快樂巴利palinanda.cc

相應部 · 諦相應·申恕林品 4. Sīsapāvanavaggo

本經目錄四、申恕林品一、申恕林經二、佉提羅葉經三、杖經四、衣經五、百矛經六、生物經七、第一太陽經八、第二太陽經九、因陀羅柱經十、求論者經申恕林品第四。

已對照

四、申恕林品

4. Sīsapāvanavaggo
已對照

一、申恕林經

1. Sīsapāvanasuttaṃ
1101PTS 5.438緬 3.383已對照

一千一百零一、一時,世尊住在憍賞彌申恕林(Sīsapāvana)。於是,世尊以手取了少許申恕葉,召喚諸比丘——“諸比丘,你們認為怎樣,哪一個更多——是我以手所取的這少許申恕葉,還是那些在上面申恕林中的[葉]?”“尊者,世尊以手所取的少許申恕葉是微少的;而那些在上面申恕林中的[葉]正是更多的。”“諸比丘,正是這樣,我證知之後而未對你們說的,正是這[部分]更多。諸比丘,我為什麼沒有說這個呢?諸比丘,因為這不具有義利,不是梵行之初,不導向厭離、離貪、滅、寂靜、證智、正覺、涅槃;所以我沒有說它。”

1101. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati sīsapāvane [siṃsapāvane (sī. pī.)]. Atha kho bhagavā parittāni sīsapāpaṇṇāni pāṇinā gahetvā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yāni vā mayā parittāni sīsapāpaṇṇāni pāṇinā gahitāni yadidaṃ upari sīsapāvane’’ti? ‘‘Appamattakāni, bhante, bhagavatā parittāni sīsapāpaṇṇāni pāṇinā gahitāni; atha kho etāneva bahutarāni yadidaṃ upari sīsapāvane’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, etadeva bahutaraṃ yaṃ vo mayā abhiññāya anakkhātaṃ. Kasmā cetaṃ, bhikkhave, mayā anakkhātaṃ? Na hetaṃ, bhikkhave, atthasaṃhitaṃ nādibrahmacariyakaṃ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati; tasmā taṃ mayā anakkhātaṃ’’.
已對照

“諸比丘,我說了什麼呢?諸比丘,我說了‘此是苦’,我說了‘此是苦集’,我說了‘此是苦滅’,我說了‘此是導至苦滅之道’。”

‘‘Kiñca, bhikkhave, mayā akkhātaṃ? ‘Idaṃ dukkha’nti, bhikkhave, mayā akkhātaṃ, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti mayā akkhātaṃ, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti mayā akkhātaṃ, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti mayā akkhātaṃ’’.
已對照

“諸比丘,我為什麼說這個呢?諸比丘,因為這具有義利,這是梵行之初,這導向厭離、離貪、滅、寂靜、證智、正覺、涅槃;所以我說了它。

‘‘Kasmā cetaṃ, bhikkhave, mayā akkhātaṃ? Etañhi, bhikkhave, atthasaṃhitaṃ etaṃ ādibrahmacariyakaṃ etaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati; tasmā taṃ mayā akkhātaṃ.
已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第一[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、佉提羅葉經

2. Khadirapattasuttaṃ
1102已對照

一千一百零二、“諸比丘,若有人這樣說:‘我未如實現觀苦聖諦,未如實現觀苦集聖諦,未如實現觀苦滅聖諦,未如實現觀導至苦滅之道聖諦,將正確地作苦之邊際’——這[種]處是不存在的。

1102. ‘‘Yo, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
PTS 5.439緬 3.384已對照

“諸比丘,猶如有人這樣說:‘我要以佉提羅葉、或松葉、或餘甘葉作成葉包,取來水或多羅葉’——這[種]處是不存在的;正是這樣,諸比丘,若有人這樣說:‘我未如實現觀苦聖諦……乃至……未如實現觀導至苦滅之道聖諦,將正確地作苦之邊際’——這[種]處是不存在的。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ khadirapattānaṃ vā saralapattānaṃ [palāsapattānaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] vā āmalakapattānaṃ vā puṭaṃ karitvā udakaṃ vā tālapattaṃ vā āharissāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati; evameva kho, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca…pe… dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
已對照

“諸比丘,而若有人這樣說:‘我如實現觀苦聖諦,如實現觀苦集聖諦,如實現觀苦滅聖諦,如實現觀導至苦滅之道聖諦之後,將正確地作苦之邊際’——這[種]處是存在的。

‘‘Yo ca kho, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – ṭhānametaṃ vijjati.
已對照

“諸比丘,猶如有人這樣說:‘我要以蓮葉、或波羅奢葉、或摩盧瓦藤葉作成葉包,取來水或多羅葉’——這[種]處是存在的;正是這樣,諸比丘,若有人這樣說:‘我如實現觀苦聖諦……乃至……如實現觀導至苦滅之道聖諦之後,將正確地作苦之邊際’——這[種]處是存在的。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ padumapattānaṃ vā palāsapattānaṃ vā māluvapattānaṃ vā puṭaṃ karitvā udakaṃ vā tālapattaṃ vā āharissāmī’ti – ṭhānametaṃ vijjati; evameva kho, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca …pe… dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – ṭhānametaṃ vijjati.
已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第二[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、杖經

3. Daṇḍasuttaṃ
1103已對照

一千一百零三、“諸比丘,猶如杖被拋向上方空中,有時以根端落下,有時以末端落下;正是這樣,諸比丘,被無明所蓋、被渴愛所結的眾生,在奔馳、流轉時,有時從此世去往他世,有時從他世來到此世。這是什麼緣故呢?諸比丘,由於未見四聖諦。哪四種呢?苦聖諦……乃至……導至苦滅之道聖諦。

1103. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, daṇḍo uparivehāsaṃ khitto sakimpi mūlena nipatati, sakimpi aggena nipatati; evameva kho, bhikkhave, avijjānīvaraṇā sattā taṇhāsaṃyojanā sandhāvantā saṃsarantā [taṇhāsaṃyojanabandhā sandhāvatā (ka.)] sakimpi asmā lokā paraṃ lokaṃ gacchanti, sakimpi parasmā lokā imaṃ lokaṃ āgacchanti. Taṃ kissa hetu? Adiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
PTS 5.440已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第三[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、衣經

4. Celasuttaṃ
1104緬 3.385已對照

一千一百零四、“諸比丘,若衣服或頭著了火,應作什麼呢?”“尊者,若衣服或頭著了火,為了撲滅那衣服或那頭[的火],應作強烈的欲、努力、熱忱、奮發、不退縮、念與正知。”

1104. ‘‘Āditte, bhikkhave, cele vā sīse vā kimassa karaṇīya’’nti? ‘‘Āditte, bhante, cele vā sīse vā, tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīya’’nti.
已對照

“諸比丘,應對著了火的衣服或頭置之不顧、不作意,而為了如實現觀尚未現觀的四聖諦,應作強烈的欲、努力、熱忱、奮發、不退縮、念與正知。哪四種呢?苦聖諦……乃至……導至苦滅之道聖諦。

‘‘Ādittaṃ, bhikkhave, celaṃ vā sīsaṃ vā ajjhupekkhitvā amanasikaritvā anabhisametānaṃ catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第四[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、百矛經

5. Sattisatasuttaṃ
1105PTS 5.441已對照

一千一百零五、“諸比丘,猶如有一個壽命百年、活到百歲的人。[有人]對他這樣說:‘來吧,喂,男子,人們將在上午以百矛刺你,在中午以百矛刺你,在傍晚以百矛刺你。喂,男子,你每日每日被三百矛所刺,壽命百年、活到百歲,在百年過後,將現觀尚未現觀的四聖諦。’”

1105. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso vassasatāyuko vassasatajīvī. Tamenaṃ evaṃ vadeyya – ‘ehambho purisa, pubbaṇhasamayaṃ taṃ sattisatena hanissanti, majjhanhikasamayaṃ sattisatena hanissanti, sāyanhasamayaṃ sattisatena hanissanti. So kho tvaṃ, ambho purisa, divase divase tīhi tīhi sattisatehi haññamāno vassasatāyuko vassasatajīvī vassasatassa accayena anabhisametāni cattāri ariyasaccāni abhisamessasī’’’ti.
已對照

“諸比丘,著眼於利益的良家子,足以接受[此事]。這是什麼緣故呢?諸比丘,這輪迴是無始的;矛的擊打、劍的擊打、箭的擊打、斧的擊打,其前際不可知。諸比丘,假若這是如此的話。諸比丘,但我不說四聖諦的現觀是與苦俱、與憂俱的;諸比丘,而我說四聖諦的現觀正是與樂俱、與喜悅俱的。哪四種呢?苦聖諦……乃至……導至苦滅之道聖諦。

‘‘Atthavasikena, bhikkhave, kulaputtena alaṃ upagantuṃ. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro; pubbā koṭi nappaññāyati sattippahārānaṃ asippahārānaṃ usuppahārānaṃ pharasuppahārānaṃ [asippahārānaṃ pharasuppahārānaṃ (ka.)]. Evañcetaṃ, bhikkhave, assa. Na kho panāhaṃ, bhikkhave, saha dukkhena, saha domanassena catunnaṃ ariyasaccānaṃ abhisamayaṃ vadāmi; api cāhaṃ, bhikkhave, sahāva sukhena, sahāva somanassena catunnaṃ ariyasaccānaṃ abhisamayaṃ vadāmi. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
緬 3.386已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第五[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、生物經

6. Pāṇasuttaṃ
1106已對照

一千一百零六、“諸比丘,猶如有人把這閻浮提中所有的草、木、枝、葉砍下,聚集在一處;聚集在一處之後,作成串籤。作成串籤之後,把大海中大的生物串在大的串簽上,把大海中中等的生物串在中等的串簽上,把大海中細小的生物串在細小的串簽上。諸比丘,而大海中粗大的生物還未被遍取。

1106. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso yaṃ imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ tacchetvā ekajjhaṃ saṃhareyya; ekajjhaṃ saṃharitvā sūlaṃ kareyya. Sūlaṃ karitvā ye mahāsamudde mahantakā pāṇā te mahantakesu sūlesu āvuneyya, ye mahāsamudde majjhimakā pāṇā te majjhimakesu sūlesu āvuneyya, ye mahāsamudde sukhumakā pāṇā te sukhumakesu sūlesu āvuneyya. Apariyādinnā ca, bhikkhave, mahāsamudde oḷārikā pāṇā assu.
PTS 5.442已對照

“而這閻浮提的草、木、枝、葉就會趨於遍盡、遍取了。諸比丘,大海中細小的生物比這更多,它們是不易串在串簽上的。這是什麼緣故呢?諸比丘,由於自體的細小。諸比丘,苦界就是這樣廣大。諸比丘,從如此廣大的苦界解脫了的具足見的人,如實了知‘此是苦’……乃至……如實了知‘此是導至苦滅之道’。

‘‘Atha imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya. Ito bahutarā kho, bhikkhave, mahāsamudde sukhumakā pāṇā, ye na sukarā sūlesu āvunituṃ. Taṃ kissa hetu? Sukhumattā, bhikkhave, attabhāvassa. Evaṃ mahā kho, bhikkhave, apāyo. Evaṃ mahantasmā kho, bhikkhave, apāyasmā parimutto diṭṭhisampanno puggalo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti.
已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第六[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、第一太陽經

7. Paṭhamasūriyasuttaṃ
1107已對照

一千一百零七、“諸比丘,對太陽昇起來說,這是先導,這是前兆,即:明相出現;正是這樣,諸比丘,對比丘如實現觀四聖諦來說,這是先導,這是前兆,即:正見。諸比丘,對那比丘,這[事]是可預期的——他將如實了知‘此是苦’……乃至……他將如實了知‘此是導至苦滅之道’。

1107. ‘‘Sūriyassa [suriyassa (sī. syā. kaṃ. pī.)], bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ. Evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – sammādiṭṭhi. Tassetaṃ bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānissati…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānissati.
已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第七[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、第二太陽經

8. Dutiyasūriyasuttaṃ
1108緬 3.387已對照

一千一百零八、“諸比丘,只要日月尚未出現於世間,那時就沒有大光明、大光輝的顯現。那時是盲暗,是黑暗昏冥。那時晝夜不顯現,月、半月不顯現,季節、年歲不顯現。

1108. ‘‘Yāvakīvañca, bhikkhave, candimasūriyā loke nuppajjanti, neva tāva mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Andhatamaṃ tadā hoti andhakāratimisā. Neva tāva rattindivā [rattidivā (ka.)] paññāyanti, na māsaddhamāsā paññāyanti, na utusaṃvaccharā paññāyanti.
PTS 5.443已對照

“諸比丘,而當日月出現於世間時,便有大光明、大光輝的顯現。那時既不是黑暗,也不是黑暗昏冥。於是晝夜顯現,月、半月顯現,季節、年歲顯現。正是這樣,諸比丘,只要如來、阿羅漢、正等正覺者尚未出現於世間,那時就沒有大光明、大光輝的顯現。那時是盲暗,是黑暗昏冥。那時就沒有對四聖諦的告示、開示、施設、建立、開顯、分別、闡明。

‘‘Yato ca kho, bhikkhave, candimasūriyā loke uppajjanti, atha mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Neva andhakāratamaṃ tadā hoti na andhakāratimisā. Atha rattindivā paññāyanti, māsaddhamāsā paññāyanti, utusaṃvaccharā paññāyanti. Evameva kho, bhikkhave, yāvakīvañca tathāgato loke nuppajjati arahaṃ sammāsambuddho, neva tāva mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Andhatamaṃ tadā hoti andhakāratimisā. Neva tāva catunnaṃ ariyasaccānaṃ ācikkhaṇā hoti desanā paññāpanā paṭṭhapanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkammaṃ.
已對照

“諸比丘,而當如來、阿羅漢、正等正覺者出現於世間時,便有大光明、大光輝的顯現。那時既不是盲暗,也不是黑暗昏冥。於是便有對四聖諦的告示、開示、施設、建立、開顯、分別、闡明。哪四種呢?苦聖諦……乃至……導至苦滅之道聖諦。

‘‘Yato ca kho, bhikkhave, tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho, atha mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Neva andhatamaṃ tadā hoti na andhakāratimisā. Atha kho catunnaṃ ariyasaccānaṃ ācikkhaṇā hoti desanā paññāpanā paṭṭhapanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkammaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第八[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、因陀羅柱經

9. Indakhīlasuttaṃ
1109已對照

一千一百零九、“諸比丘,凡不如實了知‘此是苦’……乃至……不如實了知‘此是導至苦滅之道’的任何沙門或婆羅門,他們仰望另一位沙門或婆羅門的面孔——‘這位尊師想必是知而知、見而見’。”

1109. ‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, te aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti [olokenti (sī. syā.)] – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’’’ti.
PTS 5.444緬 3.388已對照

“諸比丘,猶如兜羅綿或劫貝綿,輕而隨風所取,被放置在平坦的地面上。東風會把它卷向西方,西風會把它卷向東方,北風會把它卷向南方,南風會把它卷向北方。這是什麼緣故呢?諸比丘,由於劫貝綿之輕。正是這樣,諸比丘,凡不如實了知‘此是苦’……乃至……不如實了知‘此是導至苦滅之道’的任何沙門或婆羅門,他們仰望另一位沙門或婆羅門的面孔——‘這位尊師想必是知而知、見而見’。這是什麼緣故呢?諸比丘,由於未見四聖諦。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, tūlapicu vā kappāsapicu vā lahuko vātūpādāno same bhūmibhāge nikkhitto. Tamenaṃ puratthimo vāto pacchimena saṃhareyya, pacchimo vāto puratthimena saṃhareyya, uttaro vāto dakkhiṇena saṃhareyya, dakkhiṇo vāto uttarena saṃhareyya. Taṃ kissa hetu? Lahukattā, bhikkhave, kappāsapicuno. Evameva kho, bhikkhave, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, te aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’ti. Taṃ kissa hetu? Adiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ.
已對照

“諸比丘,而凡如實了知‘此是苦’……乃至……如實了知‘此是導至苦滅之道’的任何沙門或婆羅門,他們不仰望另一位沙門或婆羅門的面孔——‘這位尊師想必是知而知、見而見’。”

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānanti, te na aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’’’ti.
PTS 5.445已對照

“諸比丘,猶如鐵柱或因陀羅柱,基礎深固、善加埋下,不動、不搖。縱使從東方有猛烈的風雨到來,它既不會震動,也不會大震動,也不會搖撼;縱使從西方……乃至……縱使從北方……乃至……縱使從南方有猛烈的風雨到來,它既不會震動,也不會大震動,也不會搖撼。這是什麼緣故呢?諸比丘,由於基礎之深、因陀羅柱之善加埋下。正是這樣,諸比丘,凡如實了知‘此是苦’……乃至……如實了知‘此是導至苦滅之道’的任何沙門或婆羅門,他們不仰望另一位沙門或婆羅門的面孔——‘這位尊師想必是知而知、見而見’。這是什麼緣故呢?諸比丘,由於善見四聖諦。哪四種呢?苦聖諦……乃至……導至苦滅之道聖諦。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ayokhīlo vā indakhīlo vā gambhīranemo sunikhāto acalo asampakampī. Puratthimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya [neva naṃ saṅkampeyya (sī. pī.)] na sampakampeyya na sampacāleyya; pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya. Taṃ kissa hetu? Gambhīrattā, bhikkhave, nemassa sunikhātattā indakhīlassa. Evameva kho, bhikkhave, ye ca kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānanti…pe… ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānanti, te na aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’ti. Taṃ kissa hetu? Sudiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第九[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、求論者經

10. Vādatthikasuttaṃ
1110緬 3.389已對照

一千一百一十、“諸比丘,凡如實了知‘此是苦’……乃至……如實了知‘此是導至苦滅之道’的任何比丘,若從東方有求論、尋論的沙門或婆羅門到來——‘我要對他加以論難’,說他能如法地使那[比丘]震動、使[他]大震動、使[他]搖撼——這[種]處是不存在的。若從西方……乃至……若從北方……乃至……若從南方有求論、尋論的沙門或婆羅門到來——‘我要對他加以論難’,說他能如法地使那[比丘]震動、使[他]大震動、使[他]搖撼——這[種]處是不存在的。

1110. ‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti, puratthimāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī – ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī – ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
PTS 5.446已對照

“諸比丘,猶如有一根十六肘(kukku)的石柱(silāyūpa),它有八肘在下方入於基礎,八肘在基礎之上。若從東方有猛烈的風雨到來,它既不會震動,也不會大震動,也不會搖撼;若從西方……乃至……若從北方……乃至……若從南方有猛烈的風雨到來,它既不會震動,也不會大震動,也不會搖撼。這是什麼緣故呢?諸比丘,由於基礎之深、石柱之善加埋下。正是這樣,諸比丘,凡如實了知‘此是苦’……乃至……如實了知‘此是導至苦滅之道’的任何比丘,若從東方有求論、尋論的沙門或婆羅門到來——‘我要對他加以論難’,說他能如法地使那[比丘]震動、使[他]大震動、使[他]搖撼——這[種]處是不存在的。若從西方……乃至……若從北方……乃至……若從南方有求論、尋論的沙門或婆羅門到來——‘我要對他加以論難’,說他能如法地使那[比丘]震動、使[他]大震動、使[他]搖撼——這[種]處是不存在的。這是什麼緣故呢?諸比丘,由於善見四聖諦。哪四種呢?苦聖諦……乃至……導至苦滅之道聖諦。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, silāyūpo soḷasa kukkuko. Tassassu aṭṭha kukku heṭṭhā nemaṅgamā, aṭṭha kukku uparinemassa. Puratthimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya; pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya. Taṃ kissa hetu? Gambhīrattā, bhikkhave, nemassa sunikhātattā silāyūpassa. Evameva kho, bhikkhave, yo hi koci bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti; puratthimāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī – ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sudiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第十[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Dasamaṃ.
已對照

申恕林品第四。

Sīsapāvanavaggo catuttho.
緬 3.390已對照

其攝頌——

申恕、佉提羅、杖,衣與百矛;

生物、太陽喻兩則,因陀羅柱與求論者。

Tassuddānaṃ –
Sīsapā khadiro daṇḍo, celā sattisatena ca;
Pāṇā suriyūpamā dvedhā, indakhīlo ca vādinoti.