快樂巴利palinanda.cc

相應部 · 道相應·中略諸品 5. Aññatitthiyapeyyālavaggo

本經目錄五、其他外道中略品一、貪之離貪經二至七、舍斷諸結等六經八、無取著般涅槃經其他外道中略品第五。六、太陽中略品一、善友經二至六、戒具足等五經七、如理作意具足經一、善友經二至六、戒具足等五經七、如理作意具足經太陽中略品第六。七、一法中略品一、善友經二至六、戒具足等五經七、如理作意具足經一、善友經二至六、戒具足等五經七、如理作意具足經一法中略品第七。八、第二一法中略品一、善友經二至六、戒具足等五經七、如理作意具足經一、善友經二至六、戒具足等五經七、如理作意具足經第二一法中略品第八。一、恆河中略品一、第一傾向東方經二至五、第二傾向東方經等四經六、第六傾向東方經一、第一傾向大海經二至六、第二傾向大海經等五經恆河中略品第一。二、第二恆河中略品一、第一傾向東方經二至六、第二傾向東方經等五經一、第一傾向大海經二至六、第二傾向大海經等五經一、第一傾向東方經二至六、第二傾向東方經等五經一、第一傾向大海經二至六、第二傾向大海經等五經一、第一傾向東方經二至六、第二傾向東方經等五經一、第一傾向大海經二至六、第二傾向大海經等五經(恆河中略。)第二恆河中略品第二。五、不放逸中略品一、如來經二、足跡經三至七、尖頂等五經八至十、月等三經(凡如來[經]中[所說]的,那也應詳說。)不放逸中略品第五。六、力所作品一、力經二、種子經三、龍經四、樹經五、瓶經六、芒刺經七、虛空經八、第一雲經九、第二雲經十、船經十一、客舍經十二、河經力所作品第六。七、求品一、求經二、慢類經三、漏經四、有經五、苦性經六、荒穢經七、垢經八、惱經九、受經十、渴愛經十一、渴求經求品第七。八、暴流品一、暴流經二、軛經三、取經四、系經五、隨眠經六、欲功德經七、蓋經八、取蘊經九、下分結經十、上分結經暴流品第八。道相應第一。

已對照

五、其他外道中略品

5. Aññatitthiyapeyyālavaggo
已對照

一、貪之離貪經

1. Rāgavirāgasuttaṃ
41PTS 5.28緬 3.22已對照

四十一、因緣在舍衛城。“諸比丘,若其他外道的遊方者這樣問你們:‘賢友們,於沙門喬達摩[座下]修梵行是為了什麼目的?’諸比丘,被這樣問時,你們應這樣解答那些其他外道的遊方者:‘賢友們,於世尊[座下]修梵行是為了貪的離貪。’諸比丘,而若其他外道的遊方者這樣問你們:‘賢友們,那麼,有道、有行道可以使貪離貪嗎?’諸比丘,被這樣問時,你們應這樣解答那些其他外道的遊方者:‘賢友們,有道、有行道可以使貪離貪。’諸比丘,什麼是使貪離貪的道、什麼是行道呢?就是這八支聖道,即:正見……乃至……正定。諸比丘,這是使貪離貪的道,這是行道。諸比丘,被這樣問時,你們應這樣解答那些其他外道的遊方者。”第一[經]。

41. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘rāgavirāgatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. Sace pana vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘atthi panāvuso, maggo, atthi paṭipadā rāgavirāgāyā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘atthi kho, āvuso, maggo, atthi paṭipadā rāgavirāgāyā’ti. Katamo ca, bhikkhave, maggo, katamā ca paṭipadā rāgavirāgāya? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ, bhikkhave, maggo, ayaṃ paṭipadā rāgavirāgāyāti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二至七、舍斷諸結等六經

2-7. Saṃyojanappahānādisuttachakkaṃ
42–47已對照

四十二至四十七、“諸比丘,若其他外道的遊方者這樣問你們:‘賢友們,於沙門喬達摩[座下]修梵行是為了什麼目的?’諸比丘,被這樣問時,你們應這樣解答那些其他外道的遊方者:‘賢友們,於世尊[座下]修梵行是為了舍斷諸結。’……乃至……‘賢友們,於世尊[座下]修梵行是為了根除隨眠。’……乃至……‘賢友們,於世尊[座下]修梵行是為了遍知路程。’……乃至……‘賢友們,於世尊[座下]修梵行是為了諸漏的滅盡。’……乃至……‘賢友們,於世尊[座下]修梵行是為了作證明與解脫之果。’……乃至……‘賢友們,於世尊[座下]修梵行是為了智見。’……乃至……。第七[經]。

42–4742-47. ‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘saṃyojanappahānatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘anusayasamugghātanatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘addhānapariññatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘āsavānaṃ khayatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘vijjāvimuttiphalasacchikiriyatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘ñāṇadassanatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe…. Sattamaṃ.
已對照

八、無取著般涅槃經

8. Anupādāparinibbānasuttaṃ
48PTS 5.29緬 3.23已對照

四十八、因緣在舍衛城。“諸比丘,若其他外道的遊方者這樣問你們:‘賢友們,於沙門喬達摩[座下]修梵行是為了什麼目的?’諸比丘,被這樣問時,你們應這樣解答那些其他外道的遊方者:‘賢友們,於世尊[座下]修梵行是為了無取著的般涅槃。’諸比丘,而若其他外道的遊方者這樣問你們:‘賢友們,那麼,有道、有行道可以導向無取著的般涅槃嗎?’諸比丘,被這樣問時,你們應這樣解答那些其他外道的遊方者:‘賢友們,有道、有行道可以導向無取著的般涅槃。’諸比丘,什麼是導向無取著的般涅槃的道、什麼是行道呢?就是這八支聖道,即:正見……乃至……正定。諸比丘,這是導向無取著的般涅槃的道,這是行道。諸比丘,被這樣問時,你們應這樣解答那些其他外道的遊方者。”第八[經]。

48. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘anupādāparinibbānatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. Sace pana vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘atthi panāvuso, maggo, atthi paṭipadā anupādāparinibbānāyā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘atthi kho, āvuso, maggo, atthi paṭipadā anupādāparinibbānāyā’ti. Katamo ca, bhikkhave, maggo, katamā ca paṭipadā anupādāparinibbānāya? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ, bhikkhave, maggo, ayaṃ paṭipadā anupādāparinibbānāyāti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

其他外道中略品第五。

Aññatitthiyapeyyālavaggo pañcamo.
已對照

其攝頌——

離貪、結、隨眠,路程、諸漏之滅盡;

明與解脫、智,以無取著為第八。

Tassuddānaṃ –
Virāgasaṃyojanaṃ anusayaṃ, addhānaṃ āsavā khayā;
Vijjāvimuttiñāṇañca, anupādāya aṭṭhamī.
已對照

六、太陽中略品

6. Sūriyapeyyālavaggo
已對照

一、善友經

1. Kalyāṇamittasuttaṃ
49PTS 5.30已對照

四十九、因緣在舍衛城。“諸比丘,對太陽昇起來說,這是先導,這是前兆,即:明相出現;正是這樣,諸比丘,對比丘的八支聖道生起來說,這是先導,這是前兆,即:善友性。諸比丘,對有善友的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,有善友的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定。諸比丘,有善友的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”第一[經]。

49. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二至六、戒具足等五經

2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
50–54緬 3.24已對照

五十至五十四、“諸比丘,對太陽昇起來說,這是先導,這是前兆,即:明相出現;正是這樣,諸比丘,對比丘的八支聖道生起來說,這是先導,這是前兆,即:戒具足。諸比丘,對具戒的比丘,這[事]是可預期的……即:欲具足……即:自身具足……即:見具足……即:不放逸具足……。第六[經]。

50–5450-54. ‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – sīlasampadā. Sīlasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ… yadidaṃ – chandasampadā… yadidaṃ – attasampadā… yadidaṃ – diṭṭhisampadā… yadidaṃ – appamādasampadā…. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、如理作意具足經

7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
55PTS 5.31已對照

五十五、“諸比丘,對太陽昇起來說,這是先導,這是前兆,即:明相出現;正是這樣,諸比丘,對比丘的八支聖道生起來說,這是先導,這是前兆,即:如理作意具足。諸比丘,對具足如理作意的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,具足如理作意的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定。諸比丘,具足如理作意的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”第七[經]。

55. ‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimmittaṃ, yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
已對照

一、善友經

1. Kalyāṇamittasuttaṃ
56已對照

五十六、“諸比丘,對太陽昇起來說,這是先導,這是前兆,即:明相出現;正是這樣,諸比丘,對比丘的八支聖道生起來說,這是先導,這是前兆,即:善友性。諸比丘,對有善友的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,有善友的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正見……乃至……修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正定。諸比丘,有善友的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”第一[經]。

56. ‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二至六、戒具足等五經

2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
57–61PTS 5.32緬 3.25已對照

五十七至六十一、“諸比丘,對太陽昇起來說,這是先導,這是前兆,即:明相出現;正是這樣,諸比丘,對比丘的八支聖道生起來說,這是先導,這是前兆,即:戒具足……乃至……即:欲具足……乃至……即:自身具足……乃至……即:見具足……乃至……即:不放逸具足……乃至……。第六[經]。

57–6157-61. ‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – sīlasampadā…pe… yadidaṃ – chandasampadā…pe… yadidaṃ – attasampadā…pe… yadidaṃ – diṭṭhisampadā…pe… yadidaṃ – appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、如理作意具足經

7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
62已對照

六十二、“即:如理作意具足。諸比丘,對具足如理作意的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,具足如理作意的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正見……乃至……修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正定。諸比丘,具足如理作意的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”第七[經]。

62. ‘‘Yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
已對照

太陽中略品第六。

Sūriyapeyyālavaggo chaṭṭho.
已對照

其攝頌——

善友與戒,欲與自身具足;

見與不放逸,如理[作意]成為第七。

Tassuddānaṃ –
Kalyāṇamittaṃ sīlañca, chando ca attasampadā;
Diṭṭhi ca appamādo ca, yoniso bhavati sattamaṃ.
已對照

七、一法中略品

7. Ekadhammapeyyālavaggo
已對照

一、善友經

1. Kalyāṇamittasuttaṃ
63PTS 5.33緬 3.26已對照

六十三、因緣在舍衛城。“諸比丘,一法對八支聖道的生起多所饒益。哪一法呢?即:善友性。諸比丘,對有善友的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,有善友的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定。諸比丘,有善友的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”第一[經]。

63. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二至六、戒具足等五經

2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
64–68已對照

六十四至六十八、“諸比丘,一法對八支聖道的生起多所饒益。哪一法呢?即:戒具足……乃至……即:欲具足……乃至……即:自身具足……乃至……即:見具足……乃至……即:不放逸具足……乃至……第六[經]。

64–6864-68. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – sīlasampadā…pe… yadidaṃ – chandasampadā…pe… yadidaṃ – attasampadā…pe… yadidaṃ – diṭṭhisampadā…pe… yadidaṃ – appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、如理作意具足經

7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
69PTS 5.34已對照

六十九、“即:如理作意具足。諸比丘,對具足如理作意的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,具足如理作意的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定。諸比丘,具足如理作意的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”第七[經]。

69. ‘‘Yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
已對照

一、善友經

1. Kalyāṇamittasuttaṃ
70緬 3.27已對照

七十、因緣在舍衛城。“諸比丘,一法對八支聖道的生起多所饒益。哪一法呢?即:善友性。諸比丘,對有善友的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,有善友的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正見……乃至……修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正定。諸比丘,有善友的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”第一[經]。

70. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二至六、戒具足等五經

2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
71–75PTS 5.35已對照

七十一至七十五、因緣在舍衛城。“諸比丘,一法對八支聖道的生起多所饒益。哪一法呢?即:戒具足……乃至……即:欲具足……乃至……即:自身具足……乃至……即:見具足……乃至……即:不放逸具足……乃至……第六[經]。

71–7571-75. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – sīlasampadā…pe… yadidaṃ – chandasampadā…pe… yadidaṃ – attasampadā…pe… yadidaṃ – diṭṭhisampadā…pe… yadidaṃ – appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、如理作意具足經

7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
76已對照

七十六、“即:如理作意具足。諸比丘,對具足如理作意的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,具足如理作意的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習正見……乃至……修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正定。諸比丘,具足如理作意的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”第七[經]。

76. ‘‘Yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
已對照

一法中略品第七。

Ekadhammapeyyālavaggo sattamo.
已對照

其攝頌——

善友與戒,欲與自身具足;

見與不放逸,如理[作意]成為第七。

Tassuddānaṃ –
Kalyāṇamittaṃ sīlañca, chando ca attasampadā;
Diṭṭhi ca appamādo ca, yoniso bhavati sattamaṃ.
已對照

八、第二一法中略品

8. Dutiyaekadhammapeyyālavaggo
已對照

一、善友經

1. Kalyāṇamittasuttaṃ
77PTS 5.36緬 3.28已對照

七十七、因緣在舍衛城。“諸比丘,我不見有其他任何一法,能使未生的八支聖道生起,或使已生的八支聖道達到修習的圓滿,像善友性這樣。諸比丘,對有善友的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,有善友的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習正見,依遠離……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定。諸比丘,有善友的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”第一[經]。

77. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ, bhikkhave, kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二至六、戒具足等五經

2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
78–82已對照

七十八至八十二、“諸比丘,我不見有其他任何一法,能使未生的八支聖道生起,或使已生的八支聖道達到修習的圓滿,像戒具足這樣……乃至……諸比丘,像欲具足這樣……乃至……諸比丘,像自身具足這樣……乃至……諸比丘,像見具足這樣……乃至……諸比丘,像不放逸具足這樣……乃至……第六[經]。

78–8278-82. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ, bhikkhave, sīlasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, chandasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, attasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, diṭṭhisampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、如理作意具足經

7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
83緬 3.29已對照

八十三、“諸比丘,像如理作意具足這樣。諸比丘,對具足如理作意的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,具足如理作意的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習正見,依遠離……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定。諸比丘,具足如理作意的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”第七[經]。

83. ‘‘Yathayidaṃ, bhikkhave, yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
已對照

一、善友經

1. Kalyāṇamittasuttaṃ
84PTS 5.37已對照

八十四、“諸比丘,我不見有其他任何一法,能使未生的八支聖道生起,或使已生的八支聖道達到修習的圓滿,像善友性這樣。諸比丘,對有善友的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,有善友的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正見……乃至……修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正定。諸比丘,有善友的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”第一[經]。

84. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ, bhikkhave, kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二至六、戒具足等五經

2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
85–89已對照

八十五至八十九、“諸比丘,我不見有其他任何一法,能使未生的八支聖道生起,或使已生的八支聖道達到修習的圓滿,像戒具足這樣……乃至……諸比丘,像欲具足這樣……乃至……諸比丘,像自身具足這樣……乃至……諸比丘,像見具足這樣……乃至……諸比丘,像不放逸具足這樣……乃至……第六[經]。

85–8985-89. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ, bhikkhave, sīlasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, chandasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, attasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, diṭṭhisampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、如理作意具足經

7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
90PTS 5.38緬 3.30已對照

九十、“諸比丘,像如理作意具足這樣。諸比丘,對具足如理作意的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,具足如理作意的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正見……乃至……修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正定。諸比丘,具足如理作意的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”第七[經]。

90. ‘‘Yathayidaṃ, bhikkhave, yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
已對照

第二一法中略品第八。

Dutiyaekadhammapeyyālavaggo aṭṭhamo.
已對照

其攝頌——

善友與戒,欲與自身具足;

見與不放逸,如理[作意]成為第七。

Tassuddānaṃ –
Kalyāṇamittaṃ sīlañca, chando ca attasampadā;
Diṭṭhi ca appamādo ca, yoniso bhavati sattamaṃ.
已對照

一、恆河中略品

1. Gaṅgāpeyyālavaggo
已對照

一、第一傾向東方經

1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ
91已對照

九十一、因緣在舍衛城。“諸比丘,猶如恆河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定。諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。”第一[經]。

91. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二至五、第二傾向東方經等四經

2-5. Dutiyādipācīnaninnasuttacatukkaṃ
92–95PTS 5.39已對照

九十二至九十五、“諸比丘,猶如耶牟那河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘……乃至……諸比丘,猶如阿夷羅婆提河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘……乃至……諸比丘,猶如薩羅由河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘……乃至……諸比丘,猶如摩醯河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘……乃至……第五[經]。

92–9592-95. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe…. Pañcamaṃ.
已對照

六、第六傾向東方經

6. Chaṭṭhapācīnaninnasuttaṃ
96緬 3.31已對照

九十六、“諸比丘,猶如凡是這些大河——即恆河、耶牟那、阿夷羅婆提、薩羅由、摩醯——它們全都傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習正見,依遠離……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定。諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。”第六[經]。

96. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

一、第一傾向大海經

1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ
97已對照

九十七、“諸比丘,猶如恆河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習正見,依遠離……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定。諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。”第一[經]。

97. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二至六、第二傾向大海經等五經

2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ
98–102PTS 5.40緬 3.32已對照

九十八至一百零二、“諸比丘,猶如耶牟那河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如阿夷羅婆提河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如薩羅由河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如摩醯河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如凡是這些大河——即恆河、耶牟那、阿夷羅婆提、薩羅由、摩醯——它們全都傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定。諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。”第六[經]。

98–10298-102. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

恆河中略品第一。

Gaṅgāpeyyālavaggo paṭhamo.
已對照

其攝頌——

六[經]傾向東方,六[經]傾向大海;

這兩個六[經]成為十二,此品即由此而稱說。

恆河中略,[以]傾向東方之說為道,依遠離的十二[經],第一[組]。

Tassuddānaṃ –
Cha pācīnato ninnā, cha ninnā ca samuddato;
Ete dve cha dvādasa honti, vaggo tena pavuccatīti;
Gaṅgāpeyyālī pācīnaninnavācanamaggī, vivekanissitaṃ dvādasakī paṭhamakī.
已對照

二、第二恆河中略品

2. Dutiyagaṅgāpeyyālavaggo
已對照

一、第一傾向東方經

1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ
103緬 3.33已對照

一百零三、“諸比丘,猶如恆河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正見……乃至……修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正定。諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。”第一[經]。

103. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二至六、第二傾向東方經等五經

2-6. Dutiyādipācīnaninnasuttapañcakaṃ
104已對照

一百零四、“諸比丘,猶如耶牟那河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……第二[經]。

104. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… dutiyaṃ.
105已對照

一百零五、“諸比丘,猶如阿夷羅婆提河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……第三[經]。

105. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… tatiyaṃ.
106已對照

一百零六、“諸比丘,猶如薩羅由河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……第四[經]。

106. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… catutthaṃ.
107已對照

一百零七、“諸比丘,猶如摩醯河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……第五[經]。

107. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… pañcamaṃ.
108已對照

一百零八、“諸比丘,猶如凡是這些大河——即恆河、耶牟那、阿夷羅婆提、薩羅由、摩醯——它們全都傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……第六[經]。

108. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… chaṭṭhaṃ.
已對照

一、第一傾向大海經

1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ
109已對照

一百零九、“諸比丘,猶如恆河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正見……乃至……修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正定。諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。”第一[經]。

109. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二至六、第二傾向大海經等五經

2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ
110已對照

一百一十、“諸比丘,猶如耶牟那河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……第二[經]。

110. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… dutiyaṃ.
111緬 3.34已對照

一百一十一、“諸比丘,猶如阿夷羅婆提河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……第三[經]。

111. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… tatiyaṃ.
112已對照

一百一十二、“諸比丘,猶如薩羅由河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……第四[經]。

112. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… catutthaṃ.
113已對照

一百一十三、“諸比丘,猶如摩醯河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……第五[經]。

113. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… pañcamaṃ.
114已對照

一百一十四、“諸比丘,猶如凡是這些大河——即恆河、耶牟那、阿夷羅婆提、薩羅由、摩醯——它們全都傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正見……乃至……修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正定。諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。”第六[經]。

(以貪之調伏[為終點]的十二[經],第二[組],傾向大海。)

114. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
(Rāgavinayadvādasakī dutiyakī samuddaninnanti).
已對照

一、第一傾向東方經

1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ
115已對照

一百一十五、“諸比丘,猶如恆河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習入於不死、以不死為歸趣、以不死為終點的正見……乃至……修習入於不死、以不死為歸趣、以不死為終點的正定。諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。”第一[經]。

115. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二至六、第二傾向東方經等五經

2-6. Dutiyādipācīnaninnasuttapañcakaṃ
116緬 3.35已對照

一百一十六、諸比丘,猶如耶牟那河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……第二[經]。

116. Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… dutiyaṃ.
117已對照

一百一十七、“諸比丘,猶如阿夷羅婆提河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……第三[經]。

117. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… tatiyaṃ.
118已對照

一百一十八、“諸比丘,猶如薩羅由河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……第四[經]。

118. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… catutthaṃ.
119已對照

一百一十九、“諸比丘,猶如摩醯河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……第五[經]。

119. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… pañcamaṃ.
120已對照

一百二十、“諸比丘,猶如凡是這些大河——即恆河、耶牟那、阿夷羅婆提、薩羅由、摩醯——它們全都傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……第六[經]。

120. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… chaṭṭhaṃ.
已對照

一、第一傾向大海經

1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ
121PTS 5.41已對照

一百二十一、“諸比丘,猶如恆河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習入於不死、以不死為歸趣、以不死為終點的正見……乃至……修習入於不死、以不死為歸趣、以不死為終點的正定。諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。”第一[經]。

121. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二至六、第二傾向大海經等五經

2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ
122–126緬 3.36已對照

一百二十二至一百二十六、“諸比丘,猶如耶牟那河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如阿夷羅婆提河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如薩羅由河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如摩醯河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如凡是這些大河——即恆河、耶牟那、阿夷羅婆提、薩羅由、摩醯——它們全都傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習入於不死、以不死為歸趣、以不死為終點的正見……乃至……修習入於不死、以不死為歸趣、以不死為終點的正定。諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。”第六[經]。

(入於不死的十二[經],第三[組]。)

122–126122-126. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
(Amatogadhadvādasakī tatiyakī).
已對照

一、第一傾向東方經

1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ
127已對照

一百二十七、“諸比丘,猶如恆河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃的正見……乃至……修習傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃的正定。諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。”第一[經]。

127. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二至六、第二傾向東方經等五經

2-6. Dutiyādipācīnaninnasuttapañcakaṃ
128–132緬 3.37已對照

一百二十八至一百三十二、“諸比丘,猶如耶牟那河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如阿夷羅婆提河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如薩羅由河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如摩醯河傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如凡是這些大河——即恆河、耶牟那、阿夷羅婆提、薩羅由、摩醯——它們全都傾向東方、趨向東方、朝向東方;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃的正見……乃至……修習傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃的正定。諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。”第六[經]。

128–132128-132. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

一、第一傾向大海經

1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ
133已對照

一百三十三、“諸比丘,猶如恆河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃的正見……乃至……修習傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃的正定。諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。”第一[經]。

133. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二至六、第二傾向大海經等五經

2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ
134–138緬 3.38已對照

一百三十四至一百三十八、“諸比丘,猶如耶牟那河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如阿夷羅婆提河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如薩羅由河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如摩醯河傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘……乃至……諸比丘,猶如凡是這些大河——即恆河、耶牟那、阿夷羅婆提、薩羅由、摩醯——它們全都傾向大海、趨向大海、朝向大海;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃的正見……乃至……修習傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃的正定。諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。”第六[經]。

134–138134-138. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

(恆河中略。)

(Gaṅgāpeyyālī).
已對照

第二恆河中略品第二。

Dutiyagaṅgāpeyyālavaggo dutiyo.
已對照

其攝頌——

六[經]傾向東方,六[經]傾向大海;

這兩個六[經]成為十二,此品即由此而稱說。

傾向涅槃的十二[經],第四[組],第六,第九。

Tassuddānaṃ –
Cha pācīnato ninnā, cha ninnā ca samuddato;
Ete dve cha dvādasa honti, vaggo tena pavuccatīti;
Nibbānaninno dvādasakī, catutthakī chaṭṭhā navakī.
已對照

五、不放逸中略品

5. Appamādapeyyālavaggo
已對照

一、如來經

1. Tathāgatasuttaṃ
139PTS 5.42緬 3.39已對照

一百三十九、因緣在舍衛城。“諸比丘,凡有眾生——無足的、兩足的、四足的、多足的,有色的、無色的,有想的、無想的、非想非非想的——如來、阿羅漢、正等正覺者被稱為他們之中最上的;正是這樣,諸比丘,凡任何善法,全都以不放逸為根本、匯聚於不放逸,不放逸被稱為那些法之中最上的。諸比丘,對不放逸的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,不放逸的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定。諸比丘,不放逸的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”

139. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā [dipadā (sī.)] vā catuppadā vā bahuppadā [bahupadā (?)] vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
已對照

“諸比丘,凡有眾生——無足的、兩足的、四足的、多足的,有色的、無色的,有想的、無想的、非想非非想的——如來、阿羅漢、正等正覺者被稱為他們之中最上的;正是這樣,諸比丘,凡任何善法,全都以不放逸為根本、匯聚於不放逸,不放逸被稱為那些法之中最上的。諸比丘,對不放逸的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,不放逸的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正見……乃至……修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正定。諸比丘,不放逸的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”

‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
PTS 5.43緬 3.40已對照

“諸比丘,凡有眾生——無足的、兩足的、四足的、多足的,有色的、無色的,有想的、無想的、非想非非想的——如來、阿羅漢、正等正覺者被稱為他們之中最上的;正是這樣,諸比丘,凡任何善法,全都以不放逸為根本、匯聚於不放逸,不放逸被稱為那些法之中最上的。諸比丘,對不放逸的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,不放逸的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習入於不死、以不死為歸趣、以不死為終點的正見……乃至……修習入於不死、以不死為歸趣、以不死為終點的正定。諸比丘,不放逸的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”

‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
已對照

“諸比丘,凡有眾生——無足的、兩足的、四足的、多足的,有色的、無色的,有想的、無想的、非想非非想的——如來、阿羅漢、正等正覺者被稱為他們之中最上的;正是這樣,諸比丘,凡任何善法,全都以不放逸為根本、匯聚於不放逸,不放逸被稱為那些法之中最上的。諸比丘,對不放逸的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,不放逸的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃的正見……乃至……修習傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃的正定。諸比丘,不放逸的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”第一[經]。

‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、足跡經

2. Padasuttaṃ
140已對照

一百四十、“諸比丘,猶如凡陸行眾生的諸種足跡,那一切都歸入象足跡之中,象足跡被稱為它們之中最上的,即依其廣大;正是這樣,諸比丘,凡任何善法,全都以不放逸為根本、匯聚於不放逸,不放逸被稱為那些法之中最上的。諸比丘,對不放逸的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,不放逸的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定……乃至……諸比丘,不放逸的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”第二[經]。

140. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici jaṅgalānaṃ pāṇānaṃ padajātāni, sabbāni tāni hatthipade samodhānaṃ gacchanti; hatthipadaṃ tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ – mahantattena; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三至七、尖頂等五經

3-7. Kūṭādisuttapañcakaṃ
141緬 3.41已對照

一百四十一、“諸比丘,猶如尖頂屋的凡任何椽子,全都趨向尖頂、傾向尖頂、匯聚於尖頂,尖頂被稱為它們之中最上的;正是這樣,諸比丘……乃至……第三[經]。

141. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo sabbā tā kūṭaṅgamā kūṭaninnā kūṭasamosaraṇā; kūṭaṃ tāsaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… tatiyaṃ.
142PTS 5.44已對照

一百四十二、“諸比丘,猶如凡任何根香,黑沉香被稱為它們之中最上的;正是這樣,諸比丘……乃至……第四[經]。

142. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci mūlagandhā, kāḷānusāriyaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… catutthaṃ.
143已對照

一百四十三、“諸比丘,猶如凡任何心材香,赤栴檀被稱為它們之中最上的;正是這樣,諸比丘……乃至……第五[經]。

143. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci sāragandhā, lohitacandanaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… pañcamaṃ.
144已對照

一百四十四、“諸比丘,猶如凡任何花香,婆師迦被稱為它們之中最上的;正是這樣,諸比丘……乃至……第六[經]。

144. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci pupphagandhā, vassikaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… chaṭṭhaṃ.
145已對照

一百四十五、“諸比丘,猶如凡任何小王,全都是轉輪王的隨從,轉輪王被稱為他們之中最上的;正是這樣,諸比丘……乃至……第七[經]。

145. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci kuṭṭarājāno, sabbe te rañño cakkavattissa anuyantā bhavanti, rājā tesaṃ cakkavatti aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… sattamaṃ.
已對照

八至十、月等三經

8-10. Candimādisuttatatiyakaṃ
146已對照

一百四十六、“諸比丘,猶如凡任何星辰的光明,全都不及月光的十六分之一,月光被稱為它們之中最上的;正是這樣,諸比丘……乃至……第八[經]。

146. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kāci tārakarūpānaṃ pabhā, sabbā tā candimappabhāya [candimāpabhāya (syā. ka.)] kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, candappabhā tāsaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… aṭṭhamaṃ.
147已對照

一百四十七、“諸比丘,猶如在秋時,天空澄澈無雲,太陽昇上天空,破除一切虛空中的黑暗而照耀、熾熱、放光;正是這樣,諸比丘……乃至……第九[經]。

147. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno sabbaṃ ākāsagataṃ tamagataṃ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca; evameva kho, bhikkhave…pe… navamaṃ.
148PTS 5.45已對照

一百四十八、“諸比丘,猶如凡任何織成的布,迦屍布被稱為它們之中最上的;正是這樣,諸比丘,凡任何善法,全都以不放逸為根本、匯聚於不放逸,不放逸被稱為那些法之中最上的。諸比丘,對不放逸的比丘,這[事]是可預期的——他將修習八支聖道,將多作八支聖道。諸比丘,不放逸的比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定……乃至……諸比丘,不放逸的比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”第十[經]。

148. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici tantāvutānaṃ vatthānaṃ, kāsikavatthaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Dasamaṃ.
已對照

(凡如來[經]中[所說]的,那也應詳說。)

(Yadapi tathāgataṃ, tadapi vitthāretabbaṃ).
已對照

不放逸中略品第五。

Appamādapeyyālavaggo pañcamo.
緬 3.42已對照

其攝頌——

如來、足跡、尖頂,根、心材與婆師迦;

王、月與日,以布為第十項。

Tassuddānaṃ –
Tathāgataṃ padaṃ kūṭaṃ, mūlaṃ sāro ca vassikaṃ;
Rājā candimasūriyā ca, vatthena dasamaṃ padaṃ.
已對照

六、力所作品

6. Balakaraṇīyavaggo
已對照

一、力經

1. Balasuttaṃ
149PTS 5.46緬 3.43已對照

一百四十九、因緣在舍衛城。“諸比丘,猶如凡是以力氣所作的工事得以作成的,一切都是依於大地、立於大地,這些以力氣所作的工事就是這樣作成的;正是這樣,諸比丘,比丘依於戒、立於戒,修習八支聖道,多作八支聖道。諸比丘,比丘如何依於戒、立於戒,修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見……乃至……諸比丘,比丘就是這樣依於戒、立於戒,修習八支聖道、多作八支聖道。”

(依後恆河中略所述,[此是]完整之經,以詳說為道。)

“諸比丘,猶如凡是以力氣所作的工事得以作成的,一切都是依於大地、立於大地,這些以力氣所作的工事就是這樣作成的;正是這樣,諸比丘,比丘依於戒、立於戒,修習八支聖道,多作八支聖道。諸比丘,比丘如何依於戒、立於戒,修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正見……乃至……修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正定。諸比丘,比丘就是這樣依於戒、立於戒,修習八支聖道、多作八支聖道。”

“諸比丘,猶如凡是以力氣所作的工事得以作成的,一切都是依於大地、立於大地,這些以力氣所作的工事就是這樣作成的;正是這樣,諸比丘,比丘依於戒、立於戒,修習八支聖道,多作八支聖道。諸比丘,比丘如何依於戒、立於戒,修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習入於不死、以不死為歸趣、以不死為終點的正見……乃至……修習入於不死、以不死為歸趣、以不死為終點的正定。諸比丘,比丘就是這樣依於戒、立於戒,修習八支聖道、多作八支聖道。”

“諸比丘,猶如凡是以力氣所作的工事得以作成的,一切都是依於大地、立於大地,這些以力氣所作的工事就是這樣作成的;正是這樣,諸比丘,比丘依於戒、立於戒,修習八支聖道,多作八支聖道。諸比丘,比丘如何依於戒、立於戒,修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃的正見……乃至……修習傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃的正定。諸比丘,比丘就是這樣依於戒、立於戒,修習八支聖道、多作八支聖道。”第一[經]。

149. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
(Paragaṅgāpeyyālīvaṇṇiyato paripuṇṇasuttanti vitthāramaggī).
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、種子經

2. Bījasuttaṃ
150PTS 5.47緬 3.44已對照

一百五十、“諸比丘,猶如凡是那些種子類、草木類達到生長、增長、廣大的,一切都是依於大地、立於大地,這些種子類、草木類就是這樣達到生長、增長、廣大的;正是這樣,諸比丘,比丘依於戒、立於戒,修習八支聖道、多作八支聖道時,於諸法中達到生長、增長、廣大。諸比丘,比丘如何依於戒、立於戒,修習八支聖道、多作八支聖道時,於諸法中達到生長、增長、廣大呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定……乃至……諸比丘,比丘就是這樣依於戒、立於戒,修習八支聖道、多作八支聖道時,於諸法中達到生長、增長、廣大。”第二[經]。

150. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye kecime bījagāmabhūtagāmā vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete bījagāmabhūtagāmā vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesu. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesu? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesū’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、龍經

3. Nāgasuttaṃ
151已對照

一百五十一、“諸比丘,猶如諸龍依於雪山王增長身體、獲取力量;它們在那裡增長身體、獲取力量之後,下到諸小坑;下到諸小坑之後,下到諸大坑;下到諸大坑之後,下到諸小河;下到諸小河之後,下到諸大河;下到諸大河之後,下到大海;它們在那裡,身體達到巨大、廣大。正是這樣,諸比丘,比丘依於戒、立於戒,修習八支聖道、多作八支聖道時,於諸法中達到巨大、廣大。諸比丘,比丘如何依於戒、立於戒,修習八支聖道、多作八支聖道時,於諸法中達到巨大、廣大呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定……乃至……諸比丘,比丘就是這樣依於戒、立於戒,修習八支聖道、多作八支聖道時,於諸法中達到巨大、廣大。”第三[經]。

151. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, himavantaṃ pabbatarājaṃ nissāya nāgā kāyaṃ vaḍḍhenti, balaṃ gāhenti; te tattha kāyaṃ vaḍḍhetvā balaṃ gāhetvā kusobbhe otaranti, kusobbhe [kussubbhe (sī. syā.), kusubbhe (pī. ka.)] otaritvā mahāsobbhe otaranti, mahāsobbhe otaritvā kunnadiyo otaranti, kunnadiyo otaritvā mahānadiyo otaranti, mahānadiyo otaritvā mahāsamuddaṃ [mahāsamuddasāgaraṃ (sabbattha) saṃ. ni. 2.23] otaranti, te tattha mahantattaṃ vepullattaṃ āpajjanti kāyena; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto mahantattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti dhammesu. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto mahantattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti dhammesu? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto mahantattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti dhammesū’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、樹經

4. Rukkhasuttaṃ
152PTS 5.48緬 3.45已對照

一百五十二、“諸比丘,猶如一棵樹傾向東方、趨向東方、朝向東方。它被砍斷根時,會向哪一邊倒下呢?”“尊者,向它所傾向、所趨向、所朝向的那一邊。”“正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定……乃至……諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃。”第四[經]。

152. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, rukkho pācīnaninno pācīnapoṇo pācīnapabbhāro. So mūlacchinno [mūlacchinde kate (syā.)] katamena papateyyā’’ti? ‘‘Yena, bhante, ninno yena poṇo yena pabbhāro’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、瓶經

5. Kumbhasuttaṃ
153已對照

一百五十三、“諸比丘,猶如倒覆的瓶只吐出水,而不回吞;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,只吐出惡不善法,而不回吞。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,只吐出惡不善法,而不回吞呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定……乃至……諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,只吐出惡不善法,而不回吞。”第五[經]。

153. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kumbho nikkujjo vamateva udakaṃ, no paccāvamati; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vamateva pāpake akusale dhamme, no paccāvamati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vamateva pāpake akusale dhamme, no paccāvamati? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vamateva pāpake akusale dhamme, no paccāvamatī’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、芒刺經

6. Sūkasuttaṃ
154PTS 5.49緬 3.46已對照

一百五十四、“諸比丘,猶如稻芒或麥芒被正確地安置,被手或腳踩到時,會刺破手或腳、或使血流出——這[種]處是存在的。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為芒刺被正確地安置。正是這樣,諸比丘,比丘以被正確地安置的見、以被正確地安置的道之修習,會刺破無明、生起明、作證涅槃——這[種]處是存在的。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為見被正確地安置。諸比丘,比丘如何以被正確地安置的見、以被正確地安置的道之修習,刺破無明、生起明、作證涅槃呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定……乃至……諸比丘,比丘就是這樣以被正確地安置的見、以被正確地安置的道之修習,刺破無明、生起明、作證涅槃。”第六[經]。

154. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā sammāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhindissati lohitaṃ vā uppādessatīti – ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, sūkassa. Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindissati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti – ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, diṭṭhiyā. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindati, vijjaṃ uppādeti, nibbānaṃ sacchikaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindati, vijjaṃ uppādeti, nibbānaṃ sacchikarotī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、虛空經

7. Ākāsasuttaṃ
155PTS 5.50已對照

一百五十五、“諸比丘,猶如於虛空中種種風吹拂:東風也吹拂,西風也吹拂,北風也吹拂,南風也吹拂,有塵風也吹拂,無塵風也吹拂,冷風也吹拂,熱風也吹拂,少風也吹拂,多風也吹拂;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,四念處也達到修習的圓滿,四正勤也達到修習的圓滿,四神足也達到修習的圓滿,五根也達到修習的圓滿,五力也達到修習的圓滿,七覺支也達到修習的圓滿。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,四念處也達到修習的圓滿,四正勤也達到修習的圓滿,四神足也達到修習的圓滿,五根也達到修習的圓滿,五力也達到修習的圓滿,七覺支也達到修習的圓滿呢?諸比丘,在此,比丘修習正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定……乃至……諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,四念處也達到修習的圓滿,四正勤也達到修習的圓滿,四神足也達到修習的圓滿,五根也達到修習的圓滿,五力也達到修習的圓滿,七覺支也達到修習的圓滿。”第七[經]。

155. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ākāse vividhā vātā vāyanti – puratthimāpi vātā vāyanti, pacchimāpi vātā vāyanti, uttarāpi vātā vāyanti, dakkhiṇāpi vātā vāyanti, sarajāpi vātā vāyanti, arajāpi vātā vāyanti, sītāpi vātā vāyanti, uṇhāpi vātā vāyanti, parittāpi vātā vāyanti, adhimattāpi vātā vāyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāparipūriṃ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchantī’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、第一雲經

8. Paṭhamameghasuttaṃ
156緬 3.47已對照

一百五十六、“諸比丘,猶如在夏季最後一個月揚起的塵垢,大非時雲立即使它消失、平息;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,立即使一再生起的惡不善法消失、平息。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,立即使一再生起的惡不善法消失、平息呢?諸比丘,在此,比丘修習正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定……乃至……諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,立即使一再生起的惡不善法消失、平息。”第八[經]。

156. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gimhānaṃ pacchime māse ūhataṃ rajojallaṃ, tamenaṃ mahāakālamegho ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasametī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、第二雲經

9. Dutiyameghasuttaṃ
157PTS 5.51已對照

一百五十七、“諸比丘,猶如已生起的大雲,大風就在中途使它消失、平息;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,就在中途使一再生起的惡不善法消失、平息。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,就在中途使一再生起的惡不善法消失、平息呢?諸比丘,在此,比丘修習正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定……乃至……諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,就在中途使一再生起的惡不善法消失、平息。”第九[經]。

157. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, uppannaṃ mahāmeghaṃ, tamenaṃ mahāvāto antarāyeva antaradhāpeti vūpasameti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme antarāyeva antaradhāpeti vūpasameti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme antarāyeva antaradhāpeti vūpasameti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme antarāyeva antaradhāpeti vūpasametī’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、船經

10. Nāvāsuttaṃ
158緬 3.48已對照

一百五十八、“諸比丘,猶如一艘以藤索捆紮的航海之船,六個月在水中周行之後,於冬季被拖上陸地,[其]諸索為風日所侵;那些[索]被雨季之雲淋透,不費力地便止息、朽爛;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,諸結不費力地便止息、朽爛。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,諸結不費力地便止息、朽爛呢?諸比丘,在此,比丘修習正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定……乃至……諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,諸結不費力地便止息、朽爛。”第十[經]。

158. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sāmuddikāya nāvāya vettabandhanabandhāya cha māsāni udake pariyādāya [pariyātāya (ka.), pariyāhatāya (?)] hemantikena thalaṃ ukkhittāya vātātapaparetāni bandhanāni tāni pāvussakena meghena abhippavuṭṭhāni appakasireneva paṭippassambhanti, pūtikāni bhavanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto appakasireneva saṃyojanāni paṭippassambhanti, pūtikāni bhavanti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto appakasireneva saṃyojanāni paṭippassambhanti, pūtikāni bhavanti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto appakasireneva saṃyojanāni paṭippassambhanti, pūtikāni bhavantī’’ti. Dasamaṃ.
已對照

十一、客舍經

11. Āgantukasuttaṃ
159PTS 5.52已對照

一百五十九、“諸比丘,猶如客舍。在那裡,[人們]也從東方來而住宿,也從西方來而住宿,也從北方來而住宿,也從南方來而住宿;剎帝利也來而住宿,婆羅門也來而住宿,吠舍也來而住宿,首陀羅也來而住宿;正是這樣,諸比丘,比丘修習八支聖道、多作八支聖道時,凡是應以證智遍知的諸法,他以證智遍知那些法;凡是應以證智舍斷的諸法,他以證智舍斷那些法;凡是應以證智作證的諸法,他以證智作證那些法;凡是應以證智修習的諸法,他以證智修習那些法。

159. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, āgantukāgāraṃ. Tattha puratthimāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, pacchimāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, uttarāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, dakkhiṇāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, khattiyāpi āgantvā vāsaṃ kappenti, brāhmaṇāpi āgantvā vāsaṃ kappenti, vessāpi āgantvā vāsaṃ kappenti, suddāpi āgantvā vāsaṃ kappenti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto ye dhammā abhiññā pariññeyyā, te dhamme abhiññā parijānāti, ye dhammā abhiññā pahātabbā, te dhamme abhiññā pajahati, ye dhammā abhiññā sacchikātabbā, te dhamme abhiññā sacchikaroti, ye dhammā abhiññā bhāvetabbā, te dhamme abhiññā bhāveti.
PTS 5.53緬 3.49已對照

“諸比丘,哪些是應以證智遍知的諸法呢?應當回答:‘五取蘊。’哪五[取蘊]呢?即:色取蘊……乃至……識取蘊。諸比丘,這些是應以證智遍知的諸法。諸比丘,哪些是應以證智舍斷的諸法呢?無明與有愛——諸比丘,這些是應以證智舍斷的諸法。諸比丘,哪些是應以證智作證的諸法呢?明與解脫——諸比丘,這些是應以證智作證的諸法。諸比丘,哪些是應以證智修習的諸法呢?止與觀——諸比丘,這些是應以證智修習的諸法。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道時,凡是應以證智遍知的諸法,他以證智遍知那些法……乃至……凡是應以證智修習的諸法,他以證智修習那些法呢?諸比丘,在此,比丘修習正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定……乃至……諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道時,凡是應以證智遍知的諸法,他以證智遍知那些法;凡是應以證智舍斷的諸法,他以證智舍斷那些法;凡是應以證智作證的諸法,他以證智作證那些法;凡是應以證智修習的諸法,他以證智修習那些法。”第十一[經]。

‘‘Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā? Pañcupādānakkhandhātissa vacanīyaṃ. Katame pañca? Seyyathidaṃ – rūpupādānakkhandho…pe… viññāṇupādānakkhandho. Ime, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā. Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā? Avijjā ca bhavataṇhā ca – ime, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā. Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā? Vijjā ca vimutti ca – ime, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā. Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā? Samatho ca vipassanā ca – ime, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto, ye dhammā abhiññā pariññeyyā te dhamme abhiññā parijānāti…pe… ye dhammā abhiññā bhāvetabbā, te dhamme abhiññā bhāveti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto ye dhammā abhiññā pariññeyyā, te dhamme abhiññā parijānāti, ye dhammā abhiññā pahātabbā, te dhamme abhiññā pajahati, ye dhammā abhiññā sacchikātabbā, te dhamme abhiññā sacchikaroti, ye dhammā abhiññā bhāvetabbā, te dhamme abhiññā bhāvetī’’ti. Ekādasamaṃ.
已對照

十二、河經

12. Nadīsuttaṃ
160PTS 5.54緬 3.50已對照

一百六十、“諸比丘,猶如恆河傾向東方、趨向東方、朝向東方。這時有一大群人取了鋤與筐而來——‘我們要使這恆河傾向西方、趨向西方、朝向西方。’諸比丘,你們認為怎樣,那一大群人能使恆河傾向西方、趨向西方、朝向西方嗎?”“不能,尊者。”“這是什麼緣故呢?”“尊者,恆河傾向東方、趨向東方、朝向東方;它不容易被使得傾向西方、趨向西方、朝向西方。而那一大群人只會分得疲勞與惱害罷了。”“正是這樣,諸比丘,若國王、或王之大臣、或朋友、或同僚、或親族、或親族血親,以財富捧上而奉請修習八支聖道、多作八支聖道的比丘——‘來吧,男子啊,這些袈裟為何燒灼你?你為何剃著頭隨持缽而行?來吧,還俗之後享用財富,並作諸福德吧!’諸比丘,修習八支聖道、多作八支聖道的那比丘會舍學而還俗——這[種]處是不存在的。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為那長夜以來傾向遠離、趨向遠離、朝向遠離的心,它會還俗——這[種]處是不存在的。諸比丘,比丘如何修習八支聖道、多作八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定……乃至……諸比丘,比丘就是這樣修習八支聖道、多作八支聖道。”(如力所作[經],此亦應詳說。)第十二[經]。

160. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā. Atha mahājanakāyo āgaccheyya kuddāla-piṭakaṃ ādāya – ‘mayaṃ imaṃ gaṅgaṃ nadiṃ pacchāninnaṃ karissāma pacchāpoṇaṃ pacchāpabbhāra’nti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu so mahājanakāyo gaṅgaṃ nadiṃ pacchāninnaṃ kareyya pacchāpoṇaṃ pacchāpabbhāra’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Gaṅgā, bhante, nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā. Sā na sukarā pacchāninnaṃ kātuṃ pacchāpoṇaṃ pacchāpabbhāraṃ. Yāvadeva pana so mahājanakāyo kilamathassa vighātassa bhāgī assā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, bhikkhuṃ ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāventaṃ ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarontaṃ rājāno vā rājamahāmattā vā mittā vā amaccā vā ñātī vā ñātisālohitā vā bhogehi abhihaṭṭhuṃ pavāreyyuṃ – ‘ehambho purisa, kiṃ te ime kāsāvā anudahanti, kiṃ muṇḍo kapālamanusaṃcarasi! Ehi, hīnāyāvattitvā bhoge ca bhuñjassu, puññāni ca karohī’ti. So vata, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Yañhi taṃ, bhikkhave, cittaṃ dīgharattaṃ vivekaninnaṃ vivekapoṇaṃ vivekapabbhāraṃ taṃ vata hīnāyāvattissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. (Yadapi balakaraṇīyaṃ, tadapi vitthāretabbaṃ.) Dvādasamaṃ.
已對照

力所作品第六。

Balakaraṇīyavaggo chaṭṭho.
已對照

其攝頌——

力、種子與龍,樹、瓶、芒刺;

以及虛空、二雲,船、客舍、河。

Tassuddānaṃ –
Balaṃ bījañca nāgo ca, rukkho kumbhena sūkiyā;
Ākāsena ca dve meghā, nāvā āgantukā nadīti.
已對照

七、求品

7. Esanāvaggo
已對照

一、求經

1. Esanāsuttaṃ
161已對照

一百六十一、因緣在舍衛城。“諸比丘,有這三求。哪三[求]呢?欲求、有求、梵行求——諸比丘,這就是三求。諸比丘,為了證知這三求,應修習八支聖道。什麼是八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定。諸比丘,為了證知這三求,應修習這八支聖道。”

161. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
已對照

“諸比丘,有這三求。哪三[求]呢?欲求、有求、梵行求——諸比丘,這就是三求。諸比丘,為了證知這三求,應修習八支聖道。什麼是八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習正見……乃至……修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正定。諸比丘,為了證知這三求,應修習這八支聖道。”

‘‘Tisso imā kho, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
緬 3.51已對照

“諸比丘,有這三求。哪三[求]呢?欲求、有求、梵行求——諸比丘,這就是三求。諸比丘,為了證知這三求,應修習八支聖道。什麼是八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習正見……乃至……修習入於不死、以不死為歸趣、以不死為終點的正定。諸比丘,為了證知這三求,應修習這八支聖道。”

‘‘Tisso imā kho, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
PTS 5.55已對照

“諸比丘,有這三求。哪三[求]呢?欲求、有求、梵行求——諸比丘,這就是三求。諸比丘,為了證知這三求,應修習八支聖道。什麼是八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習正見……乃至……修習傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃的正定。諸比丘,為了證知這三求,應修習這八支聖道。”

‘‘Tisso imā kho, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
已對照

“諸比丘,有這三求。哪三[求]呢?欲求、有求、梵行求——諸比丘,這就是三求。諸比丘,為了遍知這三求……乃至……應修習這八支聖道。”(如證知[一段],遍知[一段]亦應詳說。)

‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ pariññāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yadapi abhiññā, tadapi pariññāya vitthāretabbaṃ.)
已對照

“諸比丘,有這三求。哪三[求]呢?欲求、有求、梵行求——諸比丘,這就是三求。諸比丘,為了遍盡這三求……乃至……應修習這八支聖道。”(如證知[一段],遍盡[一段]亦應詳說。)

‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ parikkhayāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yadapi abhiññā, tadapi parikkhayāya vitthāretabbaṃ.)
已對照

“諸比丘,有這三求。哪三[求]呢?欲求、有求、梵行求——諸比丘,這就是三求。諸比丘,為了舍斷這三求,應修習八支聖道。什麼是八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定……乃至……諸比丘,為了舍斷這三求,應修習這八支聖道。”(如證知[一段],舍斷[一段]亦應詳說。)第一[經]。

‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yadapi abhiññā, tadapi pahānāya vitthāretabbaṃ.) Paṭhamaṃ.
已對照

二、慢類經

2. Vidhāsuttaṃ
162PTS 5.56緬 3.52已對照

一百六十二、“諸比丘,有這三慢類。哪三[慢類]呢?‘我勝’的慢類、‘我等’的慢類、‘我劣’的慢類——諸比丘,這就是三慢類。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這三慢類,應修習八支聖道。什麼是八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定……乃至……諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這三慢類,應修習這八支聖道。”(如求[經],應如是詳說。)第二[經]。

162. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vidhā. Katamā tisso? ‘Seyyohamasmī’ti vidhā, ‘sadisohamasmī’ti vidhā, ‘hīnohamasmī’ti vidhā – imā kho, bhikkhave, tisso vidhā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ vidhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… imāsaṃ kho, bhikkhave tissannaṃ vidhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yathā esanā, evaṃ vitthāretabbaṃ). Dutiyaṃ.
已對照

三、漏經

3. Āsavasuttaṃ
163已對照

一百六十三、“諸比丘,有這三漏。哪三[漏]呢?欲漏、有漏、無明漏——諸比丘,這就是三漏。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這三漏……乃至……應修習這八支聖道。”第三[經]。

163. ‘‘Tayome, bhikkhave, āsavā. Katame tayo? Kāmāsavo, bhavāsavo, avijjāsavo – ime kho, bhikkhave, tayo āsavā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ āsavānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、有經

4. Bhavasuttaṃ
164已對照

一百六十四、“諸比丘,有這三有。哪三[有]呢?欲有、色有、無色有——諸比丘,這就是三有。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這三有……乃至……應修習這八支聖道。”第四[經]。

164. ‘‘Tayome, bhikkhave, bhavā. Katame tayo? Kāmabhavo, rūpabhavo, arūpabhavo – ime kho, bhikkhave, tayo bhavā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ bhavānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、苦性經

5. Dukkhatāsuttaṃ
165已對照

一百六十五、“諸比丘,有這三苦性。哪三[苦性]呢?苦苦性、行苦性、壞苦性——諸比丘,這就是三苦性。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這三苦性……乃至……應修習八支[聖]道。”第五[經]。

165. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, dukkhatā. Katamā tisso? Dukkhadukkhatā, saṅkhāradukkhatā, vipariṇāmadukkhatā – imā kho, bhikkhave, tisso dukkhatā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ dukkhatānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、荒穢經

6. Khilasuttaṃ
166PTS 5.57緬 3.53已對照

一百六十六、“諸比丘,有這三荒穢。哪三[荒穢]呢?貪是荒穢,瞋是荒穢,痴是荒穢——諸比丘,這就是三荒穢。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這三荒穢……乃至……應修習這八支聖道。”第六[經]。

166. ‘‘Tayome, bhikkhave, khilā. Katame tayo? Rāgo khilo, doso khilo, moho khilo – ime kho, bhikkhave, tayo khilā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ khilānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、垢經

7. Malasuttaṃ
167已對照

一百六十七、“諸比丘,有這三垢。哪三[垢]呢?貪是垢,瞋是垢,痴是垢——諸比丘,這就是三垢。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這三垢……乃至……應修習這八支聖道。”第七[經]。

167. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, malāni. Katamāni tīṇi? Rāgo malaṃ, doso malaṃ, moho malaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi malāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ malānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、惱經

8. Nīghasuttaṃ
168已對照

一百六十八、“諸比丘,有這三惱。哪三[惱]呢?貪是惱,瞋是惱,痴是惱——諸比丘,這就是三惱。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這三惱……乃至……應修習這八支聖道。”第八[經]。

168. ‘‘Tayome, bhikkhave, nīghā. Katame tayo? Rāgo nīgho, doso nīgho, moho nīgho – ime kho, bhikkhave, tayo nīghā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ nīghānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、受經

9. Vedanāsuttaṃ
169已對照

一百六十九、“諸比丘,有這三受。哪三[受]呢?樂受、苦受、不苦不樂受——諸比丘,這就是三受。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這三受……乃至……應修習這八支聖道。”第九[經]。

169. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vedanā. Katamā tisso? Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā – imā kho, bhikkhave, tisso vedanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ vedanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、渴愛經

10. Taṇhāsuttaṃ
170PTS 5.58已對照

一百七十、“諸比丘,有這三渴愛。哪三[渴愛]呢?欲愛、有愛、無有愛——諸比丘,這就是三渴愛。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這三渴愛……乃至……應修習這八支聖道。什麼是八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這三渴愛……乃至……應修習這八支聖道。”第十[經]。

170. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, taṇhā. Katamā tisso? Kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā – imā kho, bhikkhave, tisso taṇhā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ taṇhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ taṇhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Dasamaṃ.
已對照

十一、渴求經

11. Tasināsuttaṃ
171緬 3.54已對照

一百七十一、“諸比丘,有這三渴求。哪三[渴求]呢?欲渴求、有渴求、無有渴求。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這三渴求……乃至……以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的……乃至……入於不死、以不死為歸趣、以不死為終點的……乃至……傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃的。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這三渴求……乃至……應修習這八支聖道。”第十一[經]。

171. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, tasinā. Katamā tisso? Kāmatasinā, bhavatasinā, vibhavatasinā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ tasinānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ tasinānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Ekādasamaṃ.
已對照

求品第七。

Esanāvaggo sattamo.
已對照

其攝頌——

求、慢類、漏,有與苦性、荒穢;

垢、惱與受,渴愛與渴求二[經]。

Tassuddānaṃ –
Esanā vidhā āsavo, bhavo ca dukkhatā khilā;
Malaṃ nīgho ca vedanā, dve taṇhā tasināya cāti.
已對照

八、暴流品

8. Oghavaggo
已對照

一、暴流經

1. Oghasuttaṃ
172PTS 5.59已對照

一百七十二、因緣在舍衛城。“諸比丘,有這四暴流。哪四[暴流]呢?欲暴流、有暴流、見暴流、無明暴流——諸比丘,這就是四暴流。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這四暴流……乃至……應修習這八支聖道。”(如求[經],一切應如是詳說。)第一[經]。

172. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Cattārome, bhikkhave, oghā. Katame cattāro? Kāmogho, bhavogho, diṭṭhogho, avijjogho – ime kho, bhikkhave, cattāro oghā. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ oghānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yathā esanā, evaṃ sabbaṃ vitthāretabbaṃ.) Paṭhamaṃ.
已對照

二、軛經

2. Yogasuttaṃ
173已對照

一百七十三、“諸比丘,有這四軛。哪四[軛]呢?欲軛、有軛、見軛、無明軛——諸比丘,這就是四軛。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這四軛……乃至……應修習這八支聖道。”第二[經]。

173. ‘‘Cattārome, bhikkhave, yogā. Katame cattāro? Kāmayogo, bhavayogo, diṭṭhiyogo avijjāyogo – ime kho, bhikkhave, cattāro yogā. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ yogānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、取經

3. Upādānasuttaṃ
174緬 3.55已對照

一百七十四、“諸比丘,有這四取。哪四[取]呢?欲取、見取、戒禁取、我論取——諸比丘,這就是四取。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這四取……乃至……應修習這八支聖道。”第三[經]。

174. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, upādānāni. Katamāni cattāri? Kāmupādānaṃ, diṭṭhupādānaṃ, sīlabbatupādānaṃ, attavādupādānaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri upādānāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ upādānānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、系經

4. Ganthasuttaṃ
175PTS 5.60已對照

一百七十五、“諸比丘,有這四系。哪四[系]呢?貪欲身系、瞋恚身系、戒禁取身系、此諦執取身系——諸比丘,這就是四系。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這四系……乃至……應修習這八支聖道。”第四[經]。

175. ‘‘Cattārome, bhikkhave, ganthā. Katame cattāro? Abhijjhā kāyagantho, byāpādo kāyagantho, sīlabbataparāmāso kāyagantho, idaṃsaccābhiniveso kāyagantho – ime kho, bhikkhave, cattāro ganthā. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ ganthānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、隨眠經

5. Anusayasuttaṃ
176已對照

一百七十六、“諸比丘,有這七隨眠。哪七[隨眠]呢?欲貪隨眠、瞋恚隨眠、見隨眠、疑隨眠、慢隨眠、有貪隨眠、無明隨眠——諸比丘,這就是七隨眠。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這七隨眠……乃至……應修習這八支聖道。”第五[經]。

176. ‘‘Sattime, bhikkhave, anusayā. Katame satta? Kāmarāgānusayo, paṭighānusayo, diṭṭhānusayo, vicikicchānusayo, mānānusayo, bhavarāgānusayo, avijjānusayo – ime kho, bhikkhave, sattānusayā. Imesaṃ kho, bhikkhave, sattannaṃ anusayānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、欲功德經

6. Kāmaguṇasuttaṃ
177已對照

一百七十七、“諸比丘,有這五欲功德。哪五[欲功德]呢?眼所識的諸色,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的;耳所識的諸聲……乃至……鼻所識的諸香……乃至……舌所識的諸味……乃至……身所識的諸觸,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的——諸比丘,這就是五欲功德。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這五欲功德……乃至……應修習這八支聖道。”第六[經]。

177. ‘‘Pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā. Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā…pe… jivhāviññeyyā rasā…pe… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā – ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、蓋經

7. Nīvaraṇasuttaṃ
178緬 3.56已對照

一百七十八、“諸比丘,有這五蓋。哪五[蓋]呢?欲欲蓋、瞋恚蓋、昏沉睡眠蓋、掉舉追悔蓋、疑蓋——諸比丘,這就是五蓋。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這五蓋……乃至……應修習這八支聖道。”第七[經]。

178. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, nīvaraṇāni. Katamāni pañca? Kāmacchandanīvaraṇaṃ, byāpādanīvaraṇaṃ, thinamiddhanīvaraṇaṃ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ, vicikicchānīvaraṇaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca nīvaraṇāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、取蘊經

8. Upādānakkhandhasuttaṃ
179PTS 5.61已對照

一百七十九、“諸比丘,有這五取蘊。哪五[取蘊]呢?即:色取蘊、受取蘊、想取蘊、行取蘊、識取蘊。諸比丘,這就是五取蘊。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這五取蘊……乃至……應修習這八支聖道。”第八[經]。

179. ‘‘Pañcime, bhikkhave, upādānakkhandhā. Katame pañca? Seyyathidaṃ – rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho. Ime kho, bhikkhave, pañcupādānakkhandhā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、下分結經

9. Orambhāgiyasuttaṃ
180已對照

一百八十、“諸比丘,有這五下分結。哪五[下分結]呢?有身見、疑、戒禁取、欲欲、瞋恚——諸比丘,這就是五下分結。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這五下分結……乃至……應修習這八支聖道。”第九[經]。

180. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, orambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo – imāni kho, bhikkhave, pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni. Imesaṃ kho bhikkhave, pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、上分結經

10. Uddhambhāgiyasuttaṃ
181緬 3.57已對照

一百八十一、“諸比丘,有這五上分結。哪五[上分結]呢?色貪、無色貪、慢、掉舉、無明——諸比丘,這就是五上分結。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這五上分結,應修習八支聖道。什麼是八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這五上分結,應修習這八支聖道。”

181. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, uddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni kho, bhikkhave, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
PTS 5.62已對照

“諸比丘,有這五上分結。哪五[上分結]呢?色貪、無色貪、慢、掉舉、無明——諸比丘,這就是五上分結。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這五上分結,應修習八支聖道。什麼是八支聖道呢?諸比丘,在此,比丘修習正見……乃至……修習以貪之調伏為終點、以瞋之調伏為終點、以痴之調伏為終點的正定……入於不死、以不死為歸趣、以不死為終點的……傾向涅槃、趨向涅槃、朝向涅槃的。諸比丘,為了證知、遍知、遍盡、舍斷這五上分結,應修習這八支聖道。”第十[經]。

‘‘Pañcimāni, bhikkhave, uddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni kho, bhikkhave, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ… amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ… nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Dasamaṃ.
已對照

暴流品第八。

Oghavaggo aṭṭhamo.
已對照

其攝頌——

暴流、軛、取,系與隨眠;

欲功德、蓋、蘊,下分與上分[結]。

品之攝頌——

無明品為第一,第二稱為住[品];

邪性為第三品,第四正以行道者[為名]。

外道為第五品,第六以太陽[為名];

多所作為第七品,第八以生起[為名]。

白晝品為第九,第十以不放逸[為名];

第十一為力品,第十二為聖典中的求[品];

暴流品成為第十三。

Tassuddānaṃ –
Ogho yogo upādānaṃ, ganthaṃ anusayena ca;
Kāmaguṇā nīvaraṇaṃ, khandhā oruddhambhāgiyāti.
Vagguddānaṃ –
Avijjāvaggo paṭhamo, dutiyaṃ vihāraṃ vuccati;
Micchattaṃ tatiyo vaggo, catutthaṃ paṭipanneneva.
Titthiyaṃ pañcamo vaggo, chaṭṭho sūriyena ca;
Bahukate sattamo vaggo, uppādo aṭṭhamena ca.
Divasavaggo navamo, dasamo appamādena ca;
Ekādasabalavaggo, dvādasa esanā pāḷiyaṃ;
Oghavaggo bhavati terasāti.
已對照

道相應第一。

Maggasaṃyuttaṃ paṭhamaṃ.