快樂巴利palinanda.cc

相應部 · 蘊相應·說法者品 12. Dhammakathikavaggo

本經目錄十二、說法者品一、無明經二、明經三、說法者經四、第二說法者經五、繫縛經六、詢問經七、第二詢問經八、順結經九、順取經十、持戒者經十一、有聞者經十二、劫波經十三、第二劫波經說法者品第十二。

已對照

十二、說法者品

12. Dhammakathikavaggo
已對照

一、無明經

1. Avijjāsuttaṃ
113PTS 3.163已對照

一百一十三、因緣在舍衛城。那時,某位比丘來到世尊那裡……乃至……坐在一旁的那位比丘對世尊這樣說:“尊者,人們說‘無明、無明’。尊者,什麼是無明?又到什麼程度是入於無明者呢?”“比丘,在此,無聞凡夫不了知色,不了知色之集起,不了知色之滅,不了知導至色滅之道;不了知受……想……不了知諸行……乃至……不了知導至識滅之道。比丘,這稱為無明。到這個程度即是入於無明者。”第一[經]。

113. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘avijjā avijjā’ti, bhante, vuccati. Katamā nu kho, bhante, avijjā, kittāvatā ca avijjāgato hotī’’ti? ‘‘Idha, bhikkhu, assutavā puthujjano rūpaṃ nappajānāti, rūpasamudayaṃ nappajānāti, rūpanirodhaṃ nappajānāti, rūpanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānāti; vedanaṃ nappajānāti… saññaṃ… saṅkhāre nappajānāti…pe… viññāṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhu, avijjā. Ettāvatā ca avijjāgato hotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、明經

2. Vijjāsuttaṃ
114已對照

一百一十四、因緣在舍衛城。坐在一旁的那位比丘對世尊這樣說:“尊者,人們說‘明、明’。尊者,什麼是明?又到什麼程度是入於明者呢?”“比丘,在此,有聞的聖弟子了知色,了知色之集起,了知色之滅,了知導至色滅之道。了知受……想……了知諸行……乃至……了知導至識滅之道。比丘,這稱為明。到這個程度即是入於明者。”第二[經]。

114. Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘vijjā vijjā’ti, bhante, vuccati. Katamā nu kho, bhante, vijjā, kittāvatā ca vijjāgato hotī’’ti? ‘‘Idha, bhikkhu, sutavā ariyasāvako rūpaṃ pajānāti, rūpasamudayaṃ pajānāti, rūpanirodhaṃ pajānāti, rūpanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti. Vedanaṃ… saññaṃ… saṅkhāre pajānāti…pe… viññāṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhu, vijjā. Ettāvatā ca vijjāgato hotī’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、說法者經

3. Dhammakathikasuttaṃ
115PTS 3.164緬 2.133已對照

一百一十五、因緣在舍衛城。坐在一旁的那位比丘對世尊這樣說:“尊者,人們說‘說法者、說法者’。尊者,到什麼程度是說法者呢?”“比丘,若為了對色的厭離、離貪、滅而說法,便足以稱[他]為‘說法者比丘’。比丘,若為了對色的厭離、離貪、滅而行道,便足以稱[他]為‘法隨法行的比丘’。比丘,若由對色的厭離、離貪、滅,以不執取而解脫,便足以稱[他]為‘已達現法涅槃的比丘’。比丘,若為了對受……乃至……比丘,若為了對想……比丘,若為了對諸行……比丘,若為了對識的厭離、離貪、滅而說法,便足以稱[他]為‘說法者比丘’。比丘,若為了對識的厭離、離貪、滅而行道,便足以稱[他]為‘法隨法行的比丘’。比丘,若由對識的厭離、離貪、滅,以不執取而解脫,便足以稱[他]為‘已達現法涅槃的比丘’。”第三[經]。

115. Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘dhammakathiko dhammakathiko’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, dhammakathiko hotī’’ti? ‘‘Rūpassa ce, bhikkhu, nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti ‘dhammakathiko bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Rūpassa ce, bhikkhu, nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti, ‘dhammānudhammappaṭipanno bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Rūpassa ce, bhikkhu, nibbidā virāgā nirodhā anupādāvimutto hoti, ‘diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Vedanāya ce, bhikkhu…pe… saññāya ce, bhikkhu… saṅkhārānaṃ ce, bhikkhu… viññāṇassa ce, bhikkhu, nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, ‘dhammakathiko bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Viññāṇassa ce, bhikkhu, nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti, ‘dhammānudhammappaṭipanno bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Viññāṇassa ce, bhikkhu, nibbidā virāgā nirodhā anupādāvimutto hoti, ‘diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhū’ti alaṃ vacanāyā’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、第二說法者經

4. Dutiyadhammakathikasuttaṃ
116緬 2.134已對照

一百一十六、因緣在舍衛城。坐在一旁的那位比丘對世尊這樣說:“尊者,人們說‘說法者、說法者’。尊者,到什麼程度是說法者呢?到什麼程度是法隨法行者呢?到什麼程度是已達現法涅槃者呢?”“比丘,若為了對色的厭離、離貪、滅而說法,便足以稱[他]為‘說法者比丘’。比丘,若為了對色的厭離、離貪、滅而行道,便足以稱[他]為‘法隨法行的比丘’。比丘,若由對色的厭離、離貪、滅,以不執取而解脫,便足以稱[他]為‘已達現法涅槃的比丘’。比丘,若為了對受……乃至……比丘,若為了對想……比丘,若為了對諸行……比丘,若為了對識的厭離、離貪、滅而說法,便足以稱[他]為‘說法者比丘’。比丘,若為了對識的厭離、離貪、滅而行道,便足以稱[他]為‘法隨法行的比丘’。比丘,若由對識的厭離、離貪、滅,以不執取而解脫,便足以稱[他]為‘已達現法涅槃的比丘’。”第四[經]。

116. Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘dhammakathiko dhammakathiko’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, dhammakathiko hoti, kittāvatā dhammānudhammappaṭipanno hoti, kittāvatā diṭṭhadhammanibbānappatto hotī’’ti? ‘‘Rūpassa ce, bhikkhu, nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, ‘dhammakathiko bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Rūpassa ce, bhikkhu, nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti, ‘dhammānudhammappaṭipanno bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Rūpassa ce, bhikkhu, nibbidā virāgā nirodhā anupādāvimutto hoti, ‘diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Vedanāya ce, bhikkhu…pe… saññāya ce, bhikkhu… saṅkhārānaṃ ce, bhikkhu… viññāṇassa ce, bhikkhu, nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, ‘dhammakathiko bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Viññāṇassa ce, bhikkhu, nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti, ‘dhammānudhammappaṭipanno bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Viññāṇassa ce, bhikkhu, nibbidā virāgā nirodhā anupādāvimutto hoti, ‘diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhū’ti alaṃ vacanāyā’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、繫縛經

5. Bandhanasuttaṃ
117PTS 3.165已對照

一百一十七、因緣在舍衛城。“諸比丘,在此,無聞凡夫不見諸聖者……乃至……未受善士之法調教——他隨觀色為自我,或[隨觀]自我為有色;或[隨觀]色在自我中,或[隨觀]自我在色中。諸比丘,這稱為被色之繫縛所縛、被內外之繫縛所縛、不見此岸、不見彼岸的無聞凡夫;[他]被縛而老,被縛而死,被縛而從此世去往他世。他隨觀受為自我……乃至……或[隨觀]自我在受中。諸比丘,這稱為被受之繫縛所縛、被內外之繫縛所縛、不見此岸、不見彼岸的無聞凡夫;[他]被縛而老,被縛而死,被縛而從此世去往他世。他隨觀想……諸行……識為自我……乃至……諸比丘,這稱為被識之繫縛所縛、被內外之繫縛所縛、不見此岸、不見彼岸的無聞凡夫;[他]被縛而老,被縛而死,被縛而從此世去往他世。”

117. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Idha bhikkhave assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī…pe… sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati, rūpavantaṃ vā attānaṃ; attani vā rūpaṃ, rūpasmiṃ vā attānaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, assutavā puthujjano rūpabandhanabaddho santarabāhirabandhanabaddho atīradassī apāradassī, baddho jīyati [baddho jāyati (sī. pī.) baddho jāyati baddho jīyati (sī. aṭṭha. syā. aṭṭha.)] baddho mīyati baddho asmā lokā paraṃ lokaṃ gacchati. Vedanaṃ attato samanupassati…pe… vedanāya vā attānaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, assutavā puthujjano vedanābandhanabaddho santarabāhirabandhanabaddho atīradassī apāradassī, baddho jīyati baddho mīyati baddho asmā lokā paraṃ lokaṃ gacchati. Saññaṃ… saṅkhāre… viññāṇaṃ attato samanupassati…pe… ayaṃ vuccati, bhikkhave, assutavā puthujjano viññāṇabandhanabaddho santarabāhirabandhanabaddho atīradassī apāradassī, baddho jīyati baddho mīyati baddho asmā lokā paraṃ lokaṃ gacchati’’.
已對照

“諸比丘,而有聞的聖弟子見諸聖者……乃至……善受善士之法調教——他不隨觀色為自我,不[隨觀]自我為有色;不[隨觀]色在自我中,不[隨觀]自我在色中。諸比丘,這稱為不被色之繫縛所縛、不被內外之繫縛所縛、見此岸、見彼岸的有聞的聖弟子;我說:‘他已從苦解脫。’他不[隨觀]受為自我……乃至……不[隨觀]想為自我……乃至……不[隨觀]諸行為自我……乃至……不隨觀識為自我……乃至……諸比丘,這稱為不被識之繫縛所縛、不被內外之繫縛所縛、見此岸、見彼岸的有聞的聖弟子;我說:‘他已從苦解脫。’”第五[經]。

‘‘Sutavā ca kho, bhikkhave, ariyasāvako ariyānaṃ dassāvī…pe… sappurisadhamme suvinīto na rūpaṃ attato samanupassati, na rūpavantaṃ vā attānaṃ; na attani vā rūpaṃ, na rūpasmiṃ vā attānaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sutavā ariyasāvako na rūpabandhanabaddho, na santarabāhirabandhanabaddho, tīradassī, pāradassī; ‘parimutto so dukkhasmā’ti vadāmi. Na vedanaṃ attato…pe… na saññaṃ attato…pe… na saṅkhāre attato…pe… na viññāṇaṃ attato samanupassati…pe… ayaṃ vuccati, bhikkhave, sutavā ariyasāvako na viññāṇabandhanabaddho, na santarabāhirabandhanabaddho, tīradassī, pāradassī, ‘parimutto so dukkhasmā’ti vadāmī’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、詢問經

6. Paripucchitasuttaṃ
118PTS 3.166緬 2.135已對照

一百一十八、因緣在舍衛城。“諸比丘,你們認為怎樣,你們隨觀色為‘這是我的、這是我、這是我的自我’嗎?”“不是的,尊者。”“善哉,諸比丘!諸比丘,色是‘這不是我的、這不是我、這不是我的自我’——應當以正慧如實這樣見它。你們隨觀受……想……諸行……識為‘這是我的、這是我、這是我的自我’嗎?”“不是的,尊者。”“善哉,諸比丘!諸比丘,識是‘這不是我的、這不是我、這不是我的自我’——應當以正慧如實這樣見它……乃至……這樣見時……乃至……他了知:‘……應作已作,再無後有。’”第六[經]。

118. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassathā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Rūpaṃ, bhikkhave, ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. ‘‘Vedanaṃ… saññaṃ… saṅkhāre… viññāṇaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassathā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Viññāṇaṃ, bhikkhave, ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ…pe… evaṃ passaṃ…pe… kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānātīti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、第二詢問經

7. Dutiyaparipucchitasuttaṃ
119已對照

一百一十九、因緣在舍衛城。“諸比丘,你們認為怎樣,你們隨觀色為‘這不是我的、這不是我、這不是我的自我’嗎?”“是的,尊者。”“善哉,諸比丘!諸比丘,色是‘這不是我的、這不是我、這不是我的自我’——應當以正慧如實這樣見它。你們隨觀受……想……諸行……識為‘這不是我的、這不是我、這不是我的自我’嗎?”“是的,尊者。”“善哉,諸比丘!諸比丘,識是‘這不是我的、這不是我、這不是我的自我’——應當以正慧如實這樣見它……乃至……這樣……乃至……他了知:‘……再無後有。’”第七[經]。

119. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassathā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu bhikkhave! Rūpaṃ, bhikkhave, ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Vedanaṃ… saññaṃ… saṅkhāre… viññāṇaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassathā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu bhikkhave! Viññāṇaṃ, bhikkhave, ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ…pe… evaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、順結經

8. Saṃyojaniyasuttaṃ
120PTS 3.167已對照

一百二十、因緣在舍衛城。“諸比丘,我要為你們說順結的諸法與結。你們要諦聽。諸比丘,什麼是順結的諸法?什麼是結?諸比丘,色是順結之法;凡於其中的欲貪,那就是於其中的結。受……乃至……想……諸行……識是順結之法;凡於其中的欲貪,那就是於其中的結。諸比丘,這些稱為順結的諸法,這稱為結。”第八[經]。

120. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Saṃyojaniye ca, bhikkhave, dhamme desessāmī saṃyojanañca. Taṃ suṇātha. Katame ca, bhikkhave, saṃyojaniyā dhammā, katamaṃ saṃyojanaṃ? Rūpaṃ, bhikkhave, saṃyojaniyo dhammo; yo tattha chandarāgo, taṃ tattha saṃyojanaṃ. Vedanā…pe… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ saṃyojaniyo dhammo; yo tattha chandarāgo, taṃ tattha saṃyojanaṃ. Ime vuccanti, bhikkhave, saṃyojaniyā dhammā, idaṃ saṃyojana’’nti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、順取經

9. Upādāniyasuttaṃ
121已對照

一百二十一、因緣在舍衛城。“諸比丘,我要為你們說順取的諸法與取。你們要諦聽。諸比丘,什麼是順取的諸法?什麼是取?諸比丘,色是順取之法;凡於其中的欲貪,那就是於其中的取。受……乃至……想……諸行……識是順取之法;凡於其中的欲貪,那就是於其中的取。諸比丘,這些稱為順取的諸法,這稱為取。”第九[經]。

121. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Upādāniye ca, bhikkhave, dhamme desessāmi upādānañca. Taṃ suṇātha. Katame ca, bhikkhave, upādāniyā dhammā, katamaṃ upādānaṃ? Rūpaṃ, bhikkhave, upādāniyo dhammo, yo tattha chandarāgo, taṃ tattha upādānaṃ. Vedanā…pe… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ upādāniyo dhammo; yo tattha chandarāgo, taṃ tattha upādānaṃ. Ime vuccanti, bhikkhave, upādāniyā dhammā, idaṃ upādāna’’nti. Navamaṃ.
已對照

十、持戒者經

10. Sīlavantasuttaṃ
122PTS 3.168緬 2.136已對照

一百二十二、一時,具壽舍利弗與具壽大拘絺羅住在波羅奈的仙人墮處鹿野苑。那時,具壽大拘絺羅於傍晚時分從靜坐起身,往具壽舍利弗[之處]去……乃至……這樣說:“賢友舍利弗,持戒的比丘應當如理作意哪些法呢?”“賢友拘絺羅,持戒的比丘應當如理作意五取蘊為無常、為苦、為病、為癰、為箭、為苦患、為病惱、為他、為破壞、為空、為無我。哪五種呢?即:色取蘊、受取蘊、想取蘊、行取蘊、識取蘊。賢友拘絺羅,持戒的比丘應當如理作意這五取蘊為無常、為苦、為病、為癰、為箭、為苦患、為病惱、為他、為破壞、為空、為無我。賢友,而這是可能的——持戒的比丘如理作意這五取蘊為無常……乃至……為無我時,會作證須陀洹果。”

122. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahākoṭṭhiko [mahākoṭṭhito (sī. syā. kaṃ. pī.)] bārāṇasiyaṃ viharanti isipatane migadāye. Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami…pe… etadavoca – ‘‘sīlavatāvuso, sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasikātabbā’’ti? ‘‘Sīlavatāvuso, koṭṭhika, bhikkhunā pañcupādānakkhandhā aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasi kātabbā. Katame pañca? Seyyathidaṃ – rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho. Sīlavatāvuso, koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasi kātabbā. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, āvuso, vijjati yaṃ sīlavā bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato…pe… anattato yoniso manasi karonto sotāpattiphalaṃ sacchikareyyā’’ti.
已對照

“賢友舍利弗,那麼須陀洹比丘應當如理作意哪些法呢?”“賢友拘絺羅,須陀洹比丘也應當如理作意這五取蘊為無常……乃至……為無我。賢友,而這是可能的——須陀洹比丘如理作意這五取蘊為無常……乃至……為無我時,會作證斯陀含果。”

‘‘Sotāpannena panāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā’’ti? ‘‘Sotāpannenapi kho, āvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato…pe… anattato yoniso manasi kātabbā. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, āvuso, vijjati yaṃ sotāpanno bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato…pe… anattato yoniso manasi karonto sakadāgāmiphalaṃ sacchikareyyā’’ti.
已對照

“賢友舍利弗,那麼斯陀含比丘應當如理作意哪些法呢?”“賢友拘絺羅,斯陀含比丘也應當如理作意這五取蘊為無常……乃至……為無我。賢友,而這是可能的——斯陀含比丘如理作意這五取蘊為無常……乃至……為無我時,會作證阿那含果。”

‘‘Sakadāgāminā panāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā’’ti? ‘‘Sakadāgāmināpi kho, āvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato…pe… anattato yoniso manasi kātabbā. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, āvuso, vijjati yaṃ sakadāgāmī bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato…pe… anattato yoniso manasi karonto anāgāmiphalaṃ sacchikareyyā’’ti.
緬 2.137已對照

“賢友舍利弗,那麼阿那含比丘應當如理作意哪些法呢?”“賢友拘絺羅,阿那含比丘也應當如理作意這五取蘊為無常……乃至……為無我。賢友,而這是可能的——阿那含比丘如理作意這五取蘊為無常……乃至……為無我時,會作證阿羅漢[果]。”

‘‘Anāgāminā panāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā’’ti? ‘‘Anāgāmināpi kho, āvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato…pe… anattato yoniso manasi kātabbā. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, āvuso, vijjati yaṃ anāgāmī bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato…pe… anattato yoniso manasi karonto arahattaṃ sacchikareyyā’’ti.
PTS 3.169已對照

“賢友舍利弗,那麼阿羅漢應當如理作意哪些法呢?”“賢友拘絺羅,阿羅漢也應當如理作意這五取蘊為無常、為苦、為病、為癰、為箭、為苦患、為病惱、為他、為破壞、為空、為無我。賢友,阿羅漢已沒有更上應作之事,也沒有對已作者的積累;然而,這些法若修習、多作,既導向現法樂住,也導向念與正知。”第十[經]。

‘‘Arahatā panāvuso sāriputta, katame dhammā yoniso manasi kātabbā’’ti? ‘‘Arahatāpi kho, āvuso koṭṭhika, ime pañcupādānakkhandhe aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasi kātabbā. Natthi, khvāvuso, arahato uttari karaṇīyaṃ katassa vā paticayo; api ca ime dhammā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārā ceva saṃvattanti satisampajaññā cā’’ti. Dasamaṃ.
已對照

十一、有聞者經

11. Sutavantasuttaṃ
123已對照

一百二十三、一時,具壽舍利弗與具壽大拘絺羅住在波羅奈的仙人墮處鹿野苑。那時,具壽大拘絺羅於傍晚時分從靜坐起身,往具壽舍利弗[之處]去;到了之後……乃至……這樣說:

123. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahākoṭṭhiko bārāṇasiyaṃ viharanti isipatane migadāye. Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā…pe… etadavoca –
已對照

“賢友舍利弗,有聞的比丘應當如理作意哪些法呢?”“賢友拘絺羅,有聞的比丘應當如理作意五取蘊為無常……乃至……為無我。哪五種呢?即:色取蘊……乃至……識取蘊。賢友拘絺羅,有聞的比丘應當如理作意這五取蘊為無常……乃至……為無我。賢友,而這是可能的——有聞的比丘如理作意這五取蘊為無常……乃至……為無我時,會作證須陀洹果。”

‘‘Sutavatāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā’’ti? ‘‘Sutavatāvuso koṭṭhika, bhikkhunā pañcupādānakkhandhā aniccato…pe… anattato yoniso manasi kātabbā. Katame pañca? Seyyathidaṃ – rūpupādānakkhandho…pe… viññāṇupādānakkhandho. Sutavatāvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato…pe… anattato yoniso manasi kātabbā. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, āvuso, vijjati – yaṃ sutavā bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato…pe… anattato yoniso manasi karonto sotāpattiphalaṃ sacchikareyyā’’ti.
緬 2.138已對照

“賢友舍利弗,那麼須陀洹比丘應當如理作意哪些法呢?”“賢友拘絺羅,須陀洹比丘也應當如理作意這五取蘊為無常……乃至……為無我。賢友,而這是可能的——須陀洹比丘如理作意這五取蘊為無常……乃至……為無我時,會作證斯陀含果……乃至……阿那含果……乃至……阿羅漢果。”

‘‘Sotāpannena panāvuso sāriputta, bhikkhunā katame dhammā yoniso manasi kātabbā’’ti? ‘‘Sotāpannenapi kho āvuso koṭṭhika, bhikkhunā ime pañcupādānakkhandhā aniccato…pe… anattato yoniso manasi kātabbā. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, āvuso, vijjati – yaṃ sotāpanno bhikkhu ime pañcupādānakkhandhe aniccato…pe… anattato yoniso manasi karonto sakadāgāmiphalaṃ…pe… anāgāmiphalaṃ…pe… arahattaphalaṃ sacchikareyyā’’ti.
已對照

“賢友舍利弗,那麼阿羅漢應當如理作意哪些法呢?”“賢友拘絺羅,阿羅漢也應當如理作意這五取蘊為無常、為苦、為病、為癰、為箭、為苦患、為病惱、為他、為破壞、為空、為無我。賢友,阿羅漢已沒有更上應作之事,也沒有對已作者的積累;然而,這些法若修習、多作,既導向現法樂住,也導向念與正知。”第十一[經]。

‘‘Arahatā panāvuso sāriputta, katame dhammā yoniso manasi kātabbā’’ti? ‘‘Arahatāpi khvāvuso, koṭṭhika, ime pañcupādānakkhandhā aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato yoniso manasi kātabbā. Natthi, khvāvuso, arahato uttari karaṇīyaṃ, katassa vā paticayo; api ca kho ime dhammā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya ceva saṃvattanti satisampajaññā cā’’ti. Ekādasamaṃ.
已對照

十二、劫波經

12. Kappasuttaṃ
124已對照

一百二十四、因緣在舍衛城。那時,具壽劫波來到世尊那裡……乃至……坐在一旁的具壽劫波對世尊這樣說:“尊者,如何知、如何見,於這有識之身與外在一切相中,便沒有我作、我所作與慢隨眠呢?”

124. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho āyasmā kappo yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinno kho āyasmā kappo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kathaṃ nu kho, bhante, jānato kathaṃ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī’’ti?
已對照

“劫波,凡任何色,無論過去、未來、現在,內或外,粗或細,劣或勝,遠或近,一切色都是‘這不是我的、這不是我、這不是我的自我’——[他]以正慧如實這樣見它。凡任何受……乃至……凡任何想……凡任何諸行……凡任何識,無論過去、未來、現在,內或外,粗或細,劣或勝,遠或近,一切識都是‘這不是我的、這不是我、這不是我的自我’——[他]以正慧如實這樣見它。劫波,如是知、如是見者,於這有識之身與外在一切相中,便沒有我作、我所作與慢隨眠。”第十二[經]。

‘‘Yaṃ kiñci, kappa, rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Yā kāci vedanā…pe… yā kāci saññā… ye keci saṅkhārā… yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Evaṃ kho, kappa, jānato evaṃ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī’’ti. Dvādasamaṃ.
已對照

十三、第二劫波經

13. Dutiyakappasuttaṃ
125PTS 3.170緬 2.139已對照

一百二十五、因緣在舍衛城。坐在一旁的具壽劫波對世尊這樣說:“尊者,如何知、如何見,於這有識之身與外在一切相中,意便離於我作、我所作與慢,超越諸[慢]類,寂靜、善解脫呢?”

125. Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā kappo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kathaṃ nu kho, bhante, jānato kathaṃ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānāpagataṃ mānasaṃ hoti vidhā samatikkantaṃ santaṃ suvimutta’’nti?
已對照

“劫波,凡任何色,無論過去、未來、現在……乃至……一切色都是‘這不是我的、這不是我、這不是我的自我’——以正慧如實這樣見它之後,[他]以不執取而解脫。凡任何受……凡任何想……凡任何諸行……凡任何識,無論過去、未來、現在,內或外,粗或細,劣或勝,遠或近,一切識都是‘這不是我的、這不是我、這不是我的自我’——以正慧如實這樣見它之後,[他]以不執取而解脫。劫波,如是知、如是見者,於這有識之身與外在一切相中,意便離於我作、我所作與慢,超越諸[慢]類,寂靜、善解脫。”第十三[經]。

‘‘Yaṃ kiñci, kappa, rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ…pe… sabbaṃ rūpaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā anupādāvimutto hoti. Yā kāci vedanā… yā kāci saññā… ye keci saṅkhārā… yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā anupādāvimutto hoti. Evaṃ kho, kappa, jānato evaṃ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānāpagataṃ mānasaṃ hoti vidhā samatikkantaṃ santaṃ suvimutta’’nti. Terasamaṃ.
已對照

說法者品第十二。

Dhammakathikavaggo dvādasamo.
已對照

其攝頌——

無明、明、兩[經]說法者,繫縛、兩[經]詢問;

結、取、戒、有聞者,以及兩[經]劫波。

Tassuddānaṃ –
Avijjā vijjā dve kathikā, bandhanā paripucchitā duve;
Saṃyojanaṃ upādānaṃ, sīlaṃ sutavā dve ca kappenāti.