭṭhati… cattāri vassasatāni tiṭṭhati… pañca vassasatāni tiṭṭhati… vassasahassaṃ tiṭṭhati… dve vassasahassāni tiṭṭhati… cattāri vassasahassāni tiṭṭhati… aṭṭha vassasahassāni tiṭṭhati… soḷasa vassasahassāni tiṭṭhati… kappaṃ tiṭṭhati… dve kappe tiṭṭhati… cattāro kappe tiṭṭhati… aṭṭha kappe tiṭṭhati… soḷasa kappe tiṭṭhati… bāttiṃsa kappe tiṭṭhati… catusaṭṭhi kappe tiṭṭhati… pañca kappasatāni tiṭṭhati… kappasahassāni tiṭṭhati… dve kappasahassāni tiṭṭhati… cattāri kappasahassāni tiṭṭhati… aṭṭha kappasahassāni tiṭṭhati… soḷasa kappasahassāni tiṭṭhati… vīsati kappasahassāni tiṭṭhati… cattārīsa kappasahassāni tiṭṭhati… saṭṭhi kappasahassāni tiṭṭhati… caturāsīti kappasahassāni tiṭṭhatīti? Āmantā. Dvecattārīsa kappasahassāni uppādakkhaṇo, dvecattārīsa kappasahassāni vayakkhaṇoti? Na hevaṃ vattabbe. Ekaṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Atthaññe dhammā ekāhaṃ bahumpi uppajjitvā nirujjhantīti? Āmantā. Te dhammā cittena lahuparivattāti? Na hevaṃ vattabbe. Te dhammā cittena lahuparivattāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi evaṃ lahuparivattaṃ yathayidaṃ cittaṃ. Yāvañcidaṃ, bhikkhave, upamāpi na sukarā yāva lahuparivattaṃ citta’’nti [a. ni. 1.48]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘te dhammā cittena lahuparivattā’’ti. Te dhammā cittena lahuparivattāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, makkaṭo araññe pavane caramāno sākhaṃ gaṇhati, taṃ muñcitvā aññaṃ gaṇhati, taṃ muñcitvā aññaṃ gaṇhati; evameva kho, bhikkhave, yamidaṃ [yadidaṃ (bahūsu)] vuccati cittaṃ itipi mano itipi viññāṇaṃ itipi taṃ rattiyā ca divasassa ca aññadeva uppajjati aññaṃ nirujjhatī’’ti [saṃ. ni. 2.61]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘te dhammā cittena lahuparivattā’’ti.
336已对照

三百三十六、一心住立一日吗?是的。眼识住立一日吗?不应这样说。耳识……乃至……鼻识……舌识……身识……不善心……与贪俱行的……与瞋俱行的……与痴俱行的……与慢俱行的……与见俱行的……与疑俱行的……与昏沉俱行的……与掉举俱行的……与无惭俱行的……与无愧俱行的心住立一日吗?不应这样说……乃至……

一心住立一日吗?是的。以哪一心以眼见色,就以那同一心以耳闻声……乃至……以鼻嗅香……以舌尝味……以身触所触……以意识知法……乃至……以哪一心以意识知法,就以那同一心以眼见色……乃至……以耳闻声……以鼻嗅香……以舌尝味……乃至……以身触所触吗?不应这样说……乃至……

一心住立一日吗?是的。以哪一心前进,就以那同一心后退;以哪一心后退,就以那同一心前进;以哪一心前视,就以那同一心旁视;以哪一心旁视,就以那同一心前视;以哪一心屈,就以那同一心伸;以哪一心伸,就以那同一心屈吗?不应这样说……乃至……

336Ekaṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Cakkhuviññāṇaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe. Sotaviññāṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ… jivhāviññāṇaṃ… kāyaviññāṇaṃ… akusalaṃ cittaṃ… rāgasahagataṃ… dosasahagataṃ… mohasahagataṃ… mānasahagataṃ… diṭṭhisahagataṃ… vicikicchāsahagataṃ… thinasahagataṃ… uddhaccasahagataṃ… ahirikasahagataṃ… anottappasahagataṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Ekaṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Yeneva cittena cakkhunā rūpaṃ passati, teneva cittena sotena saddaṃ suṇāti…pe… ghānena gandhaṃ ghāyati… jivhāya rasaṃ sāyati… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusati… manasā dhammaṃ vijānāti…pe… yeneva cittena manasā dhammaṃ vijānāti, teneva cittena cakkhunā rūpaṃ passati…pe… sotena saddaṃ suṇāti… ghānena gandhaṃ ghāyati… jivhāya rasaṃ sāyati…pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Ekaṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Yeneva cittena abhikkamati, teneva cittena paṭikkamati; yeneva cittena paṭikkamati, teneva cittena abhikkamati; yeneva cittena āloketi, teneva cittena viloketi; yeneva cittena viloketi, teneva cittena āloketi; yeneva cittena samiñjeti, teneva cittena pasāreti; yeneva cittena pasāreti, teneva cittena samiñjetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
337已对照

三百三十七、已趣空无边处的诸天之一心住立尽其寿量吗?是的。人之一心住立尽其寿量吗?不应这样说。

已趣空无边处的诸天之一心住立尽其寿量吗?是的。四大王天诸天……乃至……三十三天诸天……夜摩天诸天……兜率天诸天……化乐天诸天……他化自在天诸天……梵众天诸天……梵辅天诸天……大梵天诸天……少光天诸天……无量光天诸天……光音天诸天……少净天诸天……无量净天诸天……遍净天诸天……广果天诸天……无烦天诸天……无热天诸天……善现天诸天……善见天诸天……色究竟天诸天之一心住立尽其寿量吗?不应这样说。

已趣空无边处的诸天的寿量是两万劫,已趣空无边处的诸天之一心住立两万劫吗?是的。人的寿量是一百年,人之一心住立一百年吗?不应这样说。

已趣空无边处的诸天的寿量是两万劫,已趣空无边处的诸天之一心住立两万劫吗?是的。四大王天诸天的寿量是五百年,四大王天诸天之一心住立五百年……住立一千年……住立两千年……住立四千年……住立八千年……住立一万六千年……住立劫的三分之一……住立半劫……住立一劫……住立两劫……住立四劫……住立八劫……住立十六劫……住立三十二劫……住立六十四劫……住立五百劫……住立一千劫……住立两千劫……住立四千劫……住立八千劫……色究竟天诸天的寿量是一万六千劫,色究竟天诸天之一心住立一万六千劫吗?不应这样说。

已趣空无边处的诸天之心须臾须臾而生起,须臾须臾而灭吗?是的。已趣空无边处的诸天须臾须臾而死没,须臾须臾而投生吗?不应这样说。

已趣空无边处的诸天之一心住立尽其寿量吗?是的。已趣空无边处的诸天以哪一心投生,就以那同一心死没吗?不应这样说……乃至……

337Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ yāvatāyukaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Manussānaṃ ekaṃ cittaṃ yāvatāyukaṃ tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe. Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ yāvatāyukaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Cātumahārājikānaṃ devānaṃ…pe… tāvatiṃsānaṃ devānaṃ… yāmānaṃ devānaṃ… tusitānaṃ devānaṃ… nimmānaratīnaṃ devānaṃ… paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ… brahmapārisajjānaṃ devānaṃ… brahmapurohitānaṃ devānaṃ… mahābrahmānaṃ devānaṃ… parittābhānaṃ devānaṃ… appamāṇābhānaṃ devānaṃ… ābhassarānaṃ devānaṃ… parittasubhānaṃ devānaṃ… appamāṇasubhānaṃ devānaṃ… subhakiṇhānaṃ devānaṃ … vehapphalānaṃ devānaṃ… avihānaṃ devānaṃ… atappānaṃ devānaṃ… sudassānaṃ devānaṃ… sudassīnaṃ devānaṃ… akaniṭṭhānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ yāvatāyukaṃ tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe. Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ vīsati kappasahassāni āyuppamāṇaṃ, ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ vīsati kappasahassāni tiṭṭhatīti? Āmantā. Manussānaṃ vassasataṃ āyuppamāṇaṃ, manussānaṃ ekaṃ cittaṃ vassasataṃ tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe. Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ vīsati kappasahassāni āyuppamāṇaṃ, ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ vīsati kappasahassāni tiṭṭhatīti? Āmantā. Cātumahārājikānaṃ devānaṃ pañca vassasatāni āyuppamāṇaṃ, cātumahārājikānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ pañca vassasatāni tiṭṭhati… vassasahassaṃ tiṭṭhati… dve vassasahassāni tiṭṭhati… cattāri vassasahassāni tiṭṭhati… aṭṭha vassasahassāni tiṭṭhati… soḷasa vassasahassāni tiṭṭhati… kappassa tatiyabhāgaṃ tiṭṭhati… upaḍḍhakappaṃ tiṭṭhati… ekaṃ kappaṃ tiṭṭhati… dve kappe tiṭṭhati… cattāro kappe tiṭṭhati… aṭṭha kappe tiṭṭhati… soḷasa kappe tiṭṭhati… bāttiṃsa kappe tiṭṭhati… catusaṭṭhi kappe tiṭṭhati… pañca kappasatāni tiṭṭhati… kappasahassaṃ tiṭṭhati… dve kappasahassāni tiṭṭhati… cattāri kappasahassāni tiṭṭhati… aṭṭha kappasahassāni tiṭṭhati… akaniṭṭhānaṃ devānaṃ soḷasa kappasahassāni āyuppamāṇaṃ, akaniṭṭhānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ soḷasa kappasahassāni tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe. Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ cittaṃ muhuttaṃ muhuttaṃ uppajjati muhuttaṃ muhuttaṃ nirujjhatīti? Āmantā. Ākāsānañcāyatanūpagā devā muhuttaṃ muhuttaṃ cavanti muhuttaṃ muhuttaṃ uppajjantīti? Na hevaṃ vattabbe. Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ yāvatāyukaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Ākāsānañcāyatanūpagā devā yeneva cittena uppajjanti, teneva cittena cavantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
338已对照

心之住立论终。

二、第二品

(十七)八、热灰论

三百三十八、一切行不作分限地都是热灰吗?是的。不是有乐受、身的乐、心的乐、天上的乐、人间的乐、利养之乐、恭敬之乐、乘之乐、卧之乐、统治权之乐、主权之乐、在家乐、沙门性之乐、有漏乐、无漏乐、有依乐、无依乐、有食的乐、无食的乐、有喜的乐、无喜的乐、禅乐、解脱乐、欲乐、出离乐、远离之乐、寂止之乐、正觉之乐吗?是的。若有乐受……乃至……正觉之乐,那么,喂,也就不应当这样说:“一切行不作分限地都是热灰。”

一切行不作分限地都是热灰吗?是的。一切行都是苦受、身的苦、心的苦、愁、悲、苦、忧、恼吗?不应这样说。

不应说“一切行不作分限地都是热灰”吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,一切都是燃烧着的。诸比丘,什么是燃烧着的一切?诸比丘,眼是燃烧着的,色是燃烧着的,眼识是燃烧着的,眼触是燃烧着的。凡是以眼触为缘而生起的感受——或乐、或苦、或不苦不乐——那也是燃烧着的。被什么所燃烧?我说:‘被贪火、瞋火、痴火所燃烧,被生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼所燃烧。’耳是燃烧着的,声是燃烧着的……乃至……鼻是燃烧着的,香是燃烧着的……乃至……舌是燃烧着的,味是燃烧着的……乃至……身是燃烧着的,所触是燃烧着的……乃至……意是燃烧着的,法是燃烧着的,意识是燃烧着的,意触是燃烧着的。凡是以意触为缘而生起的感受——或乐、或苦、或不苦不乐——那也是燃烧着的。被什么所燃烧?我说:‘被贪火、瞋火、痴火所燃烧,被生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼所燃烧。’”确有[这]经吗?是的。那么,就应说:“一切行不作分限地都是热灰。”

一切行不作分限地都是热灰吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,有这五欲功德。是哪五[种]呢?眼所识的诸色,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的;耳所识的诸声……乃至……鼻所识的诸香……舌所识的诸味……身所识的诸触,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。诸比丘,这就是五欲功德。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“一切行不作分限地都是热灰。”

不应说“一切行不作分限地都是热灰”吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,这是你们的利得;诸比丘,你们善得了;你们已获得了住梵行的刹那。诸比丘,我已见到名为‘六触处所属’的诸地狱。在那里,凡以眼所见的任何色,他所见的只是不可喜的,不是可喜的;只是不可乐的,不是可乐的;只是不可意的,不是可意的。凡以耳所闻的任何声……乃至……凡以鼻所嗅的任何香……凡以舌所尝的任何味……凡以身所触的任何所触……凡以意所识知的任何法,他所识知的只是不可喜的,不是可喜的;只是不可乐的,不是可乐的;只是不可意的,不是可意的。”确有[这]经吗?是的。那么,就应说:“一切行不作分限地都是热灰。”

一切行不作分限地都是热灰吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,这是你们的利得;诸比丘,你们善得了;你们已获得了住梵行的刹那。诸比丘,我已见到名为‘六触处所属’的诸天界。在那里,凡以眼所见的任何色,他所见的只是可喜的,不是不可喜的;只是可乐的,不是不可乐的;只是可意的,不是不可意的。凡以耳所闻的任何声……乃至……凡以鼻所嗅的任何香……凡以舌所尝的任何味……凡以身所触的任何所触……凡以意所识知的任何法,他所识知的只是可喜的,不是不可喜的;只是可乐的,不是不可乐的;只是可意的,不是不可意的。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“一切行不作分限地都是热灰。”

不应说“一切行不作分限地都是热灰”吗?是的。世尊不是说过“凡无常的即是苦”“一切行是无常的”吗?是的。若世尊说过“凡无常的即是苦”“一切行是无常的”,那么,喂,就应当这样说:“一切行不作分限地都是热灰。”

一切行不作分限地都是热灰吗?是的。布施是有不可喜之果的、有不可乐之果的、有不可意之果的、有须调味之果的、导致苦的、有苦异熟的吗?不应这样说。

戒……乃至……布萨……乃至……修习……乃至……梵行是有不可喜之果的、有不可乐之果的、有不可意之果的、有须调味之果的、导致苦的、有苦异熟的吗?不应这样说。

不是布施是有可喜之果的、有可乐之果的、有可意之果的、有无须调味之果的、导致乐的、有乐异熟的吗?是的。若布施是有可喜之果的、有可乐之果的、有可意之果的、有无须调味之果的、导致乐的、有乐异熟的,那么,喂,也就不应当这样说:“一切行不作分限地都是热灰。”

不是戒……布萨……修习……梵行是有可喜之果的、有可乐之果的、有可意之果的、有无须调味之果的、导致乐的、有乐异熟的吗?是的。若梵行是有可喜之果的、有可乐之果的、有可意之果的、有无须调味之果的、导致乐的、有乐异熟的,那么,喂,也就不应当这样说:“一切行不作分限地都是热灰。”

一切行不作分限地都是热灰吗?是的。世尊不是说过吗——

“对知足、已闻法、能见[法]者,远离是乐;

世间中无恼害是乐,[即]对众生的自制。

“世间中离贪是乐,[即]诸欲的超越;

凡对我慢的调伏,这确实是最上的乐。

“那是以乐而获得的乐,那正是毕竟之乐;

三明已证得,这确实是最上的乐。”

确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“一切行不作分限地都是热灰。”

338Sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷāti? Āmantā. Nanu atthi sukhā vedanā, kāyikaṃ sukhaṃ, cetasikaṃ sukhaṃ, dibbaṃ sukhaṃ, mānusakaṃ sukhaṃ, lābhasukhaṃ, sakkārasukhaṃ, yānasukhaṃ, sayanasukhaṃ, issariyasukhaṃ, ādhipaccasukhaṃ, gihisukhaṃ, sāmaññasukhaṃ, sāsavaṃ sukhaṃ, anāsavaṃ sukhaṃ, upadhisukhaṃ, nirūpadhisukhaṃ, sāmisaṃ sukhaṃ, nirāmisaṃ sukhaṃ, sappītikaṃ sukhaṃ, nippītikaṃ sukhaṃ, jhānasukhaṃ, vimuttisukhaṃ, kāmasukhaṃ, nekkhammasukhaṃ, vivekasukhaṃ, upasamasukhaṃ, sambodhasukhanti? Āmantā. Hañci atthi sukhā vedanā…pe… sambodhasukhaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti. Sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷāti? Āmantā. Sabbe saṅkhārā dukkhā vedanā kāyikaṃ dukkhaṃ cetasikaṃ dukkhaṃ sokaparidevadukkhadomanassaupāyāsāti? Na hevaṃ vattabbe. Na vattabbaṃ – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘sabbaṃ, bhikkhave, ādittaṃ! Kiñca, bhikkhave, sabbaṃ ādittaṃ? Cakkhuṃ, bhikkhave, ādittaṃ, rūpā ādittā, cakkhuviññāṇaṃ ādittaṃ, cakkhusamphasso āditto; yamidaṃ [yampidaṃ (saṃ. ni. 4.28)] cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā, tampi ādittaṃ. Kena ādittaṃ? ‘Rāgagginā dosagginā mohagginā ādittaṃ, jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi āditta’nti vadāmi. Sotaṃ ādittaṃ, saddā ādittā…pe… ghānaṃ ādittaṃ, gandhā ādittā…pe… jivhā ādittā, rasā ādittā…pe… kāyo āditto, phoṭṭhabbā ādittā…pe… mano āditto, dhammā ādittā, manoviññāṇaṃ ādittaṃ, manosamphasso āditto; yamidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā, tampi ādittaṃ. Kena ādittaṃ? ‘Rāgagginā dosagginā mohagginā ādittaṃ, jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi āditta’nti vadāmī’’ti [mahāva. 54; saṃ. ni. 4.28]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi vattabbaṃ [tena hi (sī. syā.), tena hi na vattabbaṃ (ka.)] – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti. Sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā! Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā… jivhāviññeyyā rasā… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā’’ti [ma. ni. 1.166; saṃ. ni. 4.268]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti. Na vattabbaṃ – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘lābhā vo, bhikkhave, suladdhaṃ vo, bhikkhave, khaṇo vo paṭiladdho [paṭividdho (bahūsu)] brahmacariyavāsāya! Diṭṭhā mayā, bhikkhave, cha phassāyatanikā nāma nirayā. Tattha yaṃ kiñci cakkhunā rūpaṃ passati, aniṭṭharūpaññeva passati no iṭṭharūpaṃ, akantarūpaññeva passati no kantarūpaṃ, amanāparūpaññeva passati no manāparūpaṃ. Yaṃ kiñci sotena saddaṃ suṇāti…pe… ghānena gandhaṃ ghāyati… jivhāya rasaṃ sāyati… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusati… manasā dhammaṃ vijānāti, aniṭṭharūpaññeva vijānāti no iṭṭharūpaṃ, akantarūpaññeva vijānāti no kantarūpaṃ, amanāparūpaññeva vijānāti no manāparūpa’’nti [saṃ. ni. 4.135]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi vattabbaṃ [tena hi na vattabbaṃ (syā. ka.)] – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti. Sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘lābhā vo, bhikkhave, suladdhaṃ vo, bhikkhave, khaṇo vo paṭiladdho brahmacariyavāsāya! Diṭṭhā mayā, bhikkhave, cha phassāyatanikā nāma saggā. Tattha yaṃ kiñci cakkhunā rūpaṃ passati, iṭṭharūpaññeva passati no aniṭṭharūpaṃ, kantarūpaññeva passati no akantarūpaṃ, manāparūpaññeva passati no amanāparūpaṃ. Yaṃ kiñci sotena saddaṃ suṇāti…pe… ghānena gandhaṃ ghāyati… jivhāya rasaṃ sāyati… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusati… manasā dhammaṃ vijānāti, iṭṭharūpaññeva vijānāti no aniṭṭharūpaṃ, kantarūpaññeva vijānāti no akantarūpaṃ, manāparūpaññeva vijānāti no amanāparūpa’’nti [saṃ. ni. 4.135]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti. Na vattabbaṃ – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti? Āmantā. Nanu ‘‘yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ [saṃ. ni. 3.15],’’ vuttaṃ bhagavatā, ‘‘sabbe saṅkhārā aniccā’’ti [dha. pa. 277; ma. ni. 1.356]? Āmantā. Hañci ‘‘yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ,’’ vuttaṃ bhagavatā, ‘‘sabbe saṅkhārā aniccā,’’ tena vata re vattabbe – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti. Sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷāti? Āmantā. Dānaṃ aniṭṭhaphalaṃ akantaphalaṃ amanuññaphalaṃ secanakaphalaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipākanti? Na hevaṃ vattabbe. Sīlaṃ…pe… uposatho…pe… bhāvanā…pe… brahmacariyaṃ aniṭṭhaphalaṃ akantaphalaṃ amanuññaphalaṃ secanakaphalaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipākanti? Na hevaṃ vattabbe. Nanu dānaṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākanti? Āmantā. Hañci dānaṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti. Nanu sīlaṃ… uposatho… bhāvanā… brahmacariyaṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākanti? Āmantā. Hañci brahmacariyaṃ iṭṭhaphalaṃ kantaphalaṃ manuññaphalaṃ asecanakaphalaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākanti, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti. Sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Sukho viveko tuṭṭhassa, sutadhammassa passato; Abyāpajjaṃ sukhaṃ loke, pāṇabhūtesu saṃyamo. ‘‘Sukhā virāgatā loke, kāmānaṃ samatikkamo; Asmimānassa yo vinayo, etaṃ ve paramaṃ sukhaṃ [mahāva. 5; udā. 11 udāne ca]. ‘‘Taṃ sukhena sukhaṃ pattaṃ, accantasukhameva taṃ; Tisso vijjā anuppattā, etaṃ ve paramaṃ sukha’’nti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘sabbe saṅkhārā anodhiṃ katvā kukkuḷā’’ti.
339已对照

热灰论终。

二、第二品

(十八)九、次第现观论

三百三十九、有次第现观吗?是的。次第地修习须陀洹道吗?不应这样说。次第地修习须陀洹道吗?是的。次第地作证须陀洹果吗?不应这样说。

有次第现观吗?是的。次第地修习斯陀含道吗?不应这样说。次第地修习斯陀含道吗?是的。次第地作证斯陀含果吗?不应这样说。

有次第现观吗?是的。次第地修习阿那含道吗?不应这样说。次第地修习阿那含道吗?是的。次第地作证阿那含果吗?不应这样说。

有次第现观吗?是的。次第地修习阿罗汉道吗?不应这样说。次第地修习阿罗汉道吗?是的。次第地作证阿罗汉果吗?不应这样说。

339Anupubbābhisamayoti? Āmantā. Anupubbena sotāpattimaggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe. Anupubbena sotāpattimaggaṃ bhāvetīti? Āmantā. Anupubbena sotāpattiphalaṃ sacchikarotīti? Na hevaṃ vattabbe. Anupubbābhisamayoti? Āmantā. Anupubbena sakadāgāmimaggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe. Anupubbena sakadāgāmimaggaṃ bhāvetīti? Āmantā. Anupubbena sakadāgāmiphalaṃ sacchikarotīti? Na hevaṃ vattabbe. Anupubbābhisamayoti? Āmantā. Anupubbena anāgāmimaggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe. Anupubbena anāgāmimaggaṃ bhāvetīti? Āmantā. Anupubbena anāgāmiphalaṃ sacchikarotīti? Na hevaṃ vattabbe. Anupubbābhisamayoti? Āmantā. Anupubbena arahattamaggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe. Anupubbena arahattamaggaṃ bhāvetīti? Āmantā. Anupubbena arahattaphalaṃ sacchikarotīti? Na hevaṃ vattabbe.
340已对照

三百四十、为作证须陀洹果而行道的人,以苦之见舍弃什么?舍弃有身见、疑、戒禁取以及与它们同处的诸烦恼的四分之一。四分之一是须陀洹,四分之一不是须陀洹;四分之一已达到、已获得、已证得、已作证须陀洹果,具足而住,以身触证而住,四分之一不以身触证而住;四分之一是极七有者、家家者、一种子者,于佛具足不坏净信,于法……乃至……于僧……乃至……具足圣者所爱乐的诸戒,四分之一不具足圣者所爱乐的诸戒吗?不应这样说。

以集之见……乃至……以灭之见……乃至……以道之见舍弃什么?舍弃有身见、疑、戒禁取以及与它们同处的诸烦恼的四分之一。四分之一是须陀洹,四分之一不是须陀洹;四分之一已达到、已获得、已证得、已作证须陀洹果,具足而住,以身触证而住,四分之一不以身触证而住;四分之一是极七有者、家家者、一种子者,于佛具足不坏净信,于法……乃至……于僧……乃至……具足圣者所爱乐的诸戒,四分之一不具足圣者所爱乐的诸戒吗?不应这样说……乃至……

340Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dukkhadassanena kiṃ jahatīti? Sakkāyadiṭṭhiṃ, vicikicchaṃ, sīlabbataparāmāsaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ sotāpanno, catubhāgaṃ na sotāpanno, catubhāgaṃ sotāpattiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ sattakkhattuparamo kolaṅkolo ekabījī buddhe aveccappasādena samannāgato, dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato catubhāgaṃ na ariyakantehi sīlehi samannāgatoti? Na hevaṃ vattabbe. Samudayadassanena…pe… nirodhadassanena…pe… maggadassanena kiṃ jahatīti? Sakkāyadiṭṭhiṃ, vicikicchaṃ, sīlabbataparāmāsaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ sotāpanno, catubhāgaṃ na sotāpanno, catubhāgaṃ sotāpattiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ sattakkhattuparamo kolaṅkolo ekabījī buddhe aveccappasādena samannāgato, dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato, catubhāgaṃ na ariyakantehi sīlehi samannāgatoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
341已对照

三百四十一、为作证斯陀含果而行道的人,以苦之见舍弃什么?舍弃粗的欲贪、粗的瞋恚以及与它们同处的诸烦恼的四分之一。四分之一是斯陀含,四分之一不是斯陀含;四分之一已达到、已获得、已证得、已作证斯陀含果,具足而住,以身触证而住,四分之一不以身触证而住吗?不应这样说……乃至……以集之见……乃至……以灭之见……乃至……以道之见舍弃什么?舍弃粗的欲贪、粗的瞋恚以及与它们同处的诸烦恼的四分之一。四分之一是斯陀含,四分之一不是斯陀含;四分之一已达到、已获得、已证得、已作证斯陀含果,具足而住,以身触证而住,四分之一不以身触证而住吗?不应这样说……乃至……

341Sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dukkhadassanena kiṃ jahatīti? Oḷārikaṃ kāmarāgaṃ, oḷārikaṃ byāpādaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ sakadāgāmī, catubhāgaṃ na sakadāgāmī, catubhāgaṃ sakadāgāmiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… samudayadassanena…pe… nirodhadassanena…pe… maggadassanena kiṃ jahatīti? Oḷārikaṃ kāmarāgaṃ, oḷārikaṃ byāpādaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ sakadāgāmī, catubhāgaṃ na sakadāgāmī, catubhāgaṃ sakadāgāmiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
342已对照

三百四十二、为作证阿那含果而行道的人,以苦之见舍弃什么?舍弃微细的欲贪、微细的瞋恚以及与它们同处的诸烦恼的四分之一。四分之一是阿那含,四分之一不是阿那含;四分之一已达到、已获得、已证得、已作证阿那含果,具足而住,以身触证而住,四分之一不以身触证而住;四分之一是中般涅槃者……乃至……生般涅槃者……无行般涅槃者……有行般涅槃者……上流至色究竟者,四分之一不是上流者、不是至色究竟者吗?不应这样说……乃至……

以集之见……乃至……以灭之见……乃至……以道之见舍弃什么?舍弃微细的欲贪、微细的瞋恚以及与它们同处的诸烦恼的四分之一。四分之一是阿那含,四分之一不是阿那含;四分之一已达到、已获得、已证得、已作证阿那含果,具足而住,以身触证而住,四分之一不以身触证而住;四分之一是中般涅槃者……乃至……生般涅槃者……无行般涅槃者……有行般涅槃者……上流至色究竟者,四分之一不是上流至色究竟者吗?不应这样说……乃至……

342Anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dukkhadassanena kiṃ jahatīti? Aṇusahagataṃ kāmarāgaṃ, aṇusahagataṃ byāpādaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ anāgāmī, catubhāgaṃ na anāgāmī, catubhāgaṃ anāgāmiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ antarāparinibbāyī…pe… upahaccaparinibbāyī… asaṅkhāraparinibbāyī… sasaṅkhāraparinibbāyī… uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī, catubhāgaṃ na uddhaṃsoto na akaniṭṭhagāmīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Samudayadassanena…pe… nirodhadassanena…pe… maggadassanena kiṃ jahatīti? Aṇusahagataṃ kāmarāgaṃ, aṇusahagataṃ byāpādaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ anāgāmī, catubhāgaṃ na anāgāmī, catubhāgaṃ anāgāmiphalappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ antarāparinibbāyī…pe… upahaccaparinibbāyī… asaṅkhāraparinibbāyī… sasaṅkhāraparinibbāyī… uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī, catubhāgaṃ na uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
343已对照

三百四十三、为作证阿罗汉果而行道的人,以苦之见舍弃什么?舍弃色贪、无色贪、慢、掉举、无明以及与它们同处的诸烦恼的四分之一。四分之一是阿罗汉,四分之一不是阿罗汉;四分之一已达到、已获得、已证得、已作证阿罗汉果,具足而住,以身触证而住,四分之一不以身触证而住;四分之一是已离贪……乃至……已离瞋……已离痴……乃至……所作已办、重担已卸、己利已达、有结已尽、以正智解脱、已举起横闩者、已填平壕者、已拔出界柱者、无门闩者、圣者、已落幢者、已舍担者、已离系者、已善得胜利者,他的苦已遍知,集已断,灭已作证,道已修习,应证知的已证知,应遍知的已遍知,应舍断的已断,应修习的已修习……乃至……应作证的已作证,四分之一应作证的未作证吗?不应这样说……乃至……

以集之见……以灭之见……以道之见舍弃什么?舍弃色贪、无色贪、慢、掉举、无明以及与它们同处的诸烦恼的四分之一。四分之一是阿罗汉,四分之一不是阿罗汉;四分之一已达到、已获得、已证得、已作证阿罗汉果,具足而住,以身触证而住,四分之一不以身触证而住;四分之一是已离贪……已离瞋……已离痴……所作已办、重担已卸、己利已达、有结已尽、以正智解脱、已举起横闩者、已填平壕者、已拔出界柱者、无门闩者、圣者、已落幢者、已舍担者、已离系者、已善得胜利者,他的苦已遍知,集已断,灭已作证,道已修习,应证知的已证知,应遍知的已遍知,应舍断的已断,应修习的已修习……乃至……应作证的已作证,四分之一应作证的未作证吗?不应这样说……乃至……

343Arahattasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dukkhadassanena kiṃ jahatīti? Rūparāgaṃ, arūparāgaṃ, mānaṃ, uddhaccaṃ, avijjaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ arahā, catubhāgaṃ na arahā, catubhāgaṃ arahattappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ vītarāgo…pe… vītadoso… vītamoho…pe… katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto ukkhittapaligho saṅkiṇṇaparikho abbūḷhesiko niraggaḷo ariyo pannaddhajo pannabhāro visaññutto suvijitavijayo, dukkhaṃ tassa pariññātaṃ, samudayo pahīno, nirodho sacchikato, maggo bhāvito, abhiññeyyaṃ abhiññātaṃ, pariññeyyaṃ pariññātaṃ, pahātabbaṃ pahīnaṃ, bhāvetabbaṃ bhāvitaṃ…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, catubhāgaṃ sacchikātabbaṃ na sacchikatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Samudayadassanena … nirodhadassanena… maggadassanena kiṃ jahatīti? Rūparāgaṃ, arūparāgaṃ, mānaṃ, uddhaccaṃ, avijjaṃ, tadekaṭṭhe ca kilese catubhāgaṃ jahatīti. Catubhāgaṃ arahā, catubhāgaṃ na arahā, catubhāgaṃ arahattappatto paṭiladdho adhigato sacchikato upasampajja viharati, kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ na kāyena phusitvā viharati, catubhāgaṃ vītarāgo… vītadoso… vītamoho… katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto ukkhittapaligho saṅkiṇṇaparikho abbūḷhesiko niraggaḷo ariyo pannaddhajo pannabhāro visaññutto suvijitavijayo, dukkhaṃ tassa pariññātaṃ, samudayo pahīno, nirodho sacchikato, maggo bhāvito, abhiññeyyaṃ abhiññātaṃ, pariññeyyaṃ pariññātaṃ, pahātabbaṃ pahīnaṃ, bhāvetabbaṃ bhāvitaṃ…pe… sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, catubhāgaṃ sacchikātabbaṃ na sacchikatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
344已对照

三百四十四、为作证须陀洹果而行道的人见苦时,应被称为“行道者”吗?是的。苦已被见时,应被称为“住于果者”吗?不应这样说。见集时……乃至……见灭时,应被称为“行道者”吗?是的。灭已被见时,应被称为“住于果者”吗?不应这样说。

为作证须陀洹果而行道的人见道时,应被称为“行道者”,道已被见时,应被称为“住于果者”吗?是的。见苦时,应被称为“行道者”,苦已被见时,应被称为“住于果者”吗?不应这样说……乃至……见道时,应被称为“行道者”,道已被见时,应被称为“住于果者”吗?是的。见集时……乃至……见灭时,应被称为“行道者”,灭已被见时,应被称为“住于果者”吗?不应这样说……乃至……

为作证须陀洹果而行道的人见苦时,应被称为“行道者”,苦已被见时,不应说“应被称为‘住于果者’”吗?是的。见道时,应被称为“行道者”,道已被见时,不应说“应被称为‘住于果者’”吗?不应这样说……乃至……见集时……见灭时,应被称为“行道者”,灭已被见时,不应说“应被称为‘住于果者’”吗?是的。见道时,应被称为“行道者”,道已被见时,不应说“应被称为‘住于果者’”吗?不应这样说……乃至……

为作证须陀洹果而行道的人见苦时,应被称为“行道者”,苦已被见时,不应说“应被称为‘住于果者’”吗?是的。苦之见是无益的吗?不应这样说……乃至……见集时……乃至……见灭时,应被称为“行道者”,灭已被见时,不应说“应被称为‘住于果者’”吗?是的。灭之见是无益的吗?不应这样说……乃至……

344Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dukkhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabboti? Āmantā. Dukkhe diṭṭhe phale ṭhitoti vattabboti? Na hevaṃ vattabbe. Samudayaṃ dakkhanto…pe… nirodhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabboti? Āmantā. Nirodhe diṭṭhe phale ṭhitoti vattabboti? Na hevaṃ vattabbe. Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo maggaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, magge diṭṭhe phale ṭhitoti vattabboti? Āmantā. Dukkhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, dukkhe diṭṭhe phale ṭhitoti vattabboti? Na hevaṃ vattabbe…pe… maggaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, magge diṭṭhe phale ṭhitoti vattabboti? Āmantā. Samudayaṃ dakkhanto…pe… nirodhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, nirodhe diṭṭhe phale ṭhitoti vattabboti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dukkhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, dukkhe diṭṭhe na vattabbaṃ – ‘‘phale ṭhitoti vattabbo’’ti? Āmantā. Maggaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, magge diṭṭhe na vattabbaṃ – ‘‘phale ṭhitoti vattabbo’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe… samudayaṃ dakkhanto… nirodhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, nirodhe diṭṭhe na vattabbaṃ – ‘‘phale ṭhitoti vattabbo’’ti? Āmantā. Maggaṃ dakkhanto ‘‘paṭipannako’’ti vattabbo, magge diṭṭhe na vattabbaṃ – ‘‘phale ṭhitoti vattabbo’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. [sakavādīpucchālakkhaṇaṃ] Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dukkhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, dukkhe diṭṭhe na vattabbaṃ – ‘‘phale ṭhitoti vattabbo’’ti? Āmantā. Niratthiyaṃ dukkhadassananti? Na hevaṃ vattabbe…pe… samudayaṃ dakkhanto…pe… nirodhaṃ dakkhanto paṭipannakoti vattabbo, nirodhe diṭṭhe na vattabbaṃ – ‘‘phale ṭhitoti vattabbo’’ti? Āmantā. Niratthiyaṃ nirodhadassananti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
345已对照

三百四十五、苦已被见时,四谛都成为已被见的吗?是的。苦谛是四谛吗?不应这样说……乃至……

色蕴被见为无常时,五蕴都成为被见为无常的吗?是的。色蕴是五蕴吗?不应这样说……乃至……

眼处被见为无常时,十二处都成为被见为无常的吗?是的。眼处是十二处吗?不应这样说……乃至……

眼界被见为无常时,十八界都成为被见为无常的吗?是的。眼界是十八界吗?不应这样说……乃至……

眼根被见为无常时,二十二根都成为被见为无常的吗?是的。眼根是二十二根吗?不应这样说……乃至……

以四智作证须陀洹果吗?是的。有四个须陀洹果吗?不应这样说……乃至……以八智作证须陀洹果吗?是的。有八个须陀洹果吗?不应这样说……乃至……以十二智作证须陀洹果吗?是的。有十二个须陀洹果吗?不应这样说……乃至……以四十四智作证须陀洹果吗?是的。有四十四个须陀洹果吗?不应这样说……乃至……以七十七智作证须陀洹果吗?是的。有七十七个须陀洹果吗?不应这样说……乃至……

345[paravādīpucchālakkhaṇaṃ] Dukkhe diṭṭhe cattāri saccāni diṭṭhāni hontīti? Āmantā. Dukkhasaccaṃ cattāri saccānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. [sakavādīpucchālakkhaṇaṃ] Rūpakkhandhe aniccato diṭṭhe pañcakkhandhā aniccato diṭṭhā hontīti? Āmantā. Rūpakkhandho pañcakkhandhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. [sakavādīpucchālakkhaṇaṃ] Cakkhāyatane aniccato diṭṭhe dvādasāyatanāni aniccato diṭṭhāni hontīti? Āmantā. Cakkhāyatanaṃ dvādasāyatanānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. [sakavādīpucchālakkhaṇaṃ] Cakkhudhātuyā aniccato diṭṭhāya aṭṭhārasa dhātuyo aniccato diṭṭhā hontīti? Āmantā. Cakkhudhātu aṭṭhārasa dhātuyoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. [sakavādīpucchālakkhaṇaṃ] Cakkhundriye aniccato diṭṭhe bāvīsatindriyāni aniccato diṭṭhāni hontīti? Āmantā. Cakkhundriyaṃ bāvīsatindriyānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. [sakavādīpucchālakkhaṇaṃ] Catūhi ñāṇehi sotāpattiphalaṃ sacchikarotīti? Āmantā. Cattāri sotāpattiphalānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… aṭṭhahi ñāṇehi sotāpattiphalaṃ sacchikarotīti? Āmantā. Aṭṭha sotāpattiphalānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dvādasahi ñāṇehi sotāpattiphalaṃ sacchikarotīti? Āmantā. Dvādasa sotāpattiphalānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… catucattārīsāya ñāṇehi sotāpattiphalaṃ sacchikarotīti? Āmantā. Catucattārīsaṃ sotāpattiphalānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sattasattatiyā ñāṇehi sotāpattiphalaṃ sacchikarotīti? Āmantā. Sattasattati sotāpattiphalānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
346已对照

三百四十六、不应说“有次第现观”吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,犹如大海是渐次低下、渐次倾斜、渐次深陷的,不是骤然[成]断崖;同样,诸比丘,在此法与律中是渐次修学、渐次所作、渐次行道,不是骤然[得]究竟智之通达。”确有[这]经吗?是的。那么,有次第现观。

不应说“有次第现观”吗?是的。世尊不是说过吗——

“智者次第地,一点一点地、刹那刹那地,

犹如锻工[吹除]银[的垢],应吹除自己的垢秽。”

确有[这]经吗?是的。那么,有次第现观。

有次第现观吗?是的。具寿憍梵波提(Gavampati)长老不是对诸比丘这样说过吗:“贤友们,这是我在世尊面前听到、在[世尊]面前领受的:‘诸比丘,凡见苦者,他也见苦集,也见苦灭,也见导至苦灭之道。凡见苦集者,他也见苦,也见苦灭,也见导至苦灭之道。凡见苦灭者,他也见苦,也见苦集,也见导至苦灭之道。凡见导至苦灭之道者,他也见苦,也见苦集,也见苦灭。’”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“有次第现观。”

有次第现观吗?是的。世尊不是说过吗——

“与他的见具足同时,

三种法便被舍弃:

有身见与疑,

或者戒禁,凡有任何的;

他也从四苦界解脱,

不可能造作六种重罪。”

确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“有次第现观。”

有次第现观吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,当圣弟子生起远尘离垢的法眼——‘凡任何集法,一切皆是灭法’——时,诸比丘,与见的生起同时,圣弟子的三结便被舍断——有身见、疑、戒禁取。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“有次第现观。”

346Na vattabbaṃ – ‘‘anupubbābhisamayo’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo anupubbaninno anupubbapoṇo anupubbapabbhāro, na āyatakeneva papāto; evameva kho, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā, na āyatakeneva aññāpaṭivedho’’ti [cūḷava. 385; a. ni. 8.20; udā. 45 udāne ca]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi anupubbābhisamayoti. Na vattabbaṃ – ‘‘anupubbābhisamayo’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Anupubbena medhāvī, thokaṃ thokaṃ khaṇe khaṇe; Kammāro rajatasseva, niddhame malamattano’’ti [dha. pa. 239 dhammapade]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi anupubbābhisamayoti. Anupubbābhisamayoti? Āmantā. Nanvāyasmā gavampati thero bhikkhū etadavoca – ‘‘sammukhā metaṃ, āvuso, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘yo, bhikkhave, dukkhaṃ passati dukkhasamudayampi so passati, dukkhanirodhampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passati; yo dukkhasamudayaṃ passati dukkhampi so passati, dukkhanirodhampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passati; yo dukkhanirodhaṃ passati dukkhampi so passati, dukkhasamudayampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passati; yo dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ passati dukkhampi so passati, dukkhasamudayampi passati, dukkhanirodhampi passatī’’’ti [saṃ. ni. 5.1100]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘anupubbābhisamayo’’ti. Anupubbābhisamayoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Sahāvassa dassanasampadāya, Tayassu dhammā jahitā bhavanti; Sakkāyadiṭṭhī vicikicchitañca, Sīlabbataṃ vāpi yadatthi kiñci; Catūhapāyehi ca vippamutto, Chaccābhiṭhānāni abhabba kātu’’nti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘anupubbābhisamayo’’ti. Anupubbābhisamayoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvakassa virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi – ‘yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamma’nti, saha dassanuppādā, bhikkhave, ariyasāvakassa tīṇi saṃyojanāni pahīyanti – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso’’ti! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘anupubbābhisamayo’’ti.
347已对照

次第现观论终。

二、第二品

(十九)十、言说论

三百四十七、佛世尊的言说是出世间的吗?是的。[它]撞击于出世间的耳,而不[撞击]于世间的[耳];[人们]以出世间的识了知[它],而不以世间的[识];弟子们了知[它],而不是凡夫们[了知]吗?不应这样说……乃至……

不是佛世尊的言说撞击于世间的耳吗?是的。若佛世尊的言说撞击于世间的耳,那么,喂,也就不应当这样说:“佛世尊的言说是出世间的。”

不是[人们]以世间的识了知佛世尊的言说吗?是的。若[人们]以世间的识了知佛世尊的言说,那么,喂,也就不应当这样说:“佛世尊的言说是出世间的。”

不是凡夫们了知佛世尊的言说吗?是的。若凡夫们了知佛世尊的言说,那么,喂,也就不应当这样说:“佛世尊的言说是出世间的。”

347Buddhassa bhagavato vohāro lokuttaroti? Āmantā. Lokuttare sote paṭihaññati no lokiye, lokuttarena viññāṇena paṭivijānanti no lokiyena, sāvakā paṭivijānanti no puthujjanāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Nanu buddhassa bhagavato vohāro lokiye sote paṭihaññatīti? Āmantā. Hañci buddhassa bhagavato vohāro lokiye sote paṭihaññati, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokuttaro’’ti. Nanu buddhassa bhagavato vohāraṃ lokiyena viññāṇena paṭivijānantīti? Āmantā. Hañci buddhassa bhagavato vohāraṃ lokiyena viññāṇena paṭivijānanti, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokuttaro’’ti. Nanu buddhassa bhagavato vohāraṃ puthujjanā paṭivijānantīti? Āmantā. Hañci buddhassa bhagavato vohāraṃ puthujjanā paṭivijānanti, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokuttaro’’ti.
348已对照

三百四十八、佛世尊的言说是出世间的吗?是的。[它]是道、果、涅槃,须陀洹道、须陀洹果,斯陀含道、斯陀含果,阿那含道、阿那含果,阿罗汉道、阿罗汉果,念处、正勤、神足、根、力、觉支吗?不应这样说……乃至……

佛世尊的言说是出世间的吗?是的。有人听闻佛世尊的言说吗?是的。出世间法是耳所识知的、撞击于耳、进入耳的领域吗?不应这样说……乃至……

不是出世间法不是耳所识知的、不撞击于耳、不进入耳的领域吗?是的。若出世间法不是耳所识知的、不撞击于耳、不进入耳的领域,那么,喂,也就不应当这样说:“佛世尊的言说是出世间的。”

348Buddhassa bhagavato vohāro lokuttaroti? Āmantā. Maggo phalaṃ nibbānaṃ, sotāpattimaggo sotāpattiphalaṃ, sakadāgāmimaggo sakadāgāmiphalaṃ, anāgāmimaggo anāgāmiphalaṃ, arahattamaggo arahattaphalaṃ, satipaṭṭhānaṃ sammappadhānaṃ iddhipādo indriyaṃ balaṃ bojjhaṅgoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Buddhassa bhagavato vohāro lokuttaroti? Āmantā. Atthi keci buddhassa bhagavato vohāraṃ suṇantīti? Āmantā. Lokuttaro dhammo sotaviññeyyo, sotasmiṃ paṭihaññati, sotassa āpāthaṃ āgacchatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Nanu lokuttaro dhammo na sotaviññeyyo, na sotasmiṃ paṭihaññati, na sotassa āpāthaṃ āgacchatīti? Āmantā. Hañci lokuttaro dhammo na sotaviññeyyo, na sotasmiṃ paṭihaññati, na sotassa āpāthaṃ āgacchati, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokuttaro’’ti.
349已对照

三百四十九、佛世尊的言说是出世间的吗?是的。有人会对佛世尊的言说起贪染吗?是的。出世间法是成为贪之处所的、可染的、可爱的、可醉的、可缚的、可迷的吗?不应这样说……乃至……

不是出世间法不是成为贪之处所的、不是可染的、不是可爱的、不是可醉的、不是可缚的、不是可迷的吗?是的。若出世间法不是成为贪之处所的、不是可染的、不是可爱的、不是可醉的、不是可缚的、不是可迷的,那么,喂,也就不应当这样说:“佛世尊的言说是出世间的。”

佛世尊的言说是出世间的吗?是的。有人会对佛世尊的言说起瞋恚吗?是的。出世间法是成为瞋之处所的、成为忿怒之处所的、成为瞋恚之处所的吗?不应这样说……乃至……

不是出世间法不是成为瞋之处所的、不是成为忿怒之处所的、不是成为瞋恚之处所的吗?是的。若出世间法不是成为瞋之处所的、不是成为忿怒之处所的、不是成为瞋恚之处所的,那么,喂,也就不应当这样说:“佛世尊的言说是出世间的。”

佛世尊的言说是出世间的吗?是的。有人会对佛世尊的言说起愚痴吗?是的。出世间法是成为痴之处所的、不生智的、不生眼的、灭慧的、属恼害之分的、不趣向涅槃的吗?不应这样说……乃至……

不是出世间法不是成为痴之处所的、不是不生智的、不是不生眼的,是增慧的、不属恼害之分的、趣向涅槃的吗?是的。若出世间法不是成为痴之处所的、不是不生智的、不是不生眼的,是增慧的、不属恼害之分的、趣向涅槃的,那么,喂,也就不应当这样说:“佛世尊的言说是出世间的。”

349Buddhassa bhagavato vohāro lokuttaroti? Āmantā. Atthi keci buddhassa bhagavato vohāre rajjeyyunti? Āmantā. Lokuttaro dhammo rāgaṭṭhāniyo rajanīyo kamanīyo madanīyo bandhanīyo mucchanīyoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Nanu lokuttaro dhammo na rāgaṭṭhāniyo na rajanīyo na kamanīyo na madanīyo na bandhanīyo na mucchanīyoti? Āmantā. Hañci lokuttaro dhammo na rāgaṭṭhāniyo na rajanīyo na kamanīyo na madanīyo na bandhanīyo na mucchanīyo, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokuttaro’’ti. Buddhassa bhagavato vohāro lokuttaroti? Āmantā. Atthi keci buddhassa bhagavato vohāre dusseyyunti? Āmantā. Lokuttaro dhammo dosaṭṭhāniyo kopaṭṭhāniyo paṭighaṭṭhāniyoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Nanu lokuttaro dhammo na dosaṭṭhāniyo na kopaṭṭhāniyo na paṭighaṭṭhāniyoti? Āmantā. Hañci lokuttaro dhammo na dosaṭṭhāniyo na kopaṭṭhāniyo na paṭighaṭṭhāniyo, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokuttaro’’ti. Buddhassa bhagavato vohāro lokuttaroti? Āmantā. Atthi keci buddhassa bhagavato vohāre muyheyyunti? Āmantā. Lokuttaro dhammo mohaṭṭhāniyo aññāṇakaraṇo acakkhukaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattanikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Nanu lokuttaro dhammo na mohaṭṭhāniyo na aññāṇakaraṇo na acakkhukaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṃvattanikoti? Āmantā. Hañci lokuttaro dhammo na mohaṭṭhāniyo na aññāṇakaraṇo na acakkhukaraṇo paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṃvattaniko, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokuttaro’’ti.
350已对照

三百五十、佛世尊的言说是出世间的吗?是的。凡听闻佛世尊言说的任何人,他们全都修习道吗?不应这样说……乃至……

凡听闻佛世尊言说的任何人,他们全都修习道吗?是的。愚痴凡夫们听闻佛世尊的言说,愚痴凡夫们修习道吗?不应这样说……乃至……杀母者修习道……乃至……杀父者……杀阿罗汉者……使[如来]出血者……破僧者听闻佛世尊的言说,破僧者修习道吗?不应这样说……乃至……

350Buddhassa bhagavato vohāro lokuttaroti? Āmantā. Ye keci buddhassa bhagavato vohāraṃ suṇanti, sabbe te maggaṃ bhāventīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Ye keci buddhassa bhagavato vohāraṃ suṇanti, sabbe te maggaṃ bhāventīti? Āmantā. Bālaputhujjanā buddhassa bhagavato vohāraṃ suṇanti, bālaputhujjanā maggaṃ bhāventīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… mātughātako maggaṃ bhāveti…pe… pitughātako… arahantaghātako… ruhiruppādako… saṅghabhedako buddhassa bhagavato vohāraṃ suṇāti, saṅghabhedako maggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
351已对照

三百五十一、能以金制的杖指示谷堆,也指示金堆吗?是的。同样,世尊以出世间的言说,言说世间法,也言说出世间法。

能以蓖麻木的杖指示谷堆,也指示金堆吗?是的。同样,世尊以世间的言说,言说世间法,也言说出世间法。

351Labbhā sovaṇṇamayāya laṭṭhiyā dhaññapuñjopi suvaṇṇapuñjopi ācikkhitunti? Āmantā. Evamevaṃ bhagavā lokuttarena vohārena lokiyampi lokuttarampi dhammaṃ voharatīti. Labbhā elaṇḍiyāya laṭṭhiyā dhaññapuñjopi suvaṇṇapuñjopi ācikkhitunti? Āmantā. Evamevaṃ bhagavā lokiyena vohārena lokiyampi lokuttarampi dhammaṃ voharatīti.
352已对照

三百五十二、佛世尊的言说,[他]言说世间[法]时是世间的,言说出世间[法]时是出世间的吗?是的。[他]言说世间[法]时,[它]撞击于世间的耳,言说出世间[法]时,撞击于出世间的耳;言说世间[法]时,[人们]以世间的识了知[它],言说出世间[法]时,以出世间的识了知[它];言说世间[法]时,凡夫们了知[它],言说出世间[法]时,弟子们了知[它]吗?不应这样说……乃至……

不应说“佛世尊的言说,[他]言说世间[法]时是世间的,言说出世间[法]时是出世间的”吗?是的。不是世尊言说世间法,也言说出世间法吗?是的。若世尊言说世间法,也言说出世间法,那么,喂,就应当这样说:“佛世尊的言说,[他]言说世间[法]时是世间的,言说出世间[法]时是出世间的。”

佛世尊的言说,[他]言说世间[法]时是世间的,言说出世间[法]时是出世间的吗?是的。[他]言说道时[它]是道,言说非道时[它]是非道,言说果时[它]是果,言说非果时[它]是非果,言说涅槃时[它]是涅槃,言说非涅槃时[它]是非涅槃,言说有为时[它]是有为,言说无为时[它]是无为,言说色时[它]是色,言说非色时[它]是非色,言说受时[它]是受,言说非受时[它]是非受,言说想时[它]是想,言说非想时[它]是非想,言说诸行时[它]是诸行,言说非诸行时[它]是非诸行,言说识时[它]是识,言说非识时[它]是非识吗?不应这样说……乃至……

352Buddhassa bhagavato vohāro lokiyaṃ voharantassa lokiyo hoti, lokuttaraṃ voharantassa lokuttaro hotīti? Āmantā. Lokiyaṃ voharantassa lokiye sote paṭihaññati, lokuttaraṃ voharantassa lokuttare sote paṭihaññati; lokiyaṃ voharantassa lokiyena viññāṇena paṭivijānanti, lokuttaraṃ voharantassa lokuttarena viññāṇena paṭivijānanti; lokiyaṃ voharantassa puthujjanā paṭivijānanti, lokuttaraṃ voharantassa sāvakā paṭivijānantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Na vattabbaṃ – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokiyaṃ voharantassa lokiyo hoti, lokuttaraṃ voharantassa lokuttaro hotīti? Āmantā. Nanu bhagavā lokiyampi lokuttarampi dhammaṃ voharatīti? Āmantā. Hañci bhagavā lokiyampi lokuttarampi dhammaṃ voharati, tena vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato vohāro lokiyaṃ voharantassa lokiyo hoti, lokuttaraṃ voharantassa lokuttaro hotī’’ti. Buddhassa bhagavato vohāro lokiyaṃ voharantassa lokiyo hoti, lokuttaraṃ voharantassa lokuttaro hotīti? Āmantā. Maggaṃ voharantassa maggo hoti, amaggaṃ voharantassa amaggo hoti, phalaṃ voharantassa phalaṃ hoti, aphalaṃ voharantassa aphalaṃ hoti, nibbānaṃ voharantassa nibbānaṃ hoti, anibbānaṃ voharantassa anibbānaṃ hoti, saṅkhataṃ voharantassa saṅkhataṃ hoti, asaṅkhataṃ voharantassa asaṅkhataṃ hoti, rūpaṃ voharantassa rūpaṃ hoti, arūpaṃ voharantassa arūpaṃ hoti, vedanaṃ voharantassa vedanā hoti, avedanaṃ voharantassa avedanā hoti, saññaṃ voharantassa saññā hoti, asaññaṃ voharantassa asaññā hoti, saṅkhāre voharantassa saṅkhārā honti, asaṅkhāre voharantassa asaṅkhārā honti, viññāṇaṃ voharantassa viññāṇaṃ hoti, aviññāṇaṃ voharantassa aviññāṇaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
353已对照

言说论终。

二、第二品

(二十)十一、灭论

三百五十三、有两种灭吗?是的。有两种苦灭吗?不应这样说……乃至……有两种苦灭吗?是的。有两种灭谛吗?不应这样说……乃至……有两种灭谛吗?是的。有两种苦谛吗?不应这样说……乃至……有两种灭谛吗?是的。有两种集谛吗?不应这样说……乃至……有两种灭谛吗?是的。有两种道谛吗?不应这样说……乃至……

有两种灭谛吗?是的。有两种救护……乃至……两种庇护……两种归依……两种归趣……两种不死没……两种不死……两种涅槃吗?不应这样说……乃至……

有两种涅槃吗?是的。两种涅槃之间有高低性、劣胜性、提升与下降,或界限、或区别、或界线、或间隔吗?不应这样说……乃至……

有两种灭吗?是的。不是以省思灭除那些不以省思而灭的诸行吗?是的。若以省思灭除那些不以省思而灭的诸行,那么,喂,也就不应当这样说:“有两种灭。”

不应说“有两种灭”吗?是的。不是不以省思而灭的诸行也是毕竟破坏的,以省思而灭的诸行也是毕竟破坏的吗?是的。若不以省思而灭的诸行也是毕竟破坏的,以省思而灭的诸行也是毕竟破坏的,那么,喂,就应当这样说:“有两种灭。”

有两种灭吗?是的。以省思而灭的诸行也是缘圣道而灭的吗?是的。不以省思而灭的诸行是缘圣道而灭的吗?不应这样说……乃至……

有两种灭吗?是的。以省思而灭的诸行不再生起吗?是的。不以省思而灭的诸行也不再生起吗?不应这样说……乃至……那么,就不应说:“有两种灭。”

353Dve nirodhāti? Āmantā. Dve dukkhanirodhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dve dukkhanirodhāti? Āmantā. Dve nirodhasaccānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dve nirodhasaccānīti? Āmantā. Dve dukkhasaccānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dve nirodhasaccānīti? Āmantā. Dve samudayasaccānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dve nirodhasaccānīti? Āmantā. Dve maggasaccānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Dve nirodhasaccānīti? Āmantā. Dve tāṇāni…pe… dve leṇāni… dve saraṇāni… dve parāyaṇāni… dve accutāni… dve amatāni… dve nibbānānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Dve nibbānānīti? Āmantā. Atthi dvinnaṃ nibbānānaṃ uccanīcatā hīnapaṇītatā ukkaṃsāvakaṃso sīmā vā bhedo vā rāji vā antarikā vāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Dve nirodhāti? Āmantā. Nanu appaṭisaṅkhāniruddhe saṅkhāre paṭisaṅkhā nirodhentīti? Āmantā. Hañci appaṭisaṅkhāniruddhe saṅkhāre paṭisaṅkhā nirodhenti, no ca vata re vattabbe – ‘‘dve nirodhā’’ti. Na vattabbaṃ – ‘‘dve nirodhā’’ti? Āmantā. Nanu appaṭisaṅkhāniruddhāpi saṅkhārā accantabhaggā, paṭisaṅkhāniruddhāpi saṅkhārā accantabhaggāti? Āmantā. Hañci appaṭisaṅkhāniruddhāpi saṅkhārā accantabhaggā, paṭisaṅkhāniruddhāpi saṅkhārā accantabhaggā, tena vata re vattabbe – ‘‘dve nirodhā’’ti. Dve nirodhāti? Āmantā. Paṭisaṅkhāniruddhāpi [paṭisaṅkhāniruddhā (?)] saṅkhārā ariyamaggaṃ āgamma niruddhāti? Āmantā. Appaṭisaṅkhāniruddhā saṅkhārā ariyamaggaṃ āgamma niruddhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Dve nirodhāti? Āmantā. Paṭisaṅkhāniruddhā saṅkhārā na puna uppajjantīti? Āmantā. Appaṭisaṅkhāniruddhā saṅkhārā na puna uppajjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena hi na vattabbaṃ – ‘‘dve nirodhā’’ti.
353已对照

灭论终。

第二品。

其摄颂——

他所带来、无智,疑惑、由他度疑;

语之发出、引入苦智,心之住立与热灰;

次第现观,言说与灭。

353Tassuddānaṃ – Parūpahāro aññāṇaṃ, kaṅkhā paravitāraṇā; Vacībhedo dukkhāhāro, cittaṭṭhiti ca kukkuḷā; Anupubbābhisamayo, vohāro ca nirodhakoti.