快樂巴利palinanda.cc

相應部 · 界相應 Dhātusaṃyuttaṃ

本經目錄三、界相應一、種種性品一、界種種性經二、觸種種性經三、非觸種種性經四、受種種性經五、第二受種種性經六、外界種種性經七、想種種性經八、非遍求種種性經九、外觸種種性經十、第二外觸種種性經種種性品第一。二、第二品一、七界經二、有因緣經三、磚屋經四、意向低劣經五、經行經六、有偈經七、無信者會合經八、無信根本經九、無慚根本經十、無愧根本經十一、少聞根本經十二、懈怠根本經第二品。三、業道品一、不得定經二、破戒經三、五學處經四、七業道經五、十業道經六、八支經七、十支經業道品第三。四、第四品一、四界經二、正覺之前經三、我曾行經四、若無經五、一向苦經六、歡喜經七、生起經八、沙門婆羅門經九、第二沙門婆羅門經十、第三沙門婆羅門經第四品。《界相應》完畢。

已對照

三、界相應

3. Dhātusaṃyuttaṃ
已對照

一、種種性品

1. Nānattavaggo
已對照

一、界種種性經

1. Dhātunānattasuttaṃ
85PTS 2.140緬 1.358已對照

八十五、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,我要為你們說界的種種性(dhātunānatta)。你們要諦聽,好好作意,我要說了。”“是的,尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

85. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ vo, bhikkhave, desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已對照

“諸比丘,什麼是界的種種性?眼界、色界、眼識界,耳界、聲界、耳識界,鼻界、香界、鼻識界,舌界、味界、舌識界,身界、觸界、身識界,意界、法界、意識界——諸比丘,這稱為界的種種性。”第一[經]。

‘‘Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu rūpadhātu cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu saddadhātu sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu gandhadhātu ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu rasadhātu jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu phoṭṭhabbadhātu kāyaviññāṇadhātu, manodhātu dhammadhātu manoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānatta’’nti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、觸種種性經

2. Phassanānattasuttaṃ
86已對照

八十六、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,緣於界的種種性而生起觸的種種性(phassanānatta)。諸比丘,什麼是界的種種性?眼界、耳界、鼻界、舌界、身界、意界——諸比丘,這稱為界的種種性。”

86. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu sotadhātu ghānadhātu jivhādhātu kāyadhātu manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
PTS 2.141已對照

“諸比丘,又怎樣是緣於界的種種性而生起觸的種種性呢?諸比丘,緣於眼界而生起眼觸。緣於耳界……緣於鼻界……緣於舌界……緣於身界……緣於意界而生起意觸。諸比丘,這樣,緣於界的種種性而生起觸的種種性。”第二[經]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso. Sotadhātuṃ paṭicca… ghānadhātuṃ paṭicca … jivhādhātuṃ paṭicca… kāyadhātuṃ paṭicca… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso. Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānatta’’nti. Dutiyaṃ.
已對照

三、非觸種種性經

3. Nophassanānattasuttaṃ
87已對照

八十七、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,緣於界的種種性而生起觸的種種性,不是緣於觸的種種性而生起界的種種性。諸比丘,什麼是界的種種性?眼界……乃至……意界——諸比丘,這稱為界的種種性。”

87. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu…pe… manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
緬 1.359已對照

“諸比丘,又怎樣是緣於界的種種性而生起觸的種種性,不是緣於觸的種種性而生起界的種種性呢?諸比丘,緣於眼界而生起眼觸,不是緣於眼觸而生起眼界……乃至……緣於意界而生起意觸,不是緣於意觸而生起意界。諸比丘,這樣,緣於界的種種性而生起觸的種種性,不是緣於觸的種種性而生起界的種種性。”第三[經]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, no cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhudhātu…pe… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, no manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manodhātu. Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Tatiyaṃ.
已對照

四、受種種性經

4. Vedanānānattasuttaṃ
88PTS 2.142已對照

八十八、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,緣於界的種種性而生起觸的種種性,緣於觸的種種性而生起受的種種性(vedanānānatta)。諸比丘,什麼是界的種種性?眼界……乃至……意界——諸比丘,這稱為界的種種性。”

88. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu …pe… manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
已對照

“諸比丘,又怎樣是緣於界的種種性而生起觸的種種性,緣於觸的種種性而生起受的種種性呢?諸比丘,緣於眼界而生起眼觸,緣於眼觸而生起眼觸所生的受……乃至……緣於意界而生起意觸,緣於意觸而生起意觸所生的受。諸比丘,這樣,緣於界的種種性而生起觸的種種性,緣於觸的種種性而生起受的種種性。”第四[經]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhusamphassajā vedanā…pe… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manosamphassajā vedanā. Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānatta’’nti. Catutthaṃ.
已對照

五、第二受種種性經

5. Dutiyavedanānānattasuttaṃ
89已對照

八十九、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,緣於界的種種性而生起觸的種種性,緣於觸的種種性而生起受的種種性;不是緣於受的種種性而生起觸的種種性,不是緣於觸的種種性而生起界的種種性。諸比丘,什麼是界的種種性?眼界……乃至……意界——諸比丘,這稱為界的種種性。”

89. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu…pe… manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
PTS 2.143緬 1.360已對照

“諸比丘,又怎樣是緣於界的種種性而生起觸的種種性,緣於觸的種種性而生起受的種種性;不是緣於受的種種性而生起觸的種種性,不是緣於觸的種種性而生起界的種種性呢?諸比丘,緣於眼界而生起眼觸,緣於眼觸而生起眼觸所生的受;不是緣於眼觸所生的受而生起眼觸,不是緣於眼觸而生起眼界……乃至……緣於意界而生起意觸,緣於意觸而生起意觸所生的受;不是緣於意觸所生的受而生起意觸,不是緣於意觸而生起意界。諸比丘,這樣,緣於界的種種性而生起觸的種種性,緣於觸的種種性而生起受的種種性;不是緣於受的種種性而生起觸的種種性,不是緣於觸的種種性而生起界的種種性。”第五[經]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhusamphassajā vedanā, no cakkhusamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, no cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhudhātu…pe… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manosamphassajā vedanā, no manosamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, no manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manodhātu. Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Pañcamaṃ.
已對照

六、外界種種性經

6. Bāhiradhātunānattasuttaṃ
90已對照

九十、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,我要為你們說界的種種性。你們要諦聽……乃至……諸比丘,什麼是界的種種性?色界、聲界、香界、味界、觸界、法界——諸比丘,這稱為界的種種性。”第六[經]。

90. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ vo, bhikkhave, desessāmi. Taṃ suṇātha…pe… katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu saddadhātu gandhadhātu rasadhātu phoṭṭhabbadhātu dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānatta’’nti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、想種種性經

7. Saññānānattasuttaṃ
91已對照

九十一、住在舍衛城……乃至……“尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——“諸比丘,緣於界的種種性而生起想的種種性(saññānānatta),緣於想的種種性而生起思惟的種種性(saṅkappanānatta),緣于思惟的種種性而生起欲的種種性(chandanānatta),緣於欲的種種性而生起熱惱的種種性(pariḷāhanānatta),緣於熱惱的種種性而生起遍求的種種性(pariyesanānānatta)。諸比丘,什麼是界的種種性?色界……乃至……法界——諸比丘,這稱為界的種種性。”

91. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
PTS 2.144已對照

“諸比丘,又怎樣是緣於界的種種性而生起想的種種性,緣於想的種種性而生起思惟的種種性,緣于思惟的種種性而生起欲的種種性,緣於欲的種種性而生起熱惱的種種性,緣於熱惱的種種性而生起遍求的種種性呢?

‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ?
已對照

“諸比丘,緣於色界而生起色想,緣於色想而生起色思惟,緣於色思惟而生起色的欲,緣於色的欲而生起色的熱惱,緣於色的熱惱而生起色的遍求……乃至……緣於法界而生起法想,緣於法想而生起法思惟,緣於法思惟而生起法的欲,緣於法的欲而生起法的熱惱,緣於法的熱惱而生起法的遍求。

‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā, rūpasaññaṃ paṭicca uppajjati rūpasaṅkappo, rūpasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati rūpacchando, rūpacchandaṃ paṭicca uppajjati rūpapariḷāho, rūpapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati rūpapariyesanā…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammapariyesanā.
緬 1.361已對照

“諸比丘,這樣,緣於界的種種性而生起想的種種性,緣於想的種種性而生起思惟的種種性,緣于思惟的種種性而生起欲的種種性,緣於欲的種種性而生起熱惱的種種性,緣於熱惱的種種性而生起遍求的種種性。”第七[經]。

‘‘Evaṃ, kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānatta’’nti. Sattamaṃ.
已對照

八、非遍求種種性經

8. Nopariyesanānānattasuttaṃ
92PTS 2.145已對照

九十二、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,緣於界的種種性而生起想的種種性,緣於想的種種性而生起思惟的種種性,緣于思惟的種種性而生起欲的種種性,緣於欲的種種性而生起熱惱的種種性,緣於熱惱的種種性而生起遍求的種種性;不是緣於遍求的種種性而生起熱惱的種種性,不是緣於熱惱的種種性而生起欲的種種性,不是緣於欲的種種性而生起思惟的種種性,不是緣于思惟的種種性而生起想的種種性,不是緣於想的種種性而生起界的種種性。諸比丘,什麼是界的種種性?色界……乃至……法界——諸比丘,這稱為界的種種性。”

92. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ; no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
已對照

“諸比丘,又怎樣是緣於界的種種性而生起想的種種性,緣於想的種種性而生起……乃至……遍求的種種性;不是緣於遍求的種種性而生起熱惱的種種性,不是緣於熱惱的種種性而生起欲的種種性,不是緣於欲的種種性而生起思惟的種種性,不是緣于思惟的種種性而生起想的種種性,不是緣於想的種種性而生起界的種種性呢?

‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… pariyesanānānattaṃ; no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ?
PTS 2.146已對照

“諸比丘,緣於色界而生起色想……乃至……緣於法界而生起法想,緣於法想而生起……乃至……法的遍求;不是緣於法的遍求而生起法的熱惱,不是緣於法的熱惱而生起法的欲,不是緣於法的欲而生起法思惟,不是緣於法思惟而生起法想,不是緣於法想而生起法界。

‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati…pe… dhammapariyesanā; no dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, no dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, no dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, no dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, no dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammadhātu.
已對照

“諸比丘,這樣,緣於界的種種性而生起想的種種性,緣於想的種種性而生起……乃至……遍求的種種性;不是緣於遍求的種種性而生起熱惱的種種性,不是緣於熱惱的種種性而生起欲的種種性,不是緣於欲的種種性而生起思惟的種種性,不是緣于思惟的種種性而生起想的種種性,不是緣於想的種種性而生起界的種種性。”第八[經]。

‘‘Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… pariyesanānānattaṃ; no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、外觸種種性經

9. Bāhiraphassanānattasuttaṃ
93緬 1.362已對照

九十三、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,緣於界的種種性(dhātunānatta)而生起想的種種性,緣於想的種種性而生起思惟的種種性,緣于思惟的種種性而生起觸的種種性,緣於觸的種種性而生起受的種種性,緣於受的種種性而生起欲的種種性,緣於欲的種種性而生起熱惱(pariḷāha)的種種性,緣於熱惱的種種性而生起遍求(pariyesanā)的種種性,緣於遍求的種種性而生起獲得(lābha)的種種性。諸比丘,什麼是界的種種性?色界……乃至……法界——諸比丘,這稱為界的種種性。”

93. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati lābhanānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
PTS 2.147已對照

“諸比丘,怎樣是緣於界的種種性而生起想的種種性,緣於想的種種性而生起……乃至……獲得的種種性呢?

‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… lābhanānattaṃ?
已對照

“諸比丘,緣於色界而生起色想,緣於色想而生起色思惟,緣於色思惟而生起色觸,緣於色觸而生起色觸所生受,緣於色觸所生受而生起色慾,緣於色欲而生起色熱惱,緣於色熱惱而生起色遍求,緣於色遍求而生起色獲得……乃至……緣於法界而生起法想,緣於法想而生起法思惟,緣於法思惟而生起法觸,緣於法觸而生起法觸所生受,緣於法觸所生受而生起法欲,緣於法欲而生起法熱惱,緣於法熱惱而生起法遍求,緣於法遍求而生起法獲得。

‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā, rūpasaññaṃ paṭicca uppajjati rūpasaṅkappo, rūpasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati rūpasamphasso, rūpasamphassaṃ paṭicca uppajjati rūpasamphassajā vedanā, rūpasamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati rūpacchando, rūpacchandaṃ paṭicca uppajjati rūpapariḷāho, rūpapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati rūpapariyesanā, rūpapariyesanaṃ paṭicca uppajjati rūpalābho…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphasso, dhammasamphassaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphassajā vedanā, dhammasamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammapariyesanā, dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammalābho.
已對照

“諸比丘,就是這樣緣於界的種種性而生起想的種種性,緣於想的種種性而生起……乃至……遍求的種種性,緣於遍求的種種性而生起獲得的種種性。”第九[經]。

‘‘Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… pariyesanānānattaṃ, pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati lābhanānatta’’nti. Navamaṃ.
已對照

十、第二外觸種種性經

10. Dutiyabāhiraphassanānattasuttaṃ
94PTS 2.148緬 1.363已對照

九十四、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,緣於界的種種性而生起想的種種性,緣於想的種種性而生起思惟的種種性,觸……受……欲……熱惱……緣於遍求的種種性而生起獲得的種種性;不是緣於獲得的種種性而生起遍求的種種性,不是緣於遍求的種種性而生起熱惱的種種性,不是緣於熱惱的種種性而生起……乃至……欲……受……觸……思惟……想的種種性,不是緣於想的種種性而生起界的種種性。諸比丘,什麼是界的種種性?色界……乃至……法界——諸比丘,這稱為界的種種性。”

94. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, phassa… vedanā… chanda… pariḷāha… pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati lābhanānattaṃ; no lābhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… chanda… vedanā… phassa… saṅkappa… saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.
已對照

“諸比丘,怎樣是緣於界的種種性而生起想的種種性,緣於想的種種性而生起思惟的種種性?觸……受……欲……熱惱……遍求……獲得……不是緣於獲得的種種性而生起遍求的種種性,不是緣於遍求的種種性而生起熱惱……欲……受……觸……不是緣于思惟的種種性而生起想的種種性,不是緣於想的種種性而生起界的種種性呢?

‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ? Phassa… vedanā… chanda… pariḷāha… pariyesanā… lābha… no lābhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāha… chanda… vedanā… phassa… no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ?
PTS 2.149已對照

“諸比丘,緣於色界而生起色想……乃至……緣於法界而生起法想,緣於法想而生起……乃至……法遍求,緣於法遍求而生起法獲得;不是緣於法獲得而生起法遍求,不是緣於法遍求而生起法熱惱,不是緣於法熱惱而生起法欲,不是緣於法欲而生起法觸所生受,不是緣於法觸所生受而生起法觸,不是緣於法觸而生起法思惟,不是緣於法思惟而生起法想,不是緣於法想而生起法界。

‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati…pe… dhammapariyesanā, dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammalābho; no dhammalābhaṃ paṭicca uppajjati dhammapariyesanā, no dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, no dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, no dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphassajā vedanā, no dhammasamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphasso, no dhammasamphassaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, no dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, no dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammadhātu.
已對照

“諸比丘,就是這樣緣於界的種種性而生起想的種種性,緣於想的種種性而生起……乃至……思惟……觸……受……欲……熱惱……遍求……獲得……不是緣於獲得的種種性而生起遍求的種種性,不是緣於遍求的種種性而生起熱惱的種種性,不是緣於熱惱的種種性而生起欲的種種性,不是緣於欲的種種性而生起受的種種性,不是緣於受的種種性而生起觸的種種性,不是緣於觸的種種性而生起思惟的種種性,不是緣于思惟的種種性而生起想的種種性,不是緣於想的種種性而生起界的種種性。”第十[經]。

‘‘Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… saṅkappa… phassa… vedanā… chanda… pariḷāha… pariyesanā… lābha… no lābhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Dasamaṃ.
已對照

種種性品第一。

Nānattavaggo paṭhamo.
已對照

其攝頌——

界、觸,以及非觸,受另有兩[經];

這是內的五[經];界、想,以及非遍求;

觸另有兩[經],這是外的五[經]。

Tassuddānaṃ –
Dhātuphassañca no cetaṃ, vedanā apare duve;
Etaṃ ajjhattapañcakaṃ, dhātusaññañca no cetaṃ;
Phassassa apare duve, etaṃ bāhirapañcakanti.
已對照

二、第二品

2. Dutiyavaggo
已對照

一、七界經

1. Sattadhātusuttaṃ
95PTS 2.150緬 1.364已對照

九十五、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,有這七界。哪七[界]?光界(ābhādhātu)、淨界(subhadhātu)、空無邊處界、識無邊處界、無所有處界、非想非非想處界、想受滅界——諸比丘,這就是七界。”

95. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘sattimā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā satta? Ābhādhātu, subhadhātu, ākāsānañcāyatanadhātu, viññāṇañcāyatanadhātu, ākiñcaññāyatanadhātu, nevasaññānāsaññāyatanadhātu, saññāvedayitanirodhadhātu – imā kho, bhikkhave, satta dhātuyo’’ti.
已對照

這樣說時,某位比丘對世尊這樣說:“尊者,凡這光界、淨界、空無邊處界、識無邊處界、無所有處界、非想非非想處界、想受滅界——尊者,這些界是緣於什麼而顯現的?”

Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yā cāyaṃ, bhante, ābhādhātu yā ca subhadhātu yā ca ākāsānañcāyatanadhātu yā ca viññāṇañcāyatanadhātu yā ca ākiñcaññāyatanadhātu yā ca nevasaññānāsaññāyatanadhātu yā ca saññāvedayitanirodhadhātu – imā nu kho, bhante, dhātuyo kiṃ paṭicca paññāyantī’’ti?
已對照

“比丘,凡這光界——這界是緣於黑暗而顯現的。比丘,凡這淨界——這界是緣於不淨而顯現的。比丘,凡這空無邊處界——這界是緣於色而顯現的。比丘,凡這識無邊處界——這界是緣於空無邊處而顯現的。比丘,凡這無所有處界——這界是緣於識無邊處而顯現的。比丘,凡這非想非非想處界——這界是緣於無所有處而顯現的。比丘,凡這想受滅界——這界是緣於滅而顯現的。”

‘‘Yāyaṃ, bhikkhu, ābhādhātu – ayaṃ dhātu andhakāraṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, subhadhātu – ayaṃ dhātu asubhaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, ākāsānañcāyatanadhātu – ayaṃ dhātu rūpaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, viññāṇañcāyatanadhātu – ayaṃ dhātu ākāsānañcāyatanaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, ākiñcaññāyatanadhātu – ayaṃ dhātu viññāṇañcāyatanaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, nevasaññānāsaññāyatanadhātu – ayaṃ dhātu ākiñcaññāyatanaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, saññāvedayitanirodhadhātu – ayaṃ dhātu nirodhaṃ paṭicca paññāyatī’’ti.
已對照

“尊者,凡這光界、淨界、空無邊處界、識無邊處界、無所有處界、非想非非想處界、想受滅界——尊者,這些界應作為怎樣的等至而證得?”

‘‘Yā cāyaṃ, bhante, ābhādhātu yā ca subhadhātu yā ca ākāsānañcāyatanadhātu yā ca viññāṇañcāyatanadhātu yā ca ākiñcaññāyatanadhātu yā ca nevasaññānāsaññāyatanadhātu yā ca saññāvedayitanirodhadhātu – imā nu kho, bhante, dhātuyo kathaṃ samāpatti pattabbā’’ti?
PTS 2.151緬 1.365已對照

“比丘,凡這光界、淨界、空無邊處界、識無邊處界、無所有處界——這些界應作為想等至而證得。比丘,凡這非想非非想處界——這界應作為行殘餘等至而證得。比丘,凡這想受滅界——這界應作為滅等至而證得。”第一[經]。

‘‘Yā cāyaṃ, bhikkhu, ābhādhātu yā ca subhadhātu yā ca ākāsānañcāyatanadhātu yā ca viññāṇañcāyatanadhātu yā ca ākiñcaññāyatanadhātu – imā dhātuyo saññāsamāpatti pattabbā. Yāyaṃ, bhikkhu, nevasaññānāsaññāyatanadhātu – ayaṃ dhātu saṅkhārāvasesasamāpatti pattabbā. Yāyaṃ, bhikkhu, saññāvedayitanirodhadhātu – ayaṃ dhātu nirodhasamāpatti pattabbā’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、有因緣經

2. Sanidānasuttaṃ
96已對照

九十六、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,欲尋有因緣地生起,不是無因緣地;瞋恚尋有因緣地生起,不是無因緣地;害尋有因緣地生起,不是無因緣地。”

96. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘sanidānaṃ, bhikkhave, uppajjati kāmavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati byāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati vihiṃsāvitakko, no anidānaṃ’’.
已對照

“諸比丘,怎樣是欲尋有因緣地生起,不是無因緣地;瞋恚尋有因緣地生起,不是無因緣地;害尋有因緣地生起,不是無因緣地?諸比丘,緣於欲界而生起欲想,緣於欲想而生起欲思惟,緣於欲思惟而生起欲欲,緣於欲欲而生起欲熱惱,緣於欲熱惱而生起欲遍求。諸比丘,遍求欲遍求的無聞凡夫,以三處邪行道——以身、以語、以意。

‘‘Kathañca, bhikkhave, sanidānaṃ uppajjati kāmavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati byāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati vihiṃsāvitakko, no anidānaṃ? Kāmadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati kāmasaññā, kāmasaññaṃ paṭicca uppajjati kāmasaṅkappo, kāmasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati kāmacchando, kāmacchandaṃ paṭicca uppajjati kāmapariḷāho, kāmapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati kāmapariyesanā. Kāmapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno assutavā puthujjano tīhi ṭhānehi micchā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.
已對照

“諸比丘,緣於瞋恚界而生起瞋恚想,緣於瞋恚想而生起瞋恚思惟……乃至……瞋恚欲……瞋恚熱惱……瞋恚遍求……諸比丘,遍求瞋恚遍求的無聞凡夫,以三處邪行道——以身、以語、以意。

‘‘Byāpādadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati byāpādasaññā, byāpādasaññaṃ paṭicca uppajjati byāpādasaṅkappo…pe… byāpādacchando… byāpādapariḷāho… byāpādapariyesanā… byāpādapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno assutavā puthujjano tīhi ṭhānehi micchā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.
PTS 2.152已對照

“諸比丘,緣於害界而生起害想;緣於害想而生起害思惟……乃至……害欲……害熱惱……害遍求……諸比丘,遍求害遍求的無聞凡夫,以三處邪行道——以身、以語、以意。

‘‘Vihiṃsādhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati vihiṃsāsaññā; vihiṃsāsaññaṃ paṭicca uppajjati vihiṃsāsaṅkappo…pe… vihiṃsāchando… vihiṃsāpariḷāho… vihiṃsāpariyesanā… vihiṃsāpariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno assutavā puthujjano tīhi ṭhānehi micchā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.
緬 1.366已對照

“諸比丘,譬如有人把燃著的草炬丟在乾燥的草林中;若他不用手和腳迅速地把它熄滅,諸比丘,這樣,那些依止草木的生物便會遭遇不幸與災禍。諸比丘,正是這樣,凡任何沙門或婆羅門,對已生起的、陷於不平正的(visamagata)想,不迅速地舍斷、除遣、令終盡、令歸於無有,他就在現法中苦住——有惱害、有惱、有熱惱;且身壞命終之後,惡趣可期待。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso ādittaṃ tiṇukkaṃ sukkhe tiṇadāye nikkhipeyya; no ce hatthehi ca pādehi ca khippameva nibbāpeyya. Evañhi, bhikkhave, ye tiṇakaṭṭhanissitā pāṇā te anayabyasanaṃ āpajjeyyuṃ. Evameva kho, bhikkhave, yo hi koci samaṇo vā brāhmaṇo vā uppannaṃ visamagataṃ saññaṃ na khippameva pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti, so diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ; kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā.
已對照

“諸比丘,出離尋有因緣地生起,不是無因緣地;無瞋恚尋有因緣地生起,不是無因緣地;無害尋有因緣地生起,不是無因緣地。

‘‘Sanidānaṃ, bhikkhave, uppajjati nekkhammavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati abyāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati avihiṃsāvitakko, no anidānaṃ.
已對照

“諸比丘,怎樣是出離尋有因緣地生起,不是無因緣地;無瞋恚尋有因緣地生起,不是無因緣地;無害尋有因緣地生起,不是無因緣地?諸比丘,緣於出離界而生起出離想,緣於出離想而生起出離思惟,緣於出離思惟而生起出離欲,緣於出離欲而生起出離熱惱,緣於出離熱惱而生起出離遍求;諸比丘,遍求出離遍求的有聞的聖弟子,以三處正行道——以身、以語、以意。

‘‘Kathañca, bhikkhave, sanidānaṃ uppajjati nekkhammavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati abyāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati avihiṃsāvitakko, no anidānaṃ? Nekkhammadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati nekkhammasaññā, nekkhammasaññaṃ paṭicca uppajjati nekkhammasaṅkappo, nekkhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati nekkhammacchando, nekkhammacchandaṃ paṭicca uppajjati nekkhammapariḷāho, nekkhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati nekkhammapariyesanā; nekkhammapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno sutavā ariyasāvako tīhi ṭhānehi sammā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.
已對照

“諸比丘,緣於無瞋恚界而生起無瞋恚想,緣於無瞋恚想而生起無瞋恚思惟……乃至……無瞋恚欲……無瞋恚熱惱……無瞋恚遍求,諸比丘,遍求無瞋恚遍求的有聞的聖弟子,以三處正行道——以身、以語、以意。

‘‘Abyāpādadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati abyāpādasaññā, abyāpādasaññaṃ paṭicca uppajjati abyāpādasaṅkappo…pe… abyāpādacchando… abyāpādapariḷāho… abyāpādapariyesanā, abyāpādapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno sutavā ariyasāvako tīhi ṭhānehi sammā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.
PTS 2.153已對照

“諸比丘,緣於無害界而生起無害想,緣於無害想而生起無害思惟,緣於無害思惟而生起無害欲,緣於無害欲而生起無害熱惱,緣於無害熱惱而生起無害遍求;諸比丘,遍求無害遍求的有聞的聖弟子,以三處正行道——以身、以語、以意。

‘‘Avihiṃsādhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati avihiṃsāsaññā, avihiṃsāsaññaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāsaṅkappo, avihiṃsāsaṅkappaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāchando, avihiṃsāchandaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāpariḷāho, avihiṃsāpariḷāhaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāpariyesanā; avihiṃsāpariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno sutavā ariyasāvako tīhi ṭhānehi sammā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.
緬 1.367已對照

“諸比丘,譬如有人把燃著的草炬丟在乾燥的草林中;他用手和腳迅速地把它熄滅。諸比丘,這樣,那些依止草木的生物便不會遭遇不幸與災禍。諸比丘,正是這樣,凡任何沙門或婆羅門,對已生起的、陷於不平正的想,迅速地舍斷、除遣、令終盡、令歸於無有,他就在現法中樂住——無惱害、無惱、無熱惱;且身壞命終之後,善趣可期待。”第二[經]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso ādittaṃ tiṇukkaṃ sukkhe tiṇadāye nikkhipeyya; tamenaṃ hatthehi ca pādehi ca khippameva nibbāpeyya. Evañhi, bhikkhave, ye tiṇakaṭṭhanissitā pāṇā te na anayabyasanaṃ āpajjeyyuṃ. Evameva kho, bhikkhave, yo hi koci samaṇo vā brāhmaṇo vā uppannaṃ visamagataṃ saññaṃ khippameva pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti, so diṭṭhe ceva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ; kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、磚屋經

3. Giñjakāvasathasuttaṃ
97已對照

九十七、一時,世尊住在那提迦磚屋。在那裡,世尊召喚諸比丘:“諸比丘。”“尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

97. Ekaṃ samayaṃ bhagavā ñātike viharati giñjakāvasathe. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已對照

“諸比丘,緣於界而生起想,生起見,生起尋。”這樣說時,具壽迦旃延對世尊這樣說:“尊者,凡這見——‘於非正等正覺者,是正等正覺者’——尊者,這見是緣於什麼而顯現的?”

‘‘Dhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññā, uppajjati diṭṭhi, uppajjati vitakko’’ti. Evaṃ vutte, āyasmā kaccāno [saddho kaccāno (ka.)] bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yāyaṃ, bhante, diṭṭhi – ‘asammāsambuddhesu sammāsambuddhā’ti, ayaṃ nu kho, bhante, diṭṭhi kiṃ paṭicca paññāyatī’’ti?
PTS 2.154已對照

“迦旃延,這是大的界,即:無明界。迦旃延,緣於低劣的界而生起低劣的想、低劣的見、低劣的尋、低劣的思、低劣的希求、低劣的願求(paṇidhi)、低劣的人、低劣的語;他把低劣的[法]告示、開示、施設、建立、開顯、分別、闡明;我說他的投生是低劣的。

‘‘Mahati kho esā, kaccāna, dhātu yadidaṃ avijjādhātu. Hīnaṃ, kaccāna, dhātuṃ paṭicca uppajjati hīnā saññā, hīnā diṭṭhi, hīno vitakko, hīnā cetanā, hīnā patthanā, hīno paṇidhi, hīno puggalo, hīnā vācā; hīnaṃ ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti; hīnā tassa upapattīti vadāmi.
已對照

“迦旃延,緣於中等的界而生起中等的想、中等的見、中等的尋、中等的思、中等的希求、中等的願求、中等的人、中等的語;他把中等的[法]告示、開示、施設、建立、開顯、分別、闡明;我說他的投生是中等的。

‘‘Majjhimaṃ, kaccāna, dhātuṃ paṭicca uppajjati majjhimā saññā, majjhimā diṭṭhi, majjhimo vitakko, majjhimā cetanā, majjhimā patthanā, majjhimo paṇidhi, majjhimo puggalo, majjhimā vācā; majjhimaṃ ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti; majjhimā tassa upapattīti vadāmi.
已對照

“迦旃延,緣於殊勝的界而生起殊勝的想、殊勝的見、殊勝的尋、殊勝的思、殊勝的希求、殊勝的願求、殊勝的人、殊勝的語;他把殊勝的[法]告示、開示、施設、建立、開顯、分別、闡明;我說他的投生是殊勝的。”第三[經]。

‘‘Paṇītaṃ, kaccāna, dhātuṃ paṭicca uppajjati paṇītā saññā, paṇītā diṭṭhi, paṇīto vitakko, paṇītā cetanā, paṇītā patthanā, paṇīto paṇidhi, paṇīto puggalo, paṇītā vācā; paṇītaṃ ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti; paṇītā tassa upapattīti vadāmī’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、意向低劣經

4. Hīnādhimuttikasuttaṃ
98緬 1.368已對照

九十八、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚:意向低劣的(hīnādhimuttika)與意向低劣的會合、相聚;意向善好的(kalyāṇādhimuttika)與意向善好的會合、相聚。”

98. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova [dhātuso (sī. pī.) ayañca paṭhamārambhavākyeyeva, na sabbattha. tīsu pana addhāsu ca upamāsaṃsandananigamanaṭṭhāne ca idaṃ pāṭhanānattaṃ natthi], bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
已對照

“諸比丘,過去世,眾生也正是依界而曾會合、相聚:意向低劣的與意向低劣的曾會合、相聚;意向善好的與意向善好的曾會合、相聚。

‘‘Atītampi kho [khosaddo sī. syā. kaṃ. pī. potthakesu natthi], bhikkhave, addhānaṃ dhātusova [īdisesu ṭhānesu pāṭhanānattaṃ natthi] sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu.
已對照

“諸比丘,未來世,眾生也正是依界而將會合、相聚:意向低劣的與意向低劣的將會合、相聚;意向善好的與意向善好的將會合、相聚。

‘‘Anāgatampi kho [khosaddo sī. syā. kaṃ. pī. potthakesu natthi], bhikkhave, addhānaṃ dhātusova [īdisesu ṭhānesu pāṭhanānattaṃ natthi] sattā saṃsandissanti samessanti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti.
PTS 2.155已對照

“諸比丘,現今於現在世,眾生也正是依界而會合、相聚:意向低劣的與意向低劣的會合、相聚;意向善好的與意向善好的會合、相聚。”第四[經]。

‘‘Etarahipi kho [khosaddo sī. syā. kaṃ. pī. potthakesu natthi], bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova [īdisesu ṭhānesu pāṭhanānattaṃ natthi] sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、經行經

5. Caṅkamasuttaṃ
99已對照

九十九、一時,世尊住在王舍城靈鷲山。那時,具壽舍利弗與眾多比丘一同在世尊不遠處經行(caṅkamati);具壽大目犍連也與眾多比丘一同在世尊不遠處經行;具壽大迦葉也與眾多比丘一同在世尊不遠處經行;具壽阿那律也與眾多比丘一同在世尊不遠處經行;具壽富樓那·彌多羅尼子(Puṇṇa Mantāniputta)也與眾多比丘一同在世尊不遠處經行;具壽優波離也與眾多比丘一同在世尊不遠處經行;具壽阿難也與眾多比丘一同在世尊不遠處經行;提婆達多也與眾多比丘一同在世尊不遠處經行。

99. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho mahāmoggallāno sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho mahākassapo sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho anuruddho sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho puṇṇo mantāniputto sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho upāli sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho ānando sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; devadattopi kho sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati.
PTS 2.156緬 1.369已對照

於是,世尊召喚諸比丘:“諸比丘,你們可看見舍利弗正與眾多比丘一同經行?”“是的,尊者。”“諸比丘,這一切比丘都是大慧者(mahāpaññā)。諸比丘,你們可看見目犍連正與眾多比丘一同經行?”“是的,尊者。”“諸比丘,這一切比丘都是大神通者(mahiddhikā)。諸比丘,你們可看見迦葉正與眾多比丘一同經行?”“是的,尊者。”“諸比丘,這一切比丘都是頭陀論者(dhutavādā)。諸比丘,你們可看見阿那律正與眾多比丘一同經行?”“是的,尊者。”“諸比丘,這一切比丘都是具天眼者(dibbacakkhukā)。諸比丘,你們可看見富樓那·彌多羅尼子正與眾多比丘一同經行?”“是的,尊者。”“諸比丘,這一切比丘都是說法者(dhammakathikā)。諸比丘,你們可看見優波離正與眾多比丘一同經行?”“是的,尊者。”“諸比丘,這一切比丘都是持律者(vinayadharā)。諸比丘,你們可看見阿難正與眾多比丘一同經行?”“是的,尊者。”“諸比丘,這一切比丘都是多聞者(bahussutā)。諸比丘,你們可看見提婆達多正與眾多比丘一同經行?”“是的,尊者。”“諸比丘,這一切比丘都是惡欲者(pāpicchā)。”

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘passatha no tumhe, bhikkhave, sāriputtaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū mahāpaññā. Passatha no tumhe, bhikkhave, moggallānaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū mahiddhikā. Passatha no tumhe, bhikkhave, kassapaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū dhutavādā. Passatha no tumhe, bhikkhave, anuruddhaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū dibbacakkhukā. Passatha no tumhe, bhikkhave, puṇṇaṃ mantāniputtaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū dhammakathikā. Passatha no tumhe, bhikkhave, upāliṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū vinayadharā. Passatha no tumhe, bhikkhave, ānandaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū bahussutā. Passatha no tumhe, bhikkhave, devadattaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū pāpicchā’’.
已對照

“諸比丘,眾生正是依界(dhātuso)而會合、相聚。意向低劣者(hīnādhimuttikā)與意向低劣者會合、相聚;意向善好者(kalyāṇādhimuttikā)與意向善好者會合、相聚。諸比丘,於過去世,眾生也曾正是依界而會合、相聚。意向低劣者曾與意向低劣者會合、相聚;意向善好者曾與意向善好者會合、相聚。

‘‘Dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu.
已對照

“諸比丘,於未來世,眾生也將正是依界而會合、相聚。意向低劣者將與意向低劣者會合、相聚;意向善好者將與意向善好者會合、相聚。

‘‘Anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti.
PTS 2.157已對照

“諸比丘,如今於現在世,眾生也正是依界而會合、相聚。意向低劣者與意向低劣者會合、相聚;意向善好者與意向善好者會合、相聚。”第五[經]。

‘‘Etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、有偈經

6. Sagāthāsuttaṃ
100緬 1.370已對照

一百、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。意向低劣者與意向低劣者會合、相聚。諸比丘,於過去世,眾生也曾正是依界而會合、相聚。意向低劣者曾與意向低劣者會合、相聚。”

100. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu’’.
已對照

“諸比丘,於未來世,眾生也將正是依界而會合、相聚。意向低劣者將與意向低劣者會合、相聚。

‘‘Anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti.
已對照

“諸比丘,如今於現在世,眾生也正是依界而會合、相聚。意向低劣者與意向低劣者會合、相聚。

‘‘Etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti.
已對照

“諸比丘,猶如糞與糞會合、相聚;尿與尿會合、相聚;唾與唾會合、相聚;膿與膿會合、相聚;血與血會合、相聚;諸比丘,同樣地,眾生正是依界而會合、相聚。意向低劣者與意向低劣者會合、相聚。於過去世也……乃至……於未來世也……乃至……如今於現在世,眾生也正是依界而會合、相聚。意向低劣者與意向低劣者會合、相聚。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gūtho gūthena saṃsandati sameti; muttaṃ muttena saṃsandati sameti; kheḷo kheḷena saṃsandati sameti; pubbo pubbena saṃsandati sameti; lohitaṃ lohitena saṃsandati sameti; evameva kho, bhikkhave, dhātusova [sabbatthapi evameva dissati] sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho addhānaṃ…pe… anāgatampi kho addhānaṃ…pe… etarahipi kho paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti.
PTS 2.158已對照

“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。意向善好者與意向善好者會合、相聚。諸比丘,於過去世,眾生也曾正是依界而會合、相聚。意向善好者曾與意向善好者會合、相聚。

‘‘Dhātusova bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu.
已對照

“諸比丘,於未來世也……乃至……諸比丘,如今於現在世,眾生也正是依界而會合、相聚。意向善好者與意向善好者會合、相聚。

‘‘Anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ…pe… etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti.
緬 1.371已對照

“諸比丘,猶如乳與乳會合、相聚;油與油會合、相聚;熟酥與熟酥會合、相聚;蜜與蜜會合、相聚;糖蜜與糖蜜會合、相聚;諸比丘,同樣地,眾生正是依界而會合、相聚。意向善好者與意向善好者會合、相聚。於過去世也……於未來世也……如今於現在世,眾生也正是依界而會合、相聚。意向善好者與意向善好者會合、相聚。”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, khīraṃ khīrena saṃsandati sameti; telaṃ telena saṃsandati sameti; sappi sappinā saṃsandati sameti; madhu madhunā saṃsandati sameti; phāṇitaṃ phāṇitena saṃsandati sameti; evameva kho, bhikkhave, dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho addhānaṃ… anāgatampi kho addhānaṃ… etarahipi kho paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti.
已對照

世尊說了這[番話]。善逝說了這[番話]之後,導師又接著這樣說:

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
已對照

“由交往(saṃsaggā)而叢林(vanatho)生起,由不交往而被斬斷;

‘‘Saṃsaggā vanatho jāto, asaṃsaggena chijjati;
已對照

猶如登上小木片,會沉沒於大海。

Parittaṃ dārumāruyha, yathā sīde mahaṇṇave.
已對照

“如是依止懈怠者,善活者(sādhujīvī)也會沉沒;

‘‘Evaṃ kusītamāgamma, sādhujīvipi sīdati;
已對照

因此應當避開他——那懈怠、精進低劣者。

Tasmā taṃ parivajjeyya, kusītaṃ hīnavīriyaṃ.
已對照

“與遠離的聖者、自策勵的修禪者、

‘‘Pavivittehi ariyehi, pahitattehi jhāyīhi [jhāyihi (sī.), jhāyibhi (syā. kaṃ.)];
已對照

常發起精進的智者,應當共住。”

Niccaṃ āraddhavīriyehi, paṇḍitehi sahāvase’’ti.
已對照

七、無信者會合經

7. Assaddhasaṃsandanasuttaṃ
101PTS 2.159已對照

一百零一、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。無信者(assaddhā)與無信者會合、相聚;無慚者(ahirikā)與無慚者會合、相聚;無愧者(anottappino)與無愧者會合、相聚;少聞者(appassutā)與少聞者會合、相聚;懈怠者(kusītā)與懈怠者會合、相聚;失念者(muṭṭhassatino)與失念者會合、相聚;劣慧者(duppaññā)與劣慧者會合、相聚。”

101. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
已對照

“諸比丘,於過去世,眾生也曾正是依界而會合、相聚。無信者曾與無信者會合、相聚;無慚者曾與無慚者會合、相聚;無愧者曾與無愧者會合、相聚;少聞者曾與少聞者會合、相聚;懈怠者曾與懈怠者會合、相聚;失念者曾與失念者會合、相聚;劣慧者曾與劣慧者會合、相聚。

‘‘Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu.
PTS 2.160緬 1.372已對照

“諸比丘,於未來世,眾生也將正是依界而會合、相聚。無信者將與無信者會合、相聚;無慚者將與無慚者會合、相聚;無愧者將與無愧者……乃至……少聞者將與少聞者……乃至……懈怠者將與懈怠者……乃至……失念者將與失念者……乃至……劣慧者將與劣慧者會合、相聚。

‘‘Anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti; anottappino anottappīhi saddhiṃ…pe… appassutā appassutehi saddhiṃ…pe… kusītā kusītehi saddhiṃ…pe… muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ…pe… duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti.
已對照

“諸比丘,如今於現在世,眾生也正是依界而會合、相聚。無信者與無信者會合、相聚;無慚者與無慚者……乃至……無愧者與無愧者……乃至……少聞者與少聞者……乃至……懈怠者與懈怠者……乃至……失念者與失念者會合、相聚;劣慧者與劣慧者會合、相聚。

‘‘Etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ…pe… anottappino anottappīhi saddhiṃ…pe… appassutā appassutehi saddhiṃ…pe… kusītā kusītehi saddhiṃ…pe… muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti.
已對照

“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。有信者(saddhā)與有信者會合、相聚;有慚者(hirimanā)與有慚者會合、相聚;有愧者(ottappino)與有愧者會合、相聚;多聞者與多聞者會合、相聚;發起精進者(āraddhavīriyā)與發起精進者會合、相聚;念已現起者(upaṭṭhitassatino)與念已現起者會合、相聚;有慧者(paññavanto)與有慧者會合、相聚。諸比丘,於過去世也……乃至……諸比丘,於未來世也……乃至……諸比丘,如今於現在世,眾生也正是依界而會合、相聚。有信者與有信者會合、相聚;有慧者與有慧者會合、相聚。”第七[經]。

‘‘Dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ…pe… anāgatampi kho, bhikkhave…pe… etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、無信根本經

8. Assaddhamūlakasuttaṃ
102PTS 2.161已對照

一百零二、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。無信者與無信者會合、相聚;無慚者與無慚者會合、相聚;劣慧者與劣慧者會合、相聚;有信者與有信者會合、相聚;有慚者與有慚者會合、相聚;有慧者與有慧者會合、相聚。諸比丘,於過去世,眾生也曾正是依界而會合、相聚……乃至……諸比丘,於未來世,眾生也將正是依界而會合、相聚……乃至……

102. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu…pe… anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti…pe….
緬 1.373已對照

“諸比丘,如今於現在世,眾生也正是依界而會合、相聚。無信者與無信者會合、相聚;無慚者與無慚者會合、相聚;劣慧者與劣慧者會合、相聚;有信者與有信者會合、相聚;有慚者與有慚者會合、相聚;有慧者與有慧者會合、相聚。”(一)

‘‘Etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti. (1)
已對照

“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。無信者與無信者會合、相聚;無愧者與無愧者會合、相聚;劣慧者與劣慧者會合、相聚;有信者與有信者會合、相聚;有愧者與有愧者會合、相聚;有慧者與有慧者會合、相聚……乃至……應當如第一輪那樣詳說。(二)

‘‘Dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe… paṭhamavāro viya vitthāretabbo. (2)
PTS 2.162已對照

“諸比丘,眾生正是依界……乃至……無信者與無信者會合、相聚;少聞者與少聞者會合、相聚;劣慧者與劣慧者會合、相聚;有信者與有信者會合、相聚;多聞者與多聞者會合、相聚;有慧者與有慧者會合、相聚……乃至……。(三)

‘‘Dhātusova, bhikkhave…pe… assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (3)
已對照

“諸比丘,眾生正是依界……乃至……無信者與無信者會合、相聚;懈怠者與懈怠者會合、相聚;劣慧者與劣慧者會合、相聚;有信者與有信者會合、相聚;發起精進者與發起精進者會合、相聚;有慧者與有慧者會合、相聚……乃至……。(四)

‘‘Dhātusova, bhikkhave…pe… assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (4)
已對照

“諸比丘,眾生正是依界……乃至……無信者與無信者會合、相聚;失念者與失念者會合、相聚;劣慧者與劣慧者會合、相聚;有信者與有信者會合、相聚;念已現起者與念已現起者會合、相聚;有慧者與有慧者會合、相聚。”……乃至……。第八[經]。(五)

‘‘Dhātusova, bhikkhave…pe… assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Aṭṭhamaṃ. (5)
已對照

九、無慚根本經

9. Ahirikamūlakasuttaṃ
103PTS 2.163緬 1.374已對照

一百零三、住在舍衛城……乃至……“眾生正是依界……乃至……無慚者與無慚者會合、相聚,無愧者與無愧者會合、相聚,劣慧者與劣慧者會合、相聚;有慚者與有慚者會合、相聚,有愧者與有愧者會合、相聚,有慧者與有慧者會合、相聚……乃至……。(一)

103. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova…pe… ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ sasandanti samenti, ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (1)
已對照

“無慚者與無慚者會合、相聚,少聞者與少聞者會合、相聚,劣慧者與劣慧者會合、相聚;有慚者與有慚者會合、相聚,多聞者與多聞者會合、相聚,有慧者與有慧者會合、相聚……乃至……。(二)

‘‘Ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (2)
已對照

“無慚者與無慚者會合、相聚,懈怠者與懈怠者會合、相聚,劣慧者與劣慧者會合、相聚;有慚者與有慚者會合、相聚,發起精進者與發起精進者會合、相聚,有慧者與有慧者會合、相聚……乃至……。(三)

‘‘Ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (3)
已對照

“無慚者與無慚者會合、相聚,失念者與失念者會合、相聚,劣慧者與劣慧者會合、相聚;有慚者與有慚者會合、相聚,念已現起者與念已現起者會合、相聚,有慧者與有慧者會合、相聚。”……乃至……。第九[經]。(四)

‘‘Ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Navamaṃ. (4)
已對照

十、無愧根本經

10. Anottappamūlakasuttaṃ
104PTS 2.164已對照

一百零四、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。無愧者與無愧者會合、相聚;少聞者與少聞者會合、相聚;劣慧者與劣慧者會合、相聚;有愧者與有愧者會合、相聚;多聞者與多聞者會合、相聚;有慧者與有慧者會合、相聚……乃至……。(一)

104. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (1)
已對照

“無愧者與無愧者會合、相聚;懈怠者與懈怠者會合、相聚;劣慧者與劣慧者會合、相聚;有愧者與有愧者會合、相聚;發起精進者與發起精進者會合、相聚;有慧者與有慧者會合、相聚……乃至……。(二)

‘‘Anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (2)
緬 1.375已對照

“無愧者與無愧者會合、相聚;失念者與失念者會合、相聚;劣慧者與劣慧者會合、相聚;有愧者與有愧者會合、相聚;念已現起者與念已現起者會合、相聚;有慧者與有慧者會合、相聚。”……乃至……。第十[經]。(三)

‘‘Anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Dasamaṃ. (3)
已對照

十一、少聞根本經

11. Appassutamūlakasuttaṃ
105PTS 2.165已對照

一百零五、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。少聞者與少聞者會合、相聚;懈怠者與懈怠者會合、相聚;劣慧者與劣慧者會合、相聚;多聞者與多聞者會合、相聚;發起精進者與發起精進者會合、相聚;有慧者與有慧者會合、相聚……乃至……。(一)

105. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (1)
已對照

“少聞者與少聞者會合、相聚;失念者與失念者會合、相聚;劣慧者與劣慧者會合、相聚;多聞者與多聞者會合、相聚;念已現起者與念已現起者會合、相聚;有慧者與有慧者會合、相聚。”……乃至……。第十一[經]。(二)

‘‘Appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Ekādasamaṃ. (2)
已對照

十二、懈怠根本經

12. Kusītamūlakasuttaṃ
106已對照

一百零六、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。懈怠者與懈怠者會合、相聚;失念者與失念者會合、相聚;劣慧者與劣慧者會合、相聚;發起精進者與發起精進者會合、相聚;念已現起者與念已現起者會合、相聚;有慧者與有慧者會合、相聚。”……乃至……。第十二[經]。

106. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Dvādasamaṃ.
已對照

第二品。

Dutiyo vaggo.
PTS 2.166緬 1.376已對照

其攝頌——

七界、有因緣,以及磚屋;

意向低劣、經行、有偈,無信為第七。

以無信為根本的五[經],以無慚為根本的四[經];

以無愧為根本的三[經],以及以少聞[為根本]的兩[經]。

以懈怠[為根本]的說了一[經],諸經為三個五[經];

所說的經二十二,稱為第二品。

Tassuddānaṃ –
Sattimā sanidānañca, giñjakāvasathena ca;
Hīnādhimutti caṅkamaṃ, sagāthā assaddhasattamaṃ.
Assaddhamūlakā pañca, cattāro ahirikamūlakā;
Anottappamūlakā tīṇi, duve appassutena ca.
Kusītaṃ ekakaṃ vuttaṃ, suttantā tīṇi pañcakā;
Bāvīsati vuttā suttā, dutiyo vaggo pavuccatīti.
已對照

三、業道品

3. Kammapathavaggo
已對照

一、不得定經

1. Asamāhitasuttaṃ
107已對照

一百零七、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。無信者與無信者會合、相聚;無慚者與無慚者會合、相聚;無愧者與無愧者會合、相聚;不得定者(asamāhitā)與不得定者會合、相聚;劣慧者與劣慧者會合、相聚。”

107. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; asamāhitā asamāhitehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
已對照

“有信者與有信者會合、相聚;有慚者與有慚者會合、相聚;有愧者與有愧者會合、相聚;得定者(samāhitā)與得定者會合、相聚;有慧者與有慧者會合、相聚。”第一[經]。

‘‘Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; samāhitā samāhitehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、破戒經

2. Dussīlasuttaṃ
108已對照

一百零八、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。無信者與無信者會合、相聚;無慚者與無慚者會合、相聚;無愧者與無愧者會合、相聚;破戒者(dussīlā)與破戒者會合、相聚;劣慧者與劣慧者會合、相聚。”

108. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; dussīlā dussīlehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
PTS 2.167緬 1.377已對照

“有信者與有信者會合、相聚;有慚者與有慚者會合、相聚;有愧者與有愧者會合、相聚;持戒者(sīlavanto)與持戒者會合、相聚;有慧者與有慧者會合、相聚。”第二[經]。

‘‘Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sīlavanto sīlavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、五學處經

3. Pañcasikkhāpadasuttaṃ
109已對照

一百零九、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。殺生者(pāṇātipātino)與殺生者會合、相聚;取不與者(adinnādāyino)與取不與者會合、相聚;欲邪行者(kāmesumicchācārino)與欲邪行者會合、相聚;虛妄語者(musāvādino)與虛妄語者會合、相聚;住於谷酒、花果酒[等]酒類之放逸者(surāmerayamajjappamādaṭṭhāyino)與住於谷酒、花果酒[等]酒類之放逸者會合、相聚。”

109. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Pāṇātipātino pāṇātipātīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādāyino adinnādāyīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kāmesumicchācārino kāmesumicchācārīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; musāvādino musāvādīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; surāmerayamajjappamādaṭṭhāyino surāmerayamajjappamādaṭṭhāyīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
已對照

“離殺生者與離殺生者會合、相聚;離不與取者與離不與取者會合、相聚;離欲邪行者與離欲邪行者會合、相聚;離虛妄語者與離虛妄語者會合、相聚;離[導致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒類者與離[導致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒類者會合、相聚。”第三[經]。

‘‘Pāṇātipātā paṭiviratā pāṇātipātā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādānā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kāmesumicchācārā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; musāvādā paṭiviratā musāvādā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; surāmerayamajjappamādaṭṭhānā paṭiviratā surāmerayamajjappamādaṭṭhānā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、七業道經

4. Sattakammapathasuttaṃ
110已對照

一百一十、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。殺生者與殺生者會合、相聚;取不與者與取不與者會合、相聚;欲邪行者與欲邪行者會合、相聚;虛妄語者與虛妄語者會合、相聚;離間語者(pisuṇavācā)與離間語者會合、相聚;粗惡語者(pharusavācā)與粗惡語者會合、相聚;雜穢語者(samphappalāpino)與雜穢語者會合、相聚。”

110. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Pāṇātipātino pāṇātipātīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādāyino adinnādāyīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kāmesumicchācārino kāmesumicchācārīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; musāvādino musāvādīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; pisuṇavācā pisuṇavācehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; pharusavācā pharusavācehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; samphappalāpino samphappalāpīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
已對照

“離殺生者……乃至……離不與取者……離欲邪行者……離虛妄語者……離離間語者與離離間語者會合、相聚;離粗惡語者與離粗惡語者會合、相聚;離雜穢語者與離雜穢語者會合、相聚。”第四[經]。

‘‘Pāṇātipātā paṭiviratā…pe… adinnādānā paṭiviratā… kāmesumicchācārā paṭiviratā… musāvādā paṭiviratā… pisuṇāya vācāya paṭiviratā pisuṇāya vācāya paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; pharusāya vācāya paṭiviratā pharusāya vācāya paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; samphappalāpā paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、十業道經

5. Dasakammapathasuttaṃ
111PTS 2.168緬 1.378已對照

一百一十一、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。殺生者與殺生者會合、相聚;取不與者……乃至……欲邪行者……虛妄語者……離間語者……粗惡語者……雜穢語者與雜穢語者會合、相聚;貪欲者(abhijjhāluno)與貪欲者會合、相聚;心已壞損者(byāpannacittā)與心已壞損者會合、相聚;邪見者(micchādiṭṭhikā)與邪見者會合、相聚。”

111. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Pāṇātipātino pāṇātipātīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādāyino…pe… kāmesumicchācārino… musāvādino… pisuṇavācā… pharusavācā… samphappalāpino samphappalāpīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; abhijjhāluno abhijjhālūhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; byāpannacittā byāpannacittehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
已對照

“離殺生者與離殺生者會合、相聚;離不與取者……乃至……離欲邪行者……離虛妄語者……離離間語者……離粗惡語者……離雜穢語者與離雜穢語者會合、相聚;無貪欲者(anabhijjhāluno)與無貪欲者會合、相聚;心無壞損者(abyāpannacittā)與心無壞損者會合、相聚;正見者(sammādiṭṭhikā)與正見者會合、相聚。”第五[經]。

‘‘Pāṇātipātā paṭiviratā pāṇātipātā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādānā paṭiviratā…pe… kāmesumicchācārā paṭiviratā… musāvādā paṭiviratā… pisuṇāya vācāya… pharusāya vācāya… samphappalāpā paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anabhijjhāluno anabhijjhālūhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; abyāpannacittā abyāpannacittehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、八支經

6. Aṭṭhaṅgikasuttaṃ
112已對照

一百一十二、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。邪見者與邪見者會合、相聚;邪思惟者(micchāsaṅkappā)……乃至……邪語者……邪業者……邪命者……邪精進者……邪念者……邪定者與邪定者會合、相聚。正見者與正見者會合、相聚;正思惟者……乃至……正語者……正業者……正命者……正精進者……正念者……正定者與正定者會合、相聚。”第六[經]。

112. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāsaṅkappā…pe… micchāvācā… micchākammantā… micchāājīvā… micchāvāyāmā… micchāsatino … micchāsamādhino micchāsamādhīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammāsaṅkappā…pe… sammāvācā… sammākammantā… sammāājīvā… sammāvāyāmā… sammāsatino… sammāsamādhino sammāsamādhīhi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、十支經

7. Dasaṅgasuttaṃ
113PTS 2.169緬 1.379已對照

一百一十三、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,眾生正是依界而會合、相聚。邪見者與邪見者會合、相聚;邪思惟者……乃至……邪語者……邪業者……邪命者……邪精進者……邪念者……邪定者與邪定者會合、相聚;邪智者(micchāñāṇino)與邪智者會合、相聚;邪解脫者(micchāvimuttino)與邪解脫者會合、相聚。”

“正見者與正見者會合、相聚;正思惟者……乃至……正語者……正業者……正命者……正精進者……正念者……正定者……正智者(sammāñāṇino)與正智者會合、相聚;正解脫者(sammāvimuttino)與正解脫者會合、相聚。”第七[經]。

七經的攝頌——

不得定、破戒,以及五學處;

已說七業道,以及以十業道;

第六說八支,以十支為第七。

113. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāsaṅkappā…pe… micchāvācā… micchākammantā… micchāājīvā… micchāvāyāmā… micchāsatino … micchāsamādhino micchāsamādhīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāñāṇino micchāñāṇīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāvimuttino micchāvimuttīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.
‘‘Sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammāsaṅkappā…pe… sammāvācā… sammākammantā… sammāājīvā… sammāvāyāmā… sammāsatino… sammāsamādhino… sammāñāṇino sammāñāṇīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammāvimuttino sammāvimuttīhi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Sattamaṃ.
Sattannaṃ suttantānaṃ uddānaṃ –
Asamāhitaṃ dussīlaṃ, pañca sikkhāpadāni ca;
Satta kammapathā vuttā, dasakammapathena ca;
Chaṭṭhaṃ aṭṭhaṅgiko vutto, dasaṅgena ca sattamaṃ.
已對照

業道品第三。

Kammapathavaggo tatiyo.
已對照

四、第四品

4. Catutthavaggo
已對照

一、四界經

1. Catudhātusuttaṃ
114已對照

一百一十四、一時,世尊住在舍衛城祇樹林給孤獨園……乃至……“諸比丘,有這四界。哪四[界]?地界(pathavīdhātu)、水界(āpodhātu)、火界(tejodhātu)、風界(vāyodhātu)——諸比丘,這就是四界。”第一[經]。

114. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme…pe… ‘‘catasso imā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā catasso? Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu – imā kho, bhikkhave, catasso dhātuyo’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、正覺之前經

2. Pubbesambodhasuttaṃ
115PTS 2.170緬 1.380已對照

一百一十五、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,我在正覺之前,還是未成正覺的菩薩時,這樣想:‘什麼是地界的味著?什麼是過患?什麼是出離?什麼是水界的味著?什麼是過患?什麼是出離?什麼是火界的味著?什麼是過患?什麼是出離?什麼是風界的味著?什麼是過患?什麼是出離?’”

115. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘ko nu kho pathavīdhātuyā assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ; ko āpodhātuyā assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ; ko tejodhātuyā assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ; ko vāyodhātuyā assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇa’’’nti?
已對照

“諸比丘,我這樣想:‘緣於地界而生起的樂與喜悅,這是地界的味著。地界是無常的、苦的、變易之法,這是地界的過患。凡於地界的欲貪之調伏、欲貪之舍斷,這是地界的出離。緣於水界……乃至……緣於火界……乃至……緣於風界而生起的樂與喜悅,這是風界的味著。風界是無常的、苦的、變易之法,這是風界的過患。凡於風界的欲貪之調伏、欲貪之舍斷,這是風界的出離。’”

‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘yaṃ kho pathavīdhātuṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ pathavīdhātuyā assādo; yaṃ [yā (sī.)] pathavīdhātu aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ pathavīdhātuyā ādīnavo; yo pathavīdhātuyā chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ. Yaṃ āpodhātuṃ paṭicca…pe… yaṃ tejodhātuṃ paṭicca…pe… yaṃ vāyodhātuṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ vāyodhātuyā assādo; yaṃ vāyodhātu aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ vāyodhātuyā ādīnavo; yo vāyodhātuyā chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ vāyodhātuyā nissaraṇaṃ’’’.
已對照

“諸比丘,只要我還未如此如實證知這四界的味著為味著、過患為過患、出離為出離,諸比丘,我就未曾自稱於有天、有魔、有梵天的世間,於有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中,已現正覺無上正等正覺。

‘‘Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ na abbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti [abhisambuddho (sī. syā. kaṃ.)] paccaññāsiṃ.
PTS 2.171已對照

“諸比丘,而當我如此如實證知了這四界的味著為味著、過患為過患、出離為出離時,諸比丘,我才自稱於有天、有魔、有梵天的世間,於有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中,已現正覺無上正等正覺。而我生起了智與見:‘我的解脫不動搖,這是最後一生,如今不再有後有。’”第二[經]。

‘‘Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti [cetovimutti (sī. pī. ka.)], ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、我曾行經

3. Acariṃsuttaṃ
116緬 1.381已對照

一百一十六、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,我曾行於對地界的味著的遍求。凡地界的味著,我已證得它。地界的味著有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對地界的過患的遍求。凡地界的過患,我已證得它。地界的過患有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對地界的出離的遍求。凡地界的出離,我已證得它。地界的出離有多少,那已被我以慧善見。”

116. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘pathavīdhātuyāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ, yo pathavīdhātuyā assādo tadajjhagamaṃ, yāvatā pathavīdhātuyā assādo paññāya me so sudiṭṭho. Pathavīdhātuyāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ, yo pathavīdhātuyā ādīnavo tadajjhagamaṃ, yāvatā pathavīdhātuyā ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. Pathavīdhātuyāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ, yaṃ pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ, yāvatā pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ’’.
已對照

“諸比丘,我[曾行於]對水界的……乃至……諸比丘,我[曾行於]對火界的……諸比丘,我曾行於對風界的味著的遍求。凡風界的味著,我已證得它。風界的味著有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對風界的過患的遍求。凡風界的過患,我已證得它。風界的過患有多少,那已被我以慧善見。諸比丘,我曾行於對風界的出離的遍求。凡風界的出離,我已證得它。風界的出離有多少,那已被我以慧善見。

‘‘Āpodhātuyāhaṃ, bhikkhave…pe… tejodhātuyāhaṃ, bhikkhave… vāyodhātuyāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ, yo vāyodhātuyā assādo tadajjhagamaṃ, yāvatā vāyodhātuyā assādo paññāya me so sudiṭṭho. Vāyodhātuyāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ, yo vāyodhātuyā ādīnavo tadajjhagamaṃ, yāvatā vāyodhātuyā ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. Vāyodhātuyāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ, yaṃ vāyodhātuyā nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ, yāvatā vāyodhātuyā nissaraṇaṃ paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ.
PTS 2.172已對照

“諸比丘,只要我還未如實證知這四界的味著為味著、過患為過患、出離為出離,諸比丘,我就未曾自稱於有天、有魔、有梵天的世間,於有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中,已現正覺無上正等正覺。

‘‘Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ na abbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ.
已對照

“諸比丘,而當我如實證知了這四界的味著為味著、過患為過患、出離為出離時,諸比丘,我才自稱於有天、有魔、有梵天的世間,於有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中,已現正覺無上正等正覺。而我生起了智與見:‘我的解脫不動搖,這是最後一生,如今不再有後有。’”第三[經]。

‘‘Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、若無經

4. Nocedaṃsuttaṃ
117緬 1.382已對照

一百一十七、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,若沒有地界的味著,眾生就不會於地界起貪染。諸比丘,而正因為有地界的味著,所以眾生於地界起貪染。諸比丘,若沒有地界的過患,眾生就不會於地界厭離。諸比丘,而正因為有地界的過患,所以眾生於地界厭離。諸比丘,若沒有地界的出離,眾生就不會從地界出離。諸比丘,而正因為有地界的出離,所以眾生從地界出離。”

117. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘no cedaṃ, bhikkhave, pathavīdhātuyā assādo abhavissa, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi pathavīdhātuyā assādo, tasmā sattā pathavīdhātuyā sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, pathavīdhātuyā ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi pathavīdhātuyā ādīnavo, tasmā sattā pathavīdhātuyā nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ, tasmā sattā pathavīdhātuyā nissaranti’’.
PTS 2.173已對照

“諸比丘,若沒有水界的味著……乃至……諸比丘,若沒有火界的……乃至……諸比丘,若沒有風界的味著,眾生就不會於風界起貪染。諸比丘,而正因為有風界的味著,所以眾生於風界起貪染。諸比丘,若沒有風界的過患,眾生就不會於風界厭離。諸比丘,而正因為有風界的過患,所以眾生於風界厭離。諸比丘,若沒有風界的出離,眾生就不會從風界出離。諸比丘,而正因為有風界的出離,所以眾生從風界出離。

‘‘No cedaṃ, bhikkhave, āpodhātuyā assādo abhavissa…pe… no cedaṃ, bhikkhave, tejodhātuyā…pe… no cedaṃ, bhikkhave, vāyodhātuyā assādo abhavissa, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi vāyodhātuyā assādo, tasmā sattā vāyodhātuyā sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, vāyodhātuyā ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi vāyodhātuyā ādīnavo, tasmā sattā vāyodhātuyā nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, vāyodhātuyā nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi vāyodhātuyā nissaraṇaṃ, tasmā sattā vāyodhātuyā nissaranti.
已對照

“諸比丘,只要眾生還未如實證知這四界的味著為味著、過患為過患、出離為出離,諸比丘,眾生就未曾從有天、有魔、有梵天的世間,從有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中出離、離系、脫離,以無界限的心而住。

‘‘Yāvakīvañcime, bhikkhave, sattā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ na abbhaññaṃsu, neva tāvime bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādikatena cetasā vihariṃsu.
已對照

“諸比丘,而當眾生如實證知了這四界的味著為味著、過患為過患、出離為出離時,諸比丘,眾生便從有天、有魔、有梵天的世間,從有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中出離、離系、脫離,以無界限的心而住。”第四[經]。

‘‘Yato ca kho, bhikkhave, sattā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññaṃsu, atha, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādikatena cetasā viharantī’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、一向苦經

5. Ekantadukkhasuttaṃ
118緬 1.383已對照

一百一十八、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,倘若這地界是一向苦的、隨逐於苦的、為苦所侵、不為樂所侵,眾生便不會於地界起貪染了。諸比丘,而正因為地界是樂的、隨逐於樂的、為樂所侵、不為苦所侵,所以眾生才於地界起貪染。”

118. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘pathavīdhātu ce [ca (sī. syā. kaṃ.)] hidaṃ, bhikkhave, ekantadukkhā abhavissa dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, pathavīdhātu sukhā sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, tasmā sattā pathavīdhātuyā sārajjanti’’.
PTS 2.174已對照

“諸比丘,倘若這水界……乃至……諸比丘,倘若這火界……諸比丘,倘若這風界是一向苦的、隨逐於苦的、為苦所侵、不為樂所侵,眾生便不會於風界起貪染了。諸比丘,而正因為風界是樂的、隨逐於樂的、為樂所侵、不為苦所侵,所以眾生才於風界起貪染。

‘‘Āpodhātu ce hidaṃ, bhikkhave…pe… tejodhātu ce hidaṃ, bhikkhave… vāyodhātu ce hidaṃ, bhikkhave, ekantadukkhā abhavissa dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, vāyodhātu sukhā sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, tasmā sattā vāyodhātuyā sārajjanti.
已對照

“諸比丘,倘若這地界是一向樂的、隨逐於樂的、為樂所侵、不為苦所侵,眾生便不會於地界厭離了。諸比丘,而正因為地界是苦的、隨逐於苦的、為苦所侵、不為樂所侵,所以眾生才於地界厭離。

‘‘Pathavīdhātu ce hidaṃ, bhikkhave, ekantasukhā abhavissa sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, pathavīdhātu dukkhā dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, tasmā sattā pathavīdhātuyā nibbindanti.
已對照

“諸比丘,倘若這水界……乃至……諸比丘,倘若這火界……諸比丘,倘若這風界是一向樂的、隨逐於樂的、為樂所侵、不為苦所侵,眾生便不會於風界厭離了。諸比丘,而正因為風界是苦的、隨逐於苦的、為苦所侵、不為樂所侵,所以眾生才於風界厭離。”第五[經]。

‘‘Āpodhātu ce hidaṃ, bhikkhave…pe… tejodhātu ce hidaṃ, bhikkhave… vāyodhātu ce hidaṃ, bhikkhave, ekantasukhā abhavissa sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, vāyodhātu dukkhā dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, tasmā sattā vāyodhātuyā nibbindantī’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、歡喜經

6. Abhinandasuttaṃ
119已對照

一百一十九、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,凡歡喜地界者,他就是歡喜苦。凡歡喜苦者,我說他未從苦中脫出。凡歡喜水界者……乃至……凡歡喜火界者……凡歡喜風界者,他就是歡喜苦。凡歡喜苦者,我說他未從苦中脫出。”

119. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yo, bhikkhave, pathavīdhātuṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. Yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo āpodhātuṃ abhinandati…pe… yo tejodhātuṃ… yo vāyodhātuṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. Yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmi’’.
PTS 2.175緬 1.384已對照

“諸比丘,而凡不歡喜地界者,他就是不歡喜苦。凡不歡喜苦者,我說他已從苦中脫出。凡不歡喜水界者……乃至……凡不歡喜火界者……凡不歡喜風界者,他就是不歡喜苦。凡不歡喜苦者,我說他已從苦中脫出。”第六[經]。

‘‘Yo ca kho, bhikkhave, pathavīdhātuṃ nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. Yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo āpodhātuṃ…pe… yo tejodhātuṃ… yo vāyodhātuṃ nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. Yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmāti vadāmī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、生起經

7. Uppādasuttaṃ
120已對照

一百二十、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,凡地界的生起、住立、出現、顯現,這就是苦的生起、諸病的住立、老死的顯現。凡水界的……乃至……凡火界的……凡風界的生起、住立、出現、顯現,這就是苦的生起、諸病的住立、老死的顯現。”

120. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yo, bhikkhave, pathavīdhātuyā uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo rogānaṃ ṭhiti jarāmaraṇassa pātubhāvo. Yo āpodhātuyā…pe… yo tejodhātuyā… yo vāyodhātuyā uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo rogānaṃ ṭhiti jarāmaraṇassa pātubhāvo’’.
已對照

“諸比丘,而凡地界的滅、寂止、滅沒,這就是苦的滅、諸病的寂止、老死的滅沒。凡水界的……乃至……凡火界的……凡風界的滅、寂止、滅沒,這就是苦的滅、諸病的寂止、老死的滅沒。”第七[經]。

‘‘Yo ca kho, bhikkhave, pathavīdhātuyā nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho rogānaṃ vūpasamo jarāmaraṇassa atthaṅgamo. Yo āpodhātuyā…pe… yo tejodhātuyā… yo vāyodhātuyā nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho rogānaṃ vūpasamo jarāmaraṇassa atthaṅgamo’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、沙門婆羅門經

8. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ
121PTS 2.176已對照

一百二十一、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,有這四界。哪四[界]?地界、水界、火界、風界。諸比丘,凡任何沙門或婆羅門不如實了知這四界的味著、過患與出離,諸比丘,那些沙門或婆羅門,在我[看來],既不是沙門中被認可為沙門者,也不是婆羅門中被認可為婆羅門者;而且那些尊者也不於現法中自己以證智作證、成就並住於沙門性的目標或婆羅門性的目標。”

121. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘catasso imā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā catasso? Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu. Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā; na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti’’.
緬 1.385已對照

“諸比丘,而凡任何沙門或婆羅門如實了知這四界的味著、過患與出離,諸比丘,那些沙門或婆羅門,在我[看來],既是沙門中被認可為沙門者,也是婆羅門中被認可為婆羅門者;而且那些尊者也於現法中自己以證智作證、成就並住於沙門性的目標與婆羅門性的目標。”第八[經]。

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānanti, te ca kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā; te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、第二沙門婆羅門經

9. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ
122已對照

一百二十二、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,有這四界。哪四[界]?地界、水界、火界、風界。諸比丘,凡任何沙門或婆羅門不如實了知這四界的集起、滅沒、味著、過患與出離……乃至……了知……乃至……自己以證智作證、成就並住。”第九[經]。

122. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘catasso imā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā catasso? Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu. Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… pajānanti…pe… sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、第三沙門婆羅門經

10. Tatiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ
123PTS 2.177已對照

一百二十三、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,凡任何沙門或婆羅門,不了知地界,不了知地界之集起,不了知地界之滅,不了知導至地界滅之道……乃至……不了知水界……不了知火界……不了知風界,不了知風界之集起,不了知風界之滅,不了知導至風界滅之道。諸比丘,那些沙門或婆羅門,在我[看來],既不是沙門中被認可為沙門者,也不是婆羅門中被認可為婆羅門者;而且那些尊者也不於現法中自己以證智作證、成就並住於沙門性的目標或婆羅門性的目標。”

123. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā pathavīdhātuṃ nappajānanti, pathavīdhātusamudayaṃ nappajānanti, pathavīdhātunirodhaṃ nappajānanti, pathavīdhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti…pe… āpodhātuṃ nappajānanti… tejodhātuṃ nappajānanti… vāyodhātuṃ nappajānanti, vāyodhātusamudayaṃ nappajānanti, vāyodhātunirodhaṃ nappajānanti, vāyodhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā; na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti’’.
緬 1.386已對照

“諸比丘,而凡任何沙門或婆羅門,了知地界,了知地界之集起,了知地界之滅,了知導至地界滅之道……諸比丘,而凡任何沙門或婆羅門……乃至……了知水界……了知火界……了知風界,了知風界之集起,了知風界之滅,了知導至風界滅之道。諸比丘,那些沙門或婆羅門,在我[看來],既是沙門中被認可為沙門者,也是婆羅門中被認可為婆羅門者;而且那些尊者也於現法中自己以證智作證、成就並住於沙門性的目標與婆羅門性的目標。”第十[經]。

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā pathavīdhātuṃ pajānanti, pathavīdhātusamudayaṃ pajānanti, pathavīdhātunirodhaṃ pajānanti, pathavīdhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti… ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā…pe… āpodhātuṃ pajānanti… tejodhātuṃ pajānanti… vāyodhātuṃ pajānanti, vāyodhātusamudayaṃ pajānanti, vāyodhātunirodhaṃ pajānanti, vāyodhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti, te ca kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā; te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Dasamaṃ.
已對照

第四品。

Catuttho vaggo.
已對照

其攝頌——

四界、正覺之前、我曾行,若無以及苦;

歡喜以及生起,三[經]沙門婆羅門。

Tassuddānaṃ –
Catasso pubbe acariṃ, nocedañca dukkhena ca;
Abhinandañca uppādo, tayo samaṇabrāhmaṇāti.
已對照

《界相應》完畢。

Dhātusaṃyuttaṃ samattaṃ.