快樂巴利palinanda.cc

相應部 · 須陀洹相應·鞞紐多羅品 1. Veḷudvāravaggo

本經目錄十一、須陀洹相應一、鞞紐多羅品一、轉輪王經二、深入梵行經三、長壽優婆塞經四、第一舍利弗經五、第二舍利弗經六、木匠經七、鞞紐多羅人經八、第一磚屋經九、第二磚屋經十、第三磚屋經鞞紐多羅品第一。

已對照未對底本

十一、須陀洹相應

已對照

一、鞞紐多羅品

1. Veḷudvāravaggo
已對照

一、轉輪王經

1. Cakkavattirājasuttaṃ
997PTS 5.342緬 3.298已對照

九百九十七、因緣在舍衛城。在那裡,世尊……乃至……這樣說——“諸比丘,縱然轉輪王對四洲行使自在與統領、治理王國,於身壞命終之後往生善趣、天界,為三十三天諸天的同伴,他在那裡的歡喜園中,被天女眾圍繞,具足並擁有天的五欲功德而享樂,[然而]他不具足四法,於是他仍未脫出地獄,未脫出畜生胎,未脫出餓鬼界,未脫出苦界、惡趣、墮處。諸比丘,縱然聖弟子以乞得的一團團食物維生,穿著碎布,[然而]他具足四法,於是他已脫出地獄,已脫出畜生胎,已脫出餓鬼界,已脫出苦界、惡趣、墮處。

997. Sāvatthinidānaṃ. Tatra kho bhagavā…pe… etadavoca – ‘‘kiñcāpi, bhikkhave, rājā cakkavattī [cakkavatti (syā. kaṃ. pī. ka.)] catunnaṃ dīpānaṃ issariyādhipaccaṃ rajjaṃ kāretvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ, so tattha nandane vane accharāsaṅghaparivuto dibbehi ca pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti, so catūhi dhammehi asamannāgato, atha kho so aparimuttova [aparimutto ca (syā. kaṃ. ka.)] nirayā aparimutto tiracchānayoniyā aparimutto pettivisayā aparimutto apāyaduggativinipātā. Kiñcāpi, bhikkhave, ariyasāvako piṇḍiyālopena yāpeti, nantakāni ca dhāreti, so catūhi dhammehi samannāgato, atha kho so parimutto [parimutto ca (syā. kaṃ. ka.)] nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā’’.
PTS 5.343緬 3.299已對照

“哪四[法]呢?諸比丘,在此,聖弟子對佛具足不壞淨信——‘那位世尊亦即是阿羅漢、正等正覺者、明行具足、善逝、世間解、無上者、調御丈夫、天人導師、佛陀、世尊。’對法具足不壞淨信——‘法是世尊所善說的,是現見的、無時的、來見的、引導的、智者應各自證知的。’對僧具足不壞淨信——‘世尊的弟子僧是善行道者,世尊的弟子僧是正直行道者,世尊的弟子僧是如理行道者,世尊的弟子僧是正當行道者,也就是四雙八輩之人——這就是世尊的弟子僧,應供養、應款待、應奉施、應合掌,是世間無上的福田。’具足聖者所愛樂的諸戒——無毀、無穿、無斑、無雜、自在、智者所贊、不被執取、導向定。他具足這四法。諸比丘,凡是四洲的獲得,凡是四法的獲得——四洲的獲得不值四法的獲得的十六分之一。”第一[經]。

‘‘Katamehi catūhi? Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Dhamme aveccappasādena samannāgato hoti – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti. Saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṃ – cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’ti. Ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṃvattanikehi. Imehi catūhi dhammehi samannāgato hoti. Yo ca, bhikkhave, catunnaṃ dīpānaṃ paṭilābho, yo catunnaṃ dhammānaṃ paṭilābho catunnaṃ dīpānaṃ paṭilābho catunnaṃ dhammānaṃ paṭilābhassa kalaṃ nāgghati soḷasi’’nti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、深入梵行經

2. Brahmacariyogadhasuttaṃ
998已對照

九百九十八、“諸比丘,具足四法的聖弟子是須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣。

998. ‘‘Catūhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
PTS 5.344已對照

“哪四[法]呢?諸比丘,在此,聖弟子對佛具足不壞淨信——‘那位世尊亦即是阿羅漢、正等正覺者、明行具足、善逝、世間解、無上者、調御丈夫、天人導師、佛陀、世尊。’對法……乃至……對僧……乃至……具足聖者所愛樂的諸戒——無毀……乃至……導向定。諸比丘,具足這四法的聖弟子是須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣。”

‘‘Katamehi catūhi? Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi…pe… samādhisaṃvattanikehi. Imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’ti.
已對照

世尊說了這[番話]。善逝說了這[番話]之後,導師又接著這樣說:

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna [vatvā (sī. pī.) evamīdisesu ṭhānesu] sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
已對照

“凡有信與戒,淨信與見法者;

‘‘Yesaṃ saddhā ca sīlañca, pasādo dhammadassanaṃ;
已對照

他們適時獲得深入梵行之樂。”第二[經]。

Te ve kālena paccenti, brahmacariyogadhaṃ sukha’’nti. dutiyaṃ;
已對照

三、長壽優婆塞經

3. Dīghāvuupāsakasuttaṃ
999緬 3.300已對照

九百九十九、一時,世尊住在王舍城竹林迦蘭陀園。那時,長壽(Dīghāvu)優婆塞生病、痛苦、重病纏身。於是,長壽優婆塞召喚父親樹提(Jotika)居士:“居士,來,你前往世尊之處;到了之後,以我的名義以頭禮敬世尊雙足,[說]:‘尊者,長壽優婆塞生病、痛苦、重病纏身,他以頭禮敬世尊雙足。’並且這樣說:‘尊者,若世尊能哀愍而前往長壽優婆塞的住處,那就好了。’”“是的,孩子。”樹提居士應諾了長壽優婆塞,便來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的樹提居士對世尊這樣說——“尊者,長壽優婆塞生病、痛苦、重病纏身,他以頭禮敬世尊雙足;並且這樣說:‘尊者,若世尊能哀愍而前往長壽優婆塞的住處,那就好了。’”世尊以沉默接受了。

999. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena dīghāvu upāsako ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. Atha kho dīghāvu upāsako pitaraṃ jotikaṃ gahapatiṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, gahapati, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vanda – ‘dīghāvu, bhante, upāsako ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. So bhagavato pāde sirasā vandatī’ti. Evañca vadehi – ‘sādhu kira, bhante, bhagavā yena dīghāvussa upāsakassa nivesanaṃ tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’’ti. ‘‘Evaṃ, tātā’’ti kho jotiko gahapati dīghāvussa upāsakassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho jotiko gahapati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘dīghāvu, bhante, upāsako ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. So bhagavato pāde sirasā vandati. Evañca vadeti – ‘sādhu kira, bhante, bhagavā yena dīghāvussa upāsakassa nivesanaṃ tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
PTS 5.345已對照

於是,世尊穿好[下衣],取了缽與衣,前往長壽優婆塞的住處;到了之後,坐在所設的座位上。坐下之後,世尊對長壽優婆塞這樣說——“長壽,你可還堪忍?可還得以維持?苦受是否在消退而不在加劇?是否顯出它們的消退,而不顯出加劇?”“尊者,我不堪忍,不得以維持;我強烈的苦受在加劇而不在消退;顯出它們的加劇,而不顯出消退。”“長壽,因此,你應當這樣學:‘我將對佛具足不壞淨信——那位世尊亦即是阿羅漢、正等正覺者、明行具足、善逝、世間解、無上者、調御丈夫、天人導師、佛陀、世尊。對法……乃至……對僧……乃至……我將具足聖者所愛樂的諸戒——無毀……乃至……導向定。’長壽,你應當這樣學。”

Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya yena dīghāvussa upāsakassa nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā dīghāvuṃ upāsakaṃ etadavoca – ‘‘kacci te, dīghāvu, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ? Kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti, no abhikkamanti; paṭikkamosānaṃ paññāyati, no abhikkamo’’ti? ‘‘Na me, bhante, khamanīyaṃ, na yāpanīyaṃ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṃ paññāyati, no paṭikkamo’’ti. ‘‘Tasmātiha te, dīghāvu, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘buddhe aveccappasādena samannāgato bhavissāmi – itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato bhavissāmi akhaṇḍehi…pe… samādhisaṃvattanikehi’. Evañhi te, dīghāvu, sikkhitabba’’nti.
緬 3.301已對照

“尊者,世尊所教示的這四須陀洹支,那些法在我身上存在,我也顯現於那些法之中。尊者,因為我對佛具足不壞淨信——那位世尊亦即是……乃至……天人導師、佛陀、世尊。對法……乃至……對僧……乃至……具足聖者所愛樂的諸戒——無毀……乃至……導向定。”“長壽,因此,你應立足於這四須陀洹支,進一步修習六明分法。長壽,在此,你要於一切行隨觀無常而住,具有於無常的苦想、於苦的無我想、舍斷想、離貪想、滅想。長壽,你應當這樣學。”

‘‘Yānimāni, bhante, bhagavatā cattāri sotāpattiyaṅgāni desitāni, saṃvijjante te dhammā mayi, ahañca tesu dhammesu sandissāmi. Ahañhi, bhante, buddhe aveccappasādena samannāgato – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato akhaṇḍehi…pe… samādhisaṃvattanikehī’’ti. ‘‘Tasmātiha tvaṃ, dīghāvu, imesu catūsu sotāpattiyaṅgesu patiṭṭhāya cha vijjābhāgiye dhamme uttari bhāveyyāsi. Idha tvaṃ, dīghāvu, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī viharāhi, anicce dukkhasaññī, dukkhe anattasaññī pahānasaññī virāgasaññī nirodhasaññīti. Evañhi te, dīghāvu, sikkhitabba’’nti.
PTS 5.346已對照

“尊者,世尊所教示的這六明分法,那些法在我身上存在,我也顯現於那些法之中。尊者,因為我於一切行隨觀無常而住,具有於無常的苦想、於苦的無我想、舍斷想、離貪想、滅想。然而,尊者,我這樣想:‘但願這位樹提居士在我死後不要陷入苦惱。’”“長壽孩子,你不要這樣作意。來,長壽孩子,世尊對你所說的,你就要好好地作意那[話]。”

‘‘Yeme, bhante, bhagavatā cha vijjābhāgiyā dhammā desitā, saṃvijjante te dhammā mayi, ahañca tesu dhammesu sandissāmi. Ahañhi, bhante, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī viharāmi, anicce dukkhasaññī, dukkhe anattasaññī pahānasaññī virāgasaññī nirodhasaññī. Api ca me, bhante, evaṃ hoti – ‘mā hevāyaṃ jotiko gahapati mamaccayena vighātaṃ āpajjī’’’ti [āpajjati (ka.)]. ‘‘Mā tvaṃ, tāta dīghāvu, evaṃ manasākāsi. Iṅgha tvaṃ, tāta dīghāvu, yadeva te bhagavā āha, tadeva tvaṃ sādhukaṃ manasi karohī’’ti.
已對照

於是,世尊以這教誡教誡了長壽優婆塞之後,從座而起,離去了。於是,世尊離去不久,長壽優婆塞命終了。於是,眾多比丘來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的那些比丘對世尊這樣說——“尊者,那位名叫長壽的優婆塞,曾被世尊以簡略的教誡教誡過,他已命終了。他的趣是什麼?他的來世如何?”“諸比丘,長壽優婆塞是智者,他踐行了法隨法,也沒有因法之故而惱害我。諸比丘,長壽優婆塞以五下分結的滅盡而為化生者,將在那裡般涅槃,不再從彼世間還來。”第三[經]。

Atha kho bhagavā dīghāvuṃ upāsakaṃ iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho dīghāvu upāsako acirapakkantassa bhagavato kālamakāsi. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘yo so, bhante, dīghāvu nāma upāsako bhagavatā saṃkhittena ovādena ovadito so kālaṅkato. Tassa kā gati, ko abhisamparāyo’’ti? ‘‘Paṇḍito, bhikkhave, dīghāvu upāsako, paccapādi [ahosi saccavādī (syā. kaṃ. pī. ka.)] dhammassānudhammaṃ, na ca maṃ dhammādhikaraṇaṃ [na ca dhammādhikaraṇaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)] vihesesi [viheṭhesi (itipi aññattha)]. Dīghāvu, bhikkhave, upāsako pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、第一舍利弗經

4. Paṭhamasāriputtasuttaṃ
1000PTS 5.347緬 3.302已對照

一千、一時,具壽舍利弗與具壽阿難住在舍衛城祇樹林給孤獨園。那時,具壽阿難於傍晚從靜坐中起身……乃至……坐在一旁的具壽阿難對具壽舍利弗這樣說——“舍利弗賢友,由於具足多少法,世尊便這樣記說這[些]人是須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣呢?”“賢友,由於具足四法,世尊便這樣記說這[些]人是須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣。”

1000. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca ānando sāvatthiyaṃ viharanti jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā ānando sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito…pe… ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘katinaṃ nu kho, āvuso sāriputta, dhammānaṃ samannāgamanahetu evamayaṃ pajā bhagavatā byākatā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’’ti? ‘‘Catunnaṃ kho, āvuso, dhammānaṃ samannāgamanahetu evamayaṃ pajā bhagavatā byākatā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’’.
已對照

“哪四[法]呢?賢友,在此,聖弟子對佛具足不壞淨信——那位世尊亦即是……乃至……天人導師、佛陀、世尊。對法……乃至……對僧……乃至……具足聖者所愛樂的諸戒——無毀……乃至……導向定。賢友,由於具足這四法,世尊便這樣記說這[些]人是須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣。”第四[經]。

‘‘Katamesaṃ catunnaṃ? Idhāvuso, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi…pe… samādhisaṃvattanikehi. Imesaṃ kho, āvuso, catunnaṃ dhammānaṃ samannāgamanahetu evamayaṃ pajā bhagavatā byākatā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、第二舍利弗經

5. Dutiyasāriputtasuttaṃ
1001已對照

一千零一、那時,具壽舍利弗來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。世尊對坐在一旁的具壽舍利弗這樣說——“舍利弗,人們說‘須陀洹支、須陀洹支’。舍利弗,什麼是須陀洹支呢?”“尊者,親近善士確實是須陀洹支,聽聞正法是須陀洹支,如理作意是須陀洹支,法隨法行是須陀洹支。”“善哉,善哉,舍利弗!舍利弗,親近善士確實是須陀洹支,聽聞正法是須陀洹支,如理作意是須陀洹支,法隨法行是須陀洹支。

1001. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘‘sotāpattiyaṅgaṃ, sotāpattiyaṅga’nti hidaṃ, sāriputta, vuccati. Katamaṃ nu kho sāriputta, sotāpattiyaṅga’’nti? ‘‘Sappurisasaṃsevo hi, bhante, sotāpattiyaṅgaṃ, saddhammassavanaṃ sotāpattiyaṅgaṃ, yonisomanasikāro sotāpattiyaṅgaṃ, dhammānudhammappaṭipatti sotāpattiyaṅga’’nti. ‘‘Sādhu sādhu, sāriputta! Sappurisasaṃsevo hi, sāriputta, sotāpattiyaṅgaṃ, saddhammassavanaṃ sotāpattiyaṅgaṃ, yonisomanasikāro sotāpattiyaṅgaṃ, dhammānudhammappaṭipatti sotāpattiyaṅgaṃ’’.
已對照

“舍利弗,人們說‘流、流’。舍利弗,什麼是流呢?”“尊者,就是這八支聖道是流,即:正見、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定。”“善哉,善哉,舍利弗!舍利弗,就是這八支聖道是流,即:正見……乃至……正定。

‘‘‘Soto, soto’ti hidaṃ, sāriputta, vuccati. Katamo nu kho, sāriputta, soto’’ti? ‘‘Ayameva hi, bhante, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo soto, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhī’’ti. ‘‘Sādhu sādhu, sāriputta! Ayameva hi, sāriputta, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo soto, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi’’.
PTS 5.348緬 3.303已對照

“舍利弗,人們說‘須陀洹、須陀洹’。舍利弗,什麼是須陀洹呢?”“尊者,凡具足這八支聖道者,這稱為須陀洹——他就是這位如此名、如此姓的具壽。”“善哉,善哉,舍利弗!舍利弗,凡具足這八支聖道者,這稱為須陀洹——他就是這位如此名、如此姓的具壽。”第五[經]。

‘‘‘Sotāpanno, sotāpanno’ti hidaṃ, sāriputta, vuccati. Katamo nu kho, sāriputta, sotāpanno’’ti? ‘‘Yo hi, bhante, iminā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena samannāgato ayaṃ vuccati sotāpanno, svāyaṃ āyasmā evaṃnāmo evaṃgotto’’ti. ‘‘Sādhu sādhu, sāriputta! Yo hi, sāriputta, iminā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena samannāgato ayaṃ vuccati sotāpanno, svāyaṃ āyasmā evaṃnāmo evaṃgotto’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、木匠經

6. Thapatisuttaṃ
1002已對照

一千零二、因緣在舍衛城。那時,眾多比丘正在為世尊作衣——“世尊衣作成之後,過了三個月,將出發遊行。”那時,木匠(thapati)梨犀達多(Isidatta)與富蘭那(Purāṇa)因某件應作之事住在娑度迦(Sādhuka)。木匠梨犀達多與富蘭那聽說——“據說眾多比丘正在為世尊作衣——‘世尊衣作成之後,過了三個月,將出發遊行。’”

1002. Sāvatthinidānaṃ. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato cīvarakammaṃ karonti – ‘‘niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṃ pakkamissatī’’ti. Tena kho pana samayena isidattapurāṇā thapatayo sādhuke paṭivasanti kenacideva karaṇīyena. Assosuṃ kho isidattapurāṇā thapatayo – ‘‘sambahulā kira bhikkhū bhagavato cīvarakammaṃ karonti – ‘niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṃ pakkamissatī’’’ti.
已對照

於是,木匠梨犀達多與富蘭那在路上安置了一個人——“喂,人啊,你何時看見世尊、阿羅漢、正等正覺者來了,那時就告訴我們。”那人站了兩三天,從遠處看見世尊來了。看見之後,來到木匠梨犀達多與富蘭那之處;到了之後,對木匠梨犀達多與富蘭那這樣說——“尊者,那位世尊、阿羅漢、正等正覺者來了。現在正是你們認為適時的時候。”

Atha kho isidattapurāṇā thapatayo magge purisaṃ ṭhapesuṃ – ‘‘yadā tvaṃ, ambho purisa, passeyyāsi bhagavantaṃ āgacchantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ, atha amhākaṃ āroceyyāsī’’ti. Dvīhatīhaṃ ṭhito kho so puriso addasa bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna yena isidattapurāṇā thapatayo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā isidattapurāṇe thapatayo etadavoca – ‘‘ayaṃ so, bhante, bhagavā āgacchati arahaṃ sammāsambuddho. Yassa dāni kālaṃ maññathā’’ti.
PTS 5.349已對照

於是,木匠梨犀達多與富蘭那來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,緊隨在世尊身後。於是,世尊從道路上走下,來到某棵樹下;到了之後,坐在所敷設的座位上。木匠梨犀達多與富蘭那禮敬世尊之後,坐在一旁。坐在一旁的木匠梨犀達多與富蘭那對世尊這樣說——

Atha kho isidattapurāṇā thapatayo yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā bhagavantaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhiṃsu. Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṃ rukkhamūlaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Isidattapurāṇā thapatayo bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te isidattapurāṇā thapatayo bhagavantaṃ etadavocuṃ –
已對照

“尊者,當我們聽說世尊‘將從舍衛城往憍薩羅出發遊行’時,那時我們便有不適悅(anattamanatā),便有憂(domanassa)——‘世尊將離我們遠了。’而尊者,當我們聽說世尊‘已從舍衛城往憍薩羅出發遊行’時,那時我們便有不適悅,便有憂——‘世尊離我們遠了。’”

‘‘Yadā mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘sāvatthiyā kosalesu cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘sāvatthiyā kosalesu cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā’’’ti.
緬 3.304已對照

“尊者,而當我們聽說世尊‘將從憍薩羅往末羅出發遊行’時,那時我們便有不適悅,便有憂——‘世尊將離我們遠了。’而尊者,當我們聽說世尊‘已從憍薩羅往末羅出發遊行’時,那時我們便有不適悅,便有憂——‘世尊離我們遠了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘kosalehi mallesu cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘kosalehi mallesu cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā’’’ti.
已對照

“尊者,而當我們聽說世尊‘將從末羅往跋耆出發遊行’時,那時我們便有不適悅,便有憂——‘世尊將離我們遠了。’而尊者,當我們聽說世尊‘已從末羅往跋耆出發遊行’時,那時我們便有不適悅,便有憂——‘世尊離我們遠了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘mallehi vajjīsu cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘mallehi vajjīsu cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā’’’ti.
已對照

“尊者,而當我們聽說世尊‘將從跋耆往迦屍出發遊行’時,那時我們便有不適悅,便有憂——‘世尊將離我們遠了。’而尊者,當我們聽說世尊‘已從跋耆往迦屍出發遊行’時,那時我們便有不適悅,便有憂——‘世尊離我們遠了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘vajjīhi kāsīsu cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante bhagavantaṃ suṇāma – ‘vajjīhi kāsīsu cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā’’’ti.
PTS 5.350已對照

“尊者,而當我們聽說世尊‘將從迦屍往摩揭陀出發遊行’時,那時我們便有不適悅,便有憂——‘世尊將離我們遠了。’而尊者,當我們聽說世尊‘已從迦屍往摩揭陀出發遊行’時,那時我們便有不少的不適悅,便有不少的憂——‘世尊離我們遠了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘kāsīhi māgadhe cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘kāsīhi māgadhe cārikaṃ pakkanto’ti, hoti anappakā no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti anappakaṃ domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā’’’ti.
已對照

“尊者,而當我們聽說世尊‘將從摩揭陀往迦屍出發遊行’時,那時我們便有適悅,便有喜悅——‘世尊將離我們近了。’而尊者,當我們聽說世尊‘已從摩揭陀往迦屍出發遊行’時,那時我們便有適悅,便有喜悅——‘世尊離我們近了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘māgadhehi kāsīsu cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘māgadhehi kāsīsu cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā’’’ti.
緬 3.305已對照

“尊者,而當我們聽說世尊‘將從迦屍往跋耆出發遊行’時,那時我們便有適悅,便有喜悅——‘世尊將離我們近了。’而尊者,當我們聽說世尊‘已從迦屍往跋耆出發遊行’時,那時我們便有適悅,便有喜悅——‘世尊離我們近了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘kāsīhi vajjīsu cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘kāsīhi vajjīsu cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā’’’ti.
已對照

“尊者,而當我們聽說世尊‘將從跋耆往末羅出發遊行’時,那時我們便有適悅,便有喜悅——‘世尊將離我們近了。’而尊者,當我們聽說世尊‘已從跋耆往末羅出發遊行’時,那時我們便有適悅,便有喜悅——‘世尊離我們近了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘vajjīhi mallesu cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘vajjīhi mallesu cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā’’’ti.
已對照

“尊者,而當我們聽說世尊‘將從末羅往憍薩羅出發遊行’時,那時我們便有適悅,便有喜悅——‘世尊將離我們近了。’而尊者,當我們聽說世尊‘已從末羅往憍薩羅出發遊行’時,那時我們便有適悅,便有喜悅——‘世尊離我們近了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘mallehi kosale cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘mallehi kosale cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā’’’ti.
已對照

“尊者,而當我們聽說世尊‘將從憍薩羅往舍衛城出發遊行’時,那時我們便有適悅,便有喜悅——‘世尊將離我們近了。’而尊者,當我們聽說世尊‘住在舍衛城祇樹林給孤獨園’時,那時我們便有不少的適悅,便有不少的喜悅——‘世尊離我們近了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘kosalehi sāvatthiṃ cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme’ti, hoti anappakā no tasmiṃ samaye attamanatā hoti anappakaṃ somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā’’’ti.
PTS 5.351已對照

“因此,木匠們,在家生活是狹窄的塵垢之道,出家則是空曠開闊的。木匠們,你們正宜不放逸。”“尊者,我們還有另一種狹窄,比這狹窄更狹窄、更可稱為狹窄。”“木匠們,比這狹窄更狹窄、更可稱為狹窄的,你們的另一種狹窄是什麼呢?”

‘‘Tasmātiha, thapatayo, sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā. Alañca pana vo, thapatayo, appamādāyā’’ti. ‘‘Atthi kho no, bhante, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā’’ti. ‘‘Katamo pana vo, thapatayo, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā’’ti?
緬 3.306已對照

“尊者,在此,當憍薩羅王波斯匿想要出遊園地時,我們把憍薩羅王波斯匿的那些御乘之象裝備好,把憍薩羅王波斯匿所愛、可意的那些王妃,讓一位坐在前面、一位坐在後面。尊者,那些姊妹有這樣的香氣,猶如香匣剛被打開時那樣,正如以香料莊飾的王家少女那樣。尊者,那些姊妹有這樣的身觸,猶如兜羅綿或劫貝綿那樣,正如嬌養的王家少女那樣。尊者,而那時象也須守護,那些姊妹也須守護,自己也須守護。尊者,但我們不記得曾對那些姊妹生起噁心。尊者,這就是我們比這狹窄更狹窄、更可稱為狹窄的另一種狹窄。”

‘‘Idha mayaṃ, bhante, yadā rājā pasenadi kosalo uyyānabhūmiṃ niyyātukāmo hoti, ye te rañño pasenadissa kosalassa nāgā opavayhā te kappetvā, yā tā rañño pasenadissa kosalassa pajāpatiyo piyā manāpā tā ekaṃ purato ekaṃ pacchato nisīdāpema. Tāsaṃ kho pana, bhante, bhaginīnaṃ evarūpo gandho hoti, seyyathāpi nāma gandhakaraṇḍakassa tāvadeva vivariyamānassa, yathā taṃ rājakaññānaṃ gandhena vibhūsitānaṃ. Tāsaṃ kho pana, bhante, bhaginīnaṃ evarūpo kāyasamphasso hoti, seyyathāpi nāma tūlapicuno vā kappāsapicuno vā, yathā taṃ rājakaññānaṃ sukhedhitānaṃ. Tasmiṃ kho pana, bhante, samaye nāgopi rakkhitabbo hoti, tāpi bhaginiyo rakkhitabbā honti, attāpi rakkhitabbo hoti. Na kho pana mayaṃ, bhante, abhijānāma tāsu bhaginīsu pāpakaṃ cittaṃ uppādetā. Ayaṃ kho no, bhante, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā’’ti.
已對照

“因此,木匠們,在家生活是狹窄的塵垢之道,出家則是空曠開闊的。木匠們,你們正宜不放逸。木匠們,具足四法的聖弟子是須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣。

‘‘Tasmātiha, thapatayo, sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā. Alañca pana vo, thapatayo, appamādāya. Catūhi kho, thapatayo, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
PTS 5.352已對照

“哪四[法]呢?木匠們,在此,聖弟子對佛具足不壞淨信(aveccappasāda)——‘那位世尊亦即是……乃至……天人導師、佛陀、世尊。’對法……乃至……對僧……乃至……以垢穢與慳吝已離之心居家,施捨無所保留、手常潔淨、樂於捨棄、堪受人乞求、樂於布施與分享。木匠們,具足這四法的聖弟子是須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣。

‘‘Katamehi catūhi? Idha, thapatayo, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… vigatamalamaccherena cetasā ajjhāgāraṃ vasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato. Imehi kho, thapatayo, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
已對照

“木匠們,你們對佛具足不壞淨信——‘那位世尊亦即是……乃至……天人導師、佛陀、世尊。’對法……乃至……對僧……乃至……家中凡有任何可施之物,那一切都與具戒、具善法者不別藏。木匠們,你們認為怎樣,在憍薩羅,與你們相等的人——也就是在布施與分享上——有幾種呢?”“尊者,這是我們的所得;尊者,我們善得!世尊竟這樣了知我們。”第六[經]。

‘‘Tumhe kho, thapatayo, buddhe aveccappasādena samannāgatā – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… yaṃ kho pana kiñci kule deyyadhammaṃ sabbaṃ taṃ appaṭivibhattaṃ sīlavantehi kalyāṇadhammehi. Taṃ kiṃ maññatha, thapatayo, katividhā te kosalesu manussā ye tumhākaṃ samasamā, yadidaṃ – dānasaṃvibhāge’’ti? ‘‘Lābhā no, bhante, suladdhaṃ no, bhante! Yesaṃ no bhagavā evaṃ pajānātī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、鞞紐多羅人經

7. Veḷudvāreyyasuttaṃ
1003緬 3.307已對照

一千零三、如是我聞——一時,世尊在憍薩羅[國]遊行,與大比丘僧團一同來到憍薩羅人一個名叫鞞紐多羅(Veḷudvāra)的婆羅門村。鞞紐多羅的婆羅門居士們聽說——“諸位,據說沙門喬達摩——釋迦子,從釋迦家族出家者——在憍薩羅遊行,與大比丘僧團一同已到達鞞紐多羅。關於那位喬達摩尊師,有這樣的善名聲傳揚:‘那位世尊亦即是阿羅漢、正等正覺者、明行具足、善逝、世間解、無上者、調御丈夫、天人導師、佛陀、世尊。他自己以證智證知這個有諸天、魔、梵天的世間,以及有沙門、婆羅門、諸天與人的人眾之後,予以宣說。他教導初善、中善、後善的,具足義理與文句的法,顯示完全圓滿、遍淨的梵行。’能夠見到這樣的阿羅漢,真是很好。”

1003. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena veḷudvāraṃ nāma kosalānaṃ brāhmaṇagāmo tadavasari. Assosuṃ kho te veḷudvāreyyakā brāhmaṇagahapatikā – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ veḷudvāraṃ anuppatto. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā [bhagavāti (sī. syā. kaṃ. pī.)]. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti’. Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī’’ti.
PTS 5.353已對照

於是,鞞紐多羅的婆羅門居士們前往世尊之處;到了之後,有些禮敬世尊之後坐在一旁,有些與世尊互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後坐在一旁,有些向世尊合掌之後坐在一旁,有些在世尊面前說出自己的名與姓之後坐在一旁,有些默然坐在一旁。坐在一旁的鞞紐多羅的婆羅門居士們對世尊這樣說——“喬達摩尊師,我們有這樣的欲求、這樣的意欲、這樣的意向——願我們住於兒女擁擠之床,享用迦屍旃檀,佩戴花鬘、香、塗香,領受金銀,身壞命終之後投生於善趣、天界。對有這樣欲求、這樣意欲、這樣意向的我們,願喬達摩尊師這樣為我們說法,使我們能住於兒女擁擠之床……乃至……投生於善趣、天界。”

Atha kho te veḷudvāreyyakā brāhmaṇagahapatikā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā appekacce bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu; sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce bhagavato santike nāmagottaṃ sāvetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te veḷudvāreyyakā brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘mayaṃ, bho gotama, evaṃkāmā evaṃchandā evaṃadhippāyā – puttasambādhasayanaṃ ajjhāvaseyyāma, kāsikacandanaṃ paccanubhaveyyāma, mālāgandhavilepanaṃ dhāreyyāma, jātarūparajataṃ sādiyeyyāma, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyāma. Tesaṃ no bhavaṃ gotamo amhākaṃ evaṃkāmānaṃ evaṃchandānaṃ evaṃadhippāyānaṃ tathā dhammaṃ desetu yathā mayaṃ puttasambādhasayanaṃ ajjhāvaseyyāma…pe… sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyāmā’’ti.
已對照

“居士們,我要為你們講說引向自身的法門(attūpanāyika dhammapariyāya)。你們要聽,好好地作意,我要說了。”“是的,尊師。”鞞紐多羅的婆羅門居士們應諾了世尊。世尊這樣說——

‘‘Attūpanāyikaṃ vo, gahapatayo, dhammapariyāyaṃ desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho te veḷudvāreyyakā brāhmaṇagahapatikā bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
PTS 5.354緬 3.308已對照

“居士們,什麼是引向自身的法門呢?居士們,在此,聖弟子這樣思察——‘我是想活、不想死、欲樂、厭苦的。若有人奪去想活、不想死、欲樂、厭苦的我的生命,那對我是不可愛、不可意的。而若我奪去想活、不想死、欲樂、厭苦的他人的生命,那對他人也是不可愛、不可意的。凡對我不可愛、不可意之法,對他人也是不可愛、不可意之法。凡對我不可愛、不可意之法,我怎能以此加諸他人呢!’他如是省思之後,自己遠離殺生,也勸導他人遠離殺生,並稱贊遠離殺生。這樣,他的這身行(kāyasamācāra)在三方面都是清淨的(tikoṭiparisuddha)。

‘‘Katamo ca, gahapatayo, attupanāyiko dhammapariyāyo? Idha, gahapatayo, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khosmi jīvitukāmo amaritukāmo sukhakāmo dukkhappaṭikūlo. Yo kho maṃ jīvitukāmaṃ amaritukāmaṃ sukhakāmaṃ dukkhappaṭikūlaṃ jīvitā voropeyya, na metaṃ assa piyaṃ manāpaṃ. Ahañceva kho pana paraṃ jīvitukāmaṃ amaritukāmaṃ sukhakāmaṃ dukkhappaṭikūlaṃ jīvitā voropeyyaṃ, parassapi taṃ assa appiyaṃ amanāpaṃ. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, parassa peso dhammo appiyo amanāpo. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, kathāhaṃ paraṃ tena saṃyojeyya’nti! So iti paṭisaṅkhāya attanā ca pāṇātipātā paṭivirato hoti, parañca pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti, pāṇātipātā veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati. Evamassāyaṃ kāyasamācāro tikoṭiparisuddho hoti.
已對照

“復次,居士們,聖弟子這樣思察——‘若有人以盜心取我未與之物,那對我是不可愛、不可意的。而若我以盜心取他人未與之物,那對他人也是不可愛、不可意的。凡對我不可愛、不可意之法,對他人也是不可愛、不可意之法。凡對我不可愛、不可意之法,我怎能以此加諸他人呢!’他如是省思之後,自己遠離不與取,也勸導他人遠離不與取,並稱贊遠離不與取。這樣,他的這身行在三方面都是清淨的。

‘‘Puna caparaṃ, gahapatayo, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘yo kho me adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyya, na metaṃ assa piyaṃ manāpaṃ. Ahañceva kho pana parassa adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyyaṃ, parassapi taṃ assa appiyaṃ amanāpaṃ. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, parassa peso dhammo appiyo amanāpo. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, kathāhaṃ paraṃ tena saṃyojeyya’nti! So iti paṭisaṅkhāya attanā ca adinnādānā paṭivirato hoti, parañca adinnādānā veramaṇiyā samādapeti, adinnādānā veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati. Evamassāyaṃ kāyasamācāro tikoṭiparisuddho hoti.
緬 3.309已對照

“復次,居士們,聖弟子這樣思察——‘若有人與我的妻子行邪行,那對我是不可愛、不可意的。而若我與他人的妻子行邪行,那對他人也是不可愛、不可意的。凡對我不可愛、不可意之法,對他人也是不可愛、不可意之法。凡對我不可愛、不可意之法,我怎能以此加諸他人呢!’他如是省思之後,自己遠離欲邪行,也勸導他人遠離欲邪行,並稱贊遠離欲邪行。這樣,他的這身行在三方面都是清淨的。

‘‘Puna caparaṃ, gahapatayo, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘yo kho me dāresu cārittaṃ āpajjeyya, na metaṃ assa piyaṃ manāpaṃ. Ahañceva kho pana parassa dāresu cārittaṃ āpajjeyyaṃ, parassapi taṃ assa appiyaṃ amanāpaṃ. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, parassa peso dhammo appiyo amanāpo. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, kathāhaṃ paraṃ tena saṃyojeyya’nti! So iti paṭisaṅkhāya attanā ca kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, parañca kāmesumicchācārā veramaṇiyā samādapeti, kāmesumicchācārā veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati. Evamassāyaṃ kāyasamācāro tikoṭiparisuddho hoti.
PTS 5.355已對照

“復次,居士們,聖弟子這樣思察——‘若有人以虛妄語毀損我的利益,那對我是不可愛、不可意的。而若我以虛妄語毀損他人的利益,那對他人也是不可愛、不可意的。凡對我不可愛、不可意之法,對他人也是不可愛、不可意之法。凡對我不可愛、不可意之法,我怎能以此加諸他人呢!’他如是省思之後,自己遠離虛妄語,也勸導他人遠離虛妄語,並稱贊遠離虛妄語。這樣,他的這語行在三方面都是清淨的。

‘‘Puna caparaṃ, gahapatayo, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘yo kho me musāvādena atthaṃ bhañjeyya, na metaṃ assa piyaṃ manāpaṃ. Ahañceva kho pana parassa musāvādena atthaṃ bhañjeyyaṃ, parassapi taṃ assa appiyaṃ amanāpaṃ. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, parassa peso dhammo appiyo amanāpo. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, kathāhaṃ paraṃ tena saṃyojeyya’nti! So iti paṭisaṅkhāya attanā ca musāvādā paṭivirato hoti, parañca musāvādā veramaṇiyā samādapeti, musāvādā veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati. Evamassāyaṃ vacīsamācāro tikoṭiparisuddho hoti.
已對照

“復次,居士們,聖弟子這樣思察——若有人以離間語離間我與朋友,那對我是不可愛、不可意的。而若我以離間語離間他人與朋友,那對他人也是不可愛、不可意的……乃至……這樣,他的這語行在三方面都是清淨的。

‘‘Puna caparaṃ, gahapatayo, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – yo kho maṃ pisuṇāya vācāya mitte bhindeyya [mittehi bhedeyya (syā. kaṃ. pī. ka.)], na metaṃ assa piyaṃ manāpaṃ. Ahañceva kho pana paraṃ pisuṇāya vācāya mitte bhindeyyaṃ, parassapi taṃ assa appiyaṃ amanāpaṃ…pe… evamassāyaṃ vacīsamācāro tikoṭiparisuddho hoti.
已對照

“復次,居士們,聖弟子這樣思察——若有人以粗惡語對待我,那對我是不可愛、不可意的。而若我以粗惡語對待他人,那對他人也是不可愛、不可意的。凡對我不可愛、不可意之法……乃至……這樣,他的這語行在三方面都是清淨的。

‘‘Puna caparaṃ, gahapatayo, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – yo kho maṃ pharusāya vācāya samudācareyya, na metaṃ assa piyaṃ manāpaṃ. Ahañceva kho pana paraṃ pharusāya vācāya samudācareyyaṃ, parassapi taṃ assa appiyaṃ amanāpaṃ. Yo kho myāyaṃ dhammo…pe… evamassāyaṃ vacīsamācāro tikoṭiparisuddho hoti.
緬 3.310已對照

“復次,居士們,聖弟子這樣思察——‘若有人以無義之語(samphabhāsa)、以雜穢語之言對待我,那對我是不可愛、不可意的。而若我以無義之語、以雜穢語之言對待他人,那對他人也是不可愛、不可意的。凡對我不可愛、不可意之法,對他人也是不可愛、不可意之法。凡對我不可愛、不可意之法,我怎能以此加諸他人呢!’他如是省思之後,自己遠離雜穢語,也勸導他人遠離雜穢語,並稱贊遠離雜穢語。這樣,他的這語行在三方面都是清淨的。

‘‘Puna caparaṃ, gahapatayo, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘yo kho maṃ samphabhāsena samphappalāpabhāsena samudācareyya, na metaṃ assa piyaṃ manāpaṃ. Ahañceva kho pana paraṃ samphabhāsena samphappalāpabhāsena samudācareyyaṃ, parassapi taṃ assa appiyaṃ amanāpaṃ. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, parassa peso dhammo appiyo amanāpo. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, kathāhaṃ paraṃ tena saṃyojeyya’nti! So iti paṭisaṅkhāya attanā ca samphappalāpā paṭivirato hoti, parañca samphappalāpā veramaṇiyā samādapeti, samphappalāpā veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati. Evamassāyaṃ vacīsamācāro tikoṭiparisuddho hoti.
PTS 5.356已對照

“他對佛具足不壞淨信——‘那位世尊亦即是……乃至……天人導師、佛陀、世尊’;對法……乃至……對僧具足不壞淨信——‘世尊的弟子僧是善行道者……乃至……是世間無上的福田。’具足聖者所愛樂的諸戒——無毀……乃至……導向定。居士們,當聖弟子具足這七正法(saddhamma)、[具足]這四可願求之處(ākaṅkhiya ṭhāna)時,他若願意,便能自己為自己記說:‘我已盡地獄,已盡畜生胎,已盡餓鬼界,已盡苦界、惡趣、墮處;我是須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣。’”

‘‘So buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti; dhamme …pe… saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassāti. Ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi…pe… samādhisaṃvattanikehi. Yato kho, gahapatayo, ariyasāvako imehi sattahi saddhammehi [dhammehi (sī.)] samannāgato hoti imehi catūhi ākaṅkhiyehi ṭhānehi, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni [khīṇatiracchānayoniyo (sī. syā. kaṃ. pī.), khīṇatiracchānayoniko (ka.)] khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’ti.
已對照

這樣說時,鞞紐多羅的婆羅門居士們對世尊這樣說——“奇哉!喬達摩尊師……乃至……我們皈依喬達摩尊師、法與比丘僧團。願喬達摩尊師憶持我們為優婆塞,從今日起,終生皈依。”第七[經]。

Evaṃ vutte veḷudvāreyyakā brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… ete mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete [pāṇupetaṃ (ka.)] saraṇaṃ gate’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、第一磚屋經

8. Paṭhamagiñjakāvasathasuttaṃ
1004PTS 5.357緬 3.311已對照

一千零四、如是我聞——一時,世尊住在那提迦(Ñātika)磚屋(Giñjakāvasatha)。於是,具壽阿難來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽阿難對世尊這樣說——

“尊者,有一位名叫薩勒哈(Sāḷha)的比丘命終了;他的趣是什麼?他的來世如何?尊者,有一位名叫難陀(Nandā)的比丘尼命終了;她的趣是什麼?她的來世如何?尊者,有一位名叫須達多(Sudatta)的優婆塞命終了;他的趣是什麼?他的來世如何?尊者,有一位名叫善生(Sujātā)的優婆夷命終了;她的趣是什麼?她的來世如何?”

“阿難,命終的薩勒哈比丘由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住了。阿難,命終的難陀比丘尼以五下分結的滅盡而為化生者,將在那裡般涅槃,不再從彼世間還來。阿難,命終的須達多優婆塞以三結的滅盡、貪瞋痴的薄弱而為斯陀含,只再來此世間一次便將作苦的邊際。阿難,命終的善生優婆夷以三結的滅盡而為須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣。

“阿難,生而為人者會命終,這並不稀奇。若每有人命終,你們都來到我這裡問這件事,阿難,這對如來就會是疲惱。因此,阿難,我要講說名為法鏡(dhammādāsa)的法門;具足它的聖弟子,若願意,便能自己為自己記說:‘我已盡地獄,已盡畜生胎,已盡餓鬼界,已盡苦界、惡趣、墮處;我是須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣。’”

“阿難,什麼是那法鏡法門——具足它的聖弟子,若願意,便能自己為自己記說:‘我已盡地獄,已盡畜生胎,已盡餓鬼界,已盡苦界、惡趣、墮處;我是須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣’呢?”

“阿難,在此,聖弟子對佛具足不壞淨信——‘那位世尊亦即是……乃至……天人導師、佛陀、世尊。’對法……乃至……對僧……乃至……具足聖者所愛樂的諸戒——無毀……乃至……導向定。阿難,這就是那法鏡法門——具足它的聖弟子,若願意,便能自己為自己記說:‘我已盡地獄,已盡畜生胎,已盡餓鬼界,已盡苦界、惡趣、墮處;我是須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣。’”第八[經]。

(三經同一因緣。)

1004. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā ñātike viharati giñjakāvasathe. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘Sāḷho nāma, bhante, bhikkhu kālaṅkato; tassa kā gati ko abhisamparāyo? Nandā nāma, bhante, bhikkhunī kālaṅkatā; tassā kā gati ko abhisamparāyo? Sudatto nāma, bhante, upāsako kālaṅkato; tassa kā gati ko abhisamparāyo? Sujātā nāma, bhante, upāsikā kālaṅkatā; tassā kā gati, ko abhisamparāyo’’ti?
‘‘Sāḷho, ānanda, bhikkhu kālaṅkato āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. Nandā, ānanda, bhikkhunī kālaṅkatā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyinī anāvattidhammā tasmā lokā. Sudatto, ānanda, upāsako kālaṅkato tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī; sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissati. Sujātā, ānanda, upāsikā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā.
‘‘Anacchariyaṃ kho panetaṃ, ānanda, yaṃ manussabhūto kālaṃ kareyya; tasmiṃ tasmiṃ ce maṃ kālaṅkate upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipucchissatha. Vihesā pesā, ānanda, assa tathāgatassa. Tasmātihānanda, dhammādāsaṃ nāma dhammapariyāyaṃ desessāmi; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’.
‘‘Katamo ca so, ānanda, dhammādāso dhammapariyāyo; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’?
‘‘Idha, ānanda, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi…pe… samādhisaṃvattanikehi. Ayaṃ kho so, ānanda, dhammādāso dhammapariyāyo; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’ti. Aṭṭhamaṃ.
(Tīṇipi suttantāni ekanidānāni).
已對照

九、第二磚屋經

9. Dutiyagiñjakāvasathasuttaṃ
1005PTS 5.358緬 3.312已對照

一千零五、坐在一旁的具壽阿難對世尊這樣說——“尊者,有一位名叫阿育(Asoka)的比丘命終了;他的趣是什麼?他的來世如何?尊者,有一位名叫阿育(Asokā)的比丘尼命終了……乃至……尊者,有一位名叫阿育的優婆塞命終了……乃至……尊者,有一位名叫阿育的優婆夷命終了;她的趣是什麼?她的來世如何?”

1005. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘asoko nāma, bhante, bhikkhu kālaṅkato; tassa kā gati, ko abhisamparāyo? Asokā nāma, bhante, bhikkhunī kālaṅkatā…pe… asoko nāma, bhante, upāsako kālaṅkato…pe… asokā nāma, bhante, upāsikā kālaṅkatā; tassā kā gati, ko abhisamparāyo’’ti?
已對照

“阿難,命終的阿育比丘由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住了……乃至……(與前面的記說同一因緣。)

‘‘Asoko, ānanda, bhikkhu kālaṅkato āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi…pe… (purimaveyyākaraṇena ekanidānaṃ).
已對照

“阿難,這就是那法鏡法門——具足它的聖弟子,若願意,便能自己為自己記說:‘我已盡地獄,已盡畜生胎,已盡餓鬼界,已盡苦界、惡趣、墮處;我是須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣。’”第九[經]。

‘‘Ayaṃ kho so, ānanda, dhammādāso dhammapariyāyo; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、第三磚屋經

10. Tatiyagiñjakāvasathasuttaṃ
1006已對照

一千零六、坐在一旁的具壽阿難對世尊這樣說——“尊者,有一位名叫迦迦吒(Kakkaṭa)的優婆塞在那提迦命終了;他的趣是什麼?他的來世如何?尊者,有一位名叫迦利婆(Kaḷibha)的優婆塞在那提迦……乃至……尊者,有一位名叫尼迦多(Nikata)的優婆塞在那提迦……乃至……尊者,有一位名叫迦低沙訶(Kaṭissaha)的優婆塞在那提迦……乃至……尊者,有一位名叫都他(Tuṭṭha)的優婆塞在那提迦……乃至……尊者,有一位名叫桑都他(Santuṭṭha)的優婆塞在那提迦……乃至……尊者,有一位名叫跋陀(Bhadda)的優婆塞在那提迦……乃至……尊者,有一位名叫須跋陀(Subhadda)的優婆塞在那提迦命終了;他的趣是什麼?他的來世如何?”

1006. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kakkaṭo nāma, bhante, ñātike upāsako kālaṅkato; tassa kā gati, ko abhisamparāyo? Kaḷibho nāma, bhante, ñātike upāsako…pe… nikato nāma, bhante, ñātike upāsako…pe… kaṭissaho nāma, bhante, ñātike upāsako…pe… tuṭṭho nāma, bhante, ñātike upāsako…pe… santuṭṭho nāma, bhante, ñātike upāsako…pe… bhaddo nāma, bhante, ñātike upāsako…pe… subhaddo nāma, bhante, ñātike upāsako kālaṅkato; tassa kā gati ko abhisamparāyo’’ti?
PTS 5.359緬 3.313已對照

“阿難,命終的迦迦吒優婆塞以五下分結的滅盡而為化生者,將在那裡般涅槃,不再從彼世間還來。阿難,迦利婆……乃至……阿難,尼迦多……乃至……阿難,迦低沙訶……乃至……阿難,都他……乃至……阿難,桑都他……乃至……阿難,跋陀……乃至……阿難,命終的須跋陀優婆塞以五下分結的滅盡而為化生者,將在那裡般涅槃,不再從彼世間還來。(一切都應作同一趣。)

‘‘Kakkaṭo, ānanda, upāsako kālaṅkato pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. Kaḷibho, ānanda …pe… nikato, ānanda…pe… kaṭissaho, ānanda …pe… tuṭṭho, ānanda…pe… santuṭṭho, ānanda…pe… bhaddo, ānanda…pe… subhaddo, ānanda, upāsako kālaṅkato pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. (Sabbe ekagatikā kātabbā).
已對照

“阿難,在那提迦命終的優婆塞有五十餘人,以五下分結的滅盡而為化生者,將在那裡般涅槃,不再從彼世間還來。阿難,在那提迦命終的優婆塞有九十餘人,以三結的滅盡、貪瞋痴的薄弱而為斯陀含,只再來此世間一次便將作苦的邊際。阿難,在那提迦命終的優婆塞有五百又六人,以三結的滅盡而為須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣。

‘‘Paropaññāsa, ānanda, ñātike upāsakā kālaṅkatā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā. Sādhikanavuti, ānanda, ñātike upāsakā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmino; sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissanti. Chātirekāni kho, ānanda, pañcasatāni ñātike upāsakā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā.
已對照

“阿難,生而為人者會命終,這並不稀奇。若每有人命終,你們都來到我這裡問這件事,阿難,這對如來就會是疲惱。因此,阿難,我要講說名為法鏡的法門;具足它的聖弟子,若願意,便能自己為自己記說:‘我已盡地獄,已盡畜生胎,已盡餓鬼界,已盡苦界、惡趣、墮處;我是須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣。’”

‘‘Anacchariyaṃ kho panetaṃ, ānanda, yaṃ manussabhūto kālaṃ kareyya; tasmiṃ tasmiṃ ce maṃ kālaṅkate upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipucchissatha. Vihesā pesā, ānanda, assa tathāgatassa. Tasmātihānanda, dhammādāsaṃ nāma dhammapariyāyaṃ desessāmi; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’.
已對照

“阿難,什麼是那法鏡法門——具足它的聖弟子,若願意,便能自己為自己記說:‘我已盡地獄,已盡畜生胎,已盡餓鬼界,已盡苦界、惡趣、墮處;我是須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣’呢?”

‘‘Katamo ca so, ānanda, dhammādāso dhammapariyāyo; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’.
PTS 5.360緬 3.314已對照

“阿難,在此,聖弟子對佛具足不壞淨信——‘那位世尊亦即是……乃至……天人導師、佛陀、世尊。’對法……乃至……對僧……乃至……具足聖者所愛樂的諸戒——無毀……乃至……導向定。阿難,這就是那法鏡法門——具足它的聖弟子,若願意,便能自己為自己記說:‘我已盡地獄,已盡畜生胎,已盡餓鬼界,已盡苦界、惡趣、墮處;我是須陀洹,不墮惡趣,[趣向]決定,以正覺為歸趣。’”第十[經]。

‘‘Idhānanda, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi…pe… samādhisaṃvattanikehi. Ayaṃ kho so, ānanda, dhammādāso dhammapariyāyo; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’ti. Dasamaṃ.
已對照

鞞紐多羅品第一。

Veḷudvāravaggo paṭhamo.
已對照

其攝頌——

王、深入、長壽,舍利弗另兩[經];

木匠、鞞紐多羅人,磚屋三[經]。

Tassuddānaṃ –
Rājā ogadhadīghāvu, sāriputtāpare duve;
Thapatī veḷudvāreyyā, giñjakāvasathe tayoti.