快樂巴利palinanda.cc

相應部 · 聚落主相應 Gāmaṇisaṃyuttaṃ

本經目錄八、聚落主相應一、兇惡經二、多羅補吒經三、戰鬥活經四、騎象者經五、騎馬者經六、刀師氏子經七、田喻經八、吹螺者經九、家族經十、摩尼珠髻經十一、跋陀羅迦經十二、王頂經十三、波吒釐經《聚落主相應》完畢。

已對照

八、聚落主相應

8. Gāmaṇisaṃyuttaṃ
已對照

一、兇惡經

1. Caṇḍasuttaṃ
353PTS 4.305緬 2.493已對照

三百五十三、因緣在舍衛城。那時,兇惡聚落主(Caṇḍa gāmaṇi)來到世尊那裡;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的兇惡聚落主對世尊這樣說:“尊者,是什麼因、什麼緣,使得此世某人是兇惡的,正被稱為‘兇惡者’?尊者,又是什麼因、什麼緣,使得此世某人是溫和的,正被稱為‘溫和者’?”“聚落主,此世某人的貪未斷。由於貪未斷,他人激怒[他];被他人激怒時,他便顯露出怒。他正被稱為‘兇惡者’。[他的]瞋未斷。由於瞋未斷,他人激怒[他];被他人激怒時,他便顯露出怒。他正被稱為‘兇惡者’。[他的]痴未斷。由於痴未斷,他人激怒[他];被他人激怒時,他便顯露出怒。他正被稱為‘兇惡者’。聚落主,這就是因,這就是緣,使得此世某人是兇惡的,正被稱為‘兇惡者’。”

353. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho caṇḍo gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho caṇḍo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena midhekacco caṇḍo caṇḍotveva [yena midhekacco caṇḍoteva (sī. pī.)] saṅkhaṃ gacchati. Ko pana, bhante, hetu, ko paccayo yena midhekacco sorato soratotveva [yena midhekacco suratoteva (sī. pī.)] saṅkhaṃ gacchatī’’ti? ‘‘Idha, gāmaṇi, ekaccassa rāgo appahīno hoti. Rāgassa appahīnattā pare kopenti, parehi kopiyamāno kopaṃ pātukaroti. So caṇḍotveva saṅkhaṃ gacchati. Doso appahīno hoti. Dosassa appahīnattā pare kopenti, parehi kopiyamāno kopaṃ pātukaroti. So caṇḍotveva saṅkhaṃ gacchati. Moho appahīno hoti. Mohassa appahīnattā pare kopenti, parehi kopiyamāno kopaṃ pātukaroti. So caṇḍotveva saṅkhaṃ gacchati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, hetu, ayaṃ paccayo yena midhekacco caṇḍo caṇḍotveva saṅkhaṃ gacchati’’.
已對照

“聚落主,而此世某人的貪已斷。由於貪已斷,他人不激怒[他];[即使]被他人激怒,他也不顯露出怒。他正被稱為‘溫和者’。[他的]瞋已斷。由於瞋已斷,他人不激怒[他];[即使]被他人激怒,他也不顯露出怒。他正被稱為‘溫和者’。[他的]痴已斷。由於痴已斷,他人不激怒[他];[即使]被他人激怒,他也不顯露出怒。他正被稱為‘溫和者’。聚落主,這就是因,這就是緣,使得此世某人是溫和的,正被稱為‘溫和者’。”

‘‘Idha pana, gāmaṇi, ekaccassa rāgo pahīno hoti. Rāgassa pahīnattā pare na kopenti, parehi kopiyamāno kopaṃ na pātukaroti. So soratotveva saṅkhaṃ gacchati. Doso pahīno hoti. Dosassa pahīnattā pare na kopenti, parehi kopiyamāno kopaṃ na pātukaroti. So soratotveva saṅkhaṃ gacchati. Moho pahīno hoti. Mohassa pahīnattā pare na kopenti, parehi kopiyamāno kopaṃ na pātukaroti. So soratotveva saṅkhaṃ gacchati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, hetu ayaṃ paccayo yena midhekacco sorato soratotveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti.
PTS 4.306緬 2.494已對照

這樣說時,兇惡聚落主對世尊這樣說:“奇哉!尊者,奇哉!尊者。尊者,猶如把倒覆的扶起,把遮蔽的揭開,為迷路者指示道路,在黑暗中持來油燈,使有眼者得見諸色。正是如此,世尊以種種方式開顯了法。尊者,我皈依世尊、法與比丘僧團。願世尊憶持我為優婆塞,從今日起,終生皈依。”第一[經]。

Evaṃ vutte, caṇḍo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante! Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṃ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、多羅補吒經

2. Tālapuṭasuttaṃ
354PTS 4.307已對照

三百五十四、一時,世尊住在王舍城竹林迦蘭陀園。那時,伎人聚落主多羅補吒(Tālapuṭa)來到世尊那裡;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的伎人聚落主多羅補吒對世尊這樣說:“尊者,我曾聽從前的伎人老師及老師的老師們這樣說:‘凡伎人在舞臺中央、在戲會之中,以真假[之事]令眾人發笑、令[眾人]歡樂,他身壞命終之後,往生嬉笑天諸天的同伴中。’世尊於此怎麼說呢?”“夠了,聚落主,這且擱著吧。不要問我這個。”伎人聚落主多羅補吒第二次對世尊這樣說:“尊者,我曾聽從前的伎人老師及老師的老師們這樣說:‘凡伎人在舞臺中央、在戲會之中,以真假[之事]令眾人發笑、令[眾人]歡樂,他身壞命終之後,往生嬉笑天諸天的同伴中。’世尊於此怎麼說呢?”“夠了,聚落主,這且擱著吧。不要問我這個。”伎人聚落主多羅補吒第三次對世尊這樣說:“尊者,我曾聽從前的伎人老師及老師的老師們這樣說:‘凡伎人在舞臺中央、在戲會之中,以真假[之事]令眾人發笑、令[眾人]歡樂,他身壞命終之後,往生嬉笑天諸天的同伴中。’世尊於此怎麼說呢?”

354. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho tālapuṭo [tālaputto (sī. syā. kaṃ.)] naṭagāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ naṭānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṃ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. Idha bhagavā kimāhā’’ti? ‘‘Alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ. Mā maṃ etaṃ pucchī’’ti. Dutiyampi kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ naṭānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṃ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. Idha bhagavā kimāhā’’ti? ‘‘Alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ. Mā maṃ etaṃ pucchī’’ti. Tatiyampi kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ naṭānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṃ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. Idha bhagavā kimāhā’’ti?
緬 2.495已對照

“聚落主,我[說]‘夠了,聚落主,這且擱著吧,不要問我這個’,確實沒能止住你。不過,我還是要為你解答。聚落主,眾生本來就是未離貪、被貪之繫縛所縛的。伎人在舞臺中央、在戲會之中,把凡能引生貪染的諸法以更高的程度呈獻給他們。聚落主,眾生本來就是未離瞋、被瞋之繫縛所縛的。伎人在舞臺中央、在戲會之中,把凡能引生瞋的諸法以更高的程度呈獻給他們。聚落主,眾生本來就是未離痴、被痴之繫縛所縛的。伎人在舞臺中央、在戲會之中,把凡能引生痴的諸法以更高的程度呈獻給他們。他自己醉而放逸,又使他人醉、使他人放逸,身壞命終之後,[有]名為嬉笑的地獄,他往生於那裡。而若他有這樣的見:‘凡伎人在舞臺中央、在戲會之中,以真假[之事]令眾人發笑、令[眾人]歡樂,他身壞命終之後,往生嬉笑天諸天的同伴中’,那是他的邪見。聚落主,對於持邪見的人,我說[他將往]兩趣之一:地獄或畜生趣。”

‘‘Addhā kho tyāhaṃ, gāmaṇi, na labhāmi [nālatthaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)] – ‘alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ, mā maṃ etaṃ pucchī’ti. Api ca tyāhaṃ byākarissāmi. Pubbe kho, gāmaṇi, sattā avītarāgā rāgabandhanabaddhā. Tesaṃ naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe ye dhammā rajanīyā te upasaṃharati bhiyyosomattāya. Pubbe kho, gāmaṇi, sattā avītadosā dosabandhanabaddhā. Tesaṃ naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe ye dhammā dosanīyā te upasaṃharati bhiyyosomattāya. Pubbe kho, gāmaṇi, sattā avītamohā mohabandhanabaddhā. Tesaṃ naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe ye dhammā mohanīyā te upasaṃharati bhiyyosomattāya. So attanā matto pamatto pare madetvā pamādetvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāso nāma nirayo tattha upapajjati. Sace kho panassa evaṃdiṭṭhi hoti – ‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṃ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti, sāssa hoti micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhikassa kho panāhaṃ, gāmaṇi, purisapuggalassa dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi – nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā’’ti.
PTS 4.308已對照

這樣說時,伎人聚落主多羅補吒哭泣、流淚。“聚落主,正是這[事],我先前以‘夠了,聚落主,這且擱著吧;不要問我這個’沒能止住你。”“尊者,我不是哭這[話]——世尊對我這樣說;而是,尊者,我長久以來被從前的伎人老師及老師的老師們欺瞞、誆騙、迷惑了:‘凡伎人在舞臺中央、在戲會之中,以真假[之事]令眾人發笑、令[眾人]歡樂,他身壞命終之後,往生嬉笑天諸天的同伴中。’”“奇哉!尊者,奇哉!尊者。尊者,猶如把倒覆的扶起,把遮蔽的揭開,為迷路者指示道路,在黑暗中持來油燈,使有眼者得見諸色。正是如此,世尊以種種方式開顯了法。尊者,我皈依世尊、法與比丘僧團。尊者,願我能在世尊座下得出家,得具足戒。”伎人聚落主多羅補吒便在世尊座下得了出家,得了具足戒。而具壽多羅補吒受具足戒不久……乃至……成為阿羅漢之一。第二[經]。

Evaṃ vutte, tālapuṭo naṭagāmaṇi, parodi, assūni pavattesi. ‘‘Etaṃ kho tyāhaṃ, gāmaṇi, nālatthaṃ – ‘alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ; mā maṃ etaṃ pucchī’’’ti. ‘‘Nāhaṃ, bhante, etaṃ rodāmi yaṃ maṃ bhagavā evamāha; api cāhaṃ, bhante, pubbakehi ācariyapācariyehi naṭehi dīgharattaṃ nikato vañcito paluddho – ‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṃ hāseti rameti so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’’’ti. ‘‘Abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante! Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṃ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti. Alattha kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno ca panāyasmā tālapuṭo…pe… arahataṃ ahosīti. Dutiyaṃ.
已對照

三、戰鬥活經

3. Yodhājīvasuttaṃ
355緬 2.496已對照

三百五十五、那時,戰鬥活(Yodhājīva)聚落主來到世尊之處;到了之後……乃至……坐在一旁的戰鬥活聚落主對世尊這樣說——“尊者,我曾聽前代的老師及老師的老師們——戰鬥活者們這樣說:‘凡是在戰場上奮勇、努力的戰鬥活者,當他奮勇、努力時,他人把他殺害、置之於死;他身壞命終之後,得生於他勝諸天的同伴中。’於此,世尊怎麼說呢?”“夠了,聚落主,此事且住;不要問我這個。”第二次……乃至……第三次,戰鬥活聚落主對世尊這樣說——“尊者,我曾聽前代的老師及老師的老師們——戰鬥活者們這樣說:‘凡是在戰場上奮勇、努力的戰鬥活者,當他奮勇、努力時,他人把他殺害、置之於死;他身壞命終之後,得生於他勝諸天的同伴中。’於此,世尊怎麼說呢?”

355. Atha kho yodhājīvo gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā…pe… ekamantaṃ nisinno kho yodhājīvo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ yodhājīvānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘yo so yodhājīvo saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. Idha bhagavā kimāhā’’ti? ‘‘Alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ; mā maṃ etaṃ pucchī’’ti. Dutiyampi kho…pe… tatiyampi kho yodhājīvo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ yodhājīvānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘yo so yodhājīvo saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. Idha bhagavā kimāhā’’ti?
PTS 4.309已對照

“聚落主,我確實沒能讓你接受——‘夠了,聚落主,此事且住;不要問我這個。’不過我還是要為你解答。聚落主,凡是那在戰場上奮勇、努力的戰鬥活者,他那心先前就已被[這樣]執取,作得不善、置得不善——‘願這些眾生被殺,或被縛,或被斷滅,或被毀滅,或願他們不存在!’當他奮勇、努力時,他人把他殺害、置之於死;他身壞命終之後,便投生於名為他勝的地獄。然而如果他有這樣的見——‘凡是在戰場上奮勇、努力的戰鬥活者,當他奮勇、努力時,他人把他殺害、置之於死;他身壞命終之後,得生於他勝諸天的同伴中’——那就是他的邪見。聚落主,對於持邪見的人,我說[他將往]兩趣之一:地獄或畜生趣。”

‘‘Addhā kho tyāhaṃ, gāmaṇi, na labhāmi – ‘alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ; mā maṃ etaṃ pucchī’ti. Api ca tyāhaṃ byākarissāmi. Yo so, gāmaṇi, yodhājīvo saṅgāme ussahati vāyamati, tassa taṃ cittaṃ pubbe gahitaṃ [hīnaṃ (sī. pī.)] dukkaṭaṃ duppaṇihitaṃ – ‘ime sattā haññantu vā bajjhantu vā ucchijjantu vā vinassantu vā mā vā ahesuṃ iti vā’ti. Tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti; so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajito nāma nirayo tattha upapajjatīti. Sace kho panassa evaṃ diṭṭhi hoti – ‘yo so yodhājīvo saṅgāme ussahati vāyamati tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti, sāssa hoti micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhikassa kho panāhaṃ, gāmaṇi, purisapuggalassa dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi – nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā’’ti.
已對照

這樣說時,戰鬥活聚落主哭泣,流下眼淚。“聚落主,這就是我沒能讓你接受的——‘夠了,聚落主,此事且住;不要問我這個。’”“尊者,我不是因世尊對我這樣說而哭;而是,尊者,我長久以來被前代的老師及老師的老師們——戰鬥活者們——欺瞞、欺誑、誘騙了:‘凡是在戰場上奮勇、努力的戰鬥活者,當他奮勇、努力時,他人把他殺害、置之於死;他身壞命終之後,得生於他勝諸天的同伴中。’”“奇哉!尊者……乃至……從今日起,終生皈依。”第三[經]。

Evaṃ vutte, yodhājīvo gāmaṇi parodi, assūni pavattesi. ‘‘Etaṃ kho tyāhaṃ, gāmaṇi, nālatthaṃ – ‘alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ; mā maṃ etaṃ pucchī’’’ti. ‘‘Nāhaṃ, bhante, etaṃ rodāmi yaṃ maṃ bhagavā evamāha; apicāhaṃ, bhante, pubbakehi ācariyapācariyehi yodhājīvehi dīgharattaṃ nikato vañcito paluddho – ‘yo so yodhājīvo saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’’’ti. ‘‘Abhikkantaṃ, bhante…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Tatiyaṃ.
已對照

四、騎象者經

4. Hatthārohasuttaṃ
356PTS 4.310緬 2.497已對照

三百五十六、那時,騎象者(Hatthāroha)聚落主來到世尊之處;到了之後……乃至……從今日起,終生皈依。第四[經]。

356. Atha kho hatthāroho gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatanti. Catutthaṃ.
已對照

五、騎馬者經

5. Assārohasuttaṃ
357已對照

三百五十七、那時,騎馬者(Assāroha)聚落主來到世尊之處;到了之後,坐在一旁。坐在一旁的騎馬者聚落主對世尊這樣說——“尊者,我曾聽前代的老師及老師的老師們——騎馬者們這樣說:‘凡是在戰場上奮勇、努力的騎馬者,當他奮勇、努力時,他人把他殺害、置之於死;他身壞命終之後,得生於他勝諸天的同伴中。’於此,世尊怎麼說呢?”“夠了,聚落主,此事且住;不要問我這個。”第二次……乃至……第三次,騎馬者聚落主對世尊這樣說——“尊者,我曾聽前代的老師及老師的老師們——騎馬者們這樣說:‘凡是在戰場上奮勇、努力的騎馬者,當他奮勇、努力時,他人把他殺害、置之於死;他身壞命終之後,得生於他勝諸天的同伴中。’於此,世尊怎麼說呢?”

357. Atha kho assāroho gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho assāroho gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ assārohānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘yo so assāroho saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. Idha bhagavā kimāhā’’ti? ‘‘Alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ; mā maṃ etaṃ pucchī’’ti. Dutiyampi kho…pe… tatiyampi kho assāroho gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ assārohānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘yo so assāroho saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. Idha bhagavā kimāhā’’ti?
PTS 4.311已對照

“聚落主,我確實沒能讓你接受——‘夠了,聚落主,此事且住;不要問我這個。’不過我還是要為你解答。聚落主,凡是那在戰場上奮勇、努力的騎馬者,他那心先前就已被[這樣]執取,作得不善、置得不善——‘願這些眾生被殺,或被縛,或被斷滅,或被毀滅,或願他們不存在!’當他奮勇、努力時,他人把他殺害、置之於死;他身壞命終之後,便投生於名為他勝的地獄。然而如果他有這樣的見——‘凡是在戰場上奮勇、努力的騎馬者,當他奮勇、努力時,他人把他殺害、置之於死;他身壞命終之後,得生於他勝諸天的同伴中’——那就是他的邪見。聚落主,對於持邪見的人,我說[他將往]兩趣之一:地獄或畜生趣。”

‘‘Addhā kho tyāhaṃ, gāmaṇi, na labhāmi – ‘alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ; mā maṃ etaṃ pucchī’ti. Api ca kho tyāhaṃ byākarissāmi. Yo so, gāmaṇi, assāroho saṅgāme ussahati vāyamati tassa taṃ cittaṃ pubbe gahitaṃ dukkaṭaṃ duppaṇihitaṃ – ‘ime sattā haññantu vā bajjhantu vā ucchijjantu vā vinassantu vā mā ahesuṃ iti vā’ti. Tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajito nāma nirayo tattha upapajjati. Sace kho panassa evaṃ diṭṭhi hoti – ‘yo so assāroho saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti, sāssa hoti micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhikassa kho panāhaṃ gāmaṇi, purisapuggalassa dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi – nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā’’ti.
緬 2.498已對照

這樣說時,騎馬者聚落主哭泣,流下眼淚。“聚落主,這就是我沒能讓你接受的——‘夠了,聚落主,此事且住;不要問我這個。’”“尊者,我不是因世尊對我這樣說而哭;而是,尊者,我長久以來被前代的老師及老師的老師們——騎馬者們——欺瞞、欺誑、誘騙了:‘凡是在戰場上奮勇、努力的騎馬者,當他奮勇、努力時,他人把他殺害、置之於死;他身壞命終之後,得生於他勝諸天的同伴中。’”“奇哉!尊者……乃至……從今日起,終生皈依。”第五[經]。

Evaṃ vutte, assāroho gāmaṇi parodi, assūni pavattesi. ‘‘Etaṃ kho tyāhaṃ, gāmaṇi, nālatthaṃ – ‘alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ; mā maṃ etaṃ pucchī’’’ti. ‘‘Nāhaṃ, bhante, etaṃ rodāmi yaṃ maṃ bhagavā evamāha. Apicāhaṃ, bhante, pubbakehi ācariyapācariyehi assārohehi dīgharattaṃ nikato vañcito paluddho – ‘yo so assāroho saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’’’ti. ‘‘Abhikkantaṃ, bhante…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Pañcamaṃ.
已對照

六、刀師氏子經

6. Asibandhakaputtasuttaṃ
358PTS 4.312已對照

三百五十八、一時,世尊住在那爛陀(Nāḷandā)波婆離迦芒果林(Pāvārikambavana)。那時,刀師氏子(Asibandhakaputta)聚落主來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的刀師氏子聚落主對世尊這樣說——“尊者,西地的婆羅門是持水瓶者、戴水苔花鬘者、入水者、事火者。他們號稱能把死去、命終的人向上送,號稱能使[他]領會,號稱能令[他]進入天界。尊者,而世尊——阿羅漢、正等正覺者——能否這樣作:使一切世人身壞命終之後,都投生於善趣、天界呢?”“那麼,聚落主,我就此反問你,你認為怎樣合適,就怎樣回答。”

358. Ekaṃ samayaṃ bhagavā nāḷandāyaṃ viharati pāvārikambavane. Atha kho asibandhakaputto gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘brāhmaṇā, bhante, pacchā bhūmakā kāmaṇḍalukā sevālamālikā udakorohakā aggiparicārakā. Te mataṃ kālaṅkataṃ uyyāpenti nāma saññāpenti nāma saggaṃ nāma okkāmenti. Bhagavā pana, bhante, arahaṃ sammāsambuddho pahoti tathā kātuṃ yathā sabbo loko kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyā’’ti? ‘‘Tena hi, gāmaṇi, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsī’’ti.
已對照

“聚落主,你認為怎樣?假如在此有一個人,殺生、不與取、欲邪行、說虛妄語、說離間語、說粗惡語、說雜穢語、心懷貪欲、心懷瞋恚、持邪見。一大群人聚集、會合起來,為他祈求、讚頌,合掌繞行——‘願這個人身壞命終之後,投生於善趣、天界!’聚落主,你認為怎樣?那個人會由於大群人祈求的緣故、或讚頌的緣故、或合掌繞行的緣故,身壞命終之後投生於善趣、天界嗎?”“不是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, idhassa puriso pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhiko. Tamenaṃ mahā janakāyo saṅgamma samāgamma āyāceyya thomeyya pañjaliko anuparisakkeyya – ‘ayaṃ puriso kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjatū’ti. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu so puriso mahato janakāyassa āyācanahetu vā thomanahetu vā pañjalikā anuparisakkanahetu vā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
PTS 4.313緬 2.499已對照

“聚落主,猶如有人把一塊巨大的石板投入深水湖中。一大群人聚集、會合起來,為它祈求、讚頌,合掌繞行——‘浮起來吧,石板君!漂上來吧,石板君!漂上岸來吧,石板君!’聚落主,你認為怎樣?那塊石板會由於大群人祈求的緣故、或讚頌的緣故、或合掌繞行的緣故,浮起來、或漂上來、或漂上岸嗎?”“不是的,尊者。”“聚落主,正是如此:凡是那殺生、不與取、欲邪行、說虛妄語、說離間語、說粗惡語、說雜穢語、心懷貪欲、心懷瞋恚、持邪見的人,縱使一大群人聚集、會合起來,為他祈求、讚頌,合掌繞行——‘願這個人身壞命終之後,投生於善趣、天界!’——然而那個人身壞命終之後,仍將投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。

‘‘Seyyathāpi, gāmaṇi, puriso mahatiṃ puthusilaṃ gambhīre udakarahade pakkhipeyya. Tamenaṃ mahā janakāyo saṅgamma samāgamma āyāceyya thomeyya pañjaliko anuparisakkeyya – ‘ummujja, bho puthusile, uplava, bho puthusile, thalamuplava, bho puthusile’ti. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu sā puthusilā mahato janakāyassa āyācanahetu vā thomanahetu vā pañjalikā anuparisakkanahetu vā ummujjeyya vā uplaveyya vā thalaṃ vā uplaveyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Evameva kho, gāmaṇi, yo so puriso pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhiko. Kiñcāpi taṃ mahā janakāyo saṅgamma samāgamma āyāceyya thomeyya pañjaliko anuparisakkeyya – ‘ayaṃ puriso kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjatū’’’ti, atha kho so puriso kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya.
已對照

“聚落主,你認為怎樣?假如在此有一個人,遠離殺生、遠離不與取、遠離欲邪行、遠離虛妄語、遠離離間語、遠離粗惡語、遠離雜穢語、不懷貪欲、心無瞋恚、持正見。一大群人聚集、會合起來,為他祈求、讚頌,合掌繞行——‘願這個人身壞命終之後,投生於苦界、惡趣、墮處、地獄!’聚落主,你認為怎樣?那個人會由於大群人祈求的緣故、或讚頌的緣故、或合掌繞行的緣故,身壞命終之後投生於苦界、惡趣、墮處、地獄嗎?”“不是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, idhassa [idha (ka.), idha cassa (?)] puriso pāṇātipātā paṭivirato adinnādānā paṭivirato kāmesumicchācārā paṭivirato musāvādā paṭivirato pisuṇāya vācāya paṭivirato pharusāya vācāya paṭivirato samphappalāpā paṭivirato anabhijjhālu abyāpannacitto sammādiṭṭhiko. Tamenaṃ mahā janakāyo saṅgamma samāgamma āyāceyya thomeyya pañjaliko anuparisakkeyya – ‘ayaṃ puriso kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjatū’ti. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu so puriso mahato janakāyassa āyācanahetu vā thomanahetu vā pañjalikā anuparisakkanahetu vā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
PTS 4.314緬 2.500已對照

“聚落主,猶如有人把一甕酥油或一甕油沉入深水湖中打破。那裡面凡是有的石子或瓦片,那會是往下去的;而那裡面凡是有的酥油或油,那會是往上去的。一大群人聚集、會合起來,為它祈求、讚頌,合掌繞行——‘沉下去吧,酥油與油君!沉沒吧,酥油與油君!往下去吧,酥油與油君!’聚落主,你認為怎樣?那酥油與油會由於大群人祈求的緣故、或讚頌的緣故、或合掌繞行的緣故,沉下去、或沉沒、或往下去嗎?”“不是的,尊者。”“聚落主,正是如此:凡是那遠離殺生、遠離不與取、遠離欲邪行、遠離虛妄語、遠離離間語、遠離粗惡語、遠離雜穢語、不懷貪欲、心無瞋恚、持正見的人,縱使一大群人聚集、會合起來,為他祈求、讚頌,合掌繞行——‘願這個人身壞命終之後,投生於苦界、惡趣、墮處、地獄!’——然而那個人身壞命終之後,仍將投生於善趣、天界。”這樣說時,刀師氏子聚落主對世尊這樣說:“奇哉!尊者……乃至……從今日起,終生皈依。”第六[經]。

‘‘Seyyathāpi, gāmaṇi, puriso sappikumbhaṃ vā telakumbhaṃ vā gambhīre udakarahade ogāhetvā bhindeyya. Tatra yāssa sakkharā vā kaṭhalā vā sā adhogāmī [adhogāminī (?)] assa; yañca khvassa tatra sappi vā telaṃ vā taṃ uddhaṃ gāmi assa. Tamenaṃ mahā janakāyo saṅgamma samāgamma āyāceyya thomeyya pañjaliko anuparisakkeyya – ‘osīda, bho sappitela, saṃsīda, bho sappitela, adho gaccha, bho sappitelā’ti. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu taṃ sappitelaṃ mahato janakāyassa āyācanahetu vā thomanahetu vā pañjalikā anuparisakkanahetu vā osīdeyya vā saṃsīdeyya vā adho vā gaccheyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Evameva kho, gāmaṇi, yo so puriso pāṇātipātā paṭivirato, adinnādānā paṭivirato, kāmesumicchācārā paṭivirato, musāvādā paṭivirato, pisuṇāya vācāya paṭivirato, pharusāya vācāya paṭivirato, samphappalāpā paṭivirato, anabhijjhālu, abyāpannacitto, sammādiṭṭhiko, kiñcāpi taṃ mahā janakāyo saṅgamma samāgamma āyāceyya thomeyya pañjaliko anuparisakkeyya – ‘ayaṃ puriso kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjatū’ti, atha kho so puriso kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyā’’ti. Evaṃ vutte, asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、田喻經

7. Khettūpamasuttaṃ
359PTS 4.315緬 2.501已對照

三百五十九、一時,世尊住在那爛陀波婆離迦芒果林。那時,刀師氏子聚落主來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的刀師氏子聚落主對世尊這樣說——“尊者,世尊豈不是懷著利益、悲憫一切眾生生命之心而住嗎?”“是的,聚落主,如來懷著利益、悲憫一切眾生生命之心而住。”“尊者,那麼為什麼世尊為一些人恭敬地說法,為另一些人卻不那樣恭敬地說法呢?”“那麼,聚落主,我就此反問你,你認為怎樣合適,就怎樣回答。聚落主,你認為怎樣?假如在此,某位農夫居士有三塊田:一塊田上等,一塊田中等,一塊田下等、堅硬、鹽鹼、土地惡劣。聚落主,你認為怎樣?那位農夫居士想要播種時,會先播在哪裡——是那上等的田,是那中等的田,還是那下等、堅硬、鹽鹼、土地惡劣的田?”“尊者,那位農夫居士想要播種時,會播在那上等的田裡;播在那裡之後,會播在那中等的田裡;播在那裡之後,那下等、堅硬、鹽鹼、土地惡劣的田,他或許會播,或許不播。那是什麼緣故呢?至少也會有牛食。”

359. Ekaṃ samayaṃ bhagavā nāḷandāyaṃ viharati pāvārikambavane. Atha kho asibandhakaputto gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nanu, bhante, bhagavā sabbapāṇabhūtahitānukampī viharatī’’ti? ‘‘Evaṃ, gāmaṇi, tathāgato sabbapāṇabhūtahitānukampī viharatī’’ti. ‘‘Atha kiñcarahi, bhante, bhagavā ekaccānaṃ sakkaccaṃ dhammaṃ deseti, ekaccānaṃ no tathā sakkaccaṃ dhammaṃ desetī’’ti? ‘‘Tena hi, gāmaṇi, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsi. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, idhassu [idha (sī. syā. kaṃ. pī.)] kassakassa gahapatino tīṇi khettāni – ekaṃ khettaṃ aggaṃ, ekaṃ khettaṃ majjhimaṃ, ekaṃ khettaṃ hīnaṃ jaṅgalaṃ ūsaraṃ pāpabhūmi. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, asu kassako gahapati bījāni patiṭṭhāpetukāmo kattha paṭhamaṃ patiṭṭhāpeyya, yaṃ vā aduṃ khettaṃ aggaṃ, yaṃ vā aduṃ khettaṃ majjhimaṃ, yaṃ vā aduṃ khettaṃ hīnaṃ jaṅgalaṃ ūsaraṃ pāpabhūmī’’ti? ‘‘Asu, bhante, kassako gahapati bījāni patiṭṭhāpetukāmo yaṃ aduṃ khettaṃ aggaṃ tattha patiṭṭhāpeyya. Tattha patiṭṭhāpetvā yaṃ aduṃ khettaṃ majjhimaṃ tattha patiṭṭhāpeyya. Tattha patiṭṭhāpetvā yaṃ aduṃ khettaṃ hīnaṃ jaṅgalaṃ ūsaraṃ pāpabhūmi tattha patiṭṭhāpeyyapi, nopi patiṭṭhāpeyya. Taṃ kissa hetu? Antamaso gobhattampi bhavissatī’’ti.
PTS 4.316已對照

“聚落主,猶如那上等的田,我的比丘、比丘尼也正是如此。我為他們教導初善、中善、後善的,具足義理與文句的法,顯示完全圓滿、遍淨的梵行。那是什麼緣故呢?聚落主,因為他們以我為洲、以我為庇護、以我為救護、以我為歸依而住。聚落主,猶如那中等的田,我的優婆塞、優婆夷也正是如此。我也為他們教導初善、中善、後善的,具足義理與文句的法,顯示完全圓滿、遍淨的梵行。那是什麼緣故呢?聚落主,因為他們以我為洲、以我為庇護、以我為救護、以我為歸依而住。聚落主,猶如那下等、堅硬、鹽鹼、土地惡劣的田,對我而言,其他外道的沙門、婆羅門、遊方者也正是如此。我也為他們教導初善、中善、後善的,具足義理與文句的法,顯示完全圓滿、遍淨的梵行。那是什麼緣故呢?他們或許會了知哪怕一句,那將使他們長夜得利益與安樂。”

‘‘Seyyathāpi, gāmaṇi, yaṃ aduṃ khettaṃ aggaṃ; evameva mayhaṃ bhikkhubhikkhuniyo. Tesāhaṃ dhammaṃ desemi – ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ, sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsemi. Taṃ kissa hetu? Ete hi, gāmaṇi, maṃdīpā maṃleṇā maṃtāṇā maṃsaraṇā viharanti. Seyyathāpi, gāmaṇi, yaṃ aduṃ khettaṃ majjhimaṃ; evameva mayhaṃ upāsakaupāsikāyo. Tesaṃ pāhaṃ dhammaṃ desemi – ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ, sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsemi. Taṃ kissa hetu? Ete hi, gāmaṇi, maṃdīpā maṃleṇā maṃtāṇā maṃsaraṇā viharanti. Seyyathāpi, gāmaṇi, yaṃ aduṃ khettaṃ hīnaṃ jaṅgalaṃ ūsaraṃ pāpabhūmi; evameva mayhaṃ aññatitthiyā samaṇabrāhmaṇaparibbājakā. Tesaṃ pāhaṃ dhammaṃ desemi – ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsemi. Taṃ kissa hetu? Appeva nāma ekaṃ padampi ājāneyyuṃ taṃ nesaṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti.
已對照

“聚落主,猶如有人有三個水甕:一個水甕無孔、不漏、不滲,一個水甕無孔、會漏、會滲,一個水甕有孔、會漏、會滲。聚落主,你認為怎樣?那人想要存放水時,會先存放在哪裡——是那無孔、不漏、不滲的水甕,是那無孔、會漏、會滲的水甕,還是那有孔、會漏、會滲的水甕?”“尊者,那人想要存放水時,會存放在那無孔、不漏、不滲的水甕裡;存放在那裡之後,會存放在那無孔、會漏、會滲的水甕裡;存放在那裡之後,那有孔、會漏、會滲的水甕,他或許會存放,或許不存放。那是什麼緣故呢?至少也會有洗器物[之用]。”

‘‘Seyyathāpi, gāmaṇi, purisassa tayo udakamaṇikā – eko udakamaṇiko acchiddo ahārī aparihārī, eko udakamaṇiko acchiddo hārī parihārī, eko udakamaṇiko chiddo hārī parihārī. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, asu puriso udakaṃ nikkhipitukāmo kattha paṭhamaṃ nikkhipeyya, yo vā so udakamaṇiko acchiddo ahārī aparihārī, yo vā so udakamaṇiko acchiddo hārī parihārī, yo vā so udakamaṇiko chiddo hārī parihārī’’ti? ‘‘Asu, bhante, puriso udakaṃ nikkhipitukāmo, yo so udakamaṇiko acchiddo ahārī aparihārī tattha nikkhipeyya, tattha nikkhipitvā, yo so udakamaṇiko acchiddo hārī parihārī tattha nikkhipeyya, tattha nikkhipitvā, yo so udakamaṇiko chiddo hārī parihārī tattha nikkhipeyyapi, nopi nikkhipeyya. Taṃ kissa hetu? Antamaso bhaṇḍadhovanampi bhavissatī’’ti.
PTS 4.317緬 2.502已對照

“聚落主,猶如那無孔、不漏、不滲的水甕,我的比丘、比丘尼也正是如此。我為他們教導初善、中善、後善的,具足義理與文句的法,顯示完全圓滿、遍淨的梵行。那是什麼緣故呢?聚落主,因為他們以我為洲、以我為庇護、以我為救護、以我為歸依而住。聚落主,猶如那無孔、會漏、會滲的水甕,我的優婆塞、優婆夷也正是如此。我為他們教導初善、中善、後善的,具足義理與文句的法,顯示完全圓滿、遍淨的梵行。那是什麼緣故呢?聚落主,因為他們以我為洲、以我為庇護、以我為救護、以我為歸依而住。聚落主,猶如那有孔、會漏、會滲的水甕,對我而言,其他外道的沙門、婆羅門、遊方者也正是如此。我為他們教導初善、中善、後善的,具足義理與文句的法,顯示完全圓滿、遍淨的梵行。那是什麼緣故呢?他們或許會了知哪怕一句,那將使他們長夜得利益與安樂。”這樣說時,刀師氏子聚落主對世尊這樣說:“奇哉!尊者……乃至……從今日起,終生皈依。”第七[經]。

‘‘Seyyathāpi, gāmaṇi, yo so udakamaṇiko acchiddo ahārī aparihārī; evameva mayhaṃ bhikkhubhikkhuniyo. Tesāhaṃ dhammaṃ desemi – ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsemi. Taṃ kissa hetu? Ete hi, gāmaṇi, maṃdīpā maṃleṇā maṃtāṇā maṃsaraṇā viharanti. Seyyathāpi, gāmaṇi, yo so udakamaṇiko acchiddo hārī parihārī; evameva mayhaṃ upāsakaupāsikāyo. Tesāhaṃ dhammaṃ desemi – ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsemi. Taṃ kissa hetu? Ete hi, gāmaṇi, maṃdīpā maṃleṇā maṃtāṇā maṃsaraṇā viharanti. Seyyathāpi, gāmaṇi, yo so udakamaṇiko chiddo hārī parihārī; evameva mayhaṃ aññatitthiyā samaṇabrāhmaṇaparibbājakā. Tesāhaṃ dhammaṃ desemi – ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsemi. Taṃ kissa hetu? Appeva nāma ekaṃ padampi ājāneyyuṃ, taṃ nesaṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. Evaṃ vutte, asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Sattamaṃ.
已對照

八、吹螺者經

8. Saṅkhadhamasuttaṃ
360PTS 4.318已對照

三百六十、一時,世尊住在那爛陀波婆離迦芒果林。那時,尼乾陀的弟子刀師氏子聚落主來到世尊之處;到了之後,坐在一旁。世尊對坐在一旁的刀師氏子聚落主這樣說——“聚落主,尼乾陀·若提子(Nigaṇṭha Nāṭaputta)是怎樣為弟子們說法的?”“尊者,尼乾陀·若提子是這樣為弟子們說法的:‘凡是殺生的,他全都是墮苦界者、墮地獄者;凡是不與取的,他全都是墮苦界者、墮地獄者;凡是於諸欲邪行的,他全都是墮苦界者、墮地獄者;凡是說虛妄語的,他全都是墮苦界者、墮地獄者。[人]多行何者、多行何者而住,便被那個、那個所引導。’尊者,尼乾陀·若提子就是這樣為弟子們說法的。”“聚落主,‘[人]多行何者、多行何者而住,便被那個、那個所引導’——若是這樣,就沒有任何人會是墮苦界者、墮地獄者了——照尼乾陀·若提子的話[來說]。”

360. Ekaṃ samayaṃ bhagavā nāḷandāyaṃ viharati pāvārikambavane. Atha kho asibandhakaputto gāmaṇi nigaṇṭhasāvako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho asibandhakaputtaṃ gāmaṇiṃ bhagavā etadavoca – ‘‘kathaṃ nu kho, gāmaṇi, nigaṇṭho nāṭaputto sāvakānaṃ dhammaṃ desetī’’ti? ‘‘Evaṃ kho, bhante, nigaṇṭho nāṭaputto sāvakānaṃ dhammaṃ deseti – ‘yo koci pāṇaṃ atipāteti, sabbo so āpāyiko nerayiko, yo koci adinnaṃ ādiyati, sabbo so āpāyiko nerayiko, yo koci kāmesu micchā carati, sabbo so āpāyiko nerayiko, yo koci musā bhaṇati sabbo, so āpāyiko nerayiko. Yaṃbahulaṃ yaṃbahulaṃ viharati, tena tena nīyatī’ti. Evaṃ kho, bhante, nigaṇṭho nāṭaputto sāvakānaṃ dhammaṃ desetī’’ti. ‘‘‘Yaṃbahulaṃ yaṃbahulañca, gāmaṇi, viharati, tena tena nīyati’, evaṃ sante na koci āpāyiko nerayiko bhavissati, yathā nigaṇṭhassa nāṭaputtassa vacanaṃ’’.
緬 2.503已對照

“聚落主,你認為怎樣?凡是那殺生的人,就夜裡或白天的時時刻刻而論,哪一種時候較多——是他殺生的時候,還是他不殺生的時候?”“尊者,凡是那殺生的人,就夜裡或白天的時時刻刻而論,他殺生的時候較少,而他不殺生的時候卻較多。”“聚落主,‘[人]多行何者、多行何者而住,便被那個、那個所引導’——若是這樣,就沒有任何人會是墮苦界者、墮地獄者了——照尼乾陀·若提子的話[來說]。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, yo so puriso pāṇātipātī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya, katamo bahutaro samayo, yaṃ vā so pāṇamatipāteti, yaṃ vā so pāṇaṃ nātipātetī’’ti? ‘‘Yo so, bhante, puriso pāṇātipātī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya, appataro so samayo yaṃ so pāṇamatipāteti, atha kho sveva bahutaro samayo yaṃ so pāṇaṃ nātipātetī’’ti. ‘‘‘Yaṃbahulaṃ yaṃbahulañca, gāmaṇi, viharati tena tena nīyatī’ti, evaṃ sante na koci āpāyiko nerayiko bhavissati, yathā nigaṇṭhassa nāṭaputtassa vacanaṃ’’.
已對照

“聚落主,你認為怎樣?凡是那不與取的人,就夜裡或白天的時時刻刻而論,哪一種時候較多——是他取不與之物的時候,還是他不取不與之物的時候?”“尊者,凡是那不與取的人,就夜裡或白天的時時刻刻而論,他取不與之物的時候較少,而他不取不與之物的時候卻較多。”“聚落主,‘[人]多行何者、多行何者而住,便被那個、那個所引導’——若是這樣,就沒有任何人會是墮苦界者、墮地獄者了——照尼乾陀·若提子的話[來說]。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, yo so puriso adinnādāyī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya, katamo bahutaro samayo, yaṃ vā so adinnaṃ ādiyati, yaṃ vā so adinnaṃ nādiyatī’’ti. ‘‘Yo so, bhante, puriso adinnādāyī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya appataro so samayo, yaṃ so adinnaṃ ādiyati, atha kho sveva bahutaro samayo, yaṃ so adinnaṃ nādiyatī’’ti. ‘‘‘Yaṃbahulaṃ yaṃbahulañca, gāmaṇi, viharati tena tena nīyatī’ti, evaṃ sante na koci āpāyiko nerayiko bhavissati, yathā nigaṇṭhassa nāṭaputtassa vacanaṃ’’.
PTS 4.319已對照

“聚落主,你認為怎樣?凡是那欲邪行的人,就夜裡或白天的時時刻刻而論,哪一種時候較多——是他於諸欲邪行的時候,還是他不於諸欲邪行的時候?”“尊者,凡是那欲邪行的人,就夜裡或白天的時時刻刻而論,他於諸欲邪行的時候較少,而他不於諸欲邪行的時候卻較多。”“聚落主,‘[人]多行何者、多行何者而住,便被那個、那個所引導’——若是這樣,就沒有任何人會是墮苦界者、墮地獄者了——照尼乾陀·若提子的話[來說]。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, yo so puriso kāmesumicchācārī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya, katamo bahutaro samayo, yaṃ vā so kāmesu micchā carati, yaṃ vā so kāmesu micchā na caratī’’ti? ‘‘Yo so, bhante, puriso kāmesumicchācārī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya, appataro so samayo yaṃ so kāmesu micchā carati, atha kho sveva bahutaro samayo, yaṃ so kāmesu micchā na caratī’’ti. ‘‘‘Yaṃbahulaṃ yaṃbahulañca, gāmaṇi, viharati tena tena nīyatī’ti, evaṃ sante na koci āpāyiko nerayiko bhavissati, yathā nigaṇṭhassa nāṭaputtassa vacanaṃ’’.
緬 2.504已對照

“聚落主,你認為怎樣?凡是那說虛妄語的人,就夜裡或白天的時時刻刻而論,哪一種時候較多——是他說虛妄語的時候,還是他不說虛妄語的時候?”“尊者,凡是那說虛妄語的人,就夜裡或白天的時時刻刻而論,他說虛妄語的時候較少,而他不說虛妄語的時候卻較多。”“聚落主,‘[人]多行何者、多行何者而住,便被那個、那個所引導’——若是這樣,就沒有任何人會是墮苦界者、墮地獄者了——照尼乾陀·若提子的話[來說]。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, yo so puriso musāvādī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya, katamo bahutaro samayo, yaṃ vā so musā bhaṇati, yaṃ vā so musā na bhaṇatī’’ti? ‘‘Yo so, bhante, puriso musāvādī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya, appataro so samayo, yaṃ so musā bhaṇati, atha kho sveva bahutaro samayo, yaṃ so musā na bhaṇatī’’ti. ‘‘‘Yaṃbahulaṃ yaṃbahulañca, gāmaṇi, viharati tena tena nīyatī’ti, evaṃ sante na koci āpāyiko nerayiko bhavissati, yathā nigaṇṭhassa nāṭaputtassa vacanaṃ’’.
PTS 4.320已對照

“聚落主,在此,有某位導師是這樣說、這樣見的:‘凡是殺生的,他全都是墮苦界者、墮地獄者;凡是不與取的,他全都是墮苦界者、墮地獄者;凡是於諸欲邪行的,他全都是墮苦界者、墮地獄者;凡是說虛妄語的,他全都是墮苦界者、墮地獄者。’聚落主,而弟子對那位導師有淨信。他這樣想:‘我的導師是這樣說、這樣見的——凡是殺生的,他全都是墮苦界者、墮地獄者。而我確實殺過生,我也是墮苦界者、墮地獄者。’他獲得[這樣的]見。聚落主,[他]不捨斷那[言]語、不捨斷那心[念]、不捨離那見,便如被取來放下[一般],就這樣[墮]在地獄中。‘我的導師是這樣說、這樣見的——凡是不與取的,他全都是墮苦界者、墮地獄者。而我確實取過不與之物,我也是墮苦界者、墮地獄者。’他獲得[這樣的]見。聚落主,[他]不捨斷那[言]語、不捨斷那心[念]、不捨離那見,便如被取來放下[一般],就這樣[墮]在地獄中。‘我的導師是這樣說、這樣見的——凡是於諸欲邪行的,他全都是墮苦界者、墮地獄者。而我確實於諸欲行過邪行,我也是墮苦界者、墮地獄者。’他獲得[這樣的]見。聚落主,[他]不捨斷那[言]語、不捨斷那心[念]、不捨離那見,便如被取來放下[一般],就這樣[墮]在地獄中。‘我的導師是這樣說、這樣見的——凡是說虛妄語的,他全都是墮苦界者、墮地獄者。而我確實說過虛妄語,我也是墮苦界者、墮地獄者。’他獲得[這樣的]見。聚落主,[他]不捨斷那[言]語、不捨斷那心[念]、不捨離那見,便如被取來放下[一般],就這樣[墮]在地獄中。

‘‘Idha, gāmaṇi, ekacco satthā evaṃvādī hoti evaṃdiṭṭhi [evaṃdiṭṭhī (ka.)] – ‘yo koci pāṇamatipāteti, sabbo so āpāyiko nerayiko, yo koci adinnaṃ ādiyati, sabbo so āpāyiko nerayiko, yo koci kāmesu micchā carati, sabbo so āpāyiko nerayiko, yo koci musā bhaṇati, sabbo so āpāyiko nerayiko’ti. Tasmiṃ kho pana, gāmaṇi, satthari sāvako abhippasanno hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘mayhaṃ kho satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – yo koci pāṇamatipāteti, sabbo so āpāyiko nerayikoti. Atthi kho pana mayā pāṇo atipātito, ahampamhi āpāyiko nerayikoti diṭṭhiṃ paṭilabhati. Taṃ, gāmaṇi, vācaṃ appahāya taṃ cittaṃ appahāya taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Mayhaṃ kho satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – yo koci adinnaṃ ādiyati, sabbo so āpāyiko nerayikoti. Atthi kho pana mayā adinnaṃ ādinnaṃ ahampamhi āpāyiko nerayikoti diṭṭhiṃ paṭilabhati. Taṃ, gāmaṇi, vācaṃ appahāya taṃ cittaṃ appahāya taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Mayhaṃ kho satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – yo koci kāmesu micchā carati, sabbo so āpāyiko nerayiko’ti. Atthi kho pana mayā kāmesu micchā ciṇṇaṃ. ‘Ahampamhi āpāyiko nerayiko’ti diṭṭhiṃ paṭilabhati. Taṃ, gāmaṇi, vācaṃ appahāya taṃ cittaṃ appahāya taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Mayhaṃ kho satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – yo koci musā bhaṇati, sabbo so āpāyiko nerayikoti. Atthi kho pana mayā musā bhaṇitaṃ. ‘Ahampamhi āpāyiko nerayiko’ti diṭṭhiṃ paṭilabhati. Taṃ, gāmaṇi, vācaṃ appahāya taṃ cittaṃ appahāya taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.
緬 2.505已對照

“聚落主,然而在此,如來出現於世間,是阿羅漢、正等正覺者、明行具足、善逝、世間解、無上者、調御丈夫、天人導師、佛陀、世尊。他以種種方式呵責、譴責殺生,並且說:‘你們要遠離殺生!’呵責、譴責不與取,並且說:‘你們要遠離不與取!’呵責、譴責欲邪行,並且說:‘你們要遠離欲邪行!’呵責、譴責虛妄語,並且說:‘你們要遠離虛妄語!’聚落主,而弟子對那位導師有淨信。他這樣思察:‘世尊以種種方式呵責、譴責殺生,並且說「你們要遠離殺生」。而我確實殺過生,或多或少。凡是我所殺過的生,或多或少,那是不妥的,那是不好的。即使我因此而懊悔,我這惡業也不會成為未作的。’他這樣省思之後,便舍斷那殺生,並且於未來遠離殺生。這樣,便有此惡業的舍斷;這樣,便有此惡業的超越。

‘‘Idha pana, gāmaṇi, tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā. So anekapariyāyena pāṇātipātaṃ garahati vigarahati, ‘pāṇātipātā viramathā’ti cāha. Adinnādānaṃ garahati vigarahati, ‘adinnādānā viramathā’ti cāha. Kāmesumicchācāraṃ garahati, vigarahati ‘kāmesumicchācārā viramathā’ti cāha. Musāvādaṃ garahati vigarahati ‘musāvādā viramathā’ti cāha. Tasmiṃ kho pana, gāmaṇi, satthari sāvako abhippasanno hoti. So iti paṭisañcikkhati – ‘bhagavā kho anekapariyāyena pāṇātipātaṃ garahati vigarahati, pāṇātipātā viramathāti cāha. Atthi kho pana mayā pāṇo atipātito yāvatako vā tāvatako vā. Yo kho pana mayā pāṇo atipātito yāvatako vā tāvatako vā, taṃ na suṭṭhu, taṃ na sādhu. Ahañceva [ahañce (?)] kho pana tappaccayā vippaṭisārī assaṃ. Na metaṃ pāpaṃ kammaṃ [pāpakammaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)] akataṃ bhavissatī’ti. So iti paṭisaṅkhāya tañceva pāṇātipātaṃ pajahati. Āyatiñca pāṇātipātā paṭivirato hoti. Evametassa pāpassa kammassa pahānaṃ hoti. Evametassa pāpassa kammassa samatikkamo hoti.
PTS 4.321已對照

“‘世尊以種種方式呵責、譴責不與取,並且說「你們要遠離不與取」。而我確實取過不與之物,或多或少。凡是我所取過的不與之物,或多或少,那是不妥的,那是不好的。即使我因此而懊悔,我這惡業也不會成為未作的。’他這樣省思之後,便舍斷那不與取,並且於未來遠離不與取。這樣,便有此惡業的舍斷;這樣,便有此惡業的超越。

‘‘‘Bhagavā kho anekapariyāyena adinnādānaṃ garahati vigarahati, adinnādānā viramathāti cāha. Atthi kho pana mayā adinnaṃ ādinnaṃ yāvatakaṃ vā tāvatakaṃ vā. Yaṃ kho pana mayā adinnaṃ ādinnaṃ yāvatakaṃ vā tāvatakaṃ vā taṃ na suṭṭhu, taṃ na sādhu. Ahañceva kho pana tappaccayā vippaṭisārī assaṃ, na metaṃ pāpaṃ kammaṃ akataṃ bhavissatī’ti. So iti paṭisaṅkhāya tañceva adinnādānaṃ pajahati. Āyatiñca adinnādānā paṭivirato hoti. Evametassa pāpassa kammassa pahānaṃ hoti. Evametassa pāpassa kammassa samatikkamo hoti.
緬 2.506已對照

“‘世尊以種種方式呵責、譴責欲邪行,並且說「你們要遠離欲邪行」。而我確實於諸欲行過邪行,或多或少。凡是我於諸欲所行過的邪行,或多或少,那是不妥的,那是不好的。即使我因此而懊悔,我這惡業也不會成為未作的。’他這樣省思之後,便舍斷那欲邪行,並且於未來遠離欲邪行。這樣,便有此惡業的舍斷;這樣,便有此惡業的超越。

‘‘‘Bhagavā kho pana anekapariyāyena kāmesumicchācāraṃ garahati vigarahati, kāmesumicchācārā viramathāti cāha. Atthi kho pana mayā kāmesu micchā ciṇṇaṃ yāvatakaṃ vā tāvatakaṃ vā. Yaṃ kho pana mayā kāmesu micchā ciṇṇaṃ yāvatakaṃ vā tāvatakaṃ vā taṃ na suṭṭhu, taṃ na sādhu. Ahañceva kho pana tappaccayā vippaṭisārī assaṃ, na metaṃ pāpaṃ kammaṃ akataṃ bhavissatī’ti. So iti paṭisaṅkhāya tañceva kāmesumicchācāraṃ pajahati, āyatiñca kāmesumicchācārā paṭivirato hoti. Evametassa pāpassa kammassa pahānaṃ hoti. Evametassa pāpassa kammassa samatikkamo hoti.
已對照

“‘世尊以種種方式呵責、譴責虛妄語,並且說「你們要遠離虛妄語」。而我確實說過虛妄語,或多或少。凡是我所說過的虛妄語,或多或少,那是不妥的,那是不好的。即使我因此而懊悔,我這惡業也不會成為未作的。’他這樣省思之後,便舍斷那虛妄語,並且於未來遠離虛妄語。這樣,便有此惡業的舍斷;這樣,便有此惡業的超越。

‘‘‘Bhagavā kho pana anekapariyāyena musāvādaṃ garahati vigarahati, musāvādā viramathāti cāha. Atthi kho pana mayā musā bhaṇitaṃ yāvatakaṃ vā tāvatakaṃ vā. Yaṃ kho pana mayā musā bhaṇitaṃ yāvatakaṃ vā tāvatakaṃ vā taṃ na suṭṭhu, taṃ na sādhu. Ahañceva kho pana tappaccayā vippaṭisārī assaṃ, na metaṃ pāpaṃ kammaṃ akataṃ bhavissatī’ti. So iti paṭisaṅkhāya tañceva musāvādaṃ pajahati, āyatiñca musāvādā paṭivirato hoti. Evametassa pāpassa kammassa pahānaṃ hoti. Evametassa pāpassa kammassa samatikkamo hoti.
PTS 4.322已對照

“他舍斷殺生,遠離殺生;舍斷不與取,遠離不與取;舍斷欲邪行,遠離欲邪行;舍斷虛妄語,遠離虛妄語;舍斷離間語,遠離離間語;舍斷粗惡語,遠離粗惡語;舍斷雜穢語,遠離雜穢語;舍斷貪欲,不懷貪欲;舍斷瞋恚與惱恨,心無瞋恚;舍斷邪見,持正見。

‘‘So pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti. Adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti. Kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭivirato hoti. Musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti. Pisuṇaṃ vācaṃ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti. Pharusaṃ vācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti. Samphappalāpaṃ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti. Abhijjhaṃ pahāya anabhijjhālu hoti. Byāpādappadosaṃ pahāya abyāpannacitto hoti. Micchādiṭṭhiṃ pahāya sammādiṭṭhiko hoti.
已對照

“聚落主,那位聖弟子如是離貪欲、離瞋恚、不迷惑、正知、具念,以與慈俱的心遍滿一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是於上、下、四方,於一切處,以一切為己,以與慈俱的心,廣、大、無量、無怨、無惱害,遍滿一切世間而住。聚落主,猶如有力的吹螺者毫不費力便能令四方[聽聞]知曉;正是如此,聚落主,如是修習、如是多作的慈心解脫,凡有限量所作之業,都不會殘留於其中,都不會停留於其中。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. Seyyathāpi, gāmaṇi, balavā saṅkhadhamo appakasireneva catuddisā viññāpeyya; evameva kho, gāmaṇi, evaṃ bhāvitāya mettāya cetovimuttiyā evaṃ bahulīkatāya yaṃ pamāṇakataṃ kammaṃ, na taṃ tatrāvasissati, na taṃ tatrāvatiṭṭhati.
緬 2.507已對照

“聚落主,那位聖弟子如是離貪欲、離瞋恚、不迷惑、正知、具念,以與悲俱的心……乃至……以與喜俱的心……乃至……以與舍俱的心遍滿一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是於上、下、四方,於一切處,以一切為己,以與舍俱的心,廣、大、無量、無怨、無惱害,遍滿一切世間而住。聚落主,猶如有力的吹螺者毫不費力便能令四方[聽聞]知曉;正是如此,聚落主,如是修習、如是多作的舍心解脫,凡有限量所作之業,都不會殘留於其中,都不會停留於其中。”這樣說時,刀師氏子聚落主對世尊這樣說:“奇哉!尊者,奇哉!尊者……乃至……願世尊憶持我為優婆塞,從今日起,終生皈依。”第八[經]。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato karuṇāsahagatena cetasā…pe… muditāsahagatena cetasā…pe…. Upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. Seyyathāpi, gāmaṇi, balavā saṅkhadhamo appakasireneva catuddisā viññāpeyya; evameva kho, gāmaṇi, evaṃ bhāvitāya upekkhāya cetovimuttiyā evaṃ bahulīkatāya yaṃ pamāṇakataṃ kammaṃ na taṃ tatrāvasissati, na taṃ tatrāvatiṭṭhatī’’ti. Evaṃ vutte, asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante…pe… upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、家族經

9. Kulasuttaṃ
361PTS 4.323已對照

三百六十一、一時,世尊在憍薩羅國遊行,與大比丘僧團一起,到達了那爛陀。在那裡,世尊住在那爛陀的波婆離迦芒果林。

361. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena nāḷandā tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā nāḷandāyaṃ viharati pāvārikambavane.
已對照

那時,那爛陀正值饑饉,謀生兩難,白骨遍地,種下的只成籤條。那時,尼乾陀·若提子與大尼乾陀會眾一起住在那爛陀。那時,尼乾陀的弟子刀師氏子聚落主來到尼乾陀·若提子那裡;到了之後,禮敬尼乾陀·若提子,坐在一旁。尼乾陀·若提子對坐在一旁的刀師氏子聚落主這樣說:“聚落主,來吧,你去對沙門喬達摩施加論難。這樣,你的善名聲將會傳揚:‘刀師氏子聚落主對有如此大神通力、如此大威力的沙門喬達摩施加了論難。’”

Tena kho pana samayena nāḷandā dubbhikkhā hoti dvīhitikā setaṭṭhikā salākāvuttā. Tena kho pana samayena nigaṇṭho nāṭaputto nāḷandāyaṃ paṭivasati mahatiyā nigaṇṭhaparisāya saddhiṃ. Atha kho asibandhakaputto gāmaṇi nigaṇṭhasāvako yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho asibandhakaputtaṃ gāmaṇiṃ nigaṇṭho nāṭaputto etadavoca – ‘‘ehi tvaṃ, gāmaṇi, samaṇassa gotamassa vādaṃ āropehi. Evaṃ te kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchissati – ‘asibandhakaputtena gāmaṇinā samaṇassa gotamassa evaṃmahiddhikassa evaṃmahānubhāvassa vādo āropito’’’ti.
PTS 4.324緬 2.508已對照

“尊者,我要如何對有如此大神通力、如此大威力的沙門喬達摩施加論難呢?”“聚落主,來吧,你前往沙門喬達摩那裡;到了之後,對沙門喬達摩這樣說:‘尊者,世尊不是以種種方式稱讚對諸家族的愛護,稱讚守護,稱讚悲憫嗎?’聚落主,如果沙門喬達摩被這樣問時這樣回答:‘是的,聚落主,如來以種種方式稱讚對諸家族的愛護,稱讚守護,稱讚悲憫。’你就對他這樣說:‘那麼,尊者,為什麼世尊在饑饉、謀生兩難、白骨遍地、種下的只成籤條之時,與大比丘僧團一起遊行呢?世尊是在行向諸家族的斷絕,世尊是在行向諸家族的禍患,世尊是在行向諸家族的損害!’聚落主,沙門喬達摩被你問了這兩端的問題,既不能吐出,也不能吞下。”“是的,尊者。”刀師氏子聚落主應諾了尼乾陀·若提子,從座位起來,禮敬尼乾陀·若提子,右繞之後,前往世尊那裡;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的刀師氏子聚落主對世尊這樣說:

‘‘Kathaṃ panāhaṃ, bhante, samaṇassa gotamassa evaṃmahiddhikassa evaṃmahānubhāvassa vādaṃ āropessāmī’’ti? ‘‘Ehi tvaṃ, gāmaṇi, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā samaṇaṃ gotamaṃ evaṃ vadehi – ‘nanu, bhante, bhagavā anekapariyāyena kulānaṃ anuddayaṃ [anudayaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)] vaṇṇeti, anurakkhaṃ vaṇṇeti, anukampaṃ vaṇṇetī’ti? Sace kho, gāmaṇi, samaṇo gotamo evaṃ puṭṭho evaṃ byākaroti – ‘evaṃ, gāmaṇi, tathāgato anekapariyāyena kulānaṃ anuddayaṃ vaṇṇeti, anurakkhaṃ vaṇṇeti, anukampaṃ vaṇṇetī’ti, tamenaṃ tvaṃ evaṃ vadeyyāsi – ‘atha kiñcarahi, bhante, bhagavā dubbhikkhe dvīhitike setaṭṭhike salākāvutte mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ cārikaṃ carati? Ucchedāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno, anayāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno, upaghātāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno’ti! Imaṃ kho te, gāmaṇi, samaṇo gotamo ubhatokoṭikaṃ pañhaṃ puṭṭho neva sakkhati [sakkhiti (sī.) ma. ni. 2.83] uggilituṃ, neva sakkhati ogilitu’’nti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho asibandhakaputto gāmaṇi nigaṇṭhassa nāṭaputtassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca –
PTS 4.325緬 2.509已對照

“尊者,世尊不是以種種方式稱讚對諸家族的愛護,稱讚守護,稱讚悲憫嗎?”“是的,聚落主,如來以種種方式稱讚對諸家族的愛護,稱讚守護,稱讚悲憫。”“那麼,尊者,為什麼世尊在饑饉、謀生兩難、白骨遍地、種下的只成籤條之時,與大比丘僧團一起遊行呢?世尊是在行向諸家族的斷絕,世尊是在行向諸家族的禍患,世尊是在行向諸家族的損害。”“聚落主,從此[上溯]九十一劫,凡我所憶念的,我不知有任何家族僅因施與熟食而曾受損害。然而,凡是那些富裕、有大財富、大受用、有豐厚的金銀、豐厚的錢財資具、豐厚的錢財穀物的家族,那一切都是由布施所生的、由真實所生的、由沙門性所生的。聚落主,有八因、八緣導致諸家族的損害:或諸家族由國王而遭受損害,或諸家族由盜賊而遭受損害,或諸家族由火而遭受損害,或諸家族由水而遭受損害,或所埋藏的[財物]從其處消失,或經營不善的事業失敗,或家族中出了家族之炭[即敗家子],他把那些財物揮散、吹盡、毀滅,無常性為第八。聚落主,這就是導致諸家族損害的八因、八緣。聚落主,當這八因、八緣存在時,若有人對我這樣說:‘世尊是在行向諸家族的斷絕,世尊是在行向諸家族的禍患,世尊是在行向諸家族的損害’,聚落主,[那人]不捨那[言]語、不捨那心[念]、不捨離那見,便如被取來放下[一般],就這樣[墮]在地獄中。”這樣說時,刀師氏子聚落主對世尊這樣說:“奇哉!尊者,奇哉!尊者……乃至……願世尊憶持我為優婆塞,從今日起,終生皈依。”第九[經]。

‘‘Nanu, bhante, bhagavā anekapariyāyena kulānaṃ anuddayaṃ vaṇṇeti, anurakkhaṃ vaṇṇeti, anukampaṃ vaṇṇetī’’ti? ‘‘Evaṃ, gāmaṇi, tathāgato anekapariyāyena kulānaṃ anuddayaṃ vaṇṇeti, anurakkhaṃ vaṇṇeti, anukampaṃ vaṇṇetī’’ti. ‘‘Atha kiñcarahi, bhante, bhagavā dubbhikkhe dvīhitike setaṭṭhike salākāvutte mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ cārikaṃ carati? Ucchedāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno, anayāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno, upaghātāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno’’ti. ‘‘Ito so, gāmaṇi, ekanavutikappe [ekanavuto kappo (syā. kaṃ.), ekanavutikappo (pī.)] yamahaṃ anussarāmi, nābhijānāmi kiñci kulaṃ pakkabhikkhānuppadānamattena upahatapubbaṃ. Atha kho yāni tāni kulāni aḍḍhāni mahaddhanāni mahābhogāni pahūtajātarūparajatāni pahūtavittūpakaraṇāni pahūtadhanadhaññāni, sabbāni tāni dānasambhūtāni ceva saccasambhūtāni ca sāmaññasambhūtāni ca. Aṭṭha kho, gāmaṇi, hetū, aṭṭha paccayā kulānaṃ upaghātāya. Rājato vā kulāni upaghātaṃ gacchanti, corato vā kulāni upaghātaṃ gacchanti, aggito vā kulāni upaghātaṃ gacchanti, udakato vā kulāni upaghātaṃ gacchanti, nihitaṃ vā ṭhānā vigacchati [nihitaṃ vā nādhigacchanti (sī. pī.)], duppayuttā vā kammantā vipajjanti, kule vā kulaṅgāroti [kulānaṃ vā kulaṅgāro (sī.)] uppajjati, yo te bhoge vikirati vidhamati viddhaṃseti, aniccatāye aṭṭhamīti. Ime kho, gāmaṇi, aṭṭha hetū, aṭṭha paccayā kulānaṃ upaghātāya. Imesu kho, gāmaṇi, aṭṭhasu hetūsu, aṭṭhasu paccayesu saṃvijjamānesu yo maṃ evaṃ vadeyya – ‘ucchedāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno, anayāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno, upaghātāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno’ti, taṃ, gāmaṇi, vācaṃ appahāya taṃ cittaṃ appahāya taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’’ti. Evaṃ vutte, asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante…pe… upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Navamaṃ.
已對照

十、摩尼珠髻經

10. Maṇicūḷakasuttaṃ
362已對照

三百六十二、一時,世尊住在王舍城竹林迦蘭陀園。那時,在王的內宮中,王的會眾集坐、聚集時,生起了這樣的中間話:“金銀對釋子沙門是許可的,釋子沙門領受金銀,釋子沙門接受金銀!”

362. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena rājantepure rājaparisāya sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘kappati samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ jātarūparajataṃ, sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, paṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajata’’nti!
PTS 4.326緬 2.510已對照

那時,摩尼珠髻聚落主正坐在那會眾中。於是摩尼珠髻聚落主對那會眾這樣說:“諸位賢者,不要這樣說。金銀對釋子沙門是不許可的,釋子沙門不領受金銀,釋子沙門不接受金銀,釋子沙門已放下摩尼與黃金、已遠離金銀。”摩尼珠髻聚落主能夠使那會眾信服。於是摩尼珠髻聚落主前往世尊那裡;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的摩尼珠髻聚落主對世尊這樣說:“尊者,在這裡,在王的內宮中,王的會眾集坐、聚集時,生起了這樣的中間話:‘金銀對釋子沙門是許可的,釋子沙門領受金銀,釋子沙門接受金銀。’這樣說時,尊者,我對那會眾這樣說:‘諸位賢者,不要這樣說。金銀對釋子沙門是不許可的,釋子沙門不領受金銀,釋子沙門不接受金銀,釋子沙門已放下摩尼與黃金、已遠離金銀。’尊者,我能夠使那會眾信服。尊者,我這樣解答,是否確是在轉述世尊所說的話,不以不實之事誹謗世尊,隨法而解說法,沒有任何如法的論說或隨論會招致可責難之處?”

Tena kho pana samayena maṇicūḷako gāmaṇi tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti. Atha kho maṇicūḷako gāmaṇi taṃ parisaṃ etadavoca – ‘‘mā ayyo [ayyā (sī. pī.)] evaṃ avacuttha. Na kappati samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ jātarūparajataṃ, na sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, nappaṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, nikkhittamaṇisuvaṇṇā samaṇā sakyaputtiyā apetajātarūparajatā’’ti. Asakkhi kho maṇicūḷako gāmaṇi taṃ parisaṃ saññāpetuṃ. Atha kho maṇicūḷako gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho maṇicūḷako gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idha, bhante, rājantepure rājaparisāya sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘kappati samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ jātarūparajataṃ, sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, paṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajata’nti. Evaṃ vutte, ahaṃ, bhante, taṃ parisaṃ etadavocaṃ – ‘mā ayyo evaṃ avacuttha. Na kappati samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ jātarūparajataṃ, na sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, nappaṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, nikkhittamaṇisuvaṇṇā samaṇā sakyaputtiyā apetajātarūparajatā’ti. Asakkhiṃ khvāhaṃ, bhante, taṃ parisaṃ saññāpetuṃ. Kaccāhaṃ, bhante, evaṃ byākaramāno vuttavādī ceva bhagavato homi, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhāmi, dhammassa cānudhammaṃ byākaromi, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchatī’’ti?
PTS 4.327已對照

“聚落主,你這樣解答,確實是在轉述我所說的話,不以不實之事誹謗我,隨法而解說法,沒有任何如法的論說或隨論會招致可責難之處。聚落主,因為金銀對釋子沙門是不許可的,釋子沙門不領受金銀,釋子沙門不接受金銀,釋子沙門已放下摩尼與黃金、已遠離金銀。聚落主,金銀對誰是許可的,五欲功德對他也是許可的。五欲功德對誰是許可的,聚落主,你應一向地憶持這[一點]:[那是]非沙門法、非釋子法。然而,聚落主,我是這樣說的:需要草者應尋求草,需要木材者應尋求木材,需要車者應尋求車,需要人者應尋求人。但是,聚落主,我無論以任何方式都不說‘金銀是應領受的、應尋求的’。”第十[經]。

‘‘Taggha tvaṃ, gāmaṇi, evaṃ byākaramāno vuttavādī ceva me hosi, na ca maṃ abhūtena abbhācikkhasi, dhammassa cānudhammaṃ byākarosi, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchati. Na hi, gāmaṇi, kappati samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ jātarūparajataṃ, na sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, nappaṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, nikkhittamaṇisuvaṇṇā samaṇā sakyaputtiyā apetajātarūparajatā. Yassa kho, gāmaṇi, jātarūparajataṃ kappati, pañcapi tassa kāmaguṇā kappanti. Yassa pañca kāmaguṇā kappanti ( ) [(tassapi jātarūparajataṃ kappati,) (syā. kaṃ.)], ekaṃsenetaṃ, gāmaṇi, dhāreyyāsi assamaṇadhammo asakyaputtiyadhammoti. Api cāhaṃ, gāmaṇi, evaṃ vadāmi – tiṇaṃ tiṇatthikena pariyesitabbaṃ, dāru dārutthikena pariyesitabbaṃ, sakaṭaṃ sakaṭatthikena pariyesitabbaṃ, puriso purisatthikena pariyesitabbo [pariyesitabbo’’ti (?)]. Natvevāhaṃ, gāmaṇi, kenaci pariyāyena ‘jātarūparajataṃ sāditabbaṃ pariyesitabba’nti vadāmī’’ti. Dasamaṃ.
已對照

十一、跋陀羅迦經

11. Bhadrakasuttaṃ
363緬 2.511已對照

三百六十三、一時,世尊住在末羅人中,[有]一座名叫優樓頻螺劫波的末羅人市鎮。那時,跋陀羅迦聚落主前往世尊那裡;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的跋陀羅迦聚落主對世尊這樣說:“尊者,善哉!願世尊為我宣說苦的集起與滅沒。”“聚落主,如果我就過去世為你宣說苦的集起與滅沒——‘過去世曾是這樣’——對此你可能會有疑惑,可能會有困惑。聚落主,如果我就未來世為你宣說苦的集起與滅沒——‘未來世將會是這樣’——對此你也可能會有疑惑,可能會有困惑。然而,聚落主,我就坐在這裡,為就坐在這裡的你宣說苦的集起與滅沒。你要諦聽,好好作意,我要說了。”“是的,尊者。”跋陀羅迦聚落主回答世尊。世尊這樣說:

363. Ekaṃ samayaṃ bhagavā mallesu viharati uruvelakappaṃ nāma mallānaṃ nigamo. Atha kho bhadrako gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho bhadrako gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sādhu me, bhante, bhagavā dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca desetū’’ti. ‘‘Ahañce [ahañca (syā. kaṃ. ka.)] te, gāmaṇi, atītamaddhānaṃ ārabbha dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca deseyyaṃ – ‘evaṃ ahosi atītamaddhāna’nti, tatra te siyā kaṅkhā, siyā vimati. Ahaṃ ce [ahañca (syā. kaṃ. ka.)] te, gāmaṇi, anāgatamaddhānaṃ ārabbha dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca deseyyaṃ – ‘evaṃ bhavissati anāgatamaddhāna’nti, tatrāpi te siyā kaṅkhā, siyā vimati. Api cāhaṃ, gāmaṇi, idheva nisinno ettheva te nisinnassa dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca desessāmi. Taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho bhadrako gāmaṇi bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –
PTS 4.329緬 2.512已對照

“聚落主,你認為怎樣?在優樓頻螺劫波,有沒有這樣的人:因他們被處死、或被囚禁、或[遭]損失、或[受]譴責,你會生起愁、悲、苦、憂、惱?”“尊者,在優樓頻螺劫波,有這樣的人:因他們被處死、或被囚禁、或[遭]損失、或[受]譴責,我會生起愁、悲、苦、憂、惱。”“聚落主,那麼在優樓頻螺劫波,有沒有這樣的人:因他們被處死、或被囚禁、或[遭]損失、或[受]譴責,你不會生起愁、悲、苦、憂、惱?”“尊者,在優樓頻螺劫波,有這樣的人:因他們被處死、或被囚禁、或[遭]損失、或[受]譴責,我不會生起愁、悲、苦、憂、惱。”“聚落主,是什麼因、什麼緣,使你因一部分優樓頻螺劫波人被處死、或被囚禁、或[遭]損失、或[受]譴責,而會生起愁、悲、苦、憂、惱?”“尊者,凡是那些因他們被處死、或被囚禁、或[遭]損失、或[受]譴責,我會生起愁、悲、苦、憂、惱的優樓頻螺劫波人,我對他們有欲貪。尊者,而凡是那些因他們被處死、或被囚禁、或[遭]損失、或[受]譴責,我不會生起愁、悲、苦、憂、惱的優樓頻螺劫波人,我對他們沒有欲貪。”“聚落主,你以這已見的、已知的、無時而已得的、已深入的法,對過去與未來導出理路:‘凡任何於過去世生起的苦,那一切都以欲為根、以欲為因緣;因為欲是苦的根。凡任何於未來世將生起的苦,那一切也都以欲為根、以欲為因緣;因為欲是苦的根。’”“稀有啊,尊者!未曾有啊,尊者!尊者,這[話]被世尊說得多麼好:‘凡任何生起的苦,那一切都以欲為根、以欲為因緣;因為欲是苦的根。’尊者,我有一個名叫質羅婆私的童子,住在外面的住處。尊者,我一早起來就派一個人[去]:‘喂,去吧,去探知質羅婆私童子[的情況]。’尊者,只要那人還沒回來,我就總是有[心的]變異:‘但願質羅婆私童子沒有遭到什麼病害。’”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, atthi te uruvelakappe manussā yesaṃ te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Atthi me, bhante, uruvelakappe manussā yesaṃ me vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti. ‘‘Atthi pana te, gāmaṇi, uruvelakappe manussā yesaṃ te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Atthi me, bhante, uruvelakappe manussā yesaṃ me vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti. ‘‘Ko nu kho, gāmaṇi, hetu, ko paccayo yena te ekaccānaṃ uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Yesaṃ me, bhante, uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā, atthi me tesu chandarāgo. Yesaṃ pana, bhante, uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā, natthi me tesu chandarāgo’’ti. ‘‘Iminā tvaṃ, gāmaṇi, dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgate nayaṃ nehi – ‘yaṃ kho kiñci atītamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajji [uppajjati (sabbattha)] sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ. Chando hi mūlaṃ dukkhassa. Yampi hi kiñci anāgatamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjissati, sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ. Chando hi mūlaṃ dukkhassā’’’ti. ‘‘Acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāva subhāsitaṃ cidaṃ [subhāsitamidaṃ (sī. pī.)], bhante, bhagavatā [yaṅkiñci atītamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati, sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ, chando hi mūlaṃ dukkhassāti, yaṅkiñci anāgatamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjissati sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ, chando hi mūlaṃ dukkhassā’’ti (syā. kaṃ.)] – ‘yaṃ kiñci dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati, sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ. Chando hi mūlaṃ dukkhassā’ti. [‘‘yaṅkiñci atītamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati, sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ, chando hi mūlaṃ dūkkhassāti, yaṅkiñci anāgatamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjissati, sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ, chando hi mūlaṃ dukkhassā’’ti (syā. kaṃ)] Atthi me, bhante, ciravāsī nāma kumāro bahi āvasathe [āvesane (?)] paṭivasati. So khvāhaṃ, bhante, kālasseva vuṭṭhāya purisaṃ uyyojemi [uyyojesiṃ (ka.)] – ‘gaccha, bhaṇe, ciravāsiṃ kumāraṃ jānāhī’ti. Yāvakīvañca, bhante, so puriso nāgacchati, tassa me hoteva aññathattaṃ – ‘mā heva ciravāsissa kumārassa kiñci ābādhayitthā’’’ti [ābādhayethāti (syā. kaṃ. pī. ka.)].
已對照

“聚落主,你認為怎樣?因質羅婆私童子被處死、或被囚禁、或[遭]損失、或[受]譴責,你會生起愁、悲、苦、憂、惱嗎?”“尊者,因質羅婆私童子被處死、或被囚禁、或[遭]損失、或[受]譴責,我連生命都可能有變異,我怎麼會不生起愁、悲、苦、憂、惱呢?”“聚落主,依這個方式也應知道這[一點]:‘凡任何生起的苦,那一切都以欲為根、以欲為因緣;因為欲是苦的根。’”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, ciravāsissa kumārassa vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Ciravāsissa me, bhante, kumārassa vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā jīvitassapi siyā aññathattaṃ, kiṃ pana me nuppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti. ‘‘Imināpi kho etaṃ, gāmaṇi, pariyāyena veditabbaṃ – ‘yaṃ kiñci dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati, sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ. Chando hi mūlaṃ dukkhassā’’’ti.
已對照

“聚落主,你認為怎樣?當質羅婆私的母親還未被你見到、未被你聽聞時,你對質羅婆私的母親有欲、或貪、或愛嗎?”“不是的,尊者。”“聚落主,是由於見到或由於聽聞,你才有了這樣[的心]:‘對質羅婆私的母親的欲、或貪、或愛’嗎?”“是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, yadā te ciravāsimātā [ciravāsissa mātā (sī. pī.)] adiṭṭhā ahosi, assutā ahosi, te ciravāsimātuyā chando vā rāgo vā pemaṃ vā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Dassanaṃ vā te, gāmaṇi, āgamma savanaṃ vā evaṃ te ahosi – ‘ciravāsimātuyā chando vā rāgo vā pemaṃ vā’’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.
PTS 4.330已對照

“聚落主,你認為怎樣?因質羅婆私的母親被處死、或被囚禁、或[遭]損失、或[受]譴責,你會生起愁、悲、苦、憂、惱嗎?”“尊者,因質羅婆私的母親被處死、或被囚禁、或[遭]損失、或[受]譴責,我連生命都可能有變異,我怎麼會不生起愁、悲、苦、憂、惱呢!”“聚落主,依這個方式也應知道這[一點]:‘凡任何生起的苦,那一切都以欲為根、以欲為因緣;因為欲是苦的根。’”第十一[經]。

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, ciravāsimātuyā te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Ciravāsimātuyā me, bhante, vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā jīvitassapi siyā aññathattaṃ, kiṃ pana me nuppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti! ‘‘Imināpi kho etaṃ, gāmaṇi, pariyāyena veditabbaṃ – ‘yaṃ kiñci dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati, sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ. Chando hi mūlaṃ dukkhassā’’’ti. Ekādasamaṃ.
已對照

十二、王頂經

12. Rāsiyasuttaṃ
364緬 2.513已對照

三百六十四、那時,王頂聚落主來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的王頂聚落主對世尊這樣說:“尊者,我聽到這樣的話——‘沙門喬達摩呵責一切苦行,對一切修苦行、活命粗陋者一向非難、譏毀。’尊者,那些這樣說的人——‘沙門喬達摩呵責一切苦行,對一切修苦行、活命粗陋者一向非難、譏毀’——他們是否是在轉述世尊所說的話?他們是否不曾以不實之事誹謗世尊?是否是隨法而解說法?是否沒有任何如法的論說或隨論會招致可責難之處?”“聚落主,那些這樣說的人——‘沙門喬達摩呵責一切苦行,對一切修苦行、活命粗陋者一向非難、譏毀’——他們並不是在轉述我所說的話,而是以不實、空洞、不真之事誹謗我。

364. Atha kho rāsiyo gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rāsiyo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, ‘samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tapassiṃ lūkhajīviṃ ekaṃsena upavadati upakkosatī’ti [upakkosati upavadatīti (dī. ni. 1.381)]. Ye te, bhante, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tapassiṃ lūkhajīviṃ ekaṃsena upavadati upakkosatī’ti, kacci te, bhante, bhagavato vuttavādino, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṃ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchatī’’ti? ‘‘Ye te, gāmaṇi, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tapassiṃ lūkhajīviṃ ekaṃsena upavadati upakkosatī’ti, na me te vuttavādino, abbhācikkhanti ca pana maṃ te asatā tucchā abhūtena’’.
PTS 4.331已對照

“聚落主,有這兩邊,出家者不應親近:即這於諸欲中的欲樂之樂的實踐——下劣的、村野的、凡夫的、非聖的、無益的;以及這自苦的實踐——苦的、非聖的、無益的。聚落主,不趨近這兩邊,有為如來所現正覺的中道,能生眼、能生智,導向寂靜、證智、正覺、涅槃。聚落主,那為如來所現正覺的、能生眼、能生智,導向寂靜、證智、正覺、涅槃的中道是什麼呢?就是這八支聖道,即:正見……乃至……正定。聚落主,這就是那為如來所現正覺的、能生眼、能生智,導向寂靜、證智、正覺、涅槃的中道。

‘‘Dveme, gāmaṇi, antā pabbajitena na sevitabbā – yo cāyaṃ kāmesu kāmasukhallikānuyogo hīno gammo pothujjaniko anariyo anatthasaṃhito, yo cāyaṃ attakilamathānuyogo dukkho anariyo anatthasaṃhito. Ete te, gāmaṇi, ubho ante anupagamma majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhā – cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati. Katamā ca sā, gāmaṇi, majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhā – cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ kho sā, gāmaṇi, majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhā – cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati.
緬 2.514已對照

“聚落主,世間有這三種受用諸欲者存在、現有。哪三種呢?聚落主,在此,某位受用諸欲者以非法、以強暴遍求財物;以非法、以強暴遍求財物之後,不使自己快樂、滿足,不分與、不作諸福德。再者,聚落主,在此,某位受用諸欲者以非法、以強暴遍求財物;以非法、以強暴遍求財物之後,使自己快樂、滿足,不分與、不作諸福德。再者,聚落主,在此,某位受用諸欲者以非法、以強暴遍求財物;以非法、以強暴遍求財物之後,使自己快樂、滿足,分與、作諸福德。

‘‘Tayo kho me, gāmaṇi, kāmabhogino santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Idha, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati, sāhasena adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena na attānaṃ sukheti na pīṇeti na saṃvibhajati na puññāni karoti. Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena. Adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti, na saṃvibhajati na puññāni karoti. Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena. Adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti.
PTS 4.332已對照

“聚落主,在此,某位受用諸欲者以法與非法、或以強暴或不以強暴遍求財物;以法與非法、或以強暴或不以強暴遍求財物之後,不使自己快樂、滿足,不分與、不作諸福德。再者,聚落主,在此,某位受用諸欲者以法與非法、或以強暴或不以強暴遍求財物;以法與非法、或以強暴或不以強暴遍求財物之後,使自己快樂、滿足,不分與、不作諸福德。再者,聚落主,在此,某位受用諸欲者以法與非法、或以強暴或不以強暴遍求財物;以法與非法、或以強暴或不以強暴遍求財物之後,使自己快樂、滿足,分與、作諸福德。

‘‘Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi. Dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi na attānaṃ sukheti, na pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi. Dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati, sāhasenapi asāhasenapi. Dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti.
PTS 4.333已對照

“聚落主,在此,某位受用諸欲者以法、不以強暴遍求財物;以法、不以強暴遍求財物之後,不使自己快樂、滿足,不分與、不作諸福德。再者,聚落主,在此,某位受用諸欲者以法、不以強暴遍求財物;以法、不以強暴遍求財物之後,使自己快樂、滿足,不分與、不作諸福德。再者,聚落主,在此,某位受用諸欲者以法、不以強暴遍求財物;以法、不以強暴遍求財物之後,使自己快樂、滿足,分與、作諸福德。而他對那些財物貪著、迷醉、沉溺,不見過患,無出離之慧而受用。再者,聚落主,在此,某位受用諸欲者以法、不以強暴遍求財物;以法、不以強暴遍求財物之後,使自己快樂、滿足,分與、作諸福德。而他對那些財物不貪著、不迷醉、不沉溺,見其過患,以出離之慧而受用。

‘‘Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena. Dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena na attānaṃ sukheti, na pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena. Dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena. Dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti. Te ca bhoge gadhito [gathito (sī.)] mucchito ajjhopanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjati. Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena. Dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti. Te ca bhoge agadhito amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati.
緬 2.515已對照

“聚落主,此中,那位受用諸欲者以非法、以強暴遍求財物,以非法、以強暴遍求財物之後,不使自己快樂、滿足,不分與、不作諸福德。聚落主,這位受用諸欲者因三處而應受呵責。因哪三處而應受呵責?‘以非法、以強暴遍求財物’——因這第一處而應受呵責。‘不使自己快樂、滿足’——因這第二處而應受呵責。‘不分與、不作諸福德’——因這第三處而應受呵責。聚落主,這位受用諸欲者因這三處而應受呵責。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena, adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena na attānaṃ sukheti, na pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī tīhi ṭhānehi gārayho. Katamehi tīhi ṭhānehi gārayho? Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. Na attānaṃ sukheti na pīṇetīti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Na saṃvibhajati, na puññāni karotīti, iminā tatiyena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī imehi tīhi ṭhānehi gārayho.
已對照

“聚落主,此中,那位受用諸欲者以非法、以強暴遍求財物,以非法、以強暴遍求財物之後,使自己快樂、滿足,不分與、不作諸福德。聚落主,這位受用諸欲者因二處而應受呵責,因一處而應受稱讚。因哪二處而應受呵責?‘以非法、以強暴遍求財物’——因這第一處而應受呵責。‘不分與、不作諸福德’——因這第二處而應受呵責。因哪一處而應受稱讚?‘使自己快樂、滿足’——因這一處而應受稱讚。聚落主,這位受用諸欲者因這二處而應受呵責,因這一處而應受稱讚。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena, adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī dvīhi ṭhānehi gārayho, ekena ṭhānena pāsaṃso. Katamehi dvīhi ṭhānehi gārayho? Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. Na saṃvibhajati, na puññāni karotīti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Katamena ekena ṭhānena pāsaṃso? Attānaṃ sukheti pīṇetīti, iminā ekena ṭhānena pāsaṃso. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī imehi dvīhi ṭhānehi gārayho, iminā ekena ṭhānena pāsaṃso.
PTS 4.334已對照

“聚落主,此中,那位受用諸欲者以非法、以強暴遍求財物,以非法、以強暴遍求財物之後,使自己快樂、滿足,分與、作諸福德。聚落主,這位受用諸欲者因一處而應受呵責,因二處而應受稱讚。因哪一處而應受呵責?‘以非法、以強暴遍求財物’——因這一處而應受呵責。因哪二處而應受稱讚?‘使自己快樂、滿足’——因這第一處而應受稱讚。‘分與、作諸福德’——因這第二處而應受稱讚。聚落主,這位受用諸欲者因這一處而應受呵責,因這二處而應受稱讚。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena, adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī ekena ṭhānena gārayho, dvīhi ṭhānehi pāsaṃso. Katamena ekena ṭhānena gārayho? Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti, iminā ekena ṭhānena gārayho. Katamehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso? Attānaṃ sukheti pīṇetīti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. Saṃvibhajati puññāni karotīti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī, iminā ekena ṭhānena gārayho, imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso.
緬 2.516已對照

“聚落主,此中,那位受用諸欲者以法與非法、或以強暴或不以強暴遍求財物,以法與非法、或以強暴或不以強暴遍求財物之後,不使自己快樂、滿足,不分與、不作諸福德。聚落主,這位受用諸欲者因一處而應受稱讚,因三處而應受呵責。因哪一處而應受稱讚?‘以法、不以強暴遍求財物’——因這一處而應受稱讚。因哪三處而應受呵責?‘以非法、以強暴遍求財物’——因這第一處而應受呵責。‘不使自己快樂、滿足’——因這第二處而應受呵責。‘不分與、不作諸福德’——因這第三處而應受呵責。聚落主,這位受用諸欲者因這一處而應受稱讚,因這三處而應受呵責。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi, dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi na attānaṃ sukheti, na pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī ekena ṭhānena pāsaṃso, tīhi ṭhānehi gārayho. Katamena ekena ṭhānena pāsaṃso? Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti, iminā ekena ṭhānena pāsaṃso. Katamehi tīhi ṭhānehi gārayho? Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. Na attānaṃ sukheti, na pīṇetīti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Na saṃvibhajati, na puññāni karotīti, iminā tatiyena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī iminā ekena ṭhānena pāsaṃso, imehi tīhi ṭhānehi gārayho.
PTS 4.335已對照

“聚落主,此中,那位受用諸欲者以法與非法、或以強暴或不以強暴遍求財物,以法與非法、或以強暴或不以強暴遍求財物之後,使自己快樂、滿足,不分與、不作諸福德。聚落主,這位受用諸欲者因二處而應受稱讚,因二處而應受呵責。因哪二處而應受稱讚?‘以法、不以強暴遍求財物’——因這第一處而應受稱讚。‘使自己快樂、滿足’——因這第二處而應受稱讚。因哪二處而應受呵責?‘以非法、以強暴遍求財物’——因這第一處而應受呵責。‘不分與、不作諸福德’——因這第二處而應受呵責。聚落主,這位受用諸欲者因這二處而應受稱讚,因這二處而應受呵責。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi, dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī dvīhi ṭhānehi pāsaṃso, dvīhi ṭhānehi gārayho. Katamehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso? Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. Attānaṃ sukheti pīṇetīti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. Katamehi dvīhi ṭhānehi gārayho? Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. Na saṃvibhajati, na puññāni karotīti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso, imehi dvīhi ṭhānehi gārayho.
緬 2.517已對照

“聚落主,此中,那位受用諸欲者以法與非法、或以強暴或不以強暴遍求財物,以法與非法、或以強暴或不以強暴遍求財物之後,使自己快樂、滿足,分與、作諸福德。聚落主,這位受用諸欲者因三處而應受稱讚,因一處而應受呵責。因哪三處而應受稱讚?‘以法、不以強暴遍求財物’——因這第一處而應受稱讚。‘使自己快樂、滿足’——因這第二處而應受稱讚。‘分與、作諸福德’——因這第三處而應受稱讚。因哪一處而應受呵責?‘以非法、以強暴遍求財物’——因這一處而應受呵責。聚落主,這位受用諸欲者因這三處而應受稱讚,因這一處而應受呵責。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi, dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī tīhi ṭhānehi pāsaṃso, ekena ṭhānena gārayho. Katamehi tīhi ṭhānehi pāsaṃso? Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. Attānaṃ sukheti pīṇetīti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. Saṃvibhajati puññāni karotīti, iminā tatiyena ṭhānena pāsaṃso. Katamena ekena ṭhānena gārayho? Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti, iminā ekena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī imehi tīhi ṭhānehi pāsaṃso, iminā ekena ṭhānena gārayho.
已對照

“聚落主,此中,那位受用諸欲者以法、不以強暴遍求財物,以法、不以強暴遍求財物之後,不使自己快樂、滿足,不分與、不作諸福德。聚落主,這位受用諸欲者因一處而應受稱讚,因二處而應受呵責。因哪一處而應受稱讚?‘以法、不以強暴遍求財物’——因這一處而應受稱讚。因哪二處而應受呵責?‘不使自己快樂、滿足’——因這第一處而應受呵責。‘不分與、不作諸福德’——因這第二處而應受呵責。聚落主,這位受用諸欲者因這一處而應受稱讚,因這二處而應受呵責。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena, dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena, na attānaṃ sukheti, na pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī ekena ṭhānena pāsaṃso, dvīhi ṭhānehi gārayho. Katamena ekena ṭhānena pāsaṃso? Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti, iminā ekena ṭhānena pāsaṃso. Katamehi dvīhi ṭhānehi gārayho? Na attānaṃ sukheti, na pīṇetīti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. Na saṃvibhajati, na puññāni karotīti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī iminā ekena ṭhānena pāsaṃso, imehi dvīhi ṭhānehi gārayho.
PTS 4.336已對照

“聚落主,此中,那位受用諸欲者以法、不以強暴遍求財物,以法、不以強暴遍求財物之後,使自己快樂、滿足,不分與、不作諸福德。聚落主,這位受用諸欲者因二處而應受稱讚,因一處而應受呵責。因哪二處而應受稱讚?‘以法、不以強暴遍求財物’——因這第一處而應受稱讚。‘使自己快樂、滿足’——因這第二處而應受稱讚。因哪一處而應受呵責?‘不分與、不作諸福德’——因這一處而應受呵責。聚落主,這位受用諸欲者因這二處而應受稱讚,因這一處而應受呵責。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena, dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī dvīhi ṭhānehi pāsaṃso, ekena ṭhānena gārayho. Katamehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso? Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. Attānaṃ sukheti pīṇetīti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. Katamena ekena ṭhānena gārayho? Na saṃvibhajati, na puññāni karotīti, iminā ekena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso, iminā ekena ṭhānena gārayho.
緬 2.518已對照

“聚落主,此中,那位受用諸欲者以法、不以強暴遍求財物,以法、不以強暴遍求財物之後,使自己快樂、滿足,分與、作諸福德,而他對那些財物貪著、迷醉、沉溺,不見過患,無出離之慧而受用。聚落主,這位受用諸欲者因三處而應受稱讚,因一處而應受呵責。因哪三處而應受稱讚?‘以法、不以強暴遍求財物’——因這第一處而應受稱讚。‘使自己快樂、滿足’——因這第二處而應受稱讚。‘分與、作諸福德’——因這第三處而應受稱讚。因哪一處而應受呵責?‘他對那些財物貪著、迷醉、沉溺,不見過患,無出離之慧而受用’——因這一處而應受呵責。聚落主,這位受用諸欲者因這三處而應受稱讚,因這一處而應受呵責。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena, dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti, te ca bhoge gadhito mucchito ajjhopanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjati. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī tīhi ṭhānehi pāsaṃso, ekena ṭhānena gārayho. Katamehi tīhi ṭhānehi pāsaṃso? Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. Attānaṃ sukheti pīṇetīti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. Saṃvibhajati puññāni karotīti, iminā tatiyena ṭhānena pāsaṃso. Katamena ekena ṭhānena gārayho? Te ca bhoge gadhito mucchito ajjhopanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjatīti, iminā ekena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī imehi tīhi ṭhānehi pāsaṃso, iminā ekena ṭhānena gārayho.
PTS 4.337已對照

“聚落主,此中,那位受用諸欲者以法、不以強暴遍求財物,以法、不以強暴遍求財物之後,使自己快樂、滿足,分與、作諸福德。而他對那些財物不貪著、不迷醉、不沉溺,見其過患,以出離之慧而受用。聚落主,這位受用諸欲者因四處而應受稱讚。因哪四處而應受稱讚?‘以法、不以強暴遍求財物’——因這第一處而應受稱讚。‘使自己快樂、滿足’——因這第二處而應受稱讚。‘分與、作諸福德’——因這第三處而應受稱讚。‘他對那些財物不貪著、不迷醉、不沉溺,見其過患,以出離之慧而受用’——因這第四處而應受稱讚。聚落主,這位受用諸欲者因這四處而應受稱讚。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena, dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti. Te ca bhoge agadhito amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī catūhi ṭhānehi pāsaṃso. Katamehi catūhi ṭhānehi pāsaṃso? Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. Attānaṃ sukheti pīṇetīti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. Saṃvibhajati puññāni karotīti, iminā tatiyena ṭhānena pāsaṃso. Te ca bhoge agadhito amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjatīti, iminā catutthena ṭhānena pāsaṃso. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī imehi catūhi ṭhānehi pāsaṃso.
已對照

“聚落主,世間有這三種修苦行、活命粗陋者存在、現有。哪三種呢?聚落主,在此,某位修苦行、活命粗陋者出於信心從家出家、成為無家者,[心想]:‘或許我能證得善法,或許我能作證上人法、足以為聖的殊勝智見。’他熱炙、遍炙自己,不證得善法,也不作證上人法、足以為聖的殊勝智見。

‘‘Tayome, gāmaṇi, tapassino lūkhajīvino santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Idha, gāmaṇi, ekacco tapassī lūkhajīvī saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti – ‘appeva nāma kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyyaṃ, appeva nāma uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyya’nti. So attānaṃ ātāpeti paritāpeti, kusalañca dhammaṃ nādhigacchati, uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikaroti.
已對照

“再者,聚落主,在此,某位修苦行、活命粗陋者出於信心從家出家、成為無家者,[心想]:‘或許我能證得善法,或許我能作證上人法、足以為聖的殊勝智見。’他熱炙、遍炙自己,確實證得善法,[但]不作證上人法、足以為聖的殊勝智見。

‘‘Idha pana, gāmaṇi, ekacco tapassī lūkhajīvī saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti – ‘appeva nāma kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyyaṃ, appeva nāma uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyya’nti. So attānaṃ ātāpeti paritāpeti, kusalañhi kho dhammaṃ adhigacchati, uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikaroti.
PTS 4.338緬 2.519已對照

“再者,聚落主,在此,某位修苦行、活命粗陋者出於信心從家出家、成為無家者,[心想]:‘或許我能證得善法,或許我能作證上人法、足以為聖的殊勝智見。’他熱炙、遍炙自己,證得善法,也作證上人法、足以為聖的殊勝智見。

‘‘Idha pana, gāmaṇi, ekacco tapassī lūkhajīvī saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti – ‘appeva nāma kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyyaṃ, appeva nāma uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyya’nti. So attānaṃ ātāpeti paritāpeti, kusalañca dhammaṃ adhigacchati, uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti.
已對照

“聚落主,此中,那位修苦行、活命粗陋者熱炙、遍炙自己,不證得善法,也不作證上人法、足以為聖的殊勝智見。聚落主,這位修苦行、活命粗陋者因三處而應受呵責。因哪三處而應受呵責?‘他熱炙、遍炙自己’——因這第一處而應受呵責。‘不證得善法’——因這第二處而應受呵責。‘不作證上人法、足以為聖的殊勝智見’——因這第三處而應受呵責。聚落主,這位修苦行、活命粗陋者因這三處而應受呵責。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ tapassī lūkhajīvī attānaṃ ātāpeti paritāpeti, kusalañca dhammaṃ nādhigacchati, uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikaroti. Ayaṃ, gāmaṇi, tapassī lūkhajīvī tīhi ṭhānehi gārayho. Katamehi tīhi ṭhānehi gārayho? Attānaṃ ātāpeti paritāpetīti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. Kusalañca dhammaṃ nādhigacchatīti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikarotīti, iminā tatiyena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, tapassī lūkhajīvī, imehi tīhi ṭhānehi gārayho.
已對照

“聚落主,此中,那位修苦行、活命粗陋者熱炙、遍炙自己,確實證得善法,[但]不作證上人法、足以為聖的殊勝智見。聚落主,這位修苦行、活命粗陋者因二處而應受呵責,因一處而應受稱讚。因哪二處而應受呵責?‘他熱炙、遍炙自己’——因這第一處而應受呵責。‘不作證上人法、足以為聖的殊勝智見’——因這第二處而應受呵責。因哪一處而應受稱讚?‘確實證得善法’——因這一處而應受稱讚。聚落主,這位修苦行、活命粗陋者因這二處而應受呵責,因這一處而應受稱讚。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ tapassī lūkhajīvī attānaṃ ātāpeti paritāpeti, kusalañhi kho dhammaṃ adhigacchati, uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikaroti. Ayaṃ, gāmaṇi, tapassī lūkhajīvī dvīhi ṭhānehi gārayho, ekena ṭhānena pāsaṃso. Katamehi dvīhi ṭhānehi gārayho? Attānaṃ ātāpeti paritāpetīti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. Uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikarotīti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Katamena ekena ṭhānena pāsaṃso? Kusalañhi kho dhammaṃ adhigacchatīti, iminā ekena ṭhānena pāsaṃso. Ayaṃ, gāmaṇi, tapassī lūkhajīvī imehi dvīhi ṭhānehi gārayho, iminā ekena ṭhānena pāsaṃso.
PTS 4.339緬 2.520已對照

“聚落主,此中,那位修苦行、活命粗陋者熱炙、遍炙自己,證得善法,也作證上人法、足以為聖的殊勝智見。聚落主,這位修苦行、活命粗陋者因一處而應受呵責,因二處而應受稱讚。因哪一處而應受呵責?‘他熱炙、遍炙自己’——因這一處而應受呵責。因哪二處而應受稱讚?‘證得善法’——因這第一處而應受稱讚。‘作證上人法、足以為聖的殊勝智見’——因這第二處而應受稱讚。聚落主,這位修苦行、活命粗陋者因這一處而應受呵責,因這二處而應受稱讚。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ tapassī lūkhajīvī attānaṃ ātāpeti paritāpeti, kusalañca dhammaṃ adhigacchati, uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti. Ayaṃ, gāmaṇi, tapassī lūkhajīvī ekena ṭhānena gārayho, dvīhi ṭhānehi pāsaṃso. Katamena ekena ṭhānena gārayho? Attānaṃ ātāpeti paritāpetīti, iminā ekena ṭhānena gārayho. Katamehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso? Kusalañca dhammaṃ adhigacchatīti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. Uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikarotīti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. Ayaṃ, gāmaṇi, tapassī lūkhajīvī iminā ekena ṭhānena gārayho, imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso.
PTS 4.340已對照

“聚落主,有這三種遣除,是現見的、無時的、來見的、引導的、智者應各自證知的。哪三種呢?貪染者由貪之故,既思於自身的損害,也思於他人的損害,也思於兩者的損害;貪已斷時,他既不思於自身的損害,也不思於他人的損害,也不思於兩者的損害。[這是]遣除,是現見的、無時的、來見的、引導的、智者應各自證知的。瞋恚者由瞋之故,既思於自身的損害,也思於他人的損害,也思於兩者的損害;瞋已斷時,他既不思於自身的損害,也不思於他人的損害,也不思於兩者的損害。[這是]遣除,是現見的、無時的、來見的、引導的、智者應各自證知的。愚痴者由痴之故,既思於自身的損害,也思於他人的損害,也思於兩者的損害;痴已斷時,他既不思於自身的損害,也不思於他人的損害,也不思於兩者的損害。[這是]遣除,是現見的、無時的、來見的、引導的、智者應各自證知的。聚落主,這就是那三種遣除,是現見的、無時的、來見的、引導的、智者應各自證知的。”

‘‘Tisso imā, gāmaṇi, sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhi. Katamā tisso? Yaṃ ratto rāgādhikaraṇaṃ attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti. Rāge pahīne nevattabyābādhāya ceteti, na parabyābādhāya ceteti, na ubhayabyābādhāya ceteti. Sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhi. Yaṃ duṭṭho dosādhikaraṇaṃ attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti. Dose pahīne nevattabyābādhāya ceteti, na parabyābādhāya ceteti, na ubhayabyābādhāya ceteti. Sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhi. Yaṃ mūḷho mohādhikaraṇaṃ attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti. Mohe pahīne nevattabyābādhāya ceteti, na parabyābādhāya ceteti, na ubhayabyābādhāya ceteti. Sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhi. Imā kho, gāmaṇi, tisso sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhī’’ti.
已對照

這樣說時,王頂聚落主對世尊這樣說:“奇哉!尊者……乃至……願世尊憶持我為優婆塞,從今日起,終生皈依。”第十二[經]。

Evaṃ vutte, rāsiyo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante…pe… upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Dvādasamaṃ.
已對照

十三、波吒釐經

13. Pāṭaliyasuttaṃ
365PTS 4.341緬 2.521已對照

三百六十五、一時,世尊住在拘利[國],[有]一座名叫郁多羅的拘利人市鎮。那時,波吒釐聚落主來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的波吒釐聚落主對世尊這樣說:“尊者,我聽到這樣的話——‘沙門喬達摩知道幻術。’尊者,那些這樣說的人——‘沙門喬達摩知道幻術’——他們是否是在轉述世尊所說的話?他們是否不曾以不實之事誹謗世尊?是否是隨法而解說法?是否沒有任何如法的論說或隨論會招致可責難之處?尊者,因為我們並不想誹謗世尊。”“聚落主,那些這樣說的人——‘沙門喬達摩知道幻術’——確實是在轉述我所說的話,不曾以不實之事誹謗我,是隨法而解說法,也沒有任何如法的論說或隨論會招致可責難之處。”“尊師,看來那竟是真實的,而我們卻不相信那些沙門婆羅門[所說的]——‘沙門喬達摩知道幻術’;尊師,沙門喬達摩確實是幻術者!”“聚落主,凡是這樣說‘我知道幻術’的人,他就是這樣說‘我是幻術者’嗎?”“世尊,正是如此;善逝,正是如此。”“那麼,聚落主,我就在此反問你;你覺得怎樣合適,就怎樣回答。”

365. Ekaṃ samayaṃ bhagavā koliyesu viharati uttaraṃ nāma [uttarakaṃ nāma (sī.)] koliyānaṃ nigamo. Atha kho pāṭaliyo gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho pāṭaliyo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante – ‘samaṇo gotamo māyaṃ jānātī’ti. Ye te, bhante, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo māyaṃ jānātī’ti, kacci te, bhante, bhagavato vuttavādino, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṃ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchati? Anabbhācikkhitukāmā hi mayaṃ, bhante, bhagavanta’’nti. ‘‘Ye te, gāmaṇi, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo māyaṃ jānātī’ti, vuttavādino ceva me, te na ca maṃ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṃ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchatīti, saccaṃyeva kira, bho, mayaṃ tesaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ na saddahāma – ‘samaṇo gotamo māyaṃ jānātīti, samaṇo khalu bho gotamo māyāvī’ti. Yo nu kho, gāmaṇi, evaṃ vadeti – ‘ahaṃ māyaṃ jānāmī’ti, so evaṃ vadeti – ‘ahaṃ māyāvī’ti. Tatheva taṃ bhagavā hoti, tatheva taṃ sugata hotī’’ti. Tena hi, gāmaṇi, taññevettha paṭipucchissāmi; yathā te khameyya, tathā taṃ byākareyyāsi –
PTS 4.342緬 2.522已對照

“聚落主,你認為怎樣?你知道拘利人的垂髻衛兵嗎?”“尊者,我知道拘利人的垂髻衛兵。”“聚落主,你認為怎樣?拘利人的垂髻衛兵是為了什麼目的?”“尊者,是為了阻止拘利人的那些盜賊,也為了傳送拘利人的那些傳信;尊者,拘利人的垂髻衛兵是為了這個目的。”“聚落主,你認為怎樣?你知道拘利人的垂髻衛兵是持戒者還是破戒者嗎?”“尊者,我知道拘利人的垂髻衛兵是破戒者、有惡法者;世間凡是破戒者、有惡法者,拘利人的垂髻衛兵就是其中之一。”“聚落主,若有人這樣說——‘波吒釐聚落主知道拘利人的垂髻衛兵是破戒者、有惡法者,波吒釐聚落主也是破戒者、有惡法者’——他這樣說,說得正確嗎?”“不是的,尊者!尊者,拘利人的垂髻衛兵是一回事,我是另一回事;拘利人的垂髻衛兵是一種性質,我是另一種性質。”“聚落主,你尚且能得到[這樣的認定]——‘波吒釐聚落主知道拘利人的垂髻衛兵是破戒者、有惡法者,而波吒釐聚落主不是破戒者、有惡法者’——如來為什麼就得不到[這樣的認定]——‘如來知道幻術,而如來不是幻術者’呢?聚落主,我了知幻術,也了知幻術的異熟,並且了知幻術者如何行道而身壞命終之後投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, jānāsi tvaṃ koliyānaṃ lambacūḷake bhaṭe’’ti? ‘‘Jānāmahaṃ, bhante, koliyānaṃ lambacūḷake bhaṭe’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, kimatthiyā koliyānaṃ lambacūḷakā bhaṭā’’ti? ‘‘Ye ca, bhante, koliyānaṃ corā te ca paṭisedhetuṃ, yāni ca koliyānaṃ dūteyyāni tāni ca vahātuṃ [tāni ca pahātuṃ (syā. kaṃ.), tāni ca yātuṃ (katthaci), tāni cāvahātuṃ (?)], etadatthiyā, bhante, koliyānaṃ lambacūḷakā bhaṭā’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, jānāsi tvaṃ koliyānaṃ lambacūḷake bhaṭe sīlavante vā te dussīle vā’’ti? ‘‘Jānāmahaṃ, bhante, koliyānaṃ lambacūḷake bhaṭe dussīle pāpadhamme; ye ca loke dussīlā pāpadhammā koliyānaṃ lambacūḷakā bhaṭā tesaṃ aññatarā’’ti. ‘‘Yo nu kho, gāmaṇi, evaṃ vadeyya – ‘pāṭaliyo gāmaṇi jānāti koliyānaṃ lambacūḷake bhaṭe dussīle pāpadhamme, pāṭaliyopi gāmaṇi dussīlo pāpadhammo’ti, sammā nu kho so vadamāno vadeyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante! Aññe, bhante, koliyānaṃ lambacūḷakā bhaṭā, aññohamasmi. Aññathādhammā koliyānaṃ lambacūḷakā bhaṭā, aññathādhammohamasmī’’ti. ‘‘Tvañhi nāma, gāmaṇi, lacchasi – ‘pāṭaliyo gāmaṇi jānāti koliyānaṃ lambacūḷake bhaṭe dussīle pāpadhamme, na ca pāṭaliyo gāmaṇi dussīlo pāpadhammo’ti, kasmā tathāgato na lacchati – ‘tathāgato māyaṃ jānāti, na ca tathāgato māyāvī’ti? Māyaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, māyāya ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca māyāvī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi’’.
PTS 4.343已對照

“聚落主,我了知殺生,也了知殺生的異熟,並且了知殺生者如何行道而身壞命終之後投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。聚落主,我了知不與取,也了知不與取的異熟,並且了知取不與者如何行道而身壞命終之後投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。聚落主,我了知欲邪行,也了知欲邪行的異熟,並且了知欲邪行者如何行道而身壞命終之後投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。聚落主,我了知虛妄語,也了知虛妄語的異熟,並且了知說虛妄語者如何行道而身壞命終之後投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。聚落主,我了知離間語,也了知離間語的異熟,並且了知離間語者如何行道而身壞命終之後投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。聚落主,我了知粗惡語,也了知粗惡語的異熟,並且了知粗惡語者如何行道而身壞命終之後投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。聚落主,我了知雜穢語,也了知雜穢語的異熟,並且了知雜穢語者如何行道而身壞命終之後投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。聚落主,我了知貪欲,也了知貪欲的異熟,並且了知貪欲者如何行道而身壞命終之後投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。聚落主,我了知瞋恚與惱恨,也了知瞋恚與惱恨的異熟,並且了知心已壞損者如何行道而身壞命終之後投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。聚落主,我了知邪見,也了知邪見的異熟,並且了知邪見者如何行道而身壞命終之後投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。

‘‘Pāṇātipātaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, pāṇātipātassa ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca pāṇātipātī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Adinnādānaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, adinnādānassa ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca adinnādāyī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Kāmesumicchācāraṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, kāmesumicchācārassa ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca kāmesumicchācārī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Musāvādaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, musāvādassa ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca musāvādī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Pisuṇavācaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, pisuṇavācāya ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca pisuṇavāco kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Pharusavācaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, pharusavācāya ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca pharusavāco kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Samphappalāpaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, samphappalāpassa ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca samphappalāpī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Abhijjhaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, abhijjhāya ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca abhijjhālu kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Byāpādapadosaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, byāpādapadosassa ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca byāpannacitto kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Micchādiṭṭhiṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, micchādiṭṭhiyā ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca micchādiṭṭhiko kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi.
緬 2.523已對照

“聚落主,有一些沙門婆羅門是這樣說、這樣見的——‘凡是殺生的人,全都在現法中感受苦、憂。凡是取未與之物的人,全都在現法中感受苦、憂。凡是於諸欲行邪行的人,全都在現法中感受苦、憂。凡是說虛妄語的人,全都在現法中感受苦、憂。’”

‘‘Santi hi, gāmaṇi, eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yo koci pāṇamatipāteti, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Yo koci adinnaṃ ādiyati, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Yo koci kāmesu micchā carati, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Yo koci musā bhaṇati, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayatī’’’ti.
PTS 4.344已對照

“聚落主,而在此可以看到有某人戴花鬘、戴耳環、善沐浴、善塗香、已修剪鬚髮,以女人之慾自娛,宛如國王一般。關於他,人們這樣說:‘喂!這個人做了什麼,[以致]戴花鬘、戴耳環、善沐浴、善塗香、已修剪鬚髮,以女人之慾自娛,宛如國王一般?’關於他,人們這樣說:‘喂!這個人強行奪去了國王之敵的性命。國王滿意,給了他賞賜。因此這個人戴花鬘、戴耳環、善沐浴、善塗香、已修剪鬚髮,以女人之慾自娛,宛如國王一般。’”

‘‘Dissati kho pana, gāmaṇi, idhekacco mālī kuṇḍalī sunhāto [sunahāto (sī. syā. kaṃ. pī.)] suvilitto kappitakesamassu itthikāmehi rājā maññe paricārento. Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi mālī kuṇḍalī sunhāto suvilitto kappitakesamassu itthikāmehi rājā maññe paricāretī’ti? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso rañño paccatthikaṃ pasayha jīvitā voropesi. Tassa rājā attamano abhihāramadāsi. Tenāyaṃ puriso mālī kuṇḍalī sunhāto suvilitto kappitakesamassu, itthikāmehi rājā maññe paricāretī’’’ti.
已對照

“聚落主,在此可以看到有某人被用堅牢的繩索雙臂反縛,縛得緊緊的,被剃光了頭,在刺耳的小鼓聲中被押著一街一街、一十字路口一十字路口地遊行,被從南門押出,在城南被砍頭。關於他,人們這樣說:‘喂!這個人做了什麼,[以致]被用堅牢的繩索雙臂反縛,縛得緊緊的,被剃光了頭,在刺耳的小鼓聲中被押著一街一街、一十字路口一十字路口地遊行,被從南門押出,在城南被砍頭?’關於他,人們這樣說:‘喂!這個人是國王的仇敵,奪去了女人或男人的性命,因此諸王捉住他,對他施以這樣的刑罰。’”

‘‘Dissati kho, gāmaṇi, idhekacco daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṃ [rathikāya rathikaṃ (sī.)] siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā, dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā, dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chijjamāno. Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi, daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chindatī’ti [chijjatīti (katthaci)]? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso rājaverī itthiṃ vā purisaṃ vā jīvitā voropesi, tena naṃ rājāno gahetvā evarūpaṃ kammakāraṇaṃ kārentī’’’ti.
PTS 4.345緬 2.524已對照

“聚落主,你認為怎樣?你可曾見過或聽過這樣的事?”“尊者,我們見過,也聽過,[今後]還會聽到。”“聚落主,此中,那些是這樣說、這樣見的沙門婆羅門——‘凡是殺生的人,全都在現法中感受苦、憂’——他們說的是真實,還是虛妄?”“尊者,是虛妄。”“那些空洞地胡說虛妄的人,是持戒者,還是破戒者?”“尊者,是破戒者。”“那些破戒、有惡法的人,是邪行道者,還是正行道者?”“尊者,是邪行道者。”“那些邪行道的人,是邪見者,還是正見者?”“尊者,是邪見者。”“那些邪見的人,對他們生起淨信適宜嗎?”“不是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu te evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti. ‘‘Tatra, gāmaṇi, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yo koci pāṇamatipāteti, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayatī’ti, saccaṃ vā te āhaṃsu musā vā’’ti? ‘‘Musā, bhante’’. ‘‘Ye pana te tucchaṃ musā vilapanti, sīlavanto vā te dussīlā vā’’ti? ‘‘Dussīlā, bhante’’. ‘‘Ye pana te dussīlā pāpadhammā micchāpaṭipannā vā te sammāpaṭipannā vā’’ti? ‘‘Micchāpaṭipannā, bhante’’. ‘‘Ye pana te micchāpaṭipannā micchādiṭṭhikā vā te sammādiṭṭhikā vā’’ti? ‘‘Micchādiṭṭhikā, bhante’’. ‘‘Ye pana te micchādiṭṭhikā kallaṃ nu tesu pasīditu’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已對照

“聚落主,而在此可以看到有某人戴花鬘、戴耳環……乃至……以女人之慾自娛,宛如國王一般。關於他,人們這樣說:‘喂!這個人做了什麼,[以致]戴花鬘、戴耳環……乃至……以女人之慾自娛,宛如國王一般?’關於他,人們這樣說:‘喂!這個人強行奪取了國王之敵的寶物。國王滿意,給了他賞賜。因此這個人戴花鬘、戴耳環……乃至……以女人之慾自娛,宛如國王一般。’”

‘‘Dissati kho pana, gāmaṇi, idhekacco mālī kuṇḍalī…pe… itthikāmehi rājā maññe paricārento. Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi mālī kuṇḍalī…pe… itthikāmehi rājā maññe paricāretī’ti? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso rañño paccatthikassa pasayha ratanaṃ ahāsi [pasayha adinnaṃ ratanaṃ ādiyi (ka.)]. Tassa rājā attamano abhihāramadāsi. Tenāyaṃ puriso mālī kuṇḍalī…pe… itthikāmehi rājā maññe paricāretī’’’ti.
PTS 4.346已對照

“聚落主,在此可以看到有某人被用堅牢的繩索……乃至……在城南被砍頭。關於他,人們這樣說:‘喂!這個人做了什麼,[以致]被用堅牢的繩索……乃至……在城南被砍頭?’關於他,人們這樣說:‘喂!這個人從村中或林野以盜心取了未與之物,因此諸王捉住他,對他施以這樣的刑罰。’聚落主,你認為怎樣?你可曾見過或聽過這樣的事?”“尊者,我們見過,也聽過,[今後]還會聽到。”“聚落主,此中,那些是這樣說、這樣見的沙門婆羅門——‘凡是取未與之物的人,全都在現法中感受苦、憂’——他們說的是真實,還是虛妄?……乃至……對他們生起淨信適宜嗎?”“不是的,尊者。”

‘‘Dissati kho, gāmaṇi, idhekacco daḷhāya rajjuyā…pe… dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chijjamāno tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi daḷhāya rajjuyā…pe… dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chindatī’ti? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso gāmā vā araññā vā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi. Tena naṃ rājāno gahetvā evarūpaṃ kammakāraṇaṃ kārentī’ti. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu te evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti. ‘‘Tatra, gāmaṇi, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yo koci adinnaṃ ādiyati, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayatī’ti, saccaṃ vā te āhaṃsu musā vāti…pe… kallaṃ nu tesu pasīditu’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已對照

“聚落主,而在此可以看到有某人戴花鬘、戴耳環……乃至……以女人之慾自娛,宛如國王一般。關於他,人們這樣說:‘喂!這個人做了什麼,[以致]戴花鬘、戴耳環……乃至……以女人之慾自娛,宛如國王一般?’關於他,人們這樣說:‘喂!這個人與國王之敵的妻子們私通。國王滿意,給了他賞賜。因此這個人戴花鬘、戴耳環……乃至……以女人之慾自娛,宛如國王一般。’”

‘‘Dissati kho pana, gāmaṇi, idhekacco mālī kuṇḍalī…pe… itthikāmehi rājā maññe paricārento. Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi mālī kuṇḍalī…pe… itthikāmehi rājā maññe paricāretī’ti? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso rañño paccatthikassa dāresu cārittaṃ āpajji. Tassa rājā attamano abhihāramadāsi. Tenāyaṃ puriso mālī kuṇḍalī…pe… itthikāmehi rājā maññe paricāretī’’’ti.
緬 2.525已對照

“聚落主,在此可以看到有某人被用堅牢的繩索……乃至……在城南被砍頭。關於他,人們這樣說:‘喂!這個人做了什麼,[以致]被用堅牢的繩索……乃至……在城南被砍頭?’關於他,人們這樣說:‘喂!這個人與良家婦女、良家少女私通,因此諸王捉住他,對他施以這樣的刑罰。’聚落主,你認為怎樣?你可曾見過或聽過這樣的事?”“尊者,我們見過,也聽過,[今後]還會聽到。”“聚落主,此中,那些是這樣說、這樣見的沙門婆羅門——‘凡是於諸欲行邪行的人,全都在現法中感受苦、憂’——他們說的是真實,還是虛妄?……乃至……對他們生起淨信適宜嗎?”“不是的,尊者。”

‘‘Dissati kho, gāmaṇi, idhekacco daḷhāya rajjuyā…pe… dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chijjamāno. Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi daḷhāya rajjuyā…pe… dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chindatī’ti? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kulitthīsu kulakumārīsu cārittaṃ āpajji, tena naṃ rājāno gahetvā evarūpaṃ kammakāraṇaṃ kārentī’ti. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu te evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti. ‘‘Tatra, gāmaṇi, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yo koci kāmesu micchā carati, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayatī’ti, saccaṃ vā te āhaṃsu musā vāti…pe… kallaṃ nu tesu pasīditu’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
PTS 4.347已對照

“聚落主,而在此可以看到有某人戴花鬘、戴耳環、善沐浴、善塗香、已修剪鬚髮,以女人之慾自娛,宛如國王一般。關於他,人們這樣說:‘喂!這個人做了什麼,[以致]戴花鬘、戴耳環、善沐浴、善塗香、已修剪鬚髮,以女人之慾自娛,宛如國王一般?’關於他,人們這樣說:‘喂!這個人以虛妄語逗樂了國王。國王滿意,給了他賞賜。因此這個人戴花鬘、戴耳環、善沐浴、善塗香、已修剪鬚髮,以女人之慾自娛,宛如國王一般。’”

‘‘Dissati kho pana, gāmaṇi, idhekacco mālī kuṇḍalī sunhāto suvilitto kappitakesamassu itthikāmehi rājā maññe paricārento. Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi mālī kuṇḍalī sunhāto suvilitto kappitakesamassu itthikāmehi rājā maññe paricāretī’ti? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso rājānaṃ musāvādena hāsesi. Tassa rājā attamano abhihāramadāsi. Tenāyaṃ puriso mālī kuṇḍalī sunhāto suvilitto kappitakesamassu itthikāmehi rājā maññe paricāretī’’’ti.
PTS 4.348緬 2.526已對照

“聚落主,在此可以看到有某人被用堅牢的繩索雙臂反縛,縛得緊緊的,被剃光了頭,在刺耳的小鼓聲中被押著一街一街、一十字路口一十字路口地遊行,被從南門押出,在城南被砍頭。關於他,人們這樣說:‘喂!這個人做了什麼,[以致]被用堅牢的繩索雙臂反縛,縛得緊緊的,被剃光了頭,在刺耳的小鼓聲中被押著一街一街、一十字路口一十字路口地遊行,被從南門押出,在城南被砍頭?’關於他,人們這樣說:‘喂!這個人以虛妄語毀壞了居士或居士子的利益,因此諸王捉住他,對他施以這樣的刑罰。’聚落主,你認為怎樣?你可曾見過或聽過這樣的事?”“尊者,我們見過,也聽過,[今後]還會聽到。”“聚落主,此中,那些是這樣說、這樣見的沙門婆羅門——‘凡是說虛妄語的人,全都在現法中感受苦、憂’——他們說的是真實,還是虛妄?”“尊者,是虛妄。”“那些空洞地胡說虛妄的人,是持戒者,還是破戒者?”“尊者,是破戒者。”“那些破戒、有惡法的人,是邪行道者,還是正行道者?”“尊者,是邪行道者。”“那些邪行道的人,是邪見者,還是正見者?”“尊者,是邪見者。”“那些邪見的人,對他們生起淨信適宜嗎?”“不是的,尊者。”

‘‘Dissati kho, gāmaṇi, idhekacco daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chijjamāno. Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā, dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā, dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chindatī’ti? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso gahapatissa vā gahapatiputtassa vā musāvādena atthaṃ bhañji, tena naṃ rājāno gahetvā evarūpaṃ kammakāraṇaṃ kārentī’ti. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu te evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti. ‘‘Tatra, gāmaṇi, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yo koci musā bhaṇati, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayatī’ti, saccaṃ vā te āhaṃsu musā vā’’ti? ‘‘Musā, bhante’’. ‘‘Ye pana te tucchaṃ musā vilapanti sīlavanto vā te dussīlā vā’’ti? ‘‘Dussīlā, bhante’’. ‘‘Ye pana te dussīlā pāpadhammā micchāpaṭipannā vā te sammāpaṭipannā vā’’ti? ‘‘Micchāpaṭipannā, bhante’’. ‘‘Ye pana te micchāpaṭipannā micchādiṭṭhikā vā te sammādiṭṭhikā vā’’ti? ‘‘Micchādiṭṭhikā, bhante’’. ‘‘Ye pana te micchādiṭṭhikā kallaṃ nu tesu pasīditu’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已對照

“稀有啊,尊者!未曾有啊,尊者!尊者,我有一座客舍。那裡有床,有座位,有水甕,有油燈。凡是有沙門或婆羅門來那裡投宿,我都隨能力、隨力量與他分享。尊者,從前有四位導師,見解各異、認可各異、喜好各異,來到那座客舍投宿。”

‘‘Acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Atthi me, bhante, āvasathāgāraṃ. Tattha atthi mañcakāni, atthi āsanāni, atthi udakamaṇiko, atthi telappadīpo. Tattha yo samaṇo vā brāhmaṇo vā vāsaṃ upeti, tenāhaṃ yathāsatti yathābalaṃ saṃvibhajāmi. Bhūtapubbaṃ, bhante, cattāro satthāro nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā, tasmiṃ āvasathāgāre vāsaṃ upagacchuṃ’’.
已對照

“一位導師是這樣說、這樣見的——‘沒有布施,沒有供養,沒有祭祀;沒有善作、惡作之業的果與異熟;沒有此世,沒有他世;沒有母,沒有父;沒有化生的眾生;世間沒有正行的、正行道的沙門婆羅門,自己以證智證知此世與他世之後加以宣說。’”

‘‘Eko satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko. Natthi ayaṃ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’’’ti.
PTS 4.349已對照

“一位導師是這樣說、這樣見的——‘有布施,有供養,有祭祀;有善作、惡作之業的果與異熟;有此世,有他世;有母,有父;有化生的眾生;世間有正行的、正行道的沙門婆羅門,自己以證智證知此世與他世之後加以宣說。’”

‘‘Eko satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ‘atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ, atthi hutaṃ, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, atthi ayaṃ loko, atthi paro loko, atthi mātā, atthi pitā, atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā, ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’’’ti.
緬 2.527已對照

“一位導師是這樣說、這樣見的——‘作者與令作者,切割者與令切割者,折磨者與令折磨者,使憂愁者與令使憂愁者,使疲憊者與令使疲憊者,使戰慄者與令使戰慄者,殺害生命者,取不與取者,破門入室者,掠奪者,行劫獨戶者,攔路伏擊者,與他人之妻苟合者,說虛妄語者——[這樣]作時,惡並沒有被造作。即使有人以邊緣鋒利如剃刀的輪,把這大地上的眾生做成一團肉、一堆肉,也不會由此而有惡,不會有惡的臨至。即使有人沿著恆河南岸前行,殺害、令殺害,切割、令切割,折磨、令折磨,也不會由此而有惡,不會有惡的臨至。即使有人沿著恆河北岸前行,布施、令布施,祭祀、令祭祀,也不會由此而有福,不會有福的臨至。以布施、調御、自制、說真實語,沒有福,也不會有福的臨至。’”

‘‘Eko satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ‘karoto kārayato, chindato chedāpayato, pacato pācāpayato, socayato socāpayato, kilamato kilamāpayato, phandato phandāpayato, pāṇamatipātayato, adinnaṃ ādiyato, sandhiṃ chindato, nillopaṃ harato, ekāgārikaṃ karoto, paripanthe tiṭṭhato, paradāraṃ gacchato, musā bhaṇato, karoto na karīyati pāpaṃ. Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṃ maṃsakhalaṃ ekaṃ maṃsapuñjaṃ kareyya, natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo. Dakkhiṇaṃ cepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācāpento, natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo. Uttaraṃ cepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya dadanto dāpento yajanto yajāpento, natthi tatonidānaṃ puññaṃ, natthi puññassa āgamo. Dānena damena saṃyamena saccavajjena natthi puññaṃ, natthi puññassa āgamo’’’ti.
PTS 4.350已對照

“一位導師是這樣說、這樣見的——‘作者與令作者,切割者與令切割者,折磨者與令折磨者,使憂愁者與令使憂愁者,使疲憊者與令使疲憊者,使戰慄者與令使戰慄者,殺害生命者,取不與取者,破門入室者,掠奪者,行劫獨戶者,攔路伏擊者,與他人之妻苟合者,說虛妄語者——[這樣]作時,惡被造作了。即使有人以邊緣鋒利如剃刀的輪,把這大地上的眾生做成一團肉、一堆肉,也會由此而有惡,會有惡的臨至。即使有人沿著恆河南岸前行,殺害、令殺害,切割、令切割,折磨、令折磨,也會由此而有惡,會有惡的臨至。即使有人沿著恆河北岸前行,布施、令布施,祭祀、令祭祀,也會由此而有福,會有福的臨至。以布施、調御、自制、說真實語,有福,也會有福的臨至。’”

‘‘Eko satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ‘karoto kārayato, chindato chedāpayato, pacato pācāpayato, socayato socāpayato, kilamato kilamāpayato, phandato phandāpayato, pāṇamatipātayato, adinnaṃ ādiyato, sandhiṃ chindato, nillopaṃ harato, ekāgārikaṃ karoto, paripanthe tiṭṭhato, paradāraṃ gacchato, musā bhaṇato, karoto karīyati pāpaṃ. Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṃ maṃsakhalaṃ ekaṃ maṃsapuñjaṃ kareyya, atthi tatonidānaṃ pāpaṃ, atthi pāpassa āgamo. Dakkhiṇaṃ cepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācāpento, atthi tatonidānaṃ pāpaṃ, atthi pāpassa āgamo. Uttaraṃ cepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya dadanto dāpento, yajanto yajāpento, atthi tatonidānaṃ puññaṃ, atthi puññassa āgamo. Dānena damena saṃyamena saccavajjena atthi puññaṃ, atthi puññassa āgamo’’’ti.
已對照

“尊者,於是我生起了疑惑,生起了猶豫——‘這些尊敬的沙門婆羅門當中,到底誰說的是真實,誰說的是虛妄?’”

‘‘Tassa mayhaṃ, bhante, ahudeva kaṅkhā, ahu vicikicchā – ‘kosu nāma imesaṃ bhavataṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ saccaṃ āha, ko musā’’’ti?
已對照

“聚落主,你確實適於疑惑,適於猶豫;你的猶豫是在應當疑惑之處生起的。”“尊者,我對世尊有這樣的淨信:世尊能為我如此說法,使我舍斷這疑惑之法。”

‘‘Alañhi te, gāmaṇi, kaṅkhituṃ, alaṃ vicikicchituṃ. Kaṅkhanīye ca pana te ṭhāne vicikicchā uppannā’’ti. ‘‘Evaṃ pasannohaṃ, bhante, bhagavati. Pahoti me bhagavā tathā dhammaṃ desetuṃ yathāhaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyya’’nti.
PTS 4.351緬 2.528已對照

“聚落主,有法定。倘若你在其中獲得心定,你就能這樣舍斷這疑惑之法。聚落主,什麼是法定呢?聚落主,在此,聖弟子舍斷殺生,遠離殺生;舍斷不與取,遠離不與取;舍斷欲邪行,遠離欲邪行;舍斷虛妄語,遠離虛妄語;舍斷離間語,遠離離間語;舍斷粗惡語,遠離粗惡語;舍斷雜穢語,遠離雜穢語;舍斷貪欲,成為無貪欲者;舍斷瞋恚與惱恨,成為心無壞損者;舍斷邪見,成為正見者。

‘‘Atthi, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi. Evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi. Katamo ca, gāmaṇi, dhammasamādhi? Idha, gāmaṇi, ariyasāvako pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇaṃ vācaṃ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusaṃ vācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpaṃ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti, abhijjhaṃ pahāya anabhijjhālu hoti, byāpādapadosaṃ pahāya abyāpannacitto hoti, micchādiṭṭhiṃ pahāya sammādiṭṭhiko hoti.
PTS 4.352已對照

“聚落主,那位聖弟子如是離貪欲、離瞋恚、不迷亂、正知、具念,以與慈俱的心遍滿一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是於上、下、四方,於一切處,以一切為己,以與慈俱的心,廣、大、無量、無怨、無惱害,遍滿一切世間而住。他這樣思察:‘這位導師是這樣說、這樣見的——沒有布施,沒有供養,沒有祭祀;沒有善作、惡作之業的果與異熟;沒有此世,沒有他世;沒有母,沒有父;沒有化生的眾生;世間沒有正行的、正行道的沙門婆羅門,自己以證智證知此世與他世之後加以宣說。’‘倘若那位尊師的話是真實的,[這]對我是不虛謬的:我不惱害任何動者或不動者。在此兩方面都是得勝之擲:既在於我以身防護、以語防護、以意防護,也在於我身壞命終之後將投生於善趣、天界。’他愉悅生起。愉悅者,喜生起。意有喜者,身輕安。身輕安者,感受樂。有樂者,心得定。聚落主,這就是法定。倘若你在其中獲得心定,你就能這樣舍斷這疑惑之法。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, natthi ayaṃ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā, sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. ‘Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ [yohaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] na kiñci [kañci (?)] byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha [ubhayattha me (?) ma. ni. 2.95 pāḷiyā saṃsandetabbaṃ] kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti [paraṃ maraṇā na upapajjissāmīti (?)]. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi.
緬 2.529已對照

“聚落主,那位聖弟子如是離貪欲、離瞋恚、不迷亂、正知、具念,以與慈俱的心遍滿一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是於上、下、四方,於一切處,以一切為己,以與慈俱的心,廣、大、無量、無怨、無惱害,遍滿一切世間而住。他這樣思察:‘這位導師是這樣說、這樣見的——有布施,有供養,有祭祀;有善作、惡作之業的果與異熟;有此世,有他世;有母,有父;有化生的眾生;世間有正行的、正行道的沙門婆羅門,自己以證智證知此世與他世之後加以宣說。’‘倘若那位尊師的話是真實的,[這]對我是不虛謬的:我不惱害任何動者或不動者。在此兩方面都是得勝之擲:既在於我以身防護、以語防護、以意防護,也在於我身壞命終之後將投生於善趣、天界。’他愉悅生起。愉悅者,喜生起。意有喜者,身輕安。身輕安者,感受樂。有樂者,心得定。聚落主,這就是法定。倘若你在其中獲得心定,你就能這樣舍斷這疑惑之法。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ, atthi hutaṃ, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, atthi ayaṃ loko, atthi paro loko, atthi mātā, atthi pitā, atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā, sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. ‘Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi.
PTS 4.353緬 2.530已對照

“聚落主,那位聖弟子如是離貪欲、離瞋恚、不迷亂、正知、具念,以與慈俱的心遍滿一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是於上、下、四方,於一切處,以一切為己,以與慈俱的心,廣、大、無量、無怨、無惱害,遍滿一切世間而住。他這樣思察:‘這位導師是這樣說、這樣見的——作者與令作者,切割者與令切割者,折磨者與令折磨者,使憂愁者與令使憂愁者,使疲憊者與令使疲憊者,使戰慄者與令使戰慄者,殺害生命者,取不與取者,破門入室者,掠奪者,行劫獨戶者,攔路伏擊者,與他人之妻苟合者,說虛妄語者——[這樣]作時,惡並沒有被造作。即使有人以邊緣鋒利如剃刀的輪,把這大地上的眾生做成一團肉、一堆肉,也不會由此而有惡,不會有惡的臨至。即使有人沿著恆河南岸前行,殺害、令殺害,切割、令切割,折磨、令折磨,也不會由此而有惡,不會有惡的臨至。即使有人沿著恆河北岸前行,布施、令布施,祭祀、令祭祀,也不會由此而有福,不會有福的臨至。以布施、調御、自制、說真實語,沒有福,也不會有福的臨至。’‘倘若那位尊師的話是真實的,[這]對我是不虛謬的:我不惱害任何動者或不動者。在此兩方面都是得勝之擲:既在於我以身防護、以語防護、以意防護,也在於我身壞命終之後將投生於善趣、天界。’他愉悅生起。愉悅者,喜生起。意有喜者,身輕安。身輕安者,感受樂。有樂者,心得定。聚落主,這就是法定。倘若你在其中獲得心定,你就能這樣舍斷這疑惑之法。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – karoto kārayato, chindato chedāpayato, pacato pācāpayato, socayato socāpayato, kilamato kilamāpayato, phandato phandāpayato, pāṇamatipātayato, adinnaṃ ādiyato, sandhiṃ chindato, nillopaṃ harato, ekāgārikaṃ karoto, paripanthe tiṭṭhato, paradāraṃ gacchato, musā bhaṇato, karoto na karīyati pāpaṃ. Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṃ maṃsakhalaṃ ekaṃ maṃsapuñjaṃ kareyya, natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo. Dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācāpento, natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo. Uttarañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya dadanto dāpento, yajanto yajāpento, natthi tatonidānaṃ puññaṃ, natthi puññassa āgamo. Dānena damena saṃyamena saccavajjena natthi puññaṃ, natthi puññassa āgamo’ti. ‘Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti [paraṃ maraṇā na upapajjissāmīti (?)]. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi.
PTS 4.354緬 2.531已對照

“聚落主,那位聖弟子如是離貪欲、離瞋恚、不迷亂、正知、具念,以與慈俱的心遍滿一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是於上、下、四方,於一切處,以一切為己,以與慈俱的心,廣、大、無量、無怨、無惱害,遍滿一切世間而住。他這樣思察:‘這位導師是這樣說、這樣見的——作者與令作者,切割者與令切割者,折磨者與令折磨者,使憂愁者與令使憂愁者,使疲憊者與令使疲憊者,使戰慄者與令使戰慄者,殺害生命者,取不與取者,破門入室者,掠奪者,行劫獨戶者,攔路伏擊者,與他人之妻苟合者,說虛妄語者——[這樣]作時,惡被造作了。即使有人以邊緣鋒利如剃刀的輪,把這大地上的眾生做成一團肉、一堆肉,也會由此而有惡,會有惡的臨至。即使有人沿著恆河南岸前行,殺害、令殺害,切割、令切割,折磨、令折磨,也會由此而有惡,會有惡的臨至。即使有人沿著恆河北岸前行,布施、令布施,祭祀、令祭祀,也會由此而有福,會有福的臨至。以布施、調御、自制、說真實語,有福,也會有福的臨至。’‘倘若那位尊師的話是真實的,[這]對我是不虛謬的:我不惱害任何動者或不動者。在此兩方面都是得勝之擲:既在於我以身防護、以語防護、以意防護,也在於我身壞命終之後將投生於善趣、天界。’他愉悅生起。愉悅者,喜生起。意有喜者,身輕安。身輕安者,感受樂。有樂者,心得定。聚落主,這就是法定。倘若你在其中獲得心定,你就能這樣舍斷這疑惑之法。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato mettāsahagate cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – karoto kārayato, chindato chedāpayato, pacato pācāpayato, socayato socāpayato, kilamato kilamāpayato, phandato phandāpayato, pāṇamatipātayato, adinnaṃ ādiyato, sandhiṃ chindato, nillopaṃ harato, ekāgārikaṃ karoto, paripanthe tiṭṭhato, paradāraṃ gacchato, musā bhaṇato, karoto karīyati pāpaṃ. Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṃ maṃsakhalaṃ ekaṃ maṃsapuñjaṃ kareyya, atthi tatonidānaṃ pāpaṃ, atthi pāpassa āgamo. Dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācāpento, atthi tatonidānaṃ pāpaṃ, atthi pāpassa āgamo. Uttarañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya dadanto dāpento, yajanto yajāpento, atthi tatonidānaṃ puññaṃ, atthi puññassa āgamo. Dānena damena saṃyamena saccavajjena atthi puññaṃ atthi puññassa āgamoti. Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi.
PTS 4.355已對照

“聚落主,那位聖弟子如是離貪欲、離瞋恚、不迷亂、正知、具念,以與悲俱的心遍滿一方而住……乃至……以與喜俱的心遍滿一方而住……乃至……

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato karuṇāsahagate cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati…pe… muditāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati…pe….
緬 2.532已對照

“聚落主,那位聖弟子如是離貪欲、離瞋恚、不迷亂、正知、具念,以與舍俱的心遍滿一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是於上、下、四方,於一切處,以一切為己,以與舍俱的心,廣、大、無量、無怨、無惱害,遍滿一切世間而住。他這樣思察:‘這位導師是這樣說、這樣見的——沒有布施,沒有供養,沒有祭祀;沒有善作、惡作之業的果與異熟;沒有此世,沒有他世;沒有母,沒有父;沒有化生的眾生;世間沒有正行的、正行道的沙門婆羅門,自己以證智證知此世與他世之後加以宣說。’‘倘若那位尊師的話是真實的,[這]對我是不虛謬的:我不惱害任何動者或不動者。在此兩方面都是得勝之擲:既在於我以身防護、以語防護、以意防護,也在於我身壞命終之後將投生於善趣、天界。’他愉悅生起。愉悅者,喜生起。意有喜者,身輕安。身輕安者,感受樂。有樂者,心得定。聚落主,這就是法定。倘若你在其中獲得心定,你就能這樣舍斷這疑惑之法。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato upekkhāsahagate cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, natthi ayaṃ loko natthi paro loko, natthi mātā natthi pitā natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentīti. Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi.
PTS 4.356已對照

“聚落主,那位聖弟子如是離貪欲、離瞋恚、不迷亂、正知、具念,以與舍俱的心遍滿一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是於上、下、四方,於一切處,以一切為己,以與舍俱的心,廣、大、無量、無怨、無惱害,遍滿一切世間而住。他這樣思察:‘這位導師是這樣說、這樣見的——有布施,有供養,有祭祀;有善作、惡作之業的果與異熟;有此世,有他世;有母,有父;有化生的眾生;世間有正行的、正行道的沙門婆羅門,自己以證智證知此世與他世之後加以宣說。’‘倘若那位尊師的話是真實的,[這]對我是不虛謬的:我不惱害任何動者或不動者。在此兩方面都是得勝之擲:既在於我以身防護、以語防護、以意防護,也在於我身壞命終之後將投生於善趣、天界。’他愉悅生起。愉悅者,喜生起。意有喜者,身輕安。身輕安者,感受樂。有樂者,心得定。聚落主,這就是法定。倘若你在其中獲得心定,你就能這樣舍斷這疑惑之法。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato upekkhāsahagate cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ, atthi hutaṃ, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, atthi ayaṃ loko atthi paro loko, atthi mātā atthi pitā atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentīti. Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi.
PTS 4.357緬 2.533已對照

“聚落主,那位聖弟子如是離貪欲、離瞋恚、不迷亂、正知、具念,以與舍俱的心遍滿一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是於上、下、四方,於一切處,以一切為己,以與舍俱的心,廣、大、無量、無怨、無惱害,遍滿一切世間而住。他這樣思察:‘這位導師是這樣說、這樣見的——作者與令作者,切割者與令切割者,折磨者與令折磨者,使憂愁者與令使憂愁者,使疲憊者與令使疲憊者,使戰慄者與令使戰慄者,殺害生命者,取不與取者,破門入室者,掠奪者,行劫獨戶者,攔路伏擊者,與他人之妻苟合者,說虛妄語者——[這樣]作時,惡並沒有被造作。即使有人以邊緣鋒利如剃刀的輪,把這大地上的眾生做成一團肉、一堆肉,也不會由此而有惡,不會有惡的臨至。即使有人沿著恆河南岸前行,殺害、令殺害,切割、令切割,折磨、令折磨,也不會由此而有惡,不會有惡的臨至。即使有人沿著恆河北岸前行,布施、令布施,祭祀、令祭祀,也不會由此而有福,不會有福的臨至。以布施、調御、自制、說真實語,沒有福,也不會有福的臨至。’‘倘若那位尊師的話是真實的,[這]對我是不虛謬的:我不惱害任何動者或不動者。在此兩方面都是得勝之擲:既在於我以身防護、以語防護、以意防護,也在於我身壞命終之後將投生於善趣、天界。’他愉悅生起。愉悅者,喜生起。意有喜者,身輕安。身輕安者,感受樂。有樂者,心得定。聚落主,這就是法定。倘若你在其中獲得心定,你就能這樣舍斷這疑惑之法。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato upekkhāsahagate cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – karoto kārayato, chedato chedāpayato, pacato pācāpayato, socayato socāpayato, kilamato kilamāpayato, phandato phandāpayato, pāṇamatipātayato, adinnaṃ ādiyato, sandhiṃ chindato, nillopaṃ harato, ekāgārikaṃ karoto, paripanthe tiṭṭhato, paradāraṃ gacchato, musā bhaṇato, karoto na karīyati pāpaṃ. Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṃ maṃsakhalaṃ ekaṃ maṃsapuñjaṃ kareyya, natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo. Dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācāpento, natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo. Uttarañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya dadanto dāpento, yajanto yajāpento, natthi tatonidānaṃ puññaṃ, natthi puññassa āgamo. Dānena damena saṃyamena saccavajjena natthi puññaṃ, natthi puññassa āgamo’ti. ‘Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi.
PTS 4.358緬 2.534已對照

“聚落主,那位聖弟子如是離貪欲、離瞋恚、不迷亂、正知、具念,以與舍俱的心遍滿一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是於上、下、四方,於一切處,以一切為己,以與舍俱的心,廣、大、無量、無怨、無惱害,遍滿一切世間而住。他這樣思察:‘這位導師是這樣說、這樣見的——作者與令作者,切割者與令切割者,折磨者與令折磨者,使憂愁者與令使憂愁者,使疲憊者與令使疲憊者,使戰慄者與令使戰慄者,殺害生命者,取不與取者,破門入室者,掠奪者,行劫獨戶者,攔路伏擊者,與他人之妻苟合者,說虛妄語者——[這樣]作時,惡被造作了。即使有人以邊緣鋒利如剃刀的輪,把這大地上的眾生做成一團肉、一堆肉,也會由此而有惡,會有惡的臨至。即使有人沿著恆河南岸前行,殺害、令殺害,切割、令切割,折磨、令折磨,也會由此而有惡,會有惡的臨至。即使有人沿著恆河北岸前行,布施、令布施,祭祀、令祭祀,也會由此而有福,會有福的臨至。以布施、調御、自制、說真實語,有福,也會有福的臨至。’‘倘若那位尊師的話是真實的,[這]對我是不虛謬的:我不惱害任何動者或不動者。在此兩方面都是得勝之擲:既在於我以身防護、以語防護、以意防護,也在於我身壞命終之後將投生於善趣、天界。’他愉悅生起。愉悅者,喜生起。意有喜者,身輕安。身輕安者,感受樂。有樂者,心得定。聚落主,這就是法定。倘若你在其中獲得心定,你就能這樣舍斷這疑惑之法。”

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato upekkhāsahagate cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – karoto kārayato, chindato chedāpayato, pacato pācāpayato, socayato socāpayato, kilamato kilamāpayato, phandato phandāpayato, pāṇamatipātayato, adinnaṃ ādiyato, sandhiṃ chindato, nillopaṃ harato, ekāgārikaṃ karoto, paripanthe tiṭṭhato, paradāraṃ gacchato, musā bhaṇato, karoto karīyati pāpaṃ. Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṃ maṃsakhalaṃ ekaṃ maṃsapuñjaṃ kareyya, atthi tatonidānaṃ pāpaṃ, atthi pāpassa āgamo. Dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācāpento, atthi tatonidānaṃ pāpaṃ, atthi pāpassa āgamo. Uttarañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya dadanto dāpento, yajanto yajāpento, atthi tatonidānaṃ puññaṃ, atthi puññassa āgamo. Dānena damena saṃyamena saccavajjena atthi puññaṃ, atthi puññassa āgamo’ti. ‘Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsī’’ti.
已對照

這樣說時,波吒釐聚落主對世尊這樣說:“奇哉!尊者,奇哉!尊者……乃至……從今日起,終生皈依。”第十三[經]。

Evaṃ vutte, pāṭaliyo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Terasamaṃ.
已對照

《聚落主相應》完畢。

Gāmaṇisaṃyuttaṃ samattaṃ.
PTS 4.359已對照

其攝頌——

兇惡、補吒、戰鬥活,象馬、刀師氏;

說法、吹螺、家族、摩尼珠髻,跋陀羅、王頂、波吒釐。

Tassuddānaṃ –
Caṇḍo puṭo yodhājīvo, hatthasso asibandhako;
Desanā saṅkhakulaṃ maṇicūḷaṃ, bhadrarāsiyapāṭalīti.