快樂巴利palinanda.cc

相應部 · 六處相應·瑜伽安穩者品 11. Yogakkhemivaggo

本經目錄十一、瑜伽安穩者品一、瑜伽安穩者經二、執取經三、苦集起經四、世間集起經五、我勝經六、順結經七、順取經八、遍知內處經九、遍知外處經十、旁聽經瑜伽安穩者品第十一。

已對照

十一、瑜伽安穩者品

11. Yogakkhemivaggo
已對照

一、瑜伽安穩者經

1. Yogakkhemisuttaṃ
104PTS 4.85緬 2.306已對照

一百零四、因緣在舍衛城。“諸比丘,我要為你們說瑜伽安穩者之門(yogakkhemipariyāya)——法門(dhammapariyāya)。你們要諦聽。諸比丘,什麼是瑜伽安穩者之門——法門?諸比丘,有眼所識的諸色,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的。它們於如來已斷,根已斷,已作成如斷[頂]的多羅樹[樁],已令歸於不存在,未來不再生起之法;並且[如來]為了它們的舍斷而宣說了修行(yoga)。因此如來被稱為‘瑜伽安穩者’……乃至……諸比丘,有意所識的諸法,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的。它們於如來已斷,根已斷,已作成如斷[頂]的多羅樹[樁],已令歸於不存在,未來不再生起之法;並且[如來]為了它們的舍斷而宣說了修行。因此如來被稱為‘瑜伽安穩者’。諸比丘,這就是瑜伽安穩者之門——法門。”第一[經]。

104. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Yogakkhemipariyāyaṃ vo, bhikkhave, dhammapariyāyaṃ desessāmi. Taṃ suṇātha. Katamo ca, bhikkhave, yogakkhemipariyāyo dhammapariyāyo? Santi, bhikkhave, cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Te tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Tesañca pahānāya akkhāsi yogaṃ, tasmā tathāgato ‘yogakkhemī’ti vuccati…pe… santi, bhikkhave, manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Te tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Tesañca pahānāya akkhāsi yogaṃ, tasmā tathāgato ‘yogakkhemī’ti vuccati. Ayaṃ kho, bhikkhave, yogakkhemipariyāyo dhammapariyāyo’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、執取經

2. Upādāyasuttaṃ
105PTS 4.86已對照

一百零五、“諸比丘,有什麼時,執取什麼,內在的苦樂生起呢?”

“尊者,我們的諸法以世尊為根本……乃至……”

“諸比丘,有眼時,執取眼,內在的苦樂生起……乃至……有意時,執取意,內在的苦樂生起。諸比丘,你們認為怎樣,眼是常還是無常?”

“無常,尊者。”

“而那無常的,是苦還是樂?”

“是苦,尊者。”

“而那無常、苦、變易之法的,若不執取它,內在的苦樂會生起嗎?”

“不是的,尊者。”……乃至……

“舌是常還是無常?”

“無常,尊者。”

“而那無常的,是苦還是樂?”

“是苦,尊者。”

“而那無常、苦、變易之法的,若不執取它,內在的苦樂會生起嗎?”

“不是的,尊者。”……乃至……

“意是常還是無常?”

“無常,尊者。”

“而那無常的,是苦還是樂?”

“是苦,尊者。”

“而那無常、苦、變易之法的,若不執取它,內在的苦樂會生起嗎?”

“不是的,尊者。”

“諸比丘,這樣見時,有聞的聖弟子於眼也厭離……乃至……於意也厭離;由厭離而離貪,由離貪而解脫,於解脫便有‘已解脫’之智。他了知:‘生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。’”第二[經]。

105. ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati kiṃ upādāya uppajjati ajjhattaṃ sukhaṃ dukkha’’nti?
‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe….
‘‘Cakkhusmiṃ kho, bhikkhave, sati cakkhuṃ upādāya uppajjati ajjhattaṃ sukhaṃ dukkhaṃ…pe… manasmiṃ sati manaṃ upādāya uppajjati ajjhattaṃ sukhaṃ dukkhaṃ. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, cakkhu niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti?
‘‘Aniccaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?
‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya uppajjeyya ajjhattaṃ sukhaṃ dukkha’’nti?
‘‘No hetaṃ bhante’’…pe….
‘‘Jivhā niccā vā aniccā vā’’ti?
‘‘Aniccā, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?
‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya uppajjeyya ajjhattaṃ sukhaṃ dukkha’’nti?
‘‘No hetaṃ, bhante’’…pe….
‘‘Mano nicco vā anicco vā’’ti?
‘‘Anicco, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?
‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya uppajjeyya ajjhattaṃ sukhaṃ dukkha’’nti?
‘‘No hetaṃ, bhante’’.
‘‘Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati…pe… manasmimpi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、苦集起經

3. Dukkhasamudayasuttaṃ
106緬 2.307已對照

一百零六、“諸比丘,我要為你們說苦的集起與滅沒。你們要諦聽。諸比丘,什麼是苦的集起?緣於眼與諸色而生起眼識;三者的會合為觸;以觸為緣而有受;以受為緣而有愛。這是苦的集起……乃至……緣於舌與諸味而生起舌識;三者的會合為觸;以觸為緣而有受;以受為緣而有愛。這是苦的集起……乃至……緣於意與諸法而生起意識;三者的會合為觸;以觸為緣而有受;以受為緣而有愛。諸比丘,這是苦的集起。

106. ‘‘Dukkhassa, bhikkhave, samudayañca atthaṅgamañca desessāmi. Taṃ suṇātha. Katamo ca, bhikkhave, dukkhassa samudayo? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Ayaṃ dukkhassa samudayo…pe… jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Ayaṃ dukkhassa samudayo…pe… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Ayaṃ kho, bhikkhave, dukkhassa samudayo.
PTS 4.87已對照

“諸比丘,什麼是苦的滅沒?緣於眼與諸色而生起眼識;三者的會合為觸;以觸為緣而有受;以受為緣而有愛。正由那愛的無餘離貪、滅,而有取之滅;以取之滅而有有之滅;以有之滅而有生之滅;以生之滅而老死、愁、悲、苦、憂、惱便滅。這樣,這整個苦蘊就滅了。這是苦的滅沒……乃至……緣於舌與諸味而生起舌識……乃至……緣於意與諸法而生起意識;三者的會合為觸;以觸為緣而有受;以受為緣而有愛。正由那愛的無餘離貪、滅,而有取之滅;以取之滅而有有之滅;以有之滅而有生之滅;以生之滅而老死、愁、悲、苦、憂、惱便滅。這樣,這整個苦蘊就滅了。諸比丘,這是苦的滅沒。”第三[經]。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, dukkhassa atthaṅgamo? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Ayaṃ dukkhassa atthaṅgamo…pe… jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṃ…pe… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Ayaṃ kho, bhikkhave, dukkhassa atthaṅgamo’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、世間集起經

4. Lokasamudayasuttaṃ
107緬 2.308已對照

一百零七、“諸比丘,我要為你們說世間的集起與滅沒。你們要諦聽。諸比丘,什麼是世間的集起?緣於眼與諸色而生起眼識;三者的會合為觸;以觸為緣而有受;以受為緣而有愛;以愛為緣而有取;以取為緣而有有;以有為緣而有生;以生為緣而有老死、愁、悲、苦、憂、惱生起。諸比丘,這是世間的集起……乃至……緣於舌與諸味而生起舌識……乃至……緣於意與諸法而生起意識;三者的會合為觸;以觸為緣而有受;以受為緣而有愛;以愛為緣而有取;以取為緣而有有;以有為緣而有生;以生為緣而有老死、愁、悲、苦、憂、惱生起。諸比丘,這是世間的集起。

107. ‘‘Lokassa, bhikkhave, samudayañca atthaṅgamañca desessāmi. Taṃ suṇātha. Katamo ca, bhikkhave, lokassa samudayo? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā; taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Ayaṃ kho, bhikkhave, lokassa samudayo …pe… jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṃ…pe… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā; taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Ayaṃ kho, bhikkhave, lokassa samudayo.
已對照

“諸比丘,什麼是世間的滅沒?緣於眼與諸色而生起眼識;三者的會合為觸;以觸為緣而有受;以受為緣而有愛。正由那愛的無餘離貪、滅,而有取之滅;以取之滅而有有之滅;以有之滅而有生之滅;以生之滅而老死、愁、悲、苦、憂、惱便滅。這樣,這整個苦蘊就滅了。諸比丘,這是世間的滅沒……乃至……緣於舌與諸味而生起……乃至……緣於意與諸法而生起意識;三者的會合為觸;以觸為緣而有受;以受為緣而有愛。正由那愛的無餘離貪、滅,而有取之滅;以取之滅……乃至……這樣,這整個苦蘊就滅了。諸比丘,這是世間的滅沒。”第四[經]。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, lokassa atthaṅgamo? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Ayaṃ kho, bhikkhave, lokassa atthaṅgamo…pe… jivhañca paṭicca rase ca uppajjati…pe… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Ayaṃ kho, bhikkhave, lokassa atthaṅgamo’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、我勝經

5. Seyyohamasmisuttaṃ
108PTS 4.88緬 2.309已對照

一百零八、“諸比丘,有什麼時,執取什麼,執著(abhinivissa)什麼,便有‘我勝’,或有‘我等’,或有‘我劣’呢?”

“尊者,我們的諸法以世尊為根本。”

“諸比丘,有眼時,執取眼,執著眼,便有‘我勝’,或有‘我等’,或有‘我劣’……乃至……有舌時……乃至……有意時,執取意,執著意,便有‘我勝’,或有‘我等’,或有‘我劣’。諸比丘,你們認為怎樣,眼是常還是無常?”

“無常,尊者。”

“而那無常的,是苦還是樂?”

“是苦,尊者。”

“而那無常、苦、變易之法的,若不執取它,會有‘我勝’,或有‘我等’,或有‘我劣’嗎?”

“不是的,尊者。”……乃至……“舌……身是常還是無常?”

“無常,尊者。”……乃至……

“意是常還是無常?”

“無常,尊者。”

“而那無常的,是苦還是樂?”

“是苦,尊者。”

“而那無常、苦、變易之法的,若不執取它,會有‘我勝’,或有‘我等’,或有‘我劣’嗎?”

“不是的,尊者。”

“諸比丘,這樣見時,有聞的聖弟子於眼也厭離……乃至……於意也厭離;由厭離而離貪,由離貪而解脫,於解脫便有‘已解脫’之智。他了知:‘生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。’”第五[經]。

108. ‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati kiṃ upādāya kiṃ abhinivissa seyyohamasmīti vā hoti, sadisohamasmīti vā hoti, hīnohamasmīti vā hotī’’ti?
‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā.
‘‘Cakkhusmiṃ kho, bhikkhave, sati cakkhuṃ upādāya cakkhuṃ abhinivissa seyyohamasmīti vā hoti, sadisohamasmīti vā hoti, hīnohamasmīti vā hoti…pe… jivhāya sati…pe… manasmiṃ sati manaṃ upādāya manaṃ abhinivissa seyyohamasmīti vā hoti, sadisohamasmīti vā hoti, hīnohamasmīti vā hoti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, cakkhu niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti?
‘‘Aniccaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?
‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya seyyohamasmīti vā assa, sadisohamasmīti vā assa, hīnohamasmīti vā assā’’ti?
‘‘No hetaṃ, bhante’’…pe… jivhā… kāyo nicco vā anicco vā’’ti?
‘‘Anicco, bhante’’…pe….
‘‘Mano nicco vā anicco vā’’ti?
‘‘Anicco, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?
‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya seyyohamasmīti vā assa, sadisohamasmīti vā assa, hīnohamasmīti vā assā’’ti?
‘‘No hetaṃ, bhante’’.
‘‘Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati…pe… manasmimpi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、順結經

6. Saṃyojaniyasuttaṃ
109PTS 4.89已對照

一百零九、“諸比丘,我要為你們說順結的諸法與結。你們要諦聽。諸比丘,什麼是順結的諸法?什麼是結?諸比丘,眼是順結之法;凡於其中的欲貪,那就是於其中的結……乃至……舌是順結之法……乃至……意是順結之法;凡於其中的欲貪,那就是於其中的結。諸比丘,這些稱為順結的諸法,這稱為結。”第六[經]。

109. ‘‘Saṃyojaniye ca, bhikkhave, dhamme desessāmi saṃyojanañca. Taṃ suṇātha. Katame ca, bhikkhave, saṃyojaniyā dhammā, katamañca saṃyojanaṃ? Cakkhuṃ, bhikkhave, saṃyojaniyo dhammo. Yo tattha chandarāgo, taṃ tattha saṃyojanaṃ…pe… jivhā saṃyojaniyo dhammo…pe… mano saṃyojaniyo dhammo. Yo tattha chandarāgo, taṃ tattha saṃyojanaṃ. Ime vuccanti, bhikkhave, saṃyojaniyā dhammā, idaṃ saṃyojana’’nti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、順取經

7. Upādāniyasuttaṃ
110已對照

一百一十、“諸比丘,我要為你們說順取的諸法與取。你們要諦聽。諸比丘,什麼是順取的諸法?什麼是取?諸比丘,眼是順取之法;凡於其中的欲貪,那就是於其中的取……乃至……舌是順取之法……乃至……意是順取之法;凡於其中的欲貪,那就是於其中的取。諸比丘,這些稱為順取的諸法,這稱為取。”第七[經]。

110. ‘‘Upādāniye ca, bhikkhave, dhamme desessāmi upādānañca. Taṃ suṇātha. Katame ca, bhikkhave, upādāniyā dhammā, katamañca upādānaṃ? Cakkhuṃ, bhikkhave, upādāniyo dhammo. Yo tattha chandarāgo, taṃ tattha upādānaṃ…pe… jivhā upādāniyo dhammo…pe… mano upādāniyo dhammo. Yo tattha chandarāgo, taṃ tattha upādānaṃ. Ime vuccanti, bhikkhave, upādāniyā dhammā, idaṃ upādāna’’nti. Sattamaṃ.
已對照

八、遍知內處經

8. Ajjhattikāyatanaparijānanasuttaṃ
111已對照

一百一十一、“諸比丘,對眼不證知、不遍知、不令離貪、不捨斷者,不能達至苦的滅盡。對耳……鼻……舌……身……意不證知、不遍知、不令離貪、不捨斷者,不能達至苦的滅盡。諸比丘,而對眼證知、遍知、令離貪、舍斷者,能達至苦的滅盡……乃至……對舌……身……意證知、遍知、令離貪、舍斷者,能達至苦的滅盡。”第八[經]。

111. ‘‘Cakkhuṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Sotaṃ… ghānaṃ… jivhaṃ… kāyaṃ… manaṃ anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Cakkhuñca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāya…pe… jivhaṃ… kāyaṃ… manaṃ abhijānaṃ parijānaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、遍知外處經

9. Bāhirāyatanaparijānanasuttaṃ
112PTS 4.90緬 2.310已對照

一百一十二、“諸比丘,對諸色不證知、不遍知、不令離貪、不捨斷者,不能達至苦的滅盡。對諸聲……諸香……諸味……諸所觸……諸法不證知、不遍知、不令離貪、不捨斷者,不能達至苦的滅盡。諸比丘,而對諸色證知、遍知、令離貪、舍斷者,能達至苦的滅盡。對諸聲……諸香……諸味……諸所觸……諸法證知、遍知、令離貪、舍斷者,能達至苦的滅盡。”第九[經]。

112. ‘‘Rūpe, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Sadde… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… dhamme anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya. Rūpe ca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāya. Sadde… gandhe… rase… phoṭṭhabbe… dhamme abhijānaṃ parijānaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、旁聽經

10. Upassutisuttaṃ
113已對照

一百一十三、一時,世尊住在那提迦磚屋(Ñātika Giñjakāvasatha)。那時,世尊獨處靜坐,說了這個法門——“緣於眼與諸色而生起眼識;三者的會合為觸;以觸為緣而有受;以受為緣而有愛;以愛為緣而有取;以取為緣而有有;以有為緣而有生;以生為緣而有老死、愁、悲、苦、憂、惱生起。這樣,這整個苦蘊就集起了。緣於舌與諸味而生起……乃至……緣於意與諸法而生起意識;三者的會合為觸;以觸為緣而有受;以受為緣而有愛;以愛為緣而有取;以取為緣而有有;以有為緣而有生;以生為緣而有老死、愁、悲、苦、憂、惱生起。這樣,這整個苦蘊就集起了。”

113. Ekaṃ samayaṃ bhagavā nātike [ñātike (sī. syā. kaṃ.)] viharati giñjakāvasathe. Atha kho bhagavā rahogato paṭisallīno imaṃ dhammapariyāyaṃ abhāsi – ‘‘cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā; taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Jivhañca paṭicca rase ca uppajjati…pe… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā; taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
緬 2.311已對照

“緣於眼與諸色而生起眼識;三者的會合為觸;以觸為緣而有受;以受為緣而有愛。正由那愛的無餘離貪、滅,而有取之滅;以取之滅而有有之滅;以有之滅而有生之滅;以生之滅而老死、愁、悲、苦、憂、惱便滅。這樣,這整個苦蘊就滅了……乃至……緣於舌與諸味而生起……乃至……緣於意與諸法而生起意識;三者的會合為觸;以觸為緣而有受;以受為緣而有愛。正由那愛的無餘離貪、滅,而有取之滅;以取之滅……乃至……這樣,這整個苦蘊就滅了。”

‘‘Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti…pe… jivhañca paṭicca rase ca uppajjati…pe… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti.
PTS 4.91已對照

那時,某位比丘站在世尊近旁旁聽(upassuti)。世尊看見那位比丘站在近旁旁聽。見後,對那位比丘這樣說:“比丘,你聽到這個法門了嗎?”“是的,尊者。”“比丘,你要受學這個法門;比丘,你要通曉這個法門;比丘,你要憶持這個法門。比丘,這個法門具有義利,是梵行之初。”第十[經]。

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu bhagavato upassuti [upassutiṃ (sī. ka.)] ṭhito hoti. Addasā kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ upassuti ṭhitaṃ. Disvāna taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘assosi no tvaṃ, bhikkhu, imaṃ dhammapariyāya’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Uggaṇhāhi tvaṃ, bhikkhu, imaṃ dhammapariyāyaṃ. Pariyāpuṇāhi tvaṃ, bhikkhu, imaṃ dhammapariyāyaṃ. Dhārehi tvaṃ, bhikkhu, imaṃ dhammapariyāyaṃ. Atthasaṃhitoyaṃ, bhikkhu, dhammapariyāyo ādibrahmacariyako’’ti. Dasamaṃ.
已對照

瑜伽安穩者品第十一。

Yogakkhemivaggo ekādasamo.
已對照

其攝頌——

瑜伽安穩者、執取,苦與世間、[我]勝;

結、取,兩[經]遍知,與旁聽。

Tassuddānaṃ –
Yogakkhemi upādāya, dukkhaṃ loko ca seyyo ca;
Saṃyojanaṃ upādānaṃ, dve parijānaṃ upassutīti.