快樂巴利palinanda.cc

相應部 · 夜叉相應 Yakkhasaṃyuttaṃ

本經目錄十、夜叉相應一、因陀迦經二、名為帝釋經三、針毛經四、摩尼跋陀經五、娑奴經六、毗揚伽羅經七、富那婆藪經八、須達多經九、第一叔迦經十、第二叔迦經十一、支羅經十二、阿羅婆迦經《夜叉相應》完畢。

已對照

十、夜叉相應

10. Yakkhasaṃyuttaṃ
已對照

一、因陀迦經

1. Indakasuttaṃ
235PTS 1.206緬 1.208已對照

二百三十五、如是我聞——一時,世尊住在王舍城因陀迦峰(Indakūṭa)山、因陀迦(Indaka)夜叉的住處(bhavana)。那時,因陀迦夜叉來到世尊之處;到了之後,以偈對世尊說——

235. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati indakūṭe pabbate, indakassa yakkhassa bhavane. Atha kho indako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
已對照

“諸佛說色不是命(jīva),此[眾生]究竟如何得到這個身體?

‘‘Rūpaṃ na jīvanti vadanti buddhā, kathaṃ nvayaṃ vindatimaṃ sarīraṃ;
已對照

它的骨與肝團(aṭṭhīyakapiṇḍa)從何而來?此[眾生]又如何附著於腹(gabbhara)中?”

Kutassa aṭṭhīyakapiṇḍameti, kathaṃ nvayaṃ sajjati gabbharasmi’’nti.
已對照

“最初是凝滑(kalala),從凝滑而有胞結(abbuda);

‘‘Paṭhamaṃ kalalaṃ hoti, kalalā hoti abbudaṃ;
已對照

從胞結生出閉屍(pesi),從閉屍生出堅厚(ghana);

Abbudā jāyate pesi, pesi nibbattatī ghano;
已對照

從堅厚生出諸肢節(pasākhā),以及頭髮、體毛與指甲。

Ghanā pasākhā jāyanti, kesā lomā nakhāpi ca.
已對照

“凡他的母親所吃的食物、飲料與餐食,

‘‘Yañcassa bhuñjatī mātā, annaṃ pānañca bhojanaṃ;
已對照

他以此在那裡維生,[即]入於母胎的人。”

Tena so tattha yāpeti, mātukucchigato naro’’ti.
已對照

二、名為帝釋經

2. Sakkanāmasuttaṃ
236已對照

二百三十六、一時,世尊住在王舍城靈鷲山。那時,名為帝釋的(sakkanāmaka)夜叉來到世尊之處;到了之後,以偈對世尊說——

236. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Atha kho sakkanāmako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
已對照

“你已舍斷一切系(gantha),已解脫;

‘‘Sabbaganthappahīnassa, vippamuttassa te sato;
已對照

你教誡他人,這對沙門並不妥當。”

Samaṇassa na taṃ sādhu, yadaññamanusāsasī’’ti [yadaññamanusāsatīti (sī. syā. kaṃ. pī.)].
已對照

“帝釋,無論以何種緣由(vaṇṇa),[與人]共住一旦生起,

‘‘Yena kenaci vaṇṇena, saṃvāso sakka jāyati;
已對照

有慧者就不應以意悲憫那[人]。

Na taṃ arahati sappañño, manasā anukampituṃ.
已對照

“若以明淨的意去教誡他人,

‘‘Manasā ce pasannena, yadaññamanusāsati;
已對照

他並不因那悲憫、愛護而被繫縛。”

Na tena hoti saṃyutto, yānukampā [sānukampā (sī. pī.)] anuddayā’’ti.
已對照

三、針毛經

3. Sūcilomasuttaṃ
237PTS 1.207緬 1.209已對照

二百三十七、一時,世尊住在伽耶(Gayā)石床(Ṭaṅkitamañca)、針毛(Sūciloma)夜叉的住處。那時,佉羅(Khara)夜叉與針毛夜叉正從世尊不遠處經過。於是佉羅夜叉對針毛夜叉這樣說——“那是沙門!”“那不是沙門,那是沙門之流(samaṇaka)。”“[那就讓我去]弄清楚,他到底是沙門,還是沙門之流。”

於是針毛夜叉來到世尊之處;到了之後,把身體挨向世尊。於是世尊把身體移開。於是針毛夜叉對世尊這樣說——“沙門,你怕我嗎?”“賢友,我不怕你;但你的觸是惡的。”“沙門,我要問你問題。如果你不為我解答,我就擾亂你的心,或撕裂你的心臟,或抓住[你的]兩腳把[你]扔到恆河彼岸。”“賢友,我不見在有天、有魔、有梵天的世間,在有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中,有誰能擾亂我的心,或撕裂我的心臟,或抓住[我的]兩腳把[我]扔到恆河彼岸。然而,賢友,你想問什麼就問吧。”於是針毛夜叉以偈對世尊說——

“貪與瞋以何為因緣,

不樂、樂與身毛豎立從何而生?

意中之尋從何處生起,

如童子們放出烏鴉那樣拋出[心]?”

“貪與瞋以此為因緣,

不樂、樂與身毛豎立從此而生;

意中之尋從此處生起,

如童子們放出烏鴉那樣拋出[心]。

“[它們]生於愛染(sneha)、生於自身,如尼拘陀樹從幹所生的[氣根];

眾多[地]粘著於諸欲,如葛藤(māluvā)蔓延於林中。

“凡了知它、[了知]它以何為因緣者,

他們便除遣它——夜叉,你聽著;

他們渡過這難渡的暴流,

那從前未曾渡過的,為了不再有後有。”

237. Ekaṃ samayaṃ bhagavā gayāyaṃ viharati ṭaṅkitamañce sūcilomassa yakkhassa bhavane. Tena kho pana samayena kharo ca yakkho sūcilomo ca yakkho bhagavato avidūre atikkamanti. Atha kho kharo yakkho sūcilomaṃ yakkhaṃ etadavoca – ‘‘eso samaṇo’’ti! ‘‘Neso samaṇo, samaṇako eso’’. ‘‘Yāva jānāmi yadi vā so samaṇo yadi vā pana so samaṇako’’ti.
Atha kho sūcilomo yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato kāyaṃ upanāmesi. Atha kho bhagavā kāyaṃ apanāmesi. Atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhāyasi maṃ samaṇā’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, bhāyāmi; api ca te samphasso pāpako’’ti. ‘‘Pañhaṃ taṃ, samaṇa pucchissāmi. Sace me na byākarissasi, cittaṃ vā te khipissāmi, hadayaṃ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya [pāraṃ gaṅgāya (ka.)] khipissāmī’’ti. ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yo me cittaṃ vā khipeyya hadayaṃ vā phāleyya pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipeyya; api ca tvaṃ, āvuso, puccha yadā kaṅkhasī’’ti. Atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi – ( ) [(atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi.) (sī.)]
‘‘Rāgo ca doso ca kutonidānā,
Aratī ratī lomahaṃso kutojā;
Kuto samuṭṭhāya manovitakkā,
Kumārakā dhaṅkamivossajantī’’ti.
‘‘Rāgo ca doso ca itonidānā,
Aratī ratī lomahaṃso itojā;
Ito samuṭṭhāya manovitakkā,
Kumārakā dhaṅkamivossajanti.
‘‘Snehajā attasambhūtā, nigrodhasseva khandhajā;
Puthū visattā kāmesu, māluvāva vitatā [vitthatā (syā. kaṃ.)] vane.
‘‘Ye naṃ pajānanti yatonidānaṃ,
Te naṃ vinodenti suṇohi yakkha;
Te duttaraṃ oghamimaṃ taranti,
Atiṇṇapubbaṃ apunabbhavāyā’’ti.
已對照

四、摩尼跋陀經

4. Maṇibhaddasuttaṃ
238已對照

二百三十八、一時,世尊住在摩揭陀摩尼摩羅迦(Maṇimālaka)塔廟、摩尼跋陀(Maṇibhadda)夜叉的住處。那時,摩尼跋陀夜叉來到世尊之處;到了之後,在世尊面前說了這首偈——

238. Ekaṃ samayaṃ bhagavā magadhesu viharati maṇimālike cetiye maṇibhaddassa yakkhassa bhavane. Atha kho maṇibhaddo yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已對照

“具念者常有吉祥,具念者得樂;

‘‘Satīmato sadā bhaddaṃ, satimā sukhamedhati;
已對照

具念者明日更勝,並且從怨中解脫。”

Satīmato suve seyyo, verā ca parimuccatī’’ti.
已對照

“具念者常有吉祥,具念者得樂;

‘‘Satīmato sadā bhaddaṃ, satimā sukhamedhati;
已對照

具念者明日更勝,[然而]並不從怨中解脫。

Satīmato suve seyyo, verā na parimuccati.
已對照

“凡[人]一切晝夜,其意都樂於不害,

‘‘Yassa sabbamahorattaṃ [rattiṃ (syā. kaṃ. ka.)], ahiṃsāya rato mano;
已對照

他於一切眾生[修]慈,他與任何人都無怨。”

Mettaṃ so sabbabhūtesu, veraṃ tassa na kenacī’’ti.
已對照

五、娑奴經

5. Sānusuttaṃ
239已對照

二百三十九、一時,世尊住在舍衛城祇樹林給孤獨園。那時,某位優婆夷的兒子名叫娑奴(Sānu),被夜叉附身了(yakkhena gahito)。於是那位優婆夷悲嘆著,在那時說了這些偈——

239. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññatarissā upāsikāya sānu nāma putto yakkhena gahito hoti. Atha kho sā upāsikā paridevamānā tāyaṃ velāyaṃ imā gāthāyo abhāsi –
已對照

“第十四日、第十五日,以及半月的第八日;

‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī;
已對照

以及神變半月(pāṭihāriyapakkha),善具八支——

Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.
已對照

“凡守持布薩、修行梵行者;

‘‘Uposathaṃ upavasanti, brahmacariyaṃ caranti ye;
已對照

夜叉不戲弄他們,我從諸阿羅漢[那裡]這樣聽聞;

Na tehi yakkhā kīḷanti, iti me arahataṃ sutaṃ;
已對照

而今天我卻看見,夜叉們戲弄娑奴。”

Sā dāni ajja passāmi, yakkhā kīḷanti sānunā’’ti.
緬 1.211已對照

“第十四日、第十五日,以及半月的第八日;

‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī;
已對照

以及神變半月,善具八支;

Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ;
PTS 1.209已對照

凡守持布薩、修行梵行者。

Uposathaṃ upavasanti, brahmacariyaṃ caranti ye.
已對照

“夜叉不戲弄他們,你從諸阿羅漢[那裡]所聽聞的是好的;

‘‘Na tehi yakkhā kīḷanti, sāhu te arahataṃ sutaṃ;
已對照

娑奴醒來時,你要對他說夜叉們的這番話;

Sānuṃ pabuddhaṃ vajjāsi, yakkhānaṃ vacanaṃ idaṃ;
已對照

不要造惡業,無論公開或隱秘。

Mākāsi pāpakaṃ kammaṃ, āvi vā yadi vā raho.
已對照

“而若你將造、或正造惡業,

‘‘Sace ca [saceva (syā. kaṃ. pī. ka.), yañceva (sī.)] pāpakaṃ kammaṃ, karissasi karosi vā;
已對照

縱然飛起逃走,你也無從苦中解脫。”

Na te dukkhā pamutyatthi, uppaccāpi palāyato’’ti.
已對照

“母親,人們為死者哭泣,或為活著卻不見[蹤影]者[哭泣];

‘‘Mataṃ vā amma rodanti, yo vā jīvaṃ na dissati;
已對照

母親,[你]看見[我]活著,母親,為何為我哭泣?”

Jīvantaṃ amma passantī, kasmā maṃ amma rodasī’’ti.
已對照

“兒子,人們為死者哭泣,或為活著卻不見[蹤影]者[哭泣];

‘‘Mataṃ vā putta rodanti, yo vā jīvaṃ na dissati;
已對照

而凡捨棄諸欲之後,又回到這裡者;

Yo ca kāme cajitvāna, punarāgacchate idha;
已對照

兒子,人們也為他哭泣,因為他雖重又活著,卻是已死的。

Taṃ vāpi putta rodanti, puna jīvaṃ mato hi so.
已對照

“孩子,從熱灰中被救出,你卻想落入熱灰;

‘‘Kukkuḷā ubbhato tāta, kukkuḷaṃ [kukkuḷe (sī.)] patitumicchasi;
已對照

孩子,從深坑(naraka)中被救出,你卻想落入深坑。

Narakā ubbhato tāta, narakaṃ patitumicchasi.
已對照

“奔走吧(abhidhāvatha),願你吉祥!我們要向誰申訴?

‘‘Abhidhāvatha bhaddante, kassa ujjhāpayāmase;
已對照

如從燃燒中搬出的財物,你卻想再被焚燒。”

Ādittā nīhataṃ [nibbhataṃ (syā. kaṃ. ka.), nibhataṃ (pī. ka.)] bhaṇḍaṃ, puna ḍayhitumicchasī’’ti.
已對照

六、毗揚伽羅經

6. Piyaṅkarasuttaṃ
240已對照

二百四十、一時,具壽阿那律(Anuruddha)住在舍衛城祇樹林給孤獨園。那時,具壽阿那律在夜的破曉時分起身,誦說諸法句(dhammapada)。那時,夜叉女(yakkhinī)毗揚伽羅之母(Piyaṅkaramātā)這樣安撫[她的]孩子——

240. Ekaṃ samayaṃ āyasmā anuruddho sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā anuruddho rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya dhammapadāni bhāsati. Atha kho piyaṅkaramātā yakkhinī puttakaṃ evaṃ tosesi –
已對照

“毗揚伽羅(Piyaṅkara),不要作聲,比丘在誦說諸法句;

‘‘Mā saddaṃ kari piyaṅkara, bhikkhu dhammapadāni bhāsati;
已對照

而且了知法句之後,願我們依之而行,那會是為了我們的利益。

Api [api (sī.)] ca dhammapadaṃ vijāniya, paṭipajjema hitāya no siyā.
已對照

“對眾生,願我們自制,願我們不明知而說妄語;

‘‘Pāṇesu ca saṃyamāmase, sampajānamusā na bhaṇāmase;
已對照

願我們修學自身的善戒,但願我們能從鬼魅胎中解脫。”

Sikkhema susīlyamattano [susīlamattano (sī. ka.)], api muccema pisācayoniyā’’ti.
已對照

七、富那婆藪經

7. Punabbasusuttaṃ
241PTS 1.210緬 1.212已對照

二百四十一、一時,世尊住在舍衛城祇樹林給孤獨園。那時,世尊以與涅槃相關的法語對諸比丘開示、勸導、激勵、令歡喜。那些比丘作成有所求、作意、以全心貫注、側耳而聽法。那時,夜叉女富那婆藪之母(Punabbasumātā)這樣安撫[她的]孩子們——

241. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhū nibbānapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Te ca bhikkhū aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasotā dhammaṃ suṇanti. Atha kho punabbasumātā yakkhinī puttake evaṃ tosesi –
已對照

“優多利迦(Uttarikā),你要安靜,富那婆藪(Punabbasu),你要安靜;

‘‘Tuṇhī uttarike hohi, tuṇhī hohi punabbasu;
已對照

直到我聽最勝佛陀、導師的法[為止]。

Yāvāhaṃ buddhaseṭṭhassa, dhammaṃ sossāmi satthuno.
已對照

“世尊說涅槃,解脫一切繫縛;

‘‘Nibbānaṃ bhagavā āha, sabbaganthappamocanaṃ;
已對照

我對這法的愛求,是過了分際的。

Ativelā ca me hoti, asmiṃ dhamme piyāyanā.
已對照

“在世間,自己的兒子是可愛的,在世間,自己的丈夫是可愛的;

‘‘Piyo loke sako putto, piyo loke sako pati;
已對照

對我來說,比他們更可愛的,是對這法的尋求。

Tato piyatarā mayhaṃ, assa dhammassa magganā.
已對照

“因為可愛的兒子或丈夫,都不能使[人]從苦解脫;

‘‘Na hi putto pati vāpi, piyo dukkhā pamocaye;
已對照

就像聽聞正法使眾生從苦解脫那樣。

Yathā saddhammassavanaṃ, dukkhā moceti pāṇinaṃ.
已對照

“在被苦所逼、為老死所繫的世間,

‘‘Loke dukkhaparetasmiṃ, jarāmaraṇasaṃyute;
已對照

為了從老死中解脫,[世尊]所現正覺的那法,

Jarāmaraṇamokkhāya, yaṃ dhammaṃ abhisambudhaṃ;
已對照

我想要聽那法,富那婆藪,你要安靜。”

Taṃ dhammaṃ sotumicchāmi, tuṇhī hohi punabbasū’’ti.
已對照

“媽媽,我不會說話了,這位優多羅(Uttarā)也已安靜了;

‘‘Ammā na byāharissāmi, tuṇhībhūtāyamuttarā;
已對照

你就專心聽法吧,聽聞正法是樂;

Dhammameva nisāmehi, saddhammassavanaṃ sukhaṃ;
已對照

媽媽,由於不了知正法,我們困苦地度日。

Saddhammassa anaññāya, ammā dukkhaṃ carāmase.
已對照

“這位是為迷惑的諸天與人作光明者;

‘‘Esa devamanussānaṃ, sammūḷhānaṃ pabhaṅkaro;
已對照

最後身的佛陀、具眼者,正在說法。”

Buddho antimasārīro, dhammaṃ deseti cakkhumā’’ti.
已對照

“真是善哉,堪稱智者,[這]臥於我胸前而生的兒子;

‘‘Sādhu kho paṇḍito nāma, putto jāto uresayo;
已對照

我的兒子愛慕最勝佛陀的清淨之法。

Putto me buddhaseṭṭhassa, dhammaṃ suddhaṃ piyāyati.
已對照

“富那婆藪,願你安樂,今天我已超升;

‘‘Punabbasu sukhī hohi, ajjāhamhi samuggatā;
已對照

諸聖諦已被見到,願我的優多羅也聽一聽。”

Diṭṭhāni ariyasaccāni, uttarāpi suṇātu me’’ti.
已對照

八、須達多經

8. Sudattasuttaṃ
242PTS 1.211緬 1.213已對照

二百四十二、一時,世尊住在王舍城寒林(Sītavana)。那時,給孤獨居士因某件應作之事來到了王舍城。給孤獨居士聽說:“據說佛陀已出現於世間。”他當即就想要去見世尊。那時給孤獨居士這樣想:“今天不是去見世尊的時候。明天我再適時去見世尊。”[他]以趣向佛陀的念而躺下。他在夜裡三次起身,以為天亮了。於是給孤獨居士來到墓地門(Sivathikadvāra)。非人們打開了門。那時,當給孤獨居士從城裡出來時,光明隱沒了,黑暗出現了,怖畏、驚愕、身毛豎立生起了,他想要就從那裡再折返回去。那時,屍婆迦夜叉(Sivaka yakkha)隱著身傳出聲音——

“百[千]象、百[千]馬,百[千]騾車;

百千少女,戴著摩尼耳環;

於一步之跨越,[它們都]不值其十六分之一。

“居士,前進吧,居士,前進吧;

你前進才更好,而非後退。”

那時,對給孤獨居士而言,黑暗隱沒了,光明出現了,那曾生起的怖畏、驚愕、身毛豎立止息了。第二次,對給孤獨居士而言,光明隱沒了,黑暗出現了,怖畏、驚愕、身毛豎立生起了,他想要就從那裡再折返回去。第二次,屍婆迦夜叉隱著身傳出聲音——

“百[千]象、百[千]馬……乃至……

[它們都]不值其十六分之一。

“居士,前進吧,居士,前進吧;

你前進才更好,而非後退。”

那時,對給孤獨居士而言,黑暗隱沒了,光明出現了,那曾生起的怖畏、驚愕、身毛豎立止息了。第三次,對給孤獨居士而言,光明隱沒了,黑暗出現了,怖畏、驚愕、身毛豎立生起了,他想要就從那裡再折返回去。第三次,屍婆迦夜叉隱著身傳出聲音——

“百[千]象、百[千]馬……乃至……

[它們都]不值其十六分之一。

“居士,前進吧,居士,前進吧;

你前進才更好,而非後退。”

那時,對給孤獨居士而言,黑暗隱沒了,光明出現了,那曾生起的怖畏、驚愕、身毛豎立止息了。於是給孤獨居士來到寒林,來到世尊之處。

那時,世尊在夜的破曉時分起身,在露地經行。世尊遠遠地看見給孤獨居士走來。看見之後,從經行[道]下來,坐在設好的座位上。坐下之後,世尊對給孤獨居士這樣說——“來吧,須達多(Sudatta)。”那時,給孤獨居士[想]:世尊以名字稱呼我,[便]歡喜、踴躍,就在那裡以頭禮敬世尊雙足,對世尊這樣說——“尊者,世尊是否臥安?”

“已般涅槃的婆羅門,確實時時臥安;

他不染著於諸欲,已清涼、無所依。

“斷了一切黏著(āsatti),調伏了心中的焦慮;

寂靜者臥安,以心達到了寂靜。”

242. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati sītavane. Tena kho pana samayena anāthapiṇḍiko gahapati rājagahaṃ anuppatto hoti kenacideva karaṇīyena. Assosi kho anāthapiṇḍiko gahapati – ‘‘buddho kira loke uppanno’’ti. Tāvadeva ca pana bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamitukāmo hoti. Athassa anāthapiṇḍikassa gahapatissa etadahosi – ‘‘akālo kho ajja bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ. Sve dānāhaṃ kālena bhagavantaṃ dassanāya gamissāmī’’ti buddhagatāya satiyā nipajji. Rattiyā sudaṃ tikkhattuṃ vuṭṭhāsi pabhātanti maññamāno. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena sivathikadvāraṃ [sīvathikadvāraṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] tenupasaṅkami. Amanussā dvāraṃ vivariṃsu. Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa nagaramhā nikkhamantassa āloko antaradhāyi, andhakāro pāturahosi, bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso udapādi, tatova puna nivattitukāmo ahosi. Atha kho sivako [sīvako (sī. pī.)] yakkho antarahito saddamanussāvesi –
‘‘Sataṃ hatthī sataṃ assā, sataṃ assatarīrathā;
Sataṃ kaññāsahassāni, āmukkamaṇikuṇḍalā;
Ekassa padavītihārassa, kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ.
‘‘Abhikkama gahapati, abhikkama gahapati;
Abhikkamanaṃ te seyyo, no paṭikkamana’’nti.
Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa andhakāro antaradhāyi, āloko pāturahosi, yaṃ ahosi bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso, so paṭippassambhi. Dutiyampi kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa āloko antaradhāyi, andhakāro pāturahosi, bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso udapādi, tatova puna nivattitukāmo ahosi. Dutiyampi kho sivako yakkho antarahito saddamanussāvesi –
‘‘Sataṃ hatthī sataṃ assā…pe…
Kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ.
‘‘Abhikkama gahapati, abhikkama gahapati;
Abhikkamanaṃ te seyyo, no paṭikkamana’’nti.
Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa andhakāro antaradhāyi, āloko pāturahosi, yaṃ ahosi bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso, so paṭippassambhi. Tatiyampi kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa āloko antaradhāyi, andhakāro pāturahosi, bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso udapādi, tatova puna nivattitukāmo ahosi. Tatiyampi kho sivako yakkho antarahito saddamanussāvesi –
‘‘Sataṃ hatthī sataṃ assā…pe…
Kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ.
‘‘Abhikkama gahapati, abhikkama gahapati;
Abhikkamanaṃ te seyyo, no paṭikkamana’’nti.
Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa andhakāro antaradhāyi, āloko pāturahosi, yaṃ ahosi bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso, so paṭippassambhi. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena sītavanaṃ yena bhagavā tenupasaṅkami.
Tena kho pana samayena bhagavā rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya abbhokāse caṅkamati. Addasā kho bhagavā anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna caṅkamā orohitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ etadavoca – ‘‘ehi sudattā’’ti. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati, nāmena maṃ bhagavā ālapatīti, haṭṭho udaggo tattheva bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kacci, bhante, bhagavā sukhamasayitthā’’ti?
‘‘Sabbadā ve sukhaṃ seti, brāhmaṇo parinibbuto;
Yo na limpati kāmesu, sītibhūto nirūpadhi.
‘‘Sabbā āsattiyo chetvā, vineyya hadaye daraṃ;
Upasanto sukhaṃ seti, santiṃ pappuyya cetasā’’ti [cetasoti (sī.)].
已對照

九、第一叔迦經

9. Paṭhamasukkāsuttaṃ
243緬 1.215已對照

二百四十三、一時,世尊住在王舍城竹林迦蘭陀園。那時,叔迦(Sukkā)比丘尼為大眾所圍繞而說法。那時,一位對叔迦比丘尼深具淨信的夜叉,在王舍城從街巷到街巷、從交叉路口到交叉路口走去,在那時說了這些偈——

243. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena sukkā bhikkhunī mahatiyā parisāya parivutā dhammaṃ deseti. Atha kho sukkāya bhikkhuniyā abhippasanno yakkho rājagahe rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā tāyaṃ velāyaṃ imā gāthāyo abhāsi –
已對照

“王舍城的這些人怎麼了?他們像飲了蜜[酒]般躺臥;

‘‘Kiṃ me katā rājagahe manussā, madhupītāva seyare;
已對照

[就是]那些不去親近宣說不死之境的叔迦的人。

Ye sukkaṃ na payirupāsanti, desentiṃ amataṃ padaṃ.
已對照

“而那[法]是不可拒卻的、無須調和而有滋養的;

‘‘Tañca pana appaṭivānīyaṃ, asecanakamojavaṃ;
已對照

我想有慧者們在飲它,如行路者[飲]雨雲[之水]。”

Pivanti maññe sappaññā, valāhakamiva panthagū’’ti [valāhakamivaddhagūti (sī.)].
已對照

十、第二叔迦經

10. Dutiyasukkāsuttaṃ
244PTS 1.213已對照

二百四十四、一時,世尊住在王舍城竹林迦蘭陀園。那時,某位優婆塞給叔迦比丘尼施了食物。那時,一位對叔迦比丘尼深具淨信的夜叉,在王舍城從街巷到街巷、從交叉路口到交叉路口走去,在那時說了這首偈——

244. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena aññataro upāsako sukkāya bhikkhuniyā bhojanaṃ adāsi. Atha kho sukkāya bhikkhuniyā abhippasanno yakkho rājagahe rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已對照

“[他]確實生出了許多福,這位優婆塞確實是有慧者;

‘‘Puññaṃ vata pasavi bahuṃ, sappañño vatāyaṃ upāsako;
已對照

他把食物施給了從一切繫縛中解脫的叔迦。”

Yo sukkāya adāsi bhojanaṃ, sabbaganthehi vippamuttiyā’’ti [vippamuttāyāti (syā. kaṃ.)].
已對照

十一、支羅經

11. Cīrāsuttaṃ
245已對照

二百四十五、如是我聞——一時,世尊住在王舍城竹林迦蘭陀園。那時,某位優婆塞給支羅(Cīrā)比丘尼施了衣。那時,一位對支羅比丘尼深具淨信的夜叉,在王舍城從街巷到街巷、從交叉路口到交叉路口走去,在那時說了這首偈——

245. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena aññataro upāsako cīrāya [cirāya (ka.)] bhikkhuniyā cīvaraṃ adāsi. Atha kho cīrāya bhikkhuniyā abhippasanno yakkho rājagahe rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ gāthaṃ abhāsi –
緬 1.216已對照

“[他]確實生出了許多福,這位優婆塞確實是有慧者;

‘‘Puññaṃ vata pasavi bahuṃ, sappañño vatāyaṃ upāsako;
已對照

他把衣施給了從一切軛中解脫的支羅。”

Yo cīrāya adāsi cīvaraṃ, sabbayogehi vippamuttiyā’’ti [vippamuttāyāti (syā. kaṃ.)].
已對照

十二、阿羅婆迦經

12. Āḷavakasuttaṃ
246PTS 1.214緬 1.217已對照

二百四十六、如是我聞——一時,世尊住在阿羅毗(Āḷavī),在阿羅婆迦夜叉(Āḷavaka yakkha)的住處(bhavana)。那時,阿羅婆迦夜叉來到世尊之處;到了之後,對世尊這樣說——“沙門,出去!”“善哉,賢友。”世尊出去了。“沙門,進來!”“善哉,賢友。”世尊進去了。第二次,阿羅婆迦夜叉對世尊這樣說——“沙門,出去!”“善哉,賢友。”世尊出去了。“沙門,進來!”“善哉,賢友。”世尊進去了。第三次,阿羅婆迦夜叉對世尊這樣說——“沙門,出去!”“善哉,賢友。”世尊出去了。“沙門,進來!”“善哉,賢友。”世尊進去了。第四次,阿羅婆迦夜叉對世尊這樣說——“沙門,出去!”“賢友,因此我不出去。凡你該做的,就去做吧。”“沙門,我要問你問題。如果你不為我解答,我就擾亂你的心,或撕裂你的心臟,或抓住[你的]雙腳把[你]扔到恆河彼岸。”“賢友,我不見在有天、有魔、有梵天的世間,在有沙門婆羅門、有天與人的人眾之中,有誰能擾亂我的心,或撕裂我的心臟,或抓住[我的]雙腳把[我]扔到恆河彼岸。然而,賢友,你想問什麼就問吧。”

“於此[世間]何者是人之最上財物(vitta)?何者善加行持而帶來樂?

諸味之中何者實為更美?[人們]說何等活命之活為最上?”

“於此[世間]信是人之最上財物,法善加行持而帶來樂;

諸味之中實是真實為更美,[人們]說以慧活命[者]之活為最上。”

“怎樣渡過暴流(ogha)?怎樣渡過大海(aṇṇava)?

怎樣超越苦?怎樣得清淨?”

“以信渡過暴流,以不放逸渡過大海;

以精進超越苦,以慧得清淨。”

“怎樣獲得慧?怎樣得到財?

怎樣獲致名聲(kitti)?怎樣結交朋友?

從此世到他世,怎樣死後不憂?”

“信奉諸阿羅漢為得涅槃之法,

樂聞者獲得慧,[他是]不放逸、睿智者。

“行事相稱(patirūpakārī)、有擔當(dhuravā)、奮起者得到財;

以真實獲致名聲,施與者結交朋友;

從此世到他世,如是死後不憂。

“有信而求家居者,若有這四法——

真實、調伏(dama)、堅毅(dhiti)、施捨(cāga),他實在死後不憂。

“來吧,你也去問問其他眾多的沙門婆羅門,

看此中是否有勝過真實、調伏、施捨、忍的。”

“如今我怎麼還會去問眾多的沙門婆羅門,

我今日已了知那關涉來世之義(attha)。

“為了我的利益,佛陀來到阿羅毗居住;

我今日已了知:施與何處[便]有大果。

“我將如是遊行,從村至村、從城至城,

禮敬正覺者,以及法的善妙性。”

246. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā āḷaviyaṃ viharati āḷavakassa yakkhassa bhavane. Atha kho āḷavako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā nikkhami. ‘‘Pavisa, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā pāvisi. Dutiyampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā nikkhami. ‘‘Pavisa, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā pāvisi. Tatiyampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā nikkhami. ‘‘Pavisa, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā pāvisi. Catutthampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, samaṇā’’ti. ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, nikkhamissāmi. Yaṃ te karaṇīyaṃ taṃ karohī’’ti. ‘‘Pañhaṃ taṃ, samaṇa, pucchissāmi. Sace me na byākarissasi, cittaṃ vā te khipissāmi, hadayaṃ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipissāmī’’ti. ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, ye me cittaṃ vā khipeyya hadayaṃ vā phāleyya, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipeyya. Api ca tvaṃ, āvuso, puccha yadā kaṅkhasī’’ti [(atha kho āḷavako yakkho bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi.) (sī.)].
‘‘Kiṃsūdha vittaṃ purisassa seṭṭhaṃ, kiṃsu suciṇṇaṃ sukhamāvahāti;
Kiṃsu have sādutaraṃ rasānaṃ, kathaṃjīviṃ jīvitamāhu seṭṭha’’nti.
‘‘Saddhīdha vittaṃ purissa seṭṭhaṃ, dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti;
Saccaṃ have sādutaraṃ rasānaṃ, paññājīviṃ jīvitamāhu seṭṭha’’nti.
‘‘Kathaṃsu tarati oghaṃ, kathaṃsu tarati aṇṇavaṃ;
Kathaṃsu dukkhamacceti, kathaṃsu parisujjhatī’’ti.
‘‘Saddhāya tarati oghaṃ, appamādena aṇṇavaṃ;
Vīriyena dukkhamacceti, paññāya parisujjhatī’’ti.
‘‘Kathaṃsu labhate paññaṃ, kathaṃsu vindate dhanaṃ;
Kathaṃsu kittiṃ pappoti, kathaṃ mittāni ganthati;
Asmā lokā paraṃ lokaṃ, kathaṃ pecca na socatī’’ti.
‘‘Saddahāno arahataṃ, dhammaṃ nibbānapattiyā;
Sussūsaṃ [sussūsā (sī. pī.)] labhate paññaṃ, appamatto vicakkhaṇo.
‘‘Patirūpakārī dhuravā, uṭṭhātā vindate dhanaṃ;
Saccena kittiṃ pappoti, dadaṃ mittāni ganthati;
Asmā lokā paraṃ lokaṃ, evaṃ pecca na socati.
‘‘Yassete caturo dhammā, saddhassa gharamesino;
Saccaṃ dammo dhiti cāgo, sa ve pecca na socati.
‘‘Iṅgha aññepi pucchassu, puthū samaṇabrāhmaṇe;
Yadi saccā dammā cāgā, khantyā bhiyyodha vijjatī’’ti.
‘‘Kathaṃ nu dāni puccheyyaṃ, puthū samaṇabrāhmaṇe;
Yohaṃ [sohaṃ (sī.), svāhaṃ (ka.)] ajja pajānāmi, yo attho samparāyiko.
‘‘Atthāya vata me buddho, vāsāyāḷavimāgamā [māgato (pī. ka.)];
Yohaṃ [sohaṃ (sī.)] ajja pajānāmi, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
‘‘So ahaṃ vicarissāmi, gāmā gāmaṃ purā puraṃ;
Namassamāno sambuddhaṃ, dhammassa ca sudhammata’’nti.
已對照

《夜叉相應》完畢。

Yakkhasaṃyuttaṃ samattaṃ.
已對照

其攝頌——

因陀迦、名為帝釋與針毛,摩尼跋陀與娑奴;

毗揚伽羅、富那婆藪與須達多,兩叔迦、支羅、阿羅婆迦——此為十二[經]。

Tassuddānaṃ –
Indako sakka sūci ca, maṇibhaddo ca sānu ca;
Piyaṅkara punabbasu sudatto ca, dve sukkā cīraāḷavīti dvādasa.