快樂巴利palinanda.cc

中部第98經 · 婆私吒經 Vāseṭṭhasuttaṃ

本經目錄八、婆私吒經

454緬 2.407已對照

八、婆私吒經

四五四、如是我聞——一時,世尊住在伊車能伽羅(Icchānaṅgala)的伊車能伽羅林叢(Icchānaṅgalavanasaṇḍa)。那時,有眾多聲名遠播的大富婆羅門(brāhmaṇamahāsāla)住在伊車能伽羅,即:旃吉婆羅門(Caṅkī)、多梨車婆羅門(Tārukkha)、沸伽羅娑羅婆羅門(Pokkharasāti)、生聞婆羅門(Jāṇussoṇi)、都提耶婆羅門(Todeyya),以及其他聲名遠播的大富婆羅門。那時,青年(māṇava)婆私吒(Vāseṭṭha)與青年婆羅墮婆闍(Bhāradvāja)在散步而隨行經行、隨行遊走時,生起了這樣的談論——“賢友,怎樣才是婆羅門呢?”青年婆羅墮婆闍這樣說:“賢友,若是於母方與父方兩方面都是善生,受胎清淨,直至第七代祖父,就出身論不受擯斥、不受譏毀——賢友,憑這一點就是婆羅門。”青年婆私吒這樣說:“賢友,若是持戒者,並且具足行儀——賢友,憑這一點就是婆羅門。”青年婆羅墮婆闍既無法說服青年婆私吒,青年婆私吒也無法說服青年婆羅墮婆闍。於是,青年婆私吒對青年婆羅墮婆闍說:“婆羅墮婆闍賢友,這位沙門喬達摩——釋迦子,從釋迦家族出家者——住在伊車能伽羅的伊車能伽羅林叢。關於那位喬達摩尊師,有這樣的善名聲傳揚:‘那位世尊亦即是阿羅漢、正等正覺者、明行具足、善逝、世間解、無上者、調御丈夫、天人導師、佛陀、世尊。’來吧,婆羅墮婆闍賢友,我們到沙門喬達摩之處去;到了之後,就此義問沙門喬達摩。沙門喬達摩怎樣為我們解答,我們就那樣受持。”“好的,賢友。”青年婆羅墮婆闍應諾了青年婆私吒。

454. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā icchānaṅgale [icchānaṅkale (sī. pī.)] viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe. Tena kho pana samayena sambahulā abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā icchānaṅgale paṭivasanti, seyyathidaṃ – caṅkī brāhmaṇo, tārukkho brāhmaṇo, pokkharasāti brāhmaṇo, jāṇussoṇi [jāṇussoṇī (pī.), jāṇusoṇī (ka.)] brāhmaṇo, todeyyo brāhmaṇo, aññe ca abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā. Atha kho vāseṭṭhabhāradvājānaṃ māṇavānaṃ jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamantānaṃ anuvicarantānaṃ [anucaṅkamamānānaṃ anuvicaramānānaṃ (sī. pī.)] ayamantarākathā udapādi – ‘‘kathaṃ, bho, brāhmaṇo hotī’’ti? Bhāradvājo māṇavo evamāha – ‘‘yato kho, bho, ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena – ettāvatā kho, bho, brāhmaṇo hotī’’ti. Vāseṭṭho māṇavo evamāha – ‘‘yato kho, bho, sīlavā ca hoti vattasampanno [vatasampanno (pī.)] ca – ettāvatā kho, bho, brāhmaṇo hotī’’ti. Neva kho asakkhi bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ, na pana asakkhi vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ saññāpetuṃ. Atha kho vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṃ māṇavaṃ āmantesi – ‘‘ayaṃ kho, bho bhāradvāja, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Āyāma, bho bhāradvāja, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā samaṇaṃ gotamaṃ etamatthaṃ pucchissāma. Yathā no samaṇo gotamo byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhassa māṇavassa paccassosi.
455–456緬 2.408已對照

四五五、於是,青年婆私吒與青年婆羅墮婆闍來到世尊之處;到了之後,與世尊互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。坐在一旁的青年婆私吒以諸偈對世尊說——

“我們兩人是[師所]認可、[自己]承認的三吠陀者;

我是沸伽羅娑羅的[弟子],這位青年是多梨車的[弟子]。

“凡三吠陀者所宣說的,我們於其中已達圓滿;

我們通曉語句、精通文法,在講說上與老師相等;

喬達摩,我們在出身論上有諍論。

“婆羅墮婆闍這樣說:由出身而為婆羅門;

而我說:由業[而為婆羅門]——具眼者,請你這樣了知。

“我們兩人不能使彼此瞭解,

[故]前來請問尊師——以‘正覺者’而聞名的[您]。

“猶如對已過虧缺之月,人們走近、合掌,

禮敬著、致敬世間中的喬達摩。

“我們問喬達摩——那出現於世間的眼:

是由出身而為婆羅門,還是由業而成為[婆羅門]?

請為不知的我們解說,好讓我們了知[何為]婆羅門。”

455. Atha kho vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho vāseṭṭho māṇavo bhagavantaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
‘‘Anuññātapaṭiññātā, tevijjā mayamasmubho;
Ahaṃ pokkharasātissa, tārukkhassāyaṃ māṇavo.
‘‘Tevijjānaṃ yadakkhātaṃ, tatra kevalinosmase;
Padakasmā veyyākaraṇā [no byākaraṇā (syā. kaṃ. ka.)], jappe ācariyasādisā;
Tesaṃ no jātivādasmiṃ, vivādo atthi gotama.
‘‘Jātiyā brāhmaṇo hoti, bhāradvājo iti bhāsati;
Ahañca kammunā [kammanā (sī. pī.)] brūmi, evaṃ jānāhi cakkhuma.
‘‘Te na sakkoma ñāpetuṃ [saññattuṃ (pī.), saññāpetuṃ (ka.)], aññamaññaṃ mayaṃ ubho;
Bhavantaṃ puṭṭhumāgamā, sambuddhaṃ iti vissutaṃ.
‘‘Candaṃ yathā khayātītaṃ, pecca pañjalikā janā;
Vandamānā namassanti, lokasmiṃ gotamaṃ.
‘‘Cakkhuṃ loke samuppannaṃ, mayaṃ pucchāma gotamaṃ;
Jātiyā brāhmaṇo hoti, udāhu bhavati kammunā [kammanā (sī. pī.)];
Ajānataṃ no pabrūhi, yathā jānemu brāhmaṇa’’nti.
456.
457緬 2.409已對照

四百五十六

“我將為你們解說(世尊[說]:婆私吒啊),

依次第、如實地——

諸生物的生類之分別,因為諸生類是彼此各異的。

“你們且了知草與樹——它們雖不自認[為草、為樹],

它們[都]有由生類所成的特徵,因為諸生類是彼此各異的。

“其次,[你們且了知]蟲與飛蛾,直到小蟲與螞蟻,

它們[都]有由生類所成的特徵,因為諸生類是彼此各異的。

“你們也了知四足者,小的與大的,

它們[都]有由生類所成的特徵,因為諸生類是彼此各異的。

“你們也了知以腹為足者——長脊背的蛇類,

它們[都]有由生類所成的特徵,因為諸生類是彼此各異的。

“其次,你們也了知魚——生於水中、以水為行處者,

它們[都]有由生類所成的特徵,因為諸生類是彼此各異的。

“其次,你們也了知鳥——以翼而行、飛於空中者,

它們[都]有由生類所成的特徵,因為諸生類是彼此各異的。

“猶如在這些生類中,由生類所成的特徵各異,

在人們之中,卻沒有由生類所成的各異的特徵。

“不在發,不在頭,不在耳,不在眼,

不在口,不在鼻,不在唇或眉;

“不在頸,不在肩,不在腹,不在背,

不在臀,不在胸,不在私處,不在交合;

“不在手,不在足,不在指或甲,

不在脛,不在股,不在膚色或聲音——

[人們之中]絕無由生類所成的特徵,如在其他生類中那樣。

‘‘Tesaṃ vo ahaṃ byakkhissaṃ, (vāseṭṭhāti bhagavā)
Anupubbaṃ yathātathaṃ;
Jātivibhaṅgaṃ pāṇānaṃ, aññamaññāhi jātiyo.
‘‘Tiṇarukkhepi jānātha, na cāpi paṭijānare;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
‘‘Tato kīṭe paṭaṅge ca, yāva kunthakipillike;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
‘‘Catuppadepi jānātha, khuddake ca mahallake;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
‘‘Pādudarepi jānātha, urage dīghapiṭṭhike;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
‘‘Tato macchepi jānātha, udake vārigocare;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
‘‘Tato pakkhīpi jānātha, pattayāne vihaṅgame;
Liṅgaṃ jātimayaṃ tesaṃ, aññamaññā hi jātiyo.
‘‘Yathā etāsu jātīsu, liṅgaṃ jātimayaṃ puthu;
Evaṃ natthi manussesu, liṅgaṃ jātimayaṃ puthu.
‘‘Na kesehi na sīsehi, na kaṇṇehi na akkhīhi;
Na mukhena na nāsāya, na oṭṭhehi bhamūhi vā.
‘‘Na gīvāya na aṃsehi, na udarena na piṭṭhiyā;
Na soṇiyā na urasā, na sambādhe na methune [na sambādhā na methunā (ka.)].
‘‘Na hatthehi na pādehi, naṅgulīhi nakhehi vā;
Na jaṅghāhi na ūrūhi, na vaṇṇena sarena vā;
Liṅgaṃ jātimayaṃ neva, yathā aññāsu jātisu.
457.
458緬 2.410已對照

四百五十七

“在人們各自的身體中,這[種特徵]是不存在的;

而人們之中的差別,是依名稱而說的。

“凡在人們之中,依耕作(gorakkha)為生者,

婆私吒,你當如是知:他是農夫,不是婆羅門。

“凡在人們之中,以種種技藝為生者,

婆私吒,你當如是知:他是工匠,不是婆羅門。

“凡在人們之中,依買賣(vohāra)為生者,

婆私吒,你當如是知:他是商人,不是婆羅門。

“凡在人們之中,以為他人服役為生者,

婆私吒,你當如是知:他是僕役,不是婆羅門。

“凡在人們之中,依不與取為生者,

婆私吒,你當如是知:他是盜賊,不是婆羅門。

“凡在人們之中,依弓術為生者,

婆私吒,你當如是知:他是戰士,不是婆羅門。

“凡在人們之中,以國師之職為生者,

婆私吒,你當如是知:他是行祭者,不是婆羅門。

“凡在人們之中,享用村落與國土者,

婆私吒,你當如是知:他是國王,不是婆羅門。

“我不說[人]由所生、由母所出而為婆羅門;

若還有所執,他才是說‘尊’者;

無一物、無執取者,我稱他為婆羅門。

‘‘Paccattañca sarīresu [paccattaṃ sasarīresu (sī. pī.)], manussesvetaṃ na vijjati;
Vokārañca manussesu, samaññāya pavuccati.
‘‘Yo hi koci manussesu, gorakkhaṃ upajīvati;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, kassako so na brāhmaṇo.
‘‘Yo hi koci manussesu, puthusippena jīvati;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, sippiko so na brāhmaṇo.
‘‘Yo hi koci manussesu, vohāraṃ upajīvati;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, vāṇijo so na brāhmaṇo.
‘‘Yo hi koci manussesu, parapessena jīvati;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, pessako [pessiko (sī. syā. kaṃ. pī.)] so na brāhmaṇo.
‘‘Yo hi koci manussesu, adinnaṃ upajīvati;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, coro eso na brāhmaṇo.
‘‘Yo hi koci manussesu, issatthaṃ upajīvati;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, yodhājīvo na brāhmaṇo.
‘‘Yo hi koci manussesu, porohiccena jīvati;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, yājako so na brāhmaṇo.
‘‘Yo hi koci manussesu, gāmaṃ raṭṭhañca bhuñjati;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, rājā eso na brāhmaṇo.
‘‘Na cāhaṃ brāhmaṇaṃ brūmi, yonijaṃ mattisambhavaṃ;
Bhovādi [bhovādī (syā. kaṃ.)] nāma so hoti, sace hoti sakiñcano;
Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
458.
已對照

四百五十八

‘‘Sabbasaṃyojanaṃ chetvā, yo ve na paritassati;
已對照

“斷了一切結,凡不戰慄者,

Saṅgātigaṃ visaṃyuttaṃ [visaññuttaṃ (ka.)], tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

超越執著、離繫縛者,我稱他為婆羅門。

‘‘Chetvā naddhiṃ [naddhiṃ (sī. pī.)] varattañca, sandānaṃ sahanukkamaṃ;
已對照

“斬斷韁索與皮索,[斬斷]繩索連同轡頭,

Ukkhittapalighaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

已舉起橫閂的覺悟者,我稱他為婆羅門。

‘‘Akkosaṃ vadhabandhañca, aduṭṭho yo titikkhati;
已對照

“對辱罵、打擊與捆縛,凡無瞋而忍受者,

Khantībalaṃ balānīkaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

以忍為力、以力為軍者,我稱他為婆羅門。

‘‘Akkodhanaṃ vatavantaṃ, sīlavantaṃ anussadaṃ;
已對照

“無忿、具禁行、持戒、無[煩惱之]熾盛,

Dantaṃ antimasārīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

已調御、持最後身者,我稱他為婆羅門。

‘‘Vāripokkharapatteva, āraggeriva sāsapo;
已對照

“猶如水在蓮葉上,猶如芥子在錐尖上,

Yo na limpati kāmesu, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

凡不染著於諸欲者,我稱他為婆羅門。

‘‘Yo dukkhassa pajānāti, idheva khayamattano;
已對照

“凡就在此[世]了知自己苦之滅盡者,

Pannabhāraṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

已舍擔、離繫縛者,我稱他為婆羅門。

‘‘Gambhīrapaññaṃ medhāviṃ, maggāmaggassa kovidaṃ;
已對照

“具甚深慧、有智、善知道與非道,

Uttamatthamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

已達最上義者,我稱他為婆羅門。

‘‘Asaṃsaṭṭhaṃ gahaṭṭhehi, anāgārehi cūbhayaṃ;
已對照

“不與在家者交往,也不與無家者[交往]——於兩者皆然,

Anokasārimappicchaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

不戀住處而行、少欲者,我稱他為婆羅門。

‘‘Nidhāya daṇḍaṃ bhūtesu, tasesu thāvaresu ca;
已對照

“於諸有情——[有渴愛的]動者與[無渴愛的]不動者——放下棍棒,

Yo na hanti na ghāteti, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

凡不殺、也不令[人]殺者,我稱他為婆羅門。

‘‘Aviruddhaṃ viruddhesu, attadaṇḍesu nibbutaṃ;
已對照

“在敵對者中無敵對,在執杖者中已寂滅,

Sādānesu anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

在有執取者中無執取者,我稱他為婆羅門。

‘‘Yassa rāgo ca doso ca, māno makkho ca ohito;
已對照

“凡其貪與瞋、慢與覆蔑已脫落者,

Sāsaporiva āraggā, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
459已對照

猶如芥子從錐尖[脫落],我稱他為婆羅門。

459.
緬 2.411已對照

四百五十九

‘‘Akakkasaṃ viññāpaniṃ, giraṃ saccaṃ udīraye;
已對照

“不粗惡而能令[人]瞭解,應說出真實的言語;

Yāya nābhisajje kiñci, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

不以它冒犯任何人——我稱他為婆羅門。

‘‘Yo ca dīghaṃ va rassaṃ vā, aṇuṃ thūlaṃ subhāsubhaṃ;
已對照

“凡對長或短、細或粗、美或醜[之物],

Loke adinnaṃ nādeti [nādiyati (sī. pī.)], tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

於世間不取未給與者,我稱他為婆羅門。

‘‘Āsā yassa na vijjanti, asmiṃ loke paramhi ca;
已對照

“凡於此世與他世都沒有渴望者,

Nirāsāsaṃ [nirāsayaṃ (sī. pī.)] visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

無渴望、離繫縛者,我稱他為婆羅門。

‘‘Yassālayā na vijjanti, aññāya akathaṃkathiṃ;
已對照

“凡沒有諸執著,以了知而無疑惑者,

Amatogadhaṃ anuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

已到達入於不死[之境]者,我稱他為婆羅門。

‘‘Yodhapuññañca pāpañca, ubho saṅgaṃ upaccagā;
已對照

“凡在此已超越福與惡兩者之執著者,

Asokaṃ virajaṃ suddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

無憂、離塵、清淨者,我稱他為婆羅門。

‘‘Candaṃ va vimalaṃ suddhaṃ, vippasannaṃ anāvilaṃ;
已對照

“猶如月亮,無垢、清淨、明淨、不濁,

Nandībhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

喜與有已遍盡者,我稱他為婆羅門。

‘‘Yo imaṃ palipathaṃ duggaṃ, saṃsāraṃ mohamaccagā;
已對照

“凡越過這泥沼、險路、輪迴與愚痴者,

Tiṇṇo pāraṅgato jhāyī, anejo akathaṃkathī;
已對照

已渡、到達彼岸、修禪者,無動搖、無疑惑,

Anupādāya nibbuto, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

不執取而寂滅——我稱他為婆羅門。

‘‘Yodhakāme pahantvāna [pahatvāna (sī.)], anāgāro paribbaje;
已對照

“凡在此舍斷諸欲,成為無家者而遊行,

Kāmabhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

欲與有已遍盡者,我稱他為婆羅門。

‘‘Yodhataṇhaṃ pahantvāna, anāgāro paribbaje;
已對照

“凡在此舍斷渴愛,成為無家者而遊行,

Taṇhābhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

渴愛與有已遍盡者,我稱他為婆羅門。

‘‘Hitvā mānusakaṃ yogaṃ, dibbaṃ yogaṃ upaccagā;
已對照

“舍離了人間的軛,超越了天上的軛,

Sabbayogavisaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

與一切軛離系者,我稱他為婆羅門。

‘‘Hitvā ratiñca aratiṃ, sītībhūtaṃ nirūpadhiṃ;
已對照

“舍離了喜樂與不樂,已清涼、無所依,

Sabbalokābhibhuṃ vīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

征服一切世間的勇者,我稱他為婆羅門。

‘‘Cutiṃ yo vedi sattānaṃ, upapattiñca sabbaso;
已對照

“誰全然了知眾生的死歿與往生,

Asattaṃ sugataṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

無執著、善逝、覺悟者,我稱他為婆羅門。

‘‘Yassa gatiṃ na jānanti, devā gandhabbamānusā;
已對照

“諸天、乾闥婆與人都不知其去處,

Khīṇāsavaṃ arahantaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
緬 2.412已對照

諸漏已盡的阿羅漢,我稱他為婆羅門。

‘‘Yassa pure ca pacchā ca, majjhe ca natthi kiñcanaṃ;
已對照

“於前、於後與中間,凡無一物者;

Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

無一物、無執取者,我稱他為婆羅門。

‘‘Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ, mahesiṃ vijitāvinaṃ;
已對照

“公牛、殊勝者、勇者、大仙、已得勝利者,

Anejaṃ nhātakaṃ [nahātakaṃ (sī. pī.)] buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已對照

無動搖、已沐浴、覺悟者,我稱他為婆羅門。

‘‘Pubbenivāsaṃ yo vedi, saggāpāyañca passati;
已對照

“誰知宿住,並見天界與苦界,

Atho jātikkhayaṃ patto, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
460已對照

又已達生之滅盡,我稱他為婆羅門。

460.
已對照

四百六十

“這是世間中的名稱——名與種姓是被安立的,

依共許而來,在各處被安立。

“於不知者,[這]見執長夜潛伏;

正是不知者才宣說:‘由出身而為婆羅門。’

“不由出身而為婆羅門,不由出身而為非婆羅門;

由業而為婆羅門,由業而為非婆羅門。

“由業而為農夫,由業而為工匠,

由業而為商人,由業而為僕役。

“盜賊也由業而為,戰士也由業[而為],

由業而為行祭者,國王也由業而為。

“諸智者如是如實地見業——

[他們是]見緣起者,善知業與異熟者。

“世間由業而轉,人眾由業而轉,

眾生繫於業,猶如行進之車[系]於軸鍵。

“以苦行、以梵行,以自制與調御——

以此而為婆羅門,這是最上的婆羅門[之德]。

“具足三明、已寂靜、再有已盡者,

婆私吒,你當如是知:對諸知者而言,他是梵天、是帝釋。”

‘‘Samaññā hesā lokasmiṃ, nāmagottaṃ pakappitaṃ;
Sammuccā samudāgataṃ, tattha tattha pakappitaṃ.
‘‘Dīgharattānusayitaṃ, diṭṭhigatamajānataṃ;
Ajānantā no [ajānantā noti ajānantā eva (ṭīkā)] pabrunti [pabruvanti (sī. pī.)], jātiyā hoti brāhmaṇo.
‘‘Na jaccā brāhmaṇo [vasalo (syā. kaṃ. ka.)] hoti, na jaccā hoti abrāhmaṇo [brāhmaṇo (syā. kaṃ. ka.)];
Kammunā brāhmaṇo [vasalo (syā. kaṃ. ka.)] hoti, kammunā hoti abrāhmaṇo [brāhmaṇo (syā. kaṃ. ka.)].
‘‘Kassako kammunā hoti, sippiko hoti kammunā;
Vāṇijo kammunā hoti, pessako hoti kammunā.
‘‘Coropi kammunā hoti, yodhājīvopi kammunā;
Yājako kammunā hoti, rājāpi hoti kammunā.
‘‘Evametaṃ yathābhūtaṃ, kammaṃ passanti paṇḍitā;
Paṭiccasamuppādadassā, kammavipākakovidā.
‘‘Kammunā vattati loko, kammunā vattati pajā;
Kammanibandhanā sattā, rathassāṇīva yāyato.
‘‘Tapena brahmacariyena, saṃyamena damena ca;
Etena brāhmaṇo hoti, etaṃ brāhmaṇamuttamaṃ.
‘‘Tīhi vijjāhi sampanno, santo khīṇapunabbhavo;
Evaṃ vāseṭṭha jānāhi, brahmā sakko vijānata’’nti.
461緬 2.413已對照

四六一、這樣說時,青年婆私吒與青年婆羅墮婆闍對世尊這樣說——“奇哉!喬達摩尊師,奇哉!喬達摩尊師。喬達摩尊師,猶如把倒覆的扶起,把遮蔽的揭開,為迷路者指示道路,在黑暗中持來油燈,使有眼者得見諸色。正是如此,喬達摩尊師以種種方式開顯了法。我們皈依那位喬達摩尊師、法與比丘僧團。願喬達摩尊師憶持我們為優婆塞,從今日起,終生皈依。”

461. Evaṃ vutte, vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti – evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Ete mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gate’’ti.
Vāseṭṭhasuttaṃ niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ.
已對照

《婆私吒經》終,[《婆羅門品》中之]第八[經]。