快樂巴利palinanda.cc

相應部 · 六處相應·天湖品 14. Devadahavaggo

本經目錄十四、天湖品一、天湖經二、剎那經三、第一樂色經四、第二樂色經五、第一非你們的經六、第二非你們的經七、內無常因經八、內苦因經九、內無我因經十、外無常因經十一、外苦因經十二、外無我因經天湖品第十四。

已對照

十四、天湖品

14. Devadahavaggo
已對照

一、天湖經

1. Devadahasuttaṃ
134PTS 4.125緬 2.341已對照

一百三十四、一時,世尊住在釋迦[國],[有]一座名叫天湖的釋迦人市鎮。在那裡,世尊召喚諸比丘:“諸比丘,我不說:對一切比丘,於六觸處都應以不放逸而作;諸比丘,我也不說:對一切比丘,於六觸處都不須以不放逸而作。諸比丘,那些已是阿羅漢、諸漏已盡、[梵行]已立、所作已辦、重擔已卸、己利已達、有結已盡、以正智解脫的比丘——諸比丘,我說:對那些比丘,於六觸處不須以不放逸而作。這是什麼緣故呢?他們以不放逸[所應作的]已經作了,他們不可能放逸。諸比丘,而那些有學、心願未達、希求著無上瑜伽安穩而住的比丘——諸比丘,我說:對那些比丘,於六觸處應以不放逸而作。這是什麼緣故呢?諸比丘,有眼所識的諸色,有悅意的,也有不悅意的。它們一再觸及他,[卻]不遍盡他的心而住立。由於心未被遍盡,所發起的精進是不退縮的,念已現起而不忘失,身輕安而不躁動,心得定而專一。諸比丘,我正是見到這不放逸之果,才說:對那些比丘,於六觸處應以不放逸而作……乃至……諸比丘,有意所識的諸法,有悅意的,也有不悅意的。它們一再觸及他,[卻]不遍盡他的心而住立。由於心未被遍盡,所發起的精進是不退縮的,念已現起而不忘失,身輕安而不躁動,心得定而專一。諸比丘,我正是見到這不放逸之果,才說:對那些比丘,於六觸處應以不放逸而作。”第一[經]。

134. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati devadahaṃ nāma sakyānaṃ nigamo. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘nāhaṃ, bhikkhave, sabbesaṃyeva bhikkhūnaṃ chasu phassāyatanesu appamādena karaṇīyanti vadāmi, na ca panāhaṃ, bhikkhave, sabbesaṃyeva bhikkhūnaṃ chasu phassāyatanesu nāppamādena karaṇīyanti vadāmi. Ye te, bhikkhave, bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññā vimuttā, tesāhaṃ, bhikkhave, bhikkhūnaṃ chasu phassāyatanesu nāppamādena karaṇīyanti vadāmi. Taṃ kissa hetu? Kataṃ tesaṃ appamādena, abhabbā te pamajjituṃ. Ye ca kho te, bhikkhave, bhikkhū sekkhā [sekhā (sī. syā. kaṃ. pī. ka.)] appattamānasā anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānā viharanti, tesāhaṃ, bhikkhave, bhikkhūnaṃ chasu phassāyatanesu appamādena karaṇīyanti vadāmi. Taṃ kissa hetu? Santi, bhikkhave, cakkhuviññeyyā rūpā manoramāpi, amanoramāpi. Tyāssa phussa phussa cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhanti. Cetaso apariyādānā āraddhaṃ hoti vīriyaṃ asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā [apammuṭṭhā (sī.), appamuṭṭhā (syā. kaṃ.)], passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ. Imaṃ khvāhaṃ, bhikkhave, appamādaphalaṃ sampassamāno tesaṃ bhikkhūnaṃ chasu phassāyatanesu appamādena karaṇīyanti vadāmi…pe… santi, bhikkhave, manoviññeyyā dhammā manoramāpi amanoramāpi. Tyāssa phussa phussa cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhanti. Cetaso apariyādānā āraddhaṃ hoti vīriyaṃ asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ. Imaṃ khvāhaṃ, bhikkhave, appamādaphalaṃ sampassamāno tesaṃ bhikkhūnaṃ chasu [chassu (sī.)] phassāyatanesu appamādena karaṇīyanti vadāmī’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、剎那經

2. Khaṇasuttaṃ
135PTS 4.126已對照

一百三十五、“諸比丘,這是你們的利得;諸比丘,你們善得了;你們已獲得了住梵行的剎那。諸比丘,我已見到名為‘六觸處所屬’的諸地獄。在那裡,凡以眼所見的任何色,他所見的只是不可喜的,不是可喜的;只是不可樂的,不是可樂的;只是不可意的,不是可意的。凡以耳所聞的任何聲……乃至……凡以鼻所嗅的任何香……乃至……凡以舌所嘗的任何味……乃至……凡以身所觸的任何所觸……乃至……凡以意所識知的任何法,他所識知的只是不可喜的,不是可喜的;只是不可樂的,不是可樂的;只是不可意的,不是可意的。諸比丘,這是你們的利得;諸比丘,你們善得了;你們已獲得了住梵行的剎那。諸比丘,我已見到名為‘六觸處所屬’的諸天界。在那裡,凡以眼所見的任何色,他所見的只是可喜的,不是不可喜的;只是可樂的,不是不可樂的;只是可意的,不是不可意的……乃至……凡以舌所嘗的任何味……乃至……凡以意所識知的任何法,他所識知的只是可喜的,不是不可喜的;只是可樂的,不是不可樂的;只是可意的,不是不可意的。諸比丘,這是你們的利得;諸比丘,你們善得了;你們已獲得了住梵行的剎那。”第二[經]。

135. ‘‘Lābhā vo, bhikkhave, suladdhaṃ vo, bhikkhave, khaṇo vo paṭiladdho brahmacariyavāsāya. Diṭṭhā mayā, bhikkhave, chaphassāyatanikā nāma nirayā. Tattha yaṃ kiñci cakkhunā rūpaṃ passati aniṭṭharūpaṃyeva passati, no iṭṭharūpaṃ; akantarūpaṃyeva passati, no kantarūpaṃ; amanāparūpaṃyeva passati, no manāparūpaṃ. Yaṃ kiñci sotena saddaṃ suṇāti…pe… yaṃ kiñci ghānena gandhaṃ ghāyati…pe… yaṃ kiñci jivhāya rasaṃ sāyati…pe… yaṃ kiñci kāyena phoṭṭhabbaṃ phusati…pe… yaṃ kiñci manasā dhammaṃ vijānāti aniṭṭharūpaṃyeva vijānāti, no iṭṭharūpaṃ; akantarūpaṃyeva vijānāti, no kantarūpaṃ; amanāparūpaṃyeva vijānāti, no manāparūpaṃ. Lābhā vo, bhikkhave, suladdhaṃ vo, bhikkhave, khaṇo vo paṭiladdho brahmacariyavāsāya. Diṭṭhā mayā, bhikkhave, chaphassāyatanikā nāma saggā. Tattha yaṃ kiñci cakkhunā rūpaṃ passati iṭṭharūpaṃyeva passati, no aniṭṭharūpaṃ; kantarūpaṃyeva passati, no akantarūpaṃ; manāparūpaṃyeva passati, no amanāparūpaṃ…pe… yaṃ kiñci jivhāya rasaṃ sāyati…pe… yaṃ kiñci manasā dhammaṃ vijānāti iṭṭharūpaṃyeva vijānāti, no aniṭṭharūpaṃ; kantarūpaṃyeva vijānāti, no akantarūpaṃ; manāparūpaṃyeva vijānāti, no amanāparūpaṃ. Lābhā vo, bhikkhave, suladdhaṃ vo, bhikkhave, khaṇo vo paṭiladdho brahmacariyavāsāyā’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、第一樂色經

3. Paṭhamarūpārāmasuttaṃ
136PTS 4.127緬 2.342已對照

一百三十六、“諸比丘,天與人樂於色、喜於色、欣於色。諸比丘,由於色的變易、離貪、滅,天與人苦惱而住。諸比丘,天與人樂於聲、喜於聲、欣於聲。諸比丘,由於聲的變易、離貪、滅,天與人苦惱而住。樂於香……樂於味……樂於所觸……諸比丘,天與人樂於法、喜於法、欣於法。諸比丘,由於法的變易、離貪、滅,天與人苦惱而住。諸比丘,而如來、阿羅漢、正等正覺者如實知道諸色的集起、滅沒、味著、過患與出離之後,不樂於色、不喜於色、不欣於色。諸比丘,由於色的變易、離貪、滅,如來安樂而住。如實知道諸聲……諸香……諸味……諸所觸……諸法的集起、滅沒、味著、過患與出離之後,不樂於法、不喜於法、不欣於法。諸比丘,由於法的變易、離貪、滅,如來安樂而住。”世尊說了這[語]。善逝說了這[語]之後,導師又說了這[偈]:

136. ‘‘Rūpārāmā, bhikkhave, devamanussā rūparatā rūpasammuditā. Rūpavipariṇāmavirāganirodhā dukkhā, bhikkhave, devamanussā viharanti. Saddārāmā, bhikkhave, devamanussā saddaratā saddasammuditā. Saddavipariṇāmavirāganirodhā dukkhā, bhikkhave, devamanussā viharanti. Gandhārāmā… rasārāmā… phoṭṭhabbārāmā… dhammārāmā, bhikkhave, devamanussā dhammaratā dhammasammuditā. Dhammavipariṇāmavirāganirodhā dukkhā, bhikkhave, devamanussā viharanti. Tathāgato ca kho, bhikkhave, arahaṃ sammāsambuddho rūpānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavaṃ ca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā na rūpārāmo na rūparato na rūpasammudito. Rūpavipariṇāmavirāganirodhā sukho, bhikkhave, tathāgato viharati. Saddānaṃ… gandhānaṃ… rasānaṃ… phoṭṭhabbānaṃ… dhammānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā na dhammārāmo, na dhammarato, na dhammasammudito. Dhammavipariṇāmavirāganirodhā sukho, bhikkhave, tathāgato viharati’’. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
已對照

“色、聲、味、香、觸,以及一切法,

‘‘Rūpā saddā rasā gandhā, phassā dhammā ca kevalā;
已對照

可喜、可樂、可意的——凡被說為‘有’的;

Iṭṭhā kantā manāpā ca, yāvatatthīti vuccati.
已對照

“對有天的世間而言,這些被認為是樂;

‘‘Sadevakassa lokassa, ete vo sukhasammatā;
已對照

而在這些滅去之處,那被他們認為是苦。

Yattha cete nirujjhanti, taṃ tesaṃ dukkhasammataṃ.
已對照

“諸聖者見為樂的,是有身之滅;

‘‘Sukhaṃ [sukhanti (sī.)] diṭṭhamariyebhi, sakkāyassa nirodhanaṃ;
已對照

這與一切世間相違——見者們[的見]。

Paccanīkamidaṃ hoti, sabbalokena passataṃ.
已對照

“他人說為樂的,諸聖者說為苦;

‘‘Yaṃ pare sukhato āhu, tadariyā āhu dukkhato;
已對照

他人說為苦的,諸聖者知為樂。

Yaṃ pare dukkhato āhu, tadariyā sukhato vidū.
已對照

“看這難知之法,無知者於此迷惑;

‘‘Passa dhammaṃ durājānaṃ, sammūḷhettha aviddasu;
已對照

對被覆障者是黑暗,對不見者是昏暗。

Nivutānaṃ tamo hoti, andhakāro apassataṃ.
PTS 4.128已對照

“而對善士們是敞開的,猶如對見者的光明;

‘‘Satañca vivaṭaṃ hoti, āloko passatāmi;
已對照

近在身邊,[他們]卻不知道——不善巧於道之法者。

Santike na vijānanti, maggā [magā (sī.)] dhammassa akovidā.
已對照

“為有貪所纏的、隨順有貪的,

‘‘Bhavarāgaparetebhi, bhavarāgānusārībhi [bhavasotānusāribhi (syā. kaṃ. pī.), bhavasotānusārihi (sī.)];
已對照

對落入魔之領域的[人們],這法不易正覺。

Māradheyyānupannehi, nāyaṃ dhammo susambudho.
緬 2.343已對照

“除了諸聖者,還有誰堪能正覺這境地——

‘‘Ko nu aññatra mariyebhi, padaṃ sambuddhumarahati;
已對照

正知了這境地,無漏者們便般涅槃?”第三[經]。

Yaṃ padaṃ sammadaññāya, parinibbanti anāsavā’’ti. tatiyaṃ;
已對照

四、第二樂色經

4. Dutiyarūpārāmasuttaṃ
137已對照

一百三十七、“諸比丘,天與人樂於色、喜於色、欣於色。諸比丘,由於色的變易、離貪、滅,天與人苦惱而住。樂於聲……樂於香……樂於味……樂於所觸……諸比丘,天與人樂於法、喜於法、欣於法。諸比丘,由於法的變易、離貪、滅,天與人苦惱而住。諸比丘,而如來、阿羅漢、正等正覺者如實知道諸色的集起、滅沒、味著、過患與出離之後,不樂於色、不喜於色、不欣於色。諸比丘,由於色的變易、離貪、滅,如來安樂而住。如實知道諸聲……諸香……諸味……諸所觸……諸法的集起、滅沒、味著、過患與出離之後,不樂於法、不喜於法、不欣於法。諸比丘,由於法的變易、離貪、滅,如來安樂而住。”第四[經]。

137. ‘‘Rūpārāmā, bhikkhave, devamanussā rūparatā rūpasammuditā. Rūpavipariṇāmavirāganirodhā dukkhā, bhikkhave, devamanussā viharanti. Saddārāmā… gandhārāmā… rasārāmā … phoṭṭhabbārāmā… dhammārāmā, bhikkhave, devamanussā dhammaratā dhammasammuditā. Dhammavipariṇāmavirāganirodhā dukkhā, bhikkhave, devamanussā viharanti. Tathāgato ca, bhikkhave, arahaṃ sammāsambuddho rūpānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā na rūpārāmo na rūparato na rūpasammudito. Rūpavipariṇāmavirāganirodhā sukho, bhikkhave, tathāgato viharati. Saddānaṃ… gandhānaṃ… rasānaṃ… phoṭṭhabbānaṃ… dhammānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā na dhammārāmo na dhammarato na dhammasammudito. Dhammavipariṇāmavirāganirodhā sukho, bhikkhave, tathāgato viharatī’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、第一非你們的經

5. Paṭhamanatumhākaṃsuttaṃ
138PTS 4.129緬 2.344已對照

一百三十八、“諸比丘,凡不是你們的,你們要舍斷它;它一被舍斷,便將為你們帶來利益與安樂。而諸比丘,什麼不是你們的呢?諸比丘,眼不是你們的,你們要舍斷它;它一被舍斷,便將為你們帶來利益與安樂。……乃至……舌不是你們的,你們要舍斷它;它一被舍斷,便將為你們帶來利益與安樂。……乃至……意不是你們的,你們要舍斷它;它一被舍斷,便將為你們帶來利益與安樂。諸比丘,譬如有人把這祇樹林中的草、木、枝、葉拿走、燒掉,或隨[其所]緣而處置,你們會有這樣的[念]嗎——‘人們正把我們拿走、燒掉,或隨[其所]緣而處置’?”“不會,尊者。”“這是什麼緣故呢?”“尊者,因為這既不是我們的我,也不是[我們的]我所。”“諸比丘,正是這樣,眼不是你們的,你們要舍斷它;它一被舍斷,便將為你們帶來利益與安樂。……乃至……舌不是你們的,你們要舍斷它;它一被舍斷,便將為你們帶來利益與安樂。……乃至……意不是你們的,你們要舍斷它;它一被舍斷,便將為你們帶來利益與安樂。”第五[經]。

138. ‘‘Yaṃ, bhikkhave, na tumhākaṃ taṃ pajahatha. Taṃ vo pahīnaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Kiñca, bhikkhave, na tumhākaṃ? Cakkhu, bhikkhave, na tumhākaṃ; taṃ pajahatha. Taṃ vo pahīnaṃ hitāya sukhāya bhavissati…pe… jivhā na tumhākaṃ; taṃ pajahatha. Sā vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissati…pe… mano na tumhākaṃ; taṃ pajahatha. So vo pahīno hitāya sukhāya bhavissati. Seyyathāpi, bhikkhave, yaṃ imasmiṃ jetavane tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ taṃ jano hareyya vā ḍaheyya vā yathāpaccayaṃ vā kareyya, api nu tumhākaṃ evamassa – ‘amhe jano harati vā ḍahati vā yathāpaccayaṃ vā karotī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Na hi no etaṃ, bhante, attā vā attaniyaṃ vā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, cakkhu na tumhākaṃ; taṃ pajahatha. Taṃ vo pahīnaṃ hitāya sukhāya bhavissati…pe… jivhā na tumhākaṃ; taṃ pajahatha. Sā vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissati…pe… mano na tumhākaṃ; taṃ pajahatha. So vo pahīno hitāya sukhāya bhavissatī’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、第二非你們的經

6. Dutiyanatumhākaṃsuttaṃ
139已對照

一百三十九、“諸比丘,凡不是你們的,你們要舍斷它;它一被舍斷,便將為你們帶來利益與安樂。而諸比丘,什麼不是你們的呢?諸比丘,諸色不是你們的,你們要舍斷它們;它們一被舍斷,便將為你們帶來利益與安樂。諸聲……諸香……諸味……諸所觸……諸法不是你們的,你們要舍斷它們;它們一被舍斷,便將為你們帶來利益與安樂。諸比丘,譬如在這祇樹林中……乃至……諸比丘,正是這樣,諸色不是你們的,你們要舍斷它們;它們一被舍斷,便將為你們帶來利益與安樂。”第六[經]。

139. ‘‘Yaṃ, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahatha. Taṃ vo pahīnaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Kiñca, bhikkhave, na tumhākaṃ? Rūpā, bhikkhave, na tumhākaṃ; te pajahatha. Te vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissanti. Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā na tumhākaṃ; te pajahatha. Te vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissanti. Seyyathāpi, bhikkhave, yaṃ imasmiṃ jetavane…pe… evameva kho, bhikkhave, rūpā na tumhākaṃ; te pajahatha. Te vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissantī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、內無常因經

7. Ajjhattāniccahetusuttaṃ
140PTS 4.130已對照

一百四十、“諸比丘,眼是無常的。凡是眼生起的因、凡是[眼生起的]緣,那也是無常的。諸比丘,由無常所生的眼,怎麼會是常的呢……乃至……舌是無常的。凡是舌生起的因、凡是[舌生起的]緣,那也是無常的。諸比丘,由無常所生的舌,怎麼會是常的呢……乃至……意是無常的。諸比丘,凡是意生起的因、凡是[意生起的]緣,那也是無常的。諸比丘,由無常所生的意,怎麼會是常的呢!諸比丘,這樣見時,有聞的聖弟子於眼也厭離……乃至……於舌也厭離……乃至……由厭離而離貪,由離貪而解脫,於解脫便有‘已解脫’之智。他了知:‘生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。’”第七[經]。

140. ‘‘Cakkhuṃ, bhikkhave, aniccaṃ. Yopi hetu, yopi paccayo cakkhussa uppādāya, sopi anicco. Aniccasambhūtaṃ, bhikkhave, cakkhu kuto niccaṃ bhavissati…pe… jivhā aniccā. Yopi hetu, yopi paccayo jivhāya uppādāya sopi anicco. Aniccasambhūtā, bhikkhave, jivhā kuto niccā bhavissati…pe… mano anicco. Yopi, bhikkhave, hetu yopi paccayo manassa uppādāya, sopi anicco. Aniccasambhūto, bhikkhave, mano kuto nicco bhavissati! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati…pe… jivhāyapi nibbindati…pe… nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、內苦因經

8. Ajjhattadukkhahetusuttaṃ
141已對照

一百四十一、“諸比丘,眼是苦的。凡是眼生起的因、凡是[眼生起的]緣,那也是苦的。諸比丘,由苦所生的眼,怎麼會是樂的呢……乃至……舌是苦的。凡是舌生起的因、凡是[舌生起的]緣,那也是苦的。諸比丘,由苦所生的舌,怎麼會是樂的呢……乃至……意是苦的。凡是意生起的因、凡是[意生起的]緣,那也是苦的。諸比丘,由苦所生的意,怎麼會是樂的呢!這樣見時……乃至……他了知:‘生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。’”第八[經]。

141. ‘‘Cakkhuṃ, bhikkhave, dukkhaṃ. Yopi hetu yopi paccayo cakkhussa uppādāya, sopi dukkho. Dukkhasambhūtaṃ, bhikkhave, cakkhu kuto sukhaṃ bhavissati…pe… jivhā dukkhā. Yopi hetu, yopi paccayo jivhāya uppādāya, sopi dukkho. Dukkhasambhūtā, bhikkhave, jivhā kuto sukhā bhavissati…pe… mano dukkho. Yopi hetu yopi paccayo manassa uppādāya, sopi dukkho. Dukkhasambhūto, bhikkhave, mano kuto sukho bhavissati! Evaṃ passaṃ…pe… ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、內無我因經

9. Ajjhattānattahetusuttaṃ
142PTS 4.131緬 2.345已對照

一百四十二、“諸比丘,眼是無我。凡是眼生起的因、凡是[眼生起的]緣,那也是無我。諸比丘,由無我所生的眼,怎麼會是自我呢……乃至……舌是無我。凡是舌生起的因、凡是[舌生起的]緣,那也是無我。諸比丘,由無我所生的舌,怎麼會是自我呢……乃至……意是無我。凡是意生起的因、凡是[意生起的]緣,那也是無我。諸比丘,由無我所生的意,怎麼會是自我呢!這樣見時……乃至……他了知:‘生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。’”第九[經]。

142. ‘‘Cakkhuṃ, bhikkhave, anattā. Yopi hetu, yopi paccayo cakkhussa uppādāya, sopi anattā. Anattasambhūtaṃ, bhikkhave, cakkhu kuto attā bhavissati…pe… jivhā anattā. Yopi hetu yopi paccayo jivhāya uppādāya, sopi anattā. Anattasambhūtā, bhikkhave, jivhā kuto attā bhavissati…pe… mano anattā. Yopi hetu yopi paccayo manassa uppādāya, sopi anattā. Anattasambhūto, bhikkhave, mano kuto attā bhavissati! Evaṃ passaṃ…pe… ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、外無常因經

10. Bāhirāniccahetusuttaṃ
143已對照

一百四十三、“諸比丘,諸色是無常的。凡是諸色生起的因、凡是[諸色生起的]緣,那也是無常的。諸比丘,由無常所生的諸色,怎麼會是常的呢!諸聲……諸香……諸味……諸所觸……諸法是無常的。凡是諸法生起的因、凡是[諸法生起的]緣,那也是無常的。諸比丘,由無常所生的諸法,怎麼會是常的呢!這樣見時……乃至……他了知:‘生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。’”第十[經]。

143. ‘‘Rūpā, bhikkhave, aniccā. Yopi hetu, yopi paccayo rūpānaṃ uppādāya, sopi anicco. Aniccasambhūtā, bhikkhave, rūpā kuto niccā bhavissanti! Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā aniccā. Yopi hetu, yopi paccayo dhammānaṃ uppādāya, sopi anicco. Aniccasambhūtā, bhikkhave, dhammā kuto niccā bhavissanti! Evaṃ passaṃ…pe… ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Dasamaṃ.
已對照

十一、外苦因經

11. Bāhiradukkhahetusuttaṃ
144已對照

一百四十四、“諸比丘,諸色是苦的。凡是諸色生起的因、凡是[諸色生起的]緣,那也是苦的。諸比丘,由苦所生的諸色,怎麼會是樂的呢!諸聲……諸香……諸味……諸所觸……諸法是苦的。凡是諸法生起的因、凡是[諸法生起的]緣,那也是苦的。諸比丘,由苦所生的諸法,怎麼會是樂的呢!這樣見時……乃至……他了知:‘生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。’”第十一[經]。

144. ‘‘Rūpā, bhikkhave, dukkhā. Yopi hetu, yopi paccayo rūpānaṃ uppādāya, sopi dukkho. Dukkhasambhūtā, bhikkhave, rūpā kuto sukhā bhavissanti! Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā dukkhā. Yopi hetu, yopi paccayo dhammānaṃ uppādāya, sopi dukkho. Dukkhasambhūtā, bhikkhave, dhammā kuto sukhā bhavissanti! Evaṃ passaṃ…pe… ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Ekādasamaṃ.
已對照

十二、外無我因經

12. Bāhirānattahetusuttaṃ
145PTS 4.132緬 2.346已對照

一百四十五、“諸比丘,諸色是無我。凡是諸色生起的因、凡是[諸色生起的]緣,那也是無我。諸比丘,由無我所生的諸色,怎麼會是自我呢!諸聲……諸香……諸味……諸所觸……諸法是無我。凡是諸法生起的因、凡是[諸法生起的]緣,那也是無我。諸比丘,由無我所生的諸法,怎麼會是自我呢!諸比丘,這樣見時,有聞的聖弟子於諸色也厭離,於諸聲也……於諸香也……於諸味也……於諸所觸也……於諸法也厭離。由厭離而離貪,由離貪而解脫,於解脫便有‘已解脫’之智。他了知:‘生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。’”第十二[經]。

145. ‘‘Rūpā, bhikkhave, anattā. Yopi hetu, yopi paccayo rūpānaṃ uppādāya, sopi anattā. Anattasambhūtā, bhikkhave, rūpā kuto attā bhavissanti! Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā anattā. Yopi hetu, yopi paccayo dhammānaṃ uppādāya, sopi anattā. Anattasambhūtā, bhikkhave, dhammā kuto attā bhavissanti! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpesupi nibbindati, saddesupi… gandhesupi… rasesupi… phoṭṭhabbesupi… dhammesupi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Dvādasamaṃ.
已對照

天湖品第十四。

Devadahavaggo cuddasamo.
已對照

其攝頌——

天湖、剎那、色,以及兩[經]“非你們的”;

依因而說的有三[經],[各有]內與外兩[組]。

Tassuddānaṃ –
Devadaho khaṇo rūpā, dve natumhākameva ca;
Hetunāpi tayo vuttā, duve ajjhattabāhirāti.