快樂巴利palinanda.cc

相應部 · 因緣相應·苦品 6. Dukkhavaggo

本經目錄六、苦品一、遍審察經二、取經三、結經四、第二結經五、大樹經六、第二大樹經七、幼樹經八、名色經九、識經十、因緣經苦品第六。

已對照

六、苦品

6. Dukkhavaggo
已對照

一、遍審察經

1. Parivīmaṃsanasuttaṃ
51已對照

五十一、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城祇樹林給孤獨園。在那裡,世尊召喚諸比丘:“諸比丘。”“尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

51. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
PTS 2.81已對照

“諸比丘,比丘遍審察(parivīmaṃsamāna)時,應遍審察到什麼程度,[才是]為完全地、正確地滅盡苦?”“尊者,我們的諸法以世尊為根本、以世尊為引導、以世尊為依止。尊者,若世尊親自解說這所說之義,那就好了;聽了世尊[所說],比丘們將會受持。”“那麼,諸比丘,你們聽著,好好作意,我要說了。”“是的,尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

‘‘Kittāvatā nu kho, bhikkhave, bhikkhū parivīmaṃsamāno parivīmaṃseyya sabbaso sammā dukkhakkhayāyā’’ti? ‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
緬 1.309已對照

“諸比丘,於此,比丘遍審察時如是遍審察:‘凡這於世間生起的種種的、多樣的苦——[即]老死,這苦究竟以何為因緣?以何為集起?以何為生?以何為根源?什麼存在時老死便有,什麼不存在時老死便不有?’他遍審察時如是了知:‘凡這於世間生起的種種的、多樣的苦——[即]老死,這苦以生為因緣,以生為集起,以生為生,以生為根源。生存在時老死便有,生不存在時老死便不有。’”

‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu parivīmaṃsamāno parivīmaṃsati – ‘yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati jarāmaraṇaṃ; idaṃ nu kho dukkhaṃ kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ? Kismiṃ sati jarāmaraṇaṃ hoti, kismiṃ asati jarāmaraṇaṃ na hotī’ti? So parivīmaṃsamāno evaṃ pajānāti – ‘yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati jarāmaraṇaṃ, idaṃ kho dukkhaṃ jātinidānaṃ jātisamudayaṃ jātijātikaṃ jātippabhavaṃ. Jātiyā sati jarāmaraṇaṃ hoti, jātiyā asati jarāmaraṇaṃ na hotī’’’ti.
已對照

“他了知老死,了知老死之集起,了知老死之滅,也了知那與老死之滅相合宜而導至的行道(jarāmaraṇanirodhasāruppagāminī paṭipadā);他也如是行道,是隨法而行者(anudhammacārī)。諸比丘,這稱為:比丘為完全地、正確地滅盡苦而行道,[即]為老死之滅。

‘‘So jarāmaraṇañca pajānāti, jarāmaraṇasamudayañca pajānāti, jarāmaraṇanirodhañca pajānāti, yā ca jarāmaraṇanirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jarāmaraṇanirodhāya.
已對照

“復次,他遍審察時如是遍審察:‘而這生以何為因緣?以何為集起?以何為生?以何為根源?什麼存在時生便有,什麼不存在時生便不有?’他遍審察時如是了知:‘生以有為因緣,以有為集起,以有為生,以有為根源;有存在時生便有,有不存在時生便不有。’”

‘‘Athāparaṃ parivīmaṃsamāno parivīmaṃsati – ‘jāti panāyaṃ kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā, kismiṃ sati jāti hoti, kismiṃ asati jāti na hotī’ti? So parivīmaṃsamāno evaṃ pajānāti – ‘jāti bhavanidānā bhavasamudayā bhavajātikā bhavappabhavā; bhave sati jāti hoti, bhave asati jāti na hotī’’’ti.
已對照

“他了知生,了知生之集起,了知生之滅,也了知那與生之滅相合宜而導至的行道;他也如是行道,是隨法而行者。諸比丘,這稱為:比丘為完全地、正確地滅盡苦而行道,[即]為生之滅。

‘‘So jātiñca pajānāti, jātisamudayañca pajānāti, jātinirodhañca pajānāti, yā ca jātinirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jātinirodhāya.
PTS 2.82已對照

“復次,他遍審察時如是遍審察:‘而這有以何為因緣……乃至……而這取以何為因緣……而這愛以何為因緣……受……觸……而這六處以何為因緣……而這名色……而這識……而這些行以何為因緣?以何為集起?以何為生?以何為根源?什麼存在時行便有,什麼不存在時行便不有?’他遍審察時如是了知:‘行以無明為因緣,以無明為集起,以無明為生,以無明為根源;無明存在時行便有,無明不存在時行便不有。’”

‘‘Athāparaṃ parivīmaṃsamāno parivīmaṃsati – ‘bhavo panāyaṃ kiṃnidāno…pe… upādānaṃ panidaṃ kiṃnidānaṃ… taṇhā panāyaṃ kiṃnidānā… vedanā… phasso… saḷāyatanaṃ panidaṃ kiṃnidānaṃ… nāmarūpaṃ panidaṃ… viññāṇaṃ panidaṃ… saṅkhārā panime kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā; kismiṃ sati saṅkhārā honti, kismiṃ asati saṅkhārā na hontī’ti? So parivīmaṃsamāno evaṃ pajānāti – ‘saṅkhārā avijjānidānā avijjāsamudayā avijjājātikā avijjāpabhavā; avijjāya sati saṅkhārā honti, avijjāya asati saṅkhārā na hontī’’’ti.
已對照

“他了知諸行,了知行之集起,了知行之滅,也了知那與行之滅相合宜而導至的行道;他也如是行道,是隨法而行者。諸比丘,這稱為:比丘為完全地、正確地滅盡苦而行道,[即]為行之滅。

‘‘So saṅkhāre ca pajānāti, saṅkhārasamudayañca pajānāti, saṅkhāranirodhañca pajānāti, yā ca saṅkhāranirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno saṅkhāranirodhāya.
緬 1.310已對照

“諸比丘,這陷於無明的人(purisapuggala),若造作福的行,識便成為趨入福的;若造作非福的行,識便成為趨入非福的;若造作不動(āneñja)的行,識便成為趨入不動的。諸比丘,當比丘的無明已斷、明已生起時,他由於無明之離貪、由於明之生起,既不造作福行,也不造作非福行,也不造作不動行。他不造作、不以思策發時,便不執取世間的任何東西;不執取則不戰慄(paritassati),不戰慄便各自般涅槃。他了知:‘生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。’

‘‘Avijjāgato yaṃ, bhikkhave, purisapuggalo puññaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, puññūpagaṃ hoti viññāṇaṃ. Apuññaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, apuññūpagaṃ hoti viññāṇaṃ. Āneñjaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti āneñjūpagaṃ hoti viññāṇaṃ. Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīnā hoti vijjā uppannā, so avijjāvirāgā vijjuppādā neva puññābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti na apuññābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti na āneñjābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti. Anabhisaṅkharonto anabhisañcetayanto na kiñci loke upādiyati; anupādiyaṃ na paritassati, aparitassaṃ paccattaññeva parinibbāyati. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti.
已對照

“他若感受樂受,了知它‘是無常的’,了知‘未被耽著’,了知‘未被歡喜’。若感受苦受,了知它‘是無常的’,了知‘未被耽著’,了知‘未被歡喜’。若感受不苦不樂受,了知它‘是無常的’,了知‘未被耽著’,了知‘未被歡喜’。他若感受樂受,離系地感受它;若感受苦受,離系地感受它;若感受不苦不樂受,離系地感受它。

‘‘So sukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. Dukkhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. Adukkhamasukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. So sukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati. Dukkhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ [taṃ vedanaṃ (sī. pī.), vedanaṃ (ka.)] vedayati. Adukkhamasukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati.
PTS 2.83已對照

“他感受以身為邊際的受時,了知‘我感受以身為邊際的受’;感受以命為邊際的受時,了知‘我感受以命為邊際的受’。了知‘身壞之後,命盡之後,一切所感受的,未被歡喜,將就在此處變得清涼;遺骨將殘留下來’。

‘‘So kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. Kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissanti, sarīrāni avasissantīti pajānāti.
緬 1.311已對照

“諸比丘,譬如有人從陶工的窯中取出熱的陶罐,放置在平坦的地面上。那裡凡有的熱,就會在那裡止息,陶殼會殘留下來。同樣地,諸比丘,比丘感受以身為邊際的受時,了知‘我感受以身為邊際的受’;感受以命為邊際的受時,了知‘我感受以命為邊際的受’。了知‘身壞之後,命盡之後,一切所感受的,未被歡喜,將就在此處變得清涼;遺骨將殘留下來’。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso kumbhakārapākā uṇhaṃ kumbhaṃ uddharitvā same bhūmibhāge paṭisisseyya [paṭiviseyya (sī.), patiṭṭhapeyya (syā. kaṃ. pī.), paṭiseveyya (ṭīkā)]. Tatra yāyaṃ usmā sā tattheva vūpasameyya, kapallāni avasisseyyuṃ. Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. Kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissanti, sarīrāni avasissantīti pajānāti.
PTS 2.84已對照

“諸比丘,你們認為怎樣,漏盡的比丘會造作福行,或造作非福行,或造作不動行嗎?”“不會,尊者。”“又,在行完全不存在時,由行之滅,還會有識顯現嗎?”“不會,尊者。”“又,在識完全不存在時,由識之滅,還會有名色顯現嗎?”“不會,尊者。”“又,在名色完全不存在時,由名色之滅,還會有六處顯現嗎?”“不會,尊者。”“又,在六處完全不存在時,由六處之滅,還會有觸顯現嗎?”“不會,尊者。”“又,在觸完全不存在時,由觸之滅,還會有受顯現嗎?”“不會,尊者。”“又,在受完全不存在時,由受之滅,還會有愛顯現嗎?”“不會,尊者。”“又,在愛完全不存在時,由愛之滅,還會有取顯現嗎?”“不會,尊者。”“又,在取完全不存在時,由取之滅,還會有有顯現嗎?”“不會,尊者。”“又,在有完全不存在時,由有之滅,還會有生顯現嗎?”“不會,尊者。”“又,在生完全不存在時,由生之滅,還會有老死顯現嗎?”“不會,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu kho khīṇāsavo bhikkhu puññābhisaṅkhāraṃ vā abhisaṅkhareyya apuññābhisaṅkhāraṃ vā abhisaṅkhareyya āneñjābhisaṅkhāraṃ vā abhisaṅkhareyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana saṅkhāresu asati, saṅkhāranirodhā api nu kho viññāṇaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana viññāṇe asati, viññāṇanirodhā api nu kho nāmarūpaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana nāmarūpe asati, nāmarūpanirodhā api nu kho saḷāyatanaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana saḷāyatane asati, saḷāyatananirodhā api nu kho phasso paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana phasse asati, phassanirodhā api nu kho vedanā paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana vedanāya asati, vedanānirodhā api nu kho taṇhā paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana taṇhāya asati, taṇhānirodhā api nu kho upādānaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana upādāne asati, upādānanirodhā api nu kho bhavo paññāyethā’’ti. ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana bhave asati, bhavanirodhā api nu kho jāti paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana jātiyā asati, jātinirodhā api nu kho jarāmaraṇaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已對照

“善哉,善哉,諸比丘!諸比丘,這正是這樣,非是別樣。諸比丘,你們要相信我這[話],要勝解(adhimuccatha),於此要無惑、無疑。這就是苦的終結。”第一[經]。

‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave, evametaṃ, bhikkhave, netaṃ aññathā. Saddahatha me taṃ, bhikkhave, adhimuccatha, nikkaṅkhā ettha hotha nibbicikicchā. Esevanto dukkhassā’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、取經

2. Upādānasuttaṃ
52已對照

五十二、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,於諸順取之法隨觀味著而住者,愛增長。以愛為緣而有取;以取為緣而有有;以有為緣而有生;以生為緣而有老死、愁、悲、苦、憂、惱生起。這樣,這整個苦蘊就集起了。”

52. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
PTS 2.85緬 1.312已對照

“諸比丘,譬如有十車柴、或二十車柴、或三十車柴、或四十車柴的大火聚在熾燃。在那裡,有人時時放入乾草,放入幹牛糞,放入乾柴。諸比丘,這樣,那大火聚以彼為食、以彼為取,便會久久地長時熾燃。同樣地,諸比丘,於諸順取之法隨觀味著而住者,愛增長。以愛為緣而有取……乃至……這樣,這整個苦蘊就集起了。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, dasannaṃ vā kaṭṭhavāhānaṃ vīsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ tiṃsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ cattārīsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ mahāaggikkhandho jaleyya. Tatra puriso kālena kālaṃ sukkhāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, sukkhāni ca gomayāni pakkhipeyya, sukkhāni ca kaṭṭhāni pakkhipeyya. Evañhi so, bhikkhave, mahāaggikkhandho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ jaleyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
已對照

“諸比丘,於諸順取之法隨觀過患而住者,愛便滅。以愛之滅而有取之滅;以取之滅而有有之滅;以有之滅而有生之滅;以生之滅而老死、愁、悲、苦、憂、惱便滅。這樣,這整個苦蘊就滅了。

‘‘Upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
已對照

“諸比丘,譬如有十車柴、或二十、或三十、或四十車柴的大火聚在熾燃;在那裡,有人不時時放入乾草,不放入幹牛糞,不放入乾柴。諸比丘,這樣,那大火聚由於先前之取的耗盡,以及不添加其他[取],便會無食而熄滅。同樣地,諸比丘,於諸順取之法隨觀過患而住者,愛便滅,以愛之滅而有取之滅……乃至……這樣,這整個苦蘊就滅了。”第二[經]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, dasannaṃ vā kaṭṭhavāhānaṃ vīsāya vā tiṃsāya vā cattārīsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ mahāaggikkhandho jaleyya; tatra puriso na kālena kālaṃ sukkhāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, na sukkhāni ca gomayāni pakkhipeyya, na sukkhāni ca kaṭṭhāni pakkhipeyya. Evañhi so, bhikkhave, mahāaggikkhandho purimassa ca upādānassa pariyādānā aññassa ca anupahārā [anupāhārā (pī.)] anāhāro nibbāyeyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati, taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、結經

3. Saṃyojanasuttaṃ
53PTS 2.86已對照

五十三、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,於諸順結之法隨觀味著而住者,愛增長。以愛為緣而有取;以取為緣而有有;以有為緣而有生;以生為緣而有老死、愁、悲、苦、憂、惱生起。這樣,這整個苦蘊就集起了。”

53. Sāvatthiyaṃ viharati …pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
緬 1.313已對照

“諸比丘,譬如依油、依燈芯,油燈燃燒。在那裡,有人時時注入油,添上燈芯。諸比丘,這樣,那油燈以彼為食、以彼為取,便會久久地長時熾燃。同樣地,諸比丘,於諸順結之法隨觀味著而住者,愛增長。以愛為緣而有取;以取為緣而有有;以有為緣而有生;以生為緣而有老死、愁、悲、苦、憂、惱生起。這樣,這整個苦蘊就集起了。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ jaleyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
已對照

“諸比丘,於諸順結之法隨觀過患而住者,愛便滅。以愛之滅而有取之滅;以取之滅而有有之滅;以有之滅而有生之滅;以生之滅而老死、愁、悲、苦、憂、惱便滅。這樣,這整個苦蘊就滅了。

‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
已對照

“諸比丘,譬如依油、依燈芯,油燈燃燒。在那裡,有人不時時注入油,不添上燈芯。諸比丘,這樣,那油燈由於先前之取的耗盡,以及不添加其他[取],便會無食而熄滅。同樣地,諸比丘,於諸順結之法隨觀過患而住者,愛便滅。以愛之滅而有取之滅……乃至……這樣,這整個苦蘊就滅了。”第三[經]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso na kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya na vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo purimassa ca upādānassa pariyādānā aññassa ca anupahārā anāhāro nibbāyeyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、第二結經

4. Dutiyasaṃyojanasuttaṃ
54PTS 2.87已對照

五十四、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,譬如依油、依燈芯,油燈燃燒。在那裡,有人時時注入油,添上燈芯。諸比丘,這樣,那油燈以彼為食、以彼為取,便會久久地長時熾燃。同樣地,諸比丘,於諸順結之法隨觀味著而住者,愛增長。以愛為緣而有取……乃至……這樣,這整個苦蘊就集起了。”

54. Sāvatthiyaṃ viharati …pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ jaleyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
緬 1.314已對照

“諸比丘,譬如依油、依燈芯,油燈燃燒。在那裡,有人不時時注入油,不添上燈芯。諸比丘,這樣,那油燈由於先前之取的耗盡,以及不添加其他[取],便會無食而熄滅。同樣地,諸比丘,於諸順結之法隨觀過患而住者,愛便滅。以愛之滅而有取之滅……乃至……這樣,這整個苦蘊就滅了。”第四[經]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso na kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya na vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo purimassa ca upādānassa pariyādānā aññassa ca anupahārā anāhāro nibbāyeyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、大樹經

5. Mahārukkhasuttaṃ
55已對照

五十五、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,於諸順取之法隨觀味著而住者,愛增長。以愛為緣而有取;以取為緣而有有……乃至……這樣,這整個苦蘊就集起了。”

55. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
已對照

“諸比丘,譬如一棵大樹。它那些向下伸的根、那些橫向伸的根,全都把精汁向上輸送。諸比丘,這樣,那大樹以彼為食、以彼為取,便會久久地長時存立。同樣地,諸比丘,於諸順取之法隨觀味著而住者,愛增長。以愛為緣而有取……乃至……這樣,這整個苦蘊就集起了。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
PTS 2.88已對照

“諸比丘,於諸順取之法隨觀過患而住者,愛便滅。以愛之滅而有取之滅;以取之滅而有有之滅……乃至……這樣,這整個苦蘊就滅了。

‘‘Upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
緬 1.315已對照

“諸比丘,譬如一棵大樹。於是,有人取了鋤與筐而來。他在根部砍斷那樹;在根部砍斷之後,[四周]挖掘;挖掘之後,拔出諸根,甚至連[細]如香根草莖的[根]也[拔出]。他把那樹砍成一塊一塊;砍成一塊一塊之後,劈開;劈開之後,弄成一片一片的碎片;弄成一片一片的碎片之後,在風與日光中曬乾;在風與日光中曬乾之後,用火燒;用火燒了之後,弄成灰;弄成灰之後,或在大風中揚掉,或放入水流迅急的河中沖走。諸比丘,這樣,那大樹便會根已斷,已作成如斷[頂]的多羅樹[樁],已令歸於不存在,未來不再生起之法。同樣地,諸比丘,於諸順取之法隨觀過患而住者,愛便滅。以愛之滅而有取之滅;以取之滅而有有之滅……乃至……這樣,這整個苦蘊就滅了。”第五[經]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ [kudālapiṭakaṃ (aññattha)] ādāya. So taṃ rukkhaṃ mūle chindeyya, mūlaṃ chinditvā palikhaṇeyya [paliṃkhaṇeyya (pī. ka.)], palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya antamaso usīranāḷimattānipi. So taṃ rukkhaṃ khaṇḍākhaṇḍikaṃ chindeyya, khaṇḍākhaṇḍikaṃ chinditvā phāleyya, phāletvā sakalikaṃ sakalikaṃ kareyya, sakalikaṃ sakalikaṃ karitvā vātātape visoseyya; vātātape visosetvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahetvā masiṃ kareyya, masiṃ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya [opuneyya (sī. pī.), ophuneyya (syā. kaṃ. ka.)] nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṃkato [anabhāvakato (sī.), anabhāvaṅgato (syā. kaṃ.)] āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、第二大樹經

6. Dutiyamahārukkhasuttaṃ
56PTS 2.89已對照

五十六、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,譬如一棵大樹。它那些向下伸的根、那些橫向伸的根,全都把精汁向上輸送。諸比丘,這樣,那大樹以彼為食、以彼為取,便會久久地長時存立。同樣地,諸比丘,於諸順取之法隨觀味著而住者,愛增長。以愛為緣而有取……乃至……這樣,這整個苦蘊就集起了。”

56. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ …pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
已對照

“諸比丘,譬如一棵大樹。於是,有人取了鋤與筐而來。他在根部砍斷那樹;在根部砍斷之後,[四周]挖掘;挖掘之後,拔出諸根……乃至……或放入水流迅急的河中沖走。諸比丘,這樣,那大樹便會根已斷,已作成如斷[頂]的多羅樹[樁],已令歸於不存在,未來不再生起之法。同樣地,諸比丘,於諸順取之法隨觀過患而住者,愛便滅。以愛之滅而有取之滅……乃至……這樣,這整個苦蘊就滅了。”第六[經]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya. So taṃ rukkhaṃ mūle chindeyya, mūle chetvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya…pe… nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、幼樹經

7. Taruṇarukkhasuttaṃ
57已對照

五十七、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,於諸順結之法隨觀味著而住者,愛增長。以愛為緣而有取……乃至……這樣,這整個苦蘊就集起了。”

57. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
緬 1.316已對照

“諸比丘,譬如一棵幼樹。有人時時清理[它的]根,時時給土,時時給水。諸比丘,這樣,那幼樹以彼為食、以彼為取,便會達到增長、增廣、廣大。同樣地,諸比丘,於諸順結之法隨觀味著而住者,愛增長。以愛為緣而有取……乃至……這樣,這整個苦蘊就集起了。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, taruṇo rukkho. Tassa puriso kālena kālaṃ mūlāni palimajjeyya [palisanneyya (sī.), palisajjeyya (syā. kaṃ. pī.), palipaṭṭheyya (ka.), palisandeyya, palibandheyya (ṭīkānurūpaṃ)] kālena kālaṃ paṃsuṃ dadeyya, kālena kālaṃ udakaṃ dadeyya. Evañhi so, bhikkhave, taruṇo rukkho tadāhāro tadupādāno vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
已對照

“諸比丘,於諸順結之法隨觀過患而住者,愛便滅。以愛之滅而有取之滅……乃至……這樣,這整個苦蘊就滅了。

‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
PTS 2.90已對照

“諸比丘,譬如一棵幼樹。於是,有人取了鋤與筐而來……乃至……或放入水流迅急的河中沖走。諸比丘,這樣,那幼樹便會根已斷,已作成如斷[頂]的多羅樹[樁],已令歸於不存在,未來不再生起之法。同樣地,諸比丘,於諸順結之法隨觀過患而住者,愛便滅。以愛之滅而有取之滅……乃至……這樣,這整個苦蘊就滅了。”第七[經]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, taruṇo rukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya…pe… nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, bhikkhave, taruṇo rukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、名色經

8. Nāmarūpasuttaṃ
58已對照

五十八、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,於諸順結之法隨觀味著而住者,便有名色的降入。以名色為緣而有六處……乃至……這樣,這整個苦蘊就集起了。”

58. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti hoti. Nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
已對照

“諸比丘,譬如一棵大樹。它那些向下伸的根、那些橫向伸的根,全都把精汁向上輸送。諸比丘,這樣,那大樹以彼為食、以彼為取,便會久久地長時存立。同樣地,諸比丘,於諸順結之法隨觀味著而住者,便有名色的降入……乃至……。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti hoti…pe….
PTS 2.91已對照

“諸比丘,於諸順結之法隨觀過患而住者,便沒有名色的降入。以名色之滅而有六處之滅……乃至……這樣,這整個苦蘊就滅了。

‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti na hoti. Nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
緬 1.317已對照

“諸比丘,譬如一棵大樹。於是,有人取了鋤與筐而來……乃至……未來不再生起之法。同樣地,諸比丘,於諸順結之法隨觀過患而住者,便沒有名色的降入。以名色之滅而有六處之滅……乃至……這樣,這整個苦蘊就滅了。”第八[經]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya…pe… āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti na hoti. Nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、識經

9. Viññāṇasuttaṃ
59已對照

五十九、住在舍衛城……乃至……“諸比丘,於諸順結之法隨觀味著而住者,便有識的降入。以識為緣而有名色……乃至……這樣,這整個苦蘊就集起了。”

59. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato viññāṇassa avakkanti hoti. Viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
已對照

“諸比丘,譬如一棵大樹。它那些根……乃至……同樣地,諸比丘,於諸順結之法隨觀味著而住者,便有識的降入……乃至……。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni …pe… evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato viññāṇassa avakkanti hoti…pe….
已對照

“諸比丘,於諸順結之法隨觀過患而住者,便沒有識的降入。以識之滅而有名色之滅……乃至……這樣,這整個苦蘊就滅了。

‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato viññāṇassa avakkanti na hoti. Viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
已對照

“諸比丘,譬如一棵大樹。於是,有人取了鋤與筐而來……乃至……未來不再生起之法。同樣地,諸比丘,於諸順結之法隨觀過患而住者,便沒有識的降入。以識之滅而有名色之滅……乃至……這樣,這整個苦蘊就滅了。”第九[經]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya…pe… āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato viññāṇassa avakkanti na hoti. Viññāṇassa nirodhā nāmarūpanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、因緣經

10. Nidānasuttaṃ
60PTS 2.92已對照

六十、一時,世尊住在拘樓國(Kuru),[有]一座名叫劍磨瑟曇的拘樓人市鎮。那時,具壽阿難來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽阿難對世尊這樣說——“稀有啊,尊者!未曾有啊,尊者!尊者,這緣起(paṭiccasamuppāda)如此甚深,顯現[也]甚深,然而對我卻顯得淺顯又淺顯。”

60. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṃ nāma kurūnaṃ nigamo. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāva gambhīro cāyaṃ, bhante, paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ca, atha ca pana me uttānakuttānako viya khāyatī’’ti.
緬 1.318已對照

“阿難,不要這樣說!阿難,不要這樣說!阿難,這緣起是甚深的,顯現[也]是甚深的。阿難,正由於對此法不隨覺、不通達,這些人才如線團般糾結、如織線團般纏結、如文闍草與波羅婆草一般,不能超越苦界、惡趣、墮處、輪迴。

‘‘Mā hevaṃ, ānanda, mā hevaṃ, ānanda [mā hevaṃ ānanda avaca mā hevaṃ ānanda avaca (dī. ni. 2 mahānidānasutte)]! Gambhīro cāyaṃ, ānanda, paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ca. Etassa, ānanda, dhammassa ananubodhā appaṭivedhā evamayaṃ pajā tantākulakajātā kulagaṇṭhikajātā [guḷāguṇṭhikajātā (sī.), guḷīguṇṭhikajātā (syā. kaṃ.)] muñjapabbajabhūtā [muñjababbajabhūtā (sī.)] apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ saṃsāraṃ nātivattati.
已對照

“阿難,於諸順取之法(upādāniyā dhammā)隨觀味著而住者,愛增長。以愛為緣而有取;以取為緣而有有;以有為緣而有生;以生為緣而有老死、愁、悲、苦、憂、惱生起。這樣,這整個苦蘊就集起了。

‘‘Upādāniyesu, ānanda, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
PTS 2.93已對照

“阿難,譬如一棵大樹,它那些向下伸的根,以及向四旁伸的根,全都向上輸送養分。阿難,這樣,那棵大樹以此為食、以此為取,便能長久長時地住立。同樣地,阿難,於諸順取之法隨觀味著而住者,愛增長。以愛為緣而有取;以取為緣而有有……乃至……這樣,這整個苦蘊就集起了。

‘‘Seyyathāpi, ānanda, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, ānanda, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, ānanda, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
已對照

“阿難,於諸順取之法隨觀過患而住者,愛滅。以愛之滅而有取之滅;以取之滅而有有之滅……乃至……這樣,這整個苦蘊就滅了。

‘‘Upādāniyesu, ānanda, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
緬 1.319已對照

“阿難,譬如一棵大樹。於是有人拿著鋤與筐前來。他在根部砍那棵樹;在根部砍了之後,掘開[四周];掘開之後,把根拔出,甚至連香根草莖那樣[細]的[根]也[拔出]。他把那棵樹砍成一段一段;砍成一段一段之後,劈開;劈開之後,弄成一片一片的碎片;弄成一片一片的碎片之後,在風[吹]日[曬]中曬乾;在風[吹]日[曬]中曬乾之後,用火燒;用火燒了之後,弄成灰;弄成灰之後,或在大風中揚掉,或放入水流迅急的河中沖走。阿難,這樣,那棵大樹便將根已斷,已作成如斷[頂]的多羅樹[樁],已令歸於不存在,未來不再生起之法。同樣地,阿難,於諸順取之法隨觀過患而住者,愛滅。以愛之滅而有取之滅;以取之滅而有有之滅;以有之滅而有生之滅;以生之滅而老死、愁、悲、苦、憂、惱便滅。這樣,這整個苦蘊就滅了。”第十[經]。

‘‘Seyyathāpi, ānanda, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya. So taṃ rukkhaṃ mūle chindeyya, mūle chetvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya antamaso usīranāḷimattānipi. So taṃ rukkhaṃ khaṇḍākhaṇḍikaṃ chindeyya. Khaṇḍākhaṇḍikaṃ chinditvā phāleyya; phāletvā sakalikaṃ sakalikaṃ kareyya, sakalikaṃ sakalikaṃ karitvā vātātape visoseyya, vātātape visosetvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahetvā masiṃ kareyya, masiṃ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya, nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, ānanda, mahārukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, ānanda, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Dasamaṃ.
已對照

苦品第六。

Dukkhavaggo chaṭṭho.
已對照

其攝頌——

遍審察、取,以及兩[經]結;

以大樹說了兩[經],以幼樹為第七;

名色與識,連同因緣,這些是十[經]。

Tassuddānaṃ –
Parivīmaṃsanupādānaṃ, dve ca saṃyojanāni ca;
Mahārukkhena dve vuttā, taruṇena ca sattamaṃ;
Nāmarūpañca viññāṇaṃ, nidānena ca te dasāti.