快樂巴利palinanda.cc

相應部 · 六處相應·雙品 2. Yamakavaggo

本經目錄二、雙品一、第一正覺之前經二、第二正覺之前經三、第一味著遍求經四、第二味著遍求經五、第一若無味著經六、第二若無味著經七、第一歡喜經八、第二歡喜經九、第一苦生起經十、第二苦生起經雙品第二。

已對照

二、雙品

2. Yamakavaggo
已對照

一、第一正覺之前經

1. Paṭhamapubbesambodhasuttaṃ
13PTS 4.7緬 2.241已對照

十三、因緣在舍衛城。“諸比丘,我在正覺之前,還是未成正覺的菩薩時,這樣想:‘什麼是眼的味著?什麼是過患?什麼是出離?什麼是耳的……乃至……什麼是鼻的……什麼是舌的……什麼是身的……什麼是意的味著?什麼是過患?什麼是出離?’諸比丘,我這樣想:‘緣於眼而生起的樂與喜悅,這是眼的味著。眼是無常的、苦的、變易之法,這是眼的過患。凡於眼的欲貪之調伏、欲貪之舍斷,這是眼的出離。緣於耳……乃至……緣於鼻……乃至……緣於舌而生起的樂與喜悅,這是舌的味著。舌是無常的、苦的、變易之法,這是舌的過患。凡於舌的欲貪之調伏、欲貪之舍斷,這是舌的出離。緣於身……乃至……緣於意而生起的樂與喜悅,這是意的味著。意是無常的、苦的、變易之法,這是意的過患。凡於意的欲貪之調伏、欲貪之舍斷,這是意的出離。’”

13. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘ko nu kho cakkhussa assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ? Ko sotassa…pe… ko ghānassa… ko jivhāya… ko kāyassa… ko manassa assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇa’nti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘yaṃ kho cakkhuṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ cakkhussa assādo. Yaṃ cakkhuṃ aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, ayaṃ cakkhussa ādīnavo. Yo cakkhusmiṃ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ cakkhussa nissaraṇaṃ. Yaṃ sotaṃ…pe… yaṃ ghānaṃ…pe… yaṃ jivhaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ jivhāya assādo. Yaṃ [yā (sī. syā. kaṃ. pī.)] jivhā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ jivhāya ādīnavo. Yo jivhāya chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ jivhāya nissaraṇaṃ. Yaṃ kāyaṃ…pe… yaṃ manaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ manassa assādo. Yaṃ [yo (sī. syā. kaṃ. ka.)] mano anicco dukkho vipariṇāmadhammo, ayaṃ manassa ādīnavo. Yo manasmiṃ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ manassa nissaraṇa’’’nti.
PTS 4.8已對照

“諸比丘,只要我還未如此如實證知這六內處的味著為味著、過患為過患、出離為出離,諸比丘,我就未曾自稱於有天、有魔、有梵天的世間,於有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中,已現正覺無上正等正覺。諸比丘,而當我如此如實證知了這六內處的味著為味著、過患為過患、出離為出離時,諸比丘,我才自稱於有天、有魔、有梵天的世間,於有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中,已現正覺無上正等正覺。而我生起了智與見:‘我的解脫不動搖,這是最後一生,如今不再有後有。’”第一[經]。

‘‘Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ channaṃ ajjhattikānaṃ āyatanānaṃ evaṃ assādañca assādato, ādīnavañca ādīnavato, nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti [sabbatthāpi evameva itisaddena saha dissati] paccaññāsiṃ. Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ channaṃ ajjhattikānaṃ āyatanānaṃ evaṃ assādañca assādato, ādīnavañca ādīnavato, nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti [cetovimutti (sī. pī. ka.) evamuparipi], ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、第二正覺之前經

2. Dutiyapubbesambodhasuttaṃ
14緬 2.242已對照

十四、“諸比丘,我在正覺之前,還是未成正覺的菩薩時,這樣想:‘什麼是色的味著?什麼是過患?什麼是出離?什麼是聲的……乃至……什麼是香的……什麼是味的……什麼是觸的……什麼是法的味著?什麼是過患?什麼是出離?’諸比丘,我這樣想:‘緣於色而生起的樂與喜悅,這是色的味著。色是無常的、苦的、變易之法,這是色的過患。凡於色的欲貪之調伏、欲貪之舍斷,這是色的出離。緣於聲……香……味……觸……緣於法而生起的樂與喜悅,這是法的味著。法是無常的、苦的、變易之法,這是法的過患。凡於法的欲貪之調伏、欲貪之舍斷,這是法的出離。’”

14. ‘‘Pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘ko nu kho rūpānaṃ assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ? Ko saddānaṃ…pe… ko gandhānaṃ… ko rasānaṃ… ko phoṭṭhabbānaṃ… ko dhammānaṃ assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇa’nti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘yaṃ kho rūpe paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ rūpānaṃ assādo. Yaṃ rūpā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ rūpānaṃ ādīnavo. Yo rūpesu chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ rūpānaṃ nissaraṇaṃ. Yaṃ sadde… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… yaṃ dhamme paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ dhammānaṃ assādo. Yaṃ dhammā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ dhammānaṃ ādīnavo. Yo dhammesu chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ dhammānaṃ nissaraṇa’’’nti.
已對照

“諸比丘,只要我還未如此如實證知這六外處的味著為味著、過患為過患、出離為出離,諸比丘,我就未曾自稱於有天、有魔、有梵天的世間,於有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中,已現正覺無上正等正覺。諸比丘,而當我如此如實證知了這六外處的味著為味著、過患為過患、出離為出離時,諸比丘,我才自稱於有天、有魔、有梵天的世間,於有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中,已現正覺無上正等正覺。而我生起了智與見:‘我的解脫不動搖,這是最後一生,如今不再有後有。’”第二[經]。

‘‘Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ channaṃ bāhirānaṃ āyatanānaṃ evaṃ assādañca assādato, ādīnavañca ādīnavato, nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ channaṃ bāhirānaṃ āyatanānaṃ evaṃ assādañca assādato, ādīnavañca ādīnavato, nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、第一味著遍求經

3. Paṭhamaassādapariyesanasuttaṃ
15PTS 4.9緬 2.243已對照

十五、“諸比丘,我曾行於對眼的味著的遍求。凡眼的味著,我已證得它。眼的味著有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對眼的過患的遍求。凡眼的過患,我已證得它。眼的過患有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對眼的出離的遍求。凡眼的出離,我已證得它。眼的出離有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我[曾行於]對耳的……諸比丘,我[曾行於]對鼻的……諸比丘,我曾行於對舌的味著的遍求。凡舌的味著,我已證得它。舌的味著有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對舌的過患的遍求。凡舌的過患,我已證得它。舌的過患有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對舌的出離的遍求。凡舌的出離,我已證得它。舌的出離有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對意的味著的遍求。凡意的味著,我已證得它。意的味著有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對意的過患的遍求。凡意的過患,我已證得它。意的過患有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對意的出離的遍求。凡意的出離,我已證得它。意的出離有多少,那已被我以慧善見。

15. ‘‘Cakkhussāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ. Yo cakkhussa assādo tadajjhagamaṃ. Yāvatā cakkhussa assādo paññāya me so sudiṭṭho. Cakkhussāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ. Yo cakkhussa ādīnavo tadajjhagamaṃ. Yāvatā cakkhussa ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. Cakkhussāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ. Yaṃ cakkhussa nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ. Yāvatā cakkhussa nissaraṇaṃ, paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ. Sotassāhaṃ, bhikkhave… ghānassāhaṃ, bhikkhave… jivhāyāhaṃ bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ. Yo jivhāya assādo tadajjhagamaṃ. Yāvatā jivhāya assādo paññāya me so sudiṭṭho. Jivhāyāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ. Yo jivhāya ādīnavo tadajjhagamaṃ. Yāvatā jivhāya ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. Jivhāyāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ. Yaṃ jivhāya nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ. Yāvatā jivhāya nissaraṇaṃ, paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ. Manassāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ. Yo manassa assādo tadajjhagamaṃ. Yāvatā manassa assādo paññāya me so sudiṭṭho. Manassāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ. Yo manassa ādīnavo tadajjhagamaṃ. Yāvatā manassa ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. Manassāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ. Yaṃ manassa nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ. Yāvatā manassa nissaraṇaṃ, paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ.
已對照

“諸比丘,只要我還未如實證知這六內處的味著為味著、過患為過患、出離為出離……乃至……自稱。而我生起了智與見:‘我的解脫不動搖,這是最後一生,如今不再有後有。’”第三[經]。

‘‘Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ channaṃ ajjhattikānaṃ āyatanānaṃ assādañca assādato, ādīnavañca ādīnavato, nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ…pe… paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、第二味著遍求經

4. Dutiyaassādapariyesanasuttaṃ
16PTS 4.10緬 2.244已對照

十六、“諸比丘,我曾行於對色的味著的遍求。凡色的味著,我已證得它。色的味著有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對色的過患的遍求。凡色的過患,我已證得它。色的過患有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對色的出離的遍求。凡色的出離,我已證得它。色的出離有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我[曾行於]對聲的……諸比丘,我[曾行於]對香的……諸比丘,我[曾行於]對味的……諸比丘,我[曾行於]對觸的……諸比丘,我曾行於對法的味著的遍求。凡法的味著,我已證得它。法的味著有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對法的過患的遍求。凡法的過患,我已證得它。法的過患有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對法的出離的遍求。凡法的出離,我已證得它。法的出離有多少,那已被我以慧善見。

16. ‘‘Rūpānāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ. Yo rūpānaṃ assādo tadajjhagamaṃ. Yāvatā rūpānaṃ assādo paññāya me so sudiṭṭho. Rūpānāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ. Yo rūpānaṃ ādīnavo tadajjhagamaṃ. Yāvatā rūpānaṃ ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. Rūpānāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ. Yaṃ rūpānaṃ nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ. Yāvatā rūpānaṃ nissaraṇaṃ, paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ. Saddānāhaṃ, bhikkhave… gandhānāhaṃ, bhikkhave… rasānāhaṃ, bhikkhave… phoṭṭhabbānāhaṃ, bhikkhave… dhammānāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ. Yo dhammānaṃ assādo tadajjhagamaṃ. Yāvatā dhammānaṃ assādo paññāya me so sudiṭṭho. Dhammānāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ. Yo dhammānaṃ ādīnavo tadajjhagamaṃ. Yāvatā dhammānaṃ ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. Dhammānāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ. Yaṃ dhammānaṃ nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ. Yāvatā dhammānaṃ nissaraṇaṃ, paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ.
已對照

“諸比丘,只要我還未如實證知這六外處的味著為味著、過患為過患、出離為出離……乃至……自稱。而我生起了智與見:‘我的解脫不動搖,這是最後一生,如今不再有後有。’”第四[經]。

‘‘Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ channaṃ bāhirānaṃ āyatanānaṃ assādañca assādato, ādīnavañca ādīnavato, nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ…pe… paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、第一若無味著經

5. Paṭhamanoceassādasuttaṃ
17PTS 4.11已對照

十七、“諸比丘,若沒有眼的味著,眾生就不會於眼起貪染。諸比丘,而正因為有眼的味著,所以眾生於眼起貪染。諸比丘,若沒有眼的過患,眾生就不會於眼厭離。諸比丘,而正因為有眼的過患,所以眾生於眼厭離。諸比丘,若沒有眼的出離,眾生就不會從眼出離。諸比丘,而正因為有眼的出離,所以眾生從眼出離。諸比丘,若沒有耳的味著……諸比丘,若沒有鼻的味著……諸比丘,若沒有舌的味著,眾生就不會於舌起貪染。諸比丘,而正因為有舌的味著,所以眾生於舌起貪染。諸比丘,若沒有舌的過患,眾生就不會於舌厭離。諸比丘,而正因為有舌的過患,所以眾生於舌厭離。諸比丘,若沒有舌的出離,眾生就不會從舌出離。諸比丘,而正因為有舌的出離,所以眾生從舌出離。諸比丘,若沒有身的味著……諸比丘,若沒有意的味著,眾生就不會於意起貪染。諸比丘,而正因為有意的味著,所以眾生於意起貪染。諸比丘,若沒有意的過患,眾生就不會於意厭離。諸比丘,而正因為有意的過患,所以眾生於意厭離。諸比丘,若沒有意的出離,眾生就不會從意出離。諸比丘,而正因為有意的出離,所以眾生從意出離。

17. ‘‘No cedaṃ, bhikkhave, cakkhussa assādo abhavissa, nayidaṃ sattā cakkhusmiṃ sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi cakkhussa assādo tasmā sattā cakkhusmiṃ sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, cakkhussa ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā cakkhusmiṃ nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi cakkhussa ādīnavo tasmā sattā cakkhusmiṃ nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, cakkhussa nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā cakkhusmā nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi cakkhussa nissaraṇaṃ tasmā sattā cakkhusmā nissaranti. No cedaṃ, bhikkhave, sotassa assādo abhavissa… no cedaṃ, bhikkhave, ghānassa assādo abhavissa… no cedaṃ, bhikkhave, jivhāya assādo abhavissa, nayidaṃ sattā jivhāya sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi jivhāya assādo, tasmā sattā jivhāya sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, jivhāya ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā jivhāya nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi jivhāya ādīnavo, tasmā sattā jivhāya nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, jivhāya nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā jivhāya nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi jivhāya nissaraṇaṃ, tasmā sattā jivhāya nissaranti. No cedaṃ, bhikkhave, kāyassa assādo abhavissa… no cedaṃ, bhikkhave, manassa assādo abhavissa, nayidaṃ sattā manasmiṃ sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi manassa assādo, tasmā sattā manasmiṃ sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, manassa ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā manasmiṃ nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi manassa ādīnavo, tasmā sattā manasmiṃ nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, manassa nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā manasmā nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi manassa nissaraṇaṃ, tasmā sattā manasmā nissaranti.
PTS 4.12緬 2.245已對照

“諸比丘,只要眾生還未如實證知這六內處的味著為味著、過患為過患、出離為出離,諸比丘,眾生就未曾從有天、有魔、有梵天的世間,從有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中出離、離系、脫離,以無界限的心而住。諸比丘,而當眾生如實證知了這六內處的味著為味著、過患為過患、出離為出離時,諸比丘,眾生便從有天、有魔、有梵天的世間,從有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中出離、離系、脫離,以無界限的心而住。”第五[經]。

‘‘Yāvakīvañca, bhikkhave, sattā imesaṃ channaṃ ajjhattikānaṃ āyatanānaṃ assādañca assādato, ādīnavañca ādīnavato, nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññaṃsu, neva tāva, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaññuttā vippamuttā vimariyādīkatena [vipariyādikatena (sī. pī.), vipariyādikatena (syā. kaṃ. ka.)] cetasā vihariṃsu. Yato ca kho, bhikkhave, sattā imesaṃ channaṃ ajjhattikānaṃ āyatanānaṃ assādañca assādato, ādīnavañca ādīnavato, nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññaṃsu, atha, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaññuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā viharantī’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、第二若無味著經

6. Dutiyanoceassādasuttaṃ
18已對照

十八、“諸比丘,若沒有色的味著,眾生就不會於色起貪染。諸比丘,而正因為有色的味著,所以眾生於色起貪染。諸比丘,若沒有色的過患,眾生就不會於色厭離。諸比丘,而正因為有色的過患,所以眾生於色厭離。諸比丘,若沒有色的出離,眾生就不會從色出離。諸比丘,而正因為有色的出離,所以眾生從色出離。諸比丘,若沒有聲的……香的……味的……觸的……法的味著,眾生就不會於法起貪染。諸比丘,而正因為有法的味著,所以眾生於法起貪染。諸比丘,若沒有法的過患,眾生就不會於法厭離。諸比丘,而正因為有法的過患,所以眾生於法厭離。諸比丘,若沒有法的出離,眾生就不會從法出離。諸比丘,而正因為有法的出離,所以眾生從法出離。

18. ‘‘No cedaṃ, bhikkhave, rūpānaṃ assādo abhavissa, nayidaṃ sattā rūpesu sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi rūpānaṃ assādo, tasmā sattā rūpesu sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, rūpānaṃ ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā rūpesu nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi rūpānaṃ ādīnavo, tasmā sattā rūpesu nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, rūpānaṃ nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā rūpehi nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi rūpānaṃ nissaraṇaṃ, tasmā sattā rūpehi nissaranti. No cedaṃ, bhikkhave, saddānaṃ… gandhānaṃ… rasānaṃ… phoṭṭhabbānaṃ… dhammānaṃ assādo abhavissa, nayidaṃ sattā dhammesu sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi dhammānaṃ assādo, tasmā sattā dhammesu sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, dhammānaṃ ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā dhammesu nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi dhammānaṃ ādīnavo, tasmā sattā dhammesu nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, dhammānaṃ nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā dhammehi nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi dhammānaṃ nissaraṇaṃ, tasmā sattā dhammehi nissaranti.
PTS 4.13緬 2.246已對照

“諸比丘,只要眾生還未如實證知這六外處的味著為味著、過患為過患、出離為出離,諸比丘,眾生就未曾從有天、有魔、有梵天的世間,從有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中出離、離系、脫離,以無界限的心而住。諸比丘,而當眾生如實證知了這六外處的味著為味著、過患為過患、出離為出離時,諸比丘,眾生便從有天、有魔、有梵天的世間,從有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中出離、離系、脫離,以無界限的心而住。”第六[經]。

‘‘Yāvakīvañca, bhikkhave, sattā imesaṃ channaṃ bāhirānaṃ āyatanānaṃ assādañca assādato, ādīnavañca ādīnavato, nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññaṃsu, neva tāva, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaññuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā vihariṃsu. Yato ca kho, bhikkhave, sattā imesaṃ channaṃ bāhirānaṃ āyatanānaṃ assādañca assādato, ādīnavañca ādīnavato, nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññaṃsu, atha, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaññuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā viharantī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、第一歡喜經

7. Paṭhamābhinandasuttaṃ
19已對照

十九、“諸比丘,凡歡喜眼者,他就是歡喜苦。凡歡喜苦者,我說他未從苦中脫出。凡歡喜耳者……乃至……凡歡喜鼻者……乃至……凡歡喜舌者,他就是歡喜苦。凡歡喜苦者,我說他未從苦中脫出。凡歡喜身者……乃至……凡歡喜意者,他就是歡喜苦。凡歡喜苦者,我說他未從苦中脫出。”

19. ‘‘Yo, bhikkhave, cakkhuṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. Yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo sotaṃ…pe… yo ghānaṃ…pe… yo jivhaṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. Yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo kāyaṃ…pe… yo manaṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. Yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmā’’ti vadāmi.
已對照

“諸比丘,而凡不歡喜眼者,他就是不歡喜苦。凡不歡喜苦者,我說他已從苦中脫出。凡不歡喜耳者……乃至……凡不歡喜鼻者……乃至……凡不歡喜舌者,他就是不歡喜苦。凡不歡喜苦者,我說他已從苦中脫出。凡不歡喜身者……乃至……凡不歡喜意者,他就是不歡喜苦。凡不歡喜苦者,我說他已從苦中脫出。”第七[經]。

‘‘Yo ca kho, bhikkhave, cakkhuṃ nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. Yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo sotaṃ…pe… yo ghānaṃ…pe… yo jivhaṃ nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. Yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo kāyaṃ…pe… yo manaṃ nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. Yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmā’’ti vadāmi. Sattamaṃ.
已對照

八、第二歡喜經

8. Dutiyābhinandasuttaṃ
20已對照

二十、“諸比丘,凡歡喜色者,他就是歡喜苦。凡歡喜苦者,我說他未從苦中脫出。凡歡喜聲……乃至……香……味……觸……法者,他就是歡喜苦。凡歡喜苦者,我說他未從苦中脫出。”

20. ‘‘Yo, bhikkhave, rūpe abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. Yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo sadde…pe… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… dhamme abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. Yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmā’’ti vadāmi.
PTS 4.14已對照

“諸比丘,而凡不歡喜色者,他就是不歡喜苦。凡不歡喜苦者,我說他已從苦中脫出。凡不歡喜聲……乃至……香……味……觸……法者,他就是不歡喜苦。凡不歡喜苦者,我說他已從苦中脫出。”第八[經]。

‘‘Yo ca kho, bhikkhave, rūpe nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. Yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo sadde…pe… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… dhamme nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. Yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmā’’ti vadāmi. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、第一苦生起經

9. Paṭhamadukkhuppādasuttaṃ
21緬 2.247已對照

二十一、“諸比丘,凡眼的生起、住立、出現、顯現,這就是苦的生起、諸病的住立、老死的顯現。凡耳的……乃至……凡鼻的……凡舌的……凡身的……凡意的生起、住立、出現、顯現,這就是苦的生起、諸病的住立、老死的顯現。

21. ‘‘Yo, bhikkhave, cakkhussa uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo, rogānaṃ ṭhiti, jarāmaraṇassa pātubhāvo. Yo sotassa…pe… yo ghānassa… yo jivhāya… yo kāyassa… yo manassa uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo, rogānaṃ ṭhiti, jarāmaraṇassa pātubhāvo.
已對照

“諸比丘,而凡眼的滅、寂止、滅沒,這就是苦的滅、諸病的寂止、老死的滅沒。凡耳的……凡鼻的……凡舌的……凡身的……凡意的滅、寂止、滅沒,這就是苦的滅、諸病的寂止、老死的滅沒。”第九[經]。

‘‘Yo ca kho, bhikkhave, cakkhussa nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho, rogānaṃ vūpasamo, jarāmaraṇassa atthaṅgamo. Yo sotassa… yo ghānassa… yo jivhāya… yo kāyassa… yo manassa nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho, rogānaṃ vūpasamo, jarāmaraṇassa atthaṅgamo’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、第二苦生起經

10. Dutiyadukkhuppādasuttaṃ
22已對照

二十二、“諸比丘,凡色的生起、住立、出現、顯現,這就是苦的生起、諸病的住立、老死的顯現。凡聲的……乃至……凡香的……凡味的……凡觸的……凡法的生起、住立、出現、顯現,這就是苦的生起、諸病的住立、老死的顯現。

22. ‘‘Yo, bhikkhave, rūpānaṃ uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo, rogānaṃ ṭhiti, jarāmaraṇassa pātubhāvo. Yo saddānaṃ…pe… yo gandhānaṃ… yo rasānaṃ… yo phoṭṭhabbānaṃ… yo dhammānaṃ uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo, rogānaṃ ṭhiti, jarāmaraṇassa pātubhāvo.
PTS 4.15已對照

“諸比丘,而凡色的滅、寂止、滅沒,這就是苦的滅、諸病的寂止、老死的滅沒。凡聲的……乃至……凡香的……凡味的……凡觸的……凡法的滅、寂止、滅沒,這就是苦的滅、諸病的寂止、老死的滅沒。”第十[經]。

‘‘Yo ca kho, bhikkhave, rūpānaṃ nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho, rogānaṃ vūpasamo, jarāmaraṇassa atthaṅgamo. Yo saddānaṃ…pe… yo gandhānaṃ… yo rasānaṃ… yo phoṭṭhabbānaṃ… yo dhammānaṃ nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho, rogānaṃ vūpasamo, jarāmaraṇassa atthaṅgamo’’ti. Dasamaṃ.
已對照

雙品第二。

Yamakavaggo dutiyo.
已對照

其攝頌——

以正覺說了二[經],以味著另有二[經];

以若無說了二[經],以歡喜另有二[經];

以生起說了二[經],此品由此而得名。

Tassuddānaṃ –
Sambodhena duve vuttā, assādena apare duve;
No cetena duve vuttā, abhinandena apare duve;
Uppādena duve vuttā, vaggo tena pavuccatīti.