快樂巴利palinanda.cc

相應部 · 諦相應·拘胝村品 3. Koṭigāmavaggo

本經目錄三、拘胝村品一、第一拘胝村經二、第二拘胝村經三、正等正覺者經四、阿羅漢經五、漏盡經六、朋友經七、如是經八、世間經九、應遍知經十、憍梵波提經拘胝村品第三。

已對照

三、拘胝村品

3. Koṭigāmavaggo
已對照

一、第一拘胝村經

1. Paṭhamakoṭigāmasuttaṃ
1091已對照

一千零九十一、一時,世尊住在跋耆的拘胝村(Koṭigāma)。在那裡,世尊召喚諸比丘:“諸比丘,由於不隨覺、不通達四聖諦,我與你們才這樣長時地奔馳、流轉。”

1091. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vajjīsu viharati koṭigāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘catunnaṃ, bhikkhave, ariyasaccānaṃ ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca’’.
PTS 5.432緬 3.378已對照

“哪四種呢?諸比丘,由於不隨覺、不通達苦聖諦,我與你們才這樣長時地奔馳、流轉。由於[不隨覺、不通達]苦集聖諦……乃至……由於[不隨覺、不通達]苦滅聖諦……乃至……由於不隨覺、不通達導至苦滅之道聖諦,我與你們才這樣長時地奔馳、流轉。諸比丘,如今這苦聖諦已被隨覺、已被通達,苦集聖諦已被隨覺、已被通達,苦滅聖諦已被隨覺、已被通達,導至苦滅之道聖諦已被隨覺、已被通達;有愛已被根絕,[導向再]有之索(bhavanetti)已盡,如今不再有後有了。”

‘‘Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa, bhikkhave, ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Dukkhasamudayassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Tayidaṃ, bhikkhave, dukkhaṃ ariyasaccaṃ anubuddhaṃ paṭividdhaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ anubuddhaṃ paṭividdhaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ anubuddhaṃ paṭividdhaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ anubuddhaṃ paṭividdhaṃ; ucchinnā bhavataṇhā, khīṇā bhavanetti; natthidāni punabbhavo’’ti.
已對照

世尊說了這[番話]。善逝說了這[番話]之後,導師又接著這樣說:

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
已對照

“由於不如實見四聖諦,

‘‘Catunnaṃ ariyasaccānaṃ, yathābhūtaṃ adassanā;
已對照

便在這樣那樣的諸生之中長時流轉。

Saṃsitaṃ [saṃsaritaṃ (syā. kaṃ. ka.) dī. ni. 2.155] dīghamaddhānaṃ, tāsu tāsveva jātisu.
已對照

“如今這些[聖諦]已被見到,[導向再]有之索已被拔除;

‘‘Tāni [yāni (syā. kaṃ. pī. ka.)] etāni diṭṭhāni, bhavanetti samūhatā;
已對照

苦的根已被斷絕,如今不再有後有。”第一[經]。

Ucchinnaṃ mūlaṃ dukkhassa, natthidāni punabbhavo’’ti. paṭhamaṃ;
已對照

二、第二拘胝村經

2. Dutiyakoṭigāmasuttaṃ
1092已對照

一千零九十二、“諸比丘,凡任何沙門或婆羅門,不如實了知‘此是苦’,不如實了知‘此是苦集’,不如實了知‘此是苦滅’,不如實了知‘此是導至苦滅之道’,諸比丘,那些沙門或婆羅門,在我[看來],既不是沙門中被認可為沙門者,也不是婆羅門中被認可為婆羅門者;而且那些尊者也不於現法中自己以證智作證、成就並住於沙門性的目標或婆羅門性的目標。

1092. ‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ nappajānanti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca panete āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti.
PTS 5.433緬 3.379已對照

“諸比丘,而凡任何沙門或婆羅門,如實了知‘此是苦’,如實了知‘此是苦集’,如實了知‘此是苦滅’,如實了知‘此是導至苦滅之道’,諸比丘,那些沙門或婆羅門,在我[看來],既是沙門中被認可為沙門者,也是婆羅門中被認可為婆羅門者;而且那些尊者也於現法中自己以證智作證、成就並住於沙門性的目標與婆羅門性的目標。”

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānanti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānanti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānanti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānanti, te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti.
已對照

世尊說了這[番話]。善逝說了這[番話]之後,導師又接著這樣說:

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
已對照

“凡不了知苦,以及苦的生起,

‘‘Ye dukkhaṃ nappajānanti, atho dukkhassa sambhavaṃ;
已對照

以及苦在何處全然無餘地滅去;

Yattha ca sabbaso dukkhaṃ, asesaṃ uparujjhati.
已對照

“他們也不知道那道路——導至苦寂止的[道];

‘‘Tañca maggaṃ na jānanti, dukkhūpasamagāminaṃ;
已對照

他們缺少心解脫,以及慧解脫;

Cetovimuttihīnā te, atho paññāvimuttiyā;
已對照

他們不能作[苦之]邊際,他們確實趨近生與老。

Abhabbā te antakiriyāya, te ve jātijarūpagā.
已對照

“而凡了知苦,以及苦的生起,

‘‘Ye ca dukkhaṃ pajānanti, atho dukkhassa sambhavaṃ;
已對照

以及苦在何處全然無餘地滅去;

Yattha ca sabbaso dukkhaṃ, asesaṃ uparujjhati.
已對照

“他們了知那道路——導至苦寂止的[道];

‘‘Tañca maggaṃ pajānanti, dukkhūpasamagāminaṃ;
已對照

他們具足心解脫,以及慧解脫;

Cetovimuttisampannā, atho paññāvimuttiyā;
已對照

他們能作[苦之]邊際,他們不趨近生與老。”第二[經]。

Sabbā te antakiriyāya, na te jātijarūpagā’’ti. dutiyaṃ;
已對照

三、正等正覺者經

3. Sammāsambuddhasuttaṃ
1093已對照

一千零九十三、因緣在舍衛城。“諸比丘,有這四聖諦。哪四種呢?苦聖諦……乃至……導至苦滅之道聖諦——諸比丘,這就是四聖諦。諸比丘,由於如實現正覺這四聖諦,如來被稱為‘阿羅漢、正等正覺者’。

1093. Sāvatthinidānaṃ. Cattārimāni, bhikkhave, ariyasaccāni. Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ…pe… dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri ariyasaccāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisambuddhattā tathāgato ‘arahaṃ sammāsambuddho’ti vuccati.
已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第三[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、阿羅漢經

4. Arahantasuttaṃ
1094PTS 5.434緬 3.380已對照

一千零九十四、因緣在舍衛城。“諸比丘,凡在過去世如實現正覺的任何阿羅漢、正等正覺者,他們全都是如實現正覺了四聖諦。諸比丘,凡在未來世將如實現正覺的任何阿羅漢、正等正覺者,他們全都將如實現正覺四聖諦。諸比丘,凡在現在如實現正覺的任何阿羅漢、正等正覺者,他們全都如實現正覺四聖諦。

1094. Sāvatthinidānaṃ. Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā yathābhūtaṃ abhisambujjhiṃsu, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambujjhiṃsu. Ye hi [yepi hi (bahūsu)] keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā yathābhūtaṃ abhisambujjhissanti, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambujjhissanti. Ye hi keci, bhikkhave, etarahi arahanto sammāsambuddhā yathābhūtaṃ abhisambujjhanti, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambujjhanti.
已對照

“哪四種呢?苦聖諦、苦集聖諦、苦滅聖諦、導至苦滅之道聖諦。諸比丘,凡在過去世如實現正覺的任何阿羅漢、正等正覺者……乃至……將現正覺……乃至……現正覺,他們全都如實現正覺這四聖諦。

‘‘Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ. Ye hi, keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā yathābhūtaṃ abhisambujjhiṃsu…pe… abhisambujjhissanti…pe… abhisambujjhanti, sabbe te imāni cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambujjhanti.
已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第四[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、漏盡經

5. Āsavakkhayasuttaṃ
1095已對照

一千零九十五、“諸比丘,我說諸漏的滅盡是對了知者、對見者[而說],不是對不了知者、不是對不見者。諸比丘,了知什麼、見什麼,才有諸漏的滅盡呢?諸比丘,了知、見‘此是苦’者,才有諸漏的滅盡;了知、見‘此是苦集’者,才有諸漏的滅盡;了知、見‘此是苦滅’者,才有諸漏的滅盡;了知、見‘此是導至苦滅之道’者,才有諸漏的滅盡。諸比丘,如是了知、如是見者,才有諸漏的滅盡。

1095. ‘‘Jānatohaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato apassato. Kiñca, bhikkhave, jānato passato āsavānaṃ khayo hoti? ‘Idaṃ dukkha’nti, bhikkhave, jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hoti.
已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第五[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、朋友經

6. Mittasuttaṃ
1096PTS 5.435已對照

一千零九十六、“諸比丘,凡你們所憐憫的、以及認為[你們的話]值得聽從的人——或朋友、或同僚、或親族、或血親——諸比丘,你們應勸導、安置、令他們住立於四聖諦的如實現觀。

1096. ‘‘Ye hi keci, bhikkhave, anukampeyyātha, ye ca sotabbaṃ maññeyyuṃ – mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā – te vo, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā.
緬 3.381已對照

“哪四種呢?苦聖諦、苦集聖諦、苦滅聖諦、導至苦滅之道聖諦。諸比丘,凡你們所憐憫的、以及認為[你們的話]值得聽從的人——或朋友、或同僚、或親族、或血親——諸比丘,你們應勸導、安置、令他們住立於這四聖諦的如實現觀。

‘‘Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa, dukkhasamudayassa ariyasaccassa, dukkhanirodhassa ariyasaccassa, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa. Ye hi keci, bhikkhave, anukampeyyātha, ye ca sotabbaṃ maññeyyuṃ – mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā te vo, bhikkhave, imesaṃ catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā.
已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第六[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、如是經

7. Tathasuttaṃ
1097已對照

一千零九十七、“諸比丘,有這四聖諦。哪四種呢?苦聖諦、苦集聖諦、苦滅聖諦、導至苦滅之道聖諦——諸比丘,這四聖諦是如是的、不虛的、不異的;因此被稱為‘聖諦’。

1097. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, ariyasaccāni. Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri ariyasaccāni tathāni avitathāni anaññathāni; tasmā ‘ariyasaccānī’ti vuccanti.
已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第七[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、世間經

8. Lokasuttaṃ
1098已對照

一千零九十八、“諸比丘,有這四聖諦。哪四種呢?苦聖諦、苦集聖諦、苦滅聖諦、導至苦滅之道聖諦。於有天、有魔、有梵天的世間,於有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中,如來是聖者;因此被稱為‘聖諦’。”

1098. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, ariyasaccāni. Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ. Sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya tathāgato ariyo; tasmā ‘ariyasaccānī’ti vuccanti’’.
已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第八[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、應遍知經

9. Pariññeyyasuttaṃ
1099PTS 5.436緬 3.382已對照

一千零九十九、“諸比丘,有這四聖諦。哪四種呢?苦聖諦、苦集聖諦、苦滅聖諦、導至苦滅之道聖諦——諸比丘,這就是四聖諦。諸比丘,這四聖諦中,有應遍知的聖諦,有應舍斷的聖諦,有應作證的聖諦,有應修習的聖諦。

1099. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, ariyasaccāni. Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri ariyasaccāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ atthi ariyasaccaṃ pariññeyyaṃ, atthi ariyasaccaṃ pahātabbaṃ, atthi ariyasaccaṃ sacchikātabbaṃ, atthi ariyasaccaṃ bhāvetabbaṃ.
已對照

“諸比丘,什麼是應遍知的聖諦呢?諸比丘,苦聖諦是應遍知的,苦集聖諦是應舍斷的,苦滅聖諦是應作證的,導至苦滅之道聖諦是應修習的。

‘‘Katamañca, bhikkhave, ariyasaccaṃ pariññeyyaṃ? Dukkhaṃ, bhikkhave, ariyasaccaṃ pariññeyyaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ pahātabbaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ sacchikātabbaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ bhāvetabbaṃ.
已對照

“因此,諸比丘,應當致力於‘此是苦’……乃至……應當致力於‘此是導至苦滅之道’。”第九[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、憍梵波提經

10. Gavampatisuttaṃ
1100已對照

一千一百、一時,眾多長老比丘住在遮提[國]的薩罕遮尼迦(Sahañcanika)。那時,眾多長老比丘飯後從乞食處回來,集坐會合於圓亭中,生起了這樣的談論——“賢友們,凡見苦者,是否也見苦集、也見苦滅、也見導至苦滅之道呢?”

1100. Ekaṃ samayaṃ sambahulā therā bhikkhū cetesu [cetiyesu (syā.)] viharanti sahañcanike [sahajaniye (sī. syā. kaṃ.)]. Tena kho pana samayena sambahulānaṃ therānaṃ bhikkhūnaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘yo nu kho, āvuso, dukkhaṃ passati dukkhasamudayampi so passati, dukkhanirodhampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passatī’’ti.
PTS 5.437已對照

這樣說時,具壽憍梵波提(Gavampati)長老對諸比丘這樣說——“賢友們,這是我在世尊面前聽到、在[世尊]面前領受的:‘諸比丘,凡見苦者,他也見苦集,也見苦滅,也見導至苦滅之道。凡見苦集者,他也見苦,也見苦滅,也見導至苦滅之道。凡見苦滅者,他也見苦,也見苦集,也見導至苦滅之道。凡見導至苦滅之道者,他也見苦,也見苦集,也見苦滅。’”第十[經]。

Evaṃ vutte āyasmā gavampati thero [gavampatitthero (syā. kaṃ.)] bhikkhū etadavoca – ‘‘sammukhā metaṃ, āvuso, bhagavato sutaṃ, sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘yo, bhikkhave, dukkhaṃ passati dukkhasamudayampi so passati, dukkhanirodhampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passati. Yo dukkhasamudayaṃ passati dukkhampi so passati, dukkhanirodhampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passati. Yo dukkhanirodhaṃ passati dukkhampi so passati, dukkhasamudayampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passati. Yo dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ passati dukkhampi so passati, dukkhasamudayampi passati, dukkhanirodhampi passatī’’’ti. Dasamaṃ.
已對照

拘胝村品第三。

Koṭigāmavaggo tatiyo.
已對照

其攝頌——

兩跋耆、正等正覺者,阿羅漢、漏盡;

朋友、如是與世間,應遍知、憍梵波提。

Tassuddānaṃ –
Dve vajjī sammāsambuddho, arahaṃ āsavakkhayo;
Mittaṃ tathā ca loko ca, pariññeyyaṃ gavampatīti.