快樂巴利palinanda.cc

中部第87經 · 愛生經 Piyajātikasuttaṃ

本經目錄七、愛生經

353PTS 2.106緬 2.309已對照

七、愛生經

三五三、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城(Sāvatthī)的祇樹林(Jetavana)給孤獨園(Anāthapiṇḍika)。那時,某位居士的可愛、可意的獨子命終了。由於他的死,[居士]既無心於事務,也不思飲食。他去到火葬場哭喊:“獨子在哪裡?獨子在哪裡?”於是,那位居士來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。世尊對坐在一旁的那位居士這樣說:“居士,你的諸根不是安住於自心者的[諸根],你的諸根有變異。”“尊者,我的諸根怎會沒有變異呢?尊者,因為我的可愛、可意的獨子命終了。由於他的死,[我]既無心於事務,也不思飲食。我去到火葬場哭喊:‘獨子在哪裡?獨子在哪裡?’”“居士,正是這樣!居士,正是這樣!居士,因為愁、悲、苦、憂、惱是由可愛者所生、以可愛者為源的。”“尊者,誰會這樣認為:‘愁、悲、苦、憂、惱是由可愛者所生、以可愛者為源的’呢?尊者,喜與喜悅才是由可愛者所生、以可愛者為源的。”於是,那位居士不歡喜世尊之所說,反駁之後,從座而起,離去了。

353. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññatarassa gahapatissa ekaputtako piyo manāpo kālaṅkato hoti. Tassa kālaṃkiriyāya neva kammantā paṭibhanti na bhattaṃ paṭibhāti. So āḷāhanaṃ gantvā kandati – ‘‘kahaṃ, ekaputtaka, kahaṃ, ekaputtakā’’ti! Atha kho so gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho taṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca – ‘‘na kho te, gahapati, sake citte ṭhitassa indriyāni, atthi te indriyānaṃ aññathatta’’nti. ‘‘Kiñhi me, bhante, indriyānaṃ nāññathattaṃ bhavissati; mayhañhi, bhante, ekaputto piyo manāpo kālaṅkato. Tassa kālaṃkiriyāya neva kammantā paṭibhanti, na bhattaṃ paṭibhāti. Sohaṃ āḷāhanaṃ gantvā kandāmi – ‘kahaṃ, ekaputtaka, kahaṃ, ekaputtakā’’’ti! ‘‘Evametaṃ, gahapati, evametaṃ, gahapati [evametaṃ gahapati (pī. sakideva), evameva (sī. sakideva)]! Piyajātikā hi, gahapati, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā’’ti. ‘‘Kassa kho [kissa nu kho (sī.)] nāmetaṃ, bhante, evaṃ bhavissati – ‘piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā’ti? Piyajātikā hi kho, bhante, ānandasomanassā piyappabhavikā’’ti. Atha kho so gahapati bhagavato bhāsitaṃ anabhinanditvā paṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
354PTS 2.107緬 2.310已對照

三五四、那時,眾多賭徒在離世尊不遠處以骰子賭博。於是,那位居士來到那些賭徒之處;到了之後,對那些賭徒這樣說:“諸位,在此,我來到沙門喬達摩之處;到了之後,禮敬沙門喬達摩,坐在一旁。諸位,沙門喬達摩對坐在一旁的我這樣說:‘居士,你的諸根不是安住於自心者的[諸根],你的諸根有變異。’諸位,這樣說時,我對沙門喬達摩這樣說:‘尊者,我的諸根怎會沒有變異呢?尊者,因為我的可愛、可意的獨子命終了。由於他的死,[我]既無心於事務,也不思飲食。我去到火葬場哭喊:獨子在哪裡?獨子在哪裡?’‘居士,正是這樣!居士,正是這樣!居士,因為愁、悲、苦、憂、惱是由可愛者所生、以可愛者為源的。’‘尊者,誰會這樣認為:愁、悲、苦、憂、惱是由可愛者所生、以可愛者為源的呢?尊者,喜與喜悅才是由可愛者所生、以可愛者為源的。’諸位,於是我不歡喜沙門喬達摩之所說,反駁之後,從座而起,離去了。”“居士,正是這樣!居士,正是這樣!居士,因為喜與喜悅是由可愛者所生、以可愛者為源的。”於是,那位居士[心想]“我與賭徒們[所見]一致”,便離去了。於是,這件論事輾轉傳入了王的內宮。

354. Tena kho pana samayena sambahulā akkhadhuttā bhagavato avidūre akkhehi dibbanti. Atha kho so gahapati yena te akkhadhuttā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā akkhadhutte etadavoca – ‘‘idhāhaṃ, bhonto, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā samaṇaṃ gotamaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃ. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho maṃ, bhonto, samaṇo gotamo etadavoca – ‘na kho te, gahapati, sake citte ṭhitassa indriyāni, atthi te indriyānaṃ aññathatta’nti. Evaṃ vutte, ahaṃ, bhonto, samaṇaṃ gotamaṃ etadavocaṃ – ‘kiñhi me, bhante, indriyānaṃ nāññathattaṃ bhavissati; mayhañhi, bhante, ekaputtako piyo manāpo kālaṅkato. Tassa kālaṃkiriyāya neva kammantā paṭibhanti, na bhattaṃ paṭibhāti. Sohaṃ āḷāhanaṃ gantvā kandāmi – kahaṃ, ekaputtaka, kahaṃ, ekaputtakā’ti! ‘Evametaṃ, gahapati, evametaṃ, gahapati! Piyajātikā hi, gahapati, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā’ti. ‘Kassa kho nāmetaṃ, bhante, evaṃ bhavissati – piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā? Piyajātikā hi kho, bhante, ānandasomanassā piyappabhavikā’ti. Atha khvāhaṃ, bhonto, samaṇassa gotamassa bhāsitaṃ anabhinanditvā paṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkami’’nti. ‘‘Evametaṃ, gahapati, evametaṃ, gahapati! Piyajātikā hi, gahapati, ānandasomanassā piyappabhavikā’’ti. Atha kho so gahapati ‘‘sameti me akkhadhuttehī’’ti pakkāmi. Atha kho idaṃ kathāvatthu anupubbena rājantepuraṃ pāvisi.
355PTS 2.108緬 2.311已對照

三五五、於是,憍薩羅王波斯匿召喚末利王后(Mallikā devī):“末利,這是你的沙門喬達摩所說的:‘愁、悲、苦、憂、惱是由可愛者所生、以可愛者為源的。’”“大王,如果這是世尊所說的,就是這樣。”“可是這個末利就是這樣:沙門喬達摩說什麼,她就隨喜什麼。”“大王,如果這是世尊所說的,就是這樣。猶如老師對弟子說什麼,弟子就隨喜什麼——‘老師,正是這樣;老師,正是這樣。’”“末利,你也正是這樣:沙門喬達摩說什麼,你就隨喜什麼。”“大王,如果這是世尊所說的,就是這樣。”“末利,走開,到遠處去,毀滅吧!”於是,末利王后召喚那利鴦伽婆羅門(Nāḷijaṅgha brāhmaṇa):“來,婆羅門,你前往世尊之處;到了之後,以我的名義以頭禮敬世尊雙足,問候[世尊]少病、少惱、起居輕利、有力、安樂而住:‘尊者,末利王后以頭禮敬世尊雙足,問候[世尊]少病、少惱、起居輕利、有力、安樂而住。’並且這樣說:‘尊者,世尊說過這話嗎——愁、悲、苦、憂、惱是由可愛者所生、以可愛者為源的?’世尊如何為你解答,你要好好領受,回來告訴我。因為諸如來不說虛妄之語。”“是的,夫人。”那利鴦伽婆羅門應諾末利王后之後,來到世尊之處;到了之後,與世尊互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。坐在一旁的那利鴦伽婆羅門對世尊這樣說:“喬達摩尊師,末利王后以頭禮敬喬達摩尊師的雙足,問候[尊師]少病、少惱、起居輕利、有力、安樂而住;並且這樣說:‘尊者,世尊說過這話嗎——愁、悲、苦、憂、惱是由可愛者所生、以可愛者為源的?’”

355. Atha kho rājā pasenadi kosalo mallikaṃ deviṃ āmantesi – ‘‘idaṃ te, mallike, samaṇena gotamena bhāsitaṃ – ‘piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā’’’ti. ‘‘Sacetaṃ, mahārāja, bhagavatā bhāsitaṃ, evameta’’nti. ‘‘Evameva panāyaṃ mallikā yaññadeva samaṇo gotamo bhāsati taṃ tadevassa abbhanumodati’’. ‘‘Sacetaṃ, mahārāja, bhagavatā bhāsitaṃ evametanti. Seyyathāpi nāma, yaññadeva ācariyo antevāsissa bhāsati taṃ tadevassa antevāsī abbhanumodati – ‘evametaṃ, ācariya, evametaṃ, ācariyā’’’ti. ‘‘Evameva kho tvaṃ, mallike, yaññadeva samaṇo gotamo bhāsati taṃ tadevassa abbhanumodasi’’. ‘‘Sacetaṃ, mahārāja, bhagavatā bhāsitaṃ evameta’’nti. ‘‘Carapi, re mallike, vinassā’’ti. Atha kho mallikā devī nāḷijaṅghaṃ brāhmaṇaṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, brāhmaṇa, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ puccha – ‘mallikā, bhante, devī bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchatī’ti. Evañca vadehi – ‘bhāsitā nu kho, bhante, bhagavatā esā vācā – piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā’ti. Yathā te bhagavā byākaroti taṃ sādhukaṃ uggahetvā mama āroceyyāsi. Na hi tathāgatā vitathaṃ bhaṇantī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhotī’’ti kho nāḷijaṅgho brāhmaṇo mallikāya deviyā paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho nāḷijaṅgho brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mallikā, bho gotama, devī bhoto gotamassa pāde sirasā vandati; appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchati; evañca vadeti – ‘bhāsitā nu kho, bhante, bhagavatā esā vācā – piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā’’’ti.
356PTS 2.109已對照

三五六、“婆羅門,正是這樣!婆羅門,正是這樣!婆羅門,愁、悲、苦、憂、惱是由可愛者所生、以可愛者為源的。婆羅門,這也應當依這個理趣來了知——愁、悲、苦、憂、惱是如何由可愛者所生、以可愛者為源的。婆羅門,從前,就在這舍衛城,某個婦女的母親命終了。她因母親的死而發狂、心亂,從這條街到那條街、從這個十字路口到那個十字路口,走去這樣說:‘你們見過我母親嗎?你們見過我母親嗎?’婆羅門,這也應當依這個理趣來了知——愁、悲、苦、憂、惱是如何由可愛者所生、以可愛者為源的。

356. ‘‘Evametaṃ, brāhmaṇa, evametaṃ, brāhmaṇa! Piyajātikā hi, brāhmaṇa, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikāti. Tadamināpetaṃ, brāhmaṇa, pariyāyena veditabbaṃ yathā piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā. Bhūtapubbaṃ, brāhmaṇa, imissāyeva sāvatthiyā aññatarissā itthiyā mātā kālamakāsi. Sā tassā kālakiriyāya ummattikā khittacittā rathikāya rathikaṃ [rathiyāya rathiyaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā evamāha – ‘api me mātaraṃ addassatha [addasatha (sī. pī.)], api me mātaraṃ addassathā’ti? Imināpi kho etaṃ, brāhmaṇa, pariyāyena veditabbaṃ yathā piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikāti.
已對照

“婆羅門,從前,就在這舍衛城,某個婦女的父親命終了……兄弟命終了……姊妹命終了……兒子命終了……女兒命終了……丈夫命終了。她因丈夫的死而發狂、心亂,從這條街到那條街、從這個十字路口到那個十字路口,走去這樣說:‘你們見過我丈夫嗎?你們見過我丈夫嗎?’婆羅門,這也應當依這個理趣來了知——愁、悲、苦、憂、惱是如何由可愛者所生、以可愛者為源的。

‘‘Bhūtapubbaṃ, brāhmaṇa, imissāyeva sāvatthiyā aññatarissā itthiyā pitā kālamakāsi… bhātā kālamakāsi… bhaginī kālamakāsi… putto kālamakāsi… dhītā kālamakāsi… sāmiko kālamakāsi. Sā tassa kālakiriyāya ummattikā khittacittā rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā evamāha – ‘api me sāmikaṃ addassatha, api me sāmikaṃ addassathā’ti? Imināpi kho etaṃ, brāhmaṇa, pariyāyena veditabbaṃ yathā piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikāti.
緬 2.312已對照

“婆羅門,從前,就在這舍衛城,某個男人的母親命終了。他因母親的死而發狂、心亂,從這條街到那條街、從這個十字路口到那個十字路口,走去這樣說:‘你們見過我母親嗎?你們見過我母親嗎?’婆羅門,這也應當依這個理趣來了知——愁、悲、苦、憂、惱是如何由可愛者所生、以可愛者為源的。

‘‘Bhūtapubbaṃ, brāhmaṇa, imissāyeva sāvatthiyā aññatarassa purisassa mātā kālamakāsi. So tassā kālakiriyāya ummattako khittacitto rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā evamāha – ‘api me mātaraṃ addassatha, api me mātaraṃ addassathā’ti? Imināpi kho etaṃ, brāhmaṇa, pariyāyena veditabbaṃ yathā piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikāti.
已對照

“婆羅門,從前,就在這舍衛城,某個男人的父親命終了……兄弟命終了……姊妹命終了……兒子命終了……女兒命終了……妻子命終了。他因妻子的死而發狂、心亂,從這條街到那條街、從這個十字路口到那個十字路口,走去這樣說:‘你們見過我妻子嗎?你們見過我妻子嗎?’婆羅門,這也應當依這個理趣來了知——愁、悲、苦、憂、惱是如何由可愛者所生、以可愛者為源的。

‘‘Bhūtapubbaṃ, brāhmaṇa, imissāyeva sāvatthiyā aññatarassa purisassa pitā kālamakāsi… bhātā kālamakāsi… bhaginī kālamakāsi… putto kālamakāsi… dhītā kālamakāsi… pajāpati kālamakāsi. So tassā kālakiriyāya ummattako khittacitto rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā evamāha – ‘api me pajāpatiṃ addassatha, api me pajāpatiṃ addassathā’ti? Imināpi kho etaṃ, brāhmaṇa, pariyāyena veditabbaṃ yathā piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikāti.
PTS 2.110已對照

“婆羅門,從前,就在這舍衛城,某個婦女回到了孃家。她的那些親族想把她從丈夫那裡拆散,另嫁給別人。而她不願意。於是,那個婦女對丈夫這樣說:‘夫君,我的這些親族想把你[從我這裡]拆散,把[我]另嫁給別人。而我不願意。’於是,那個男人把那個婦女砍成兩段,然後剖開了自己[的腹]:‘我們兩人死後[將在一起]。’婆羅門,這也應當依這個理趣來了知——愁、悲、苦、憂、惱是如何由可愛者所生、以可愛者為源的。”

‘‘Bhūtapubbaṃ, brāhmaṇa, imissāyeva sāvatthiyā aññatarā itthī ñātikulaṃ agamāsi. Tassā te ñātakā sāmikaṃ [sāmikā (sī.)] acchinditvā aññassa dātukāmā. Sā ca taṃ na icchati. Atha kho sā itthī sāmikaṃ etadavoca – ‘ime, maṃ [mama (syā. kaṃ. pī.)], ayyaputta, ñātakā tvaṃ [tayā (sī.), taṃ (syā. kaṃ. pī.)] acchinditvā aññassa dātukāmā. Ahañca taṃ na icchāmī’ti. Atha kho so puriso taṃ itthiṃ dvidhā chetvā attānaṃ upphālesi [uppāṭesi (sī. pī.), ophāresi (ka.)] – ‘ubho pecca bhavissāmā’ti. Imināpi kho etaṃ, brāhmaṇa, pariyāyena veditabbaṃ yathā piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā’’ti.
357PTS 2.111緬 2.313已對照

三五七、那時,那利鴦伽婆羅門歡喜、隨喜世尊之所說,從座而起,來到末利王后之處;到了之後,把與世尊之間所有的交談,全部告知了末利王后。於是,末利王后來到憍薩羅王波斯匿之處;到了之後,對憍薩羅王波斯匿這樣說:“大王,你認為怎樣,婆夷利公主(Vajirī kumārī)是你所愛的嗎?”“是的,末利,婆夷利公主是我所愛的。”“大王,你認為怎樣,由於婆夷利公主的變易、變化,你會生起愁、悲、苦、憂、惱嗎?”“末利,由於婆夷利公主的變易、變化,連我的生命也會有變異,我怎會不生起愁、悲、苦、憂、惱呢?”“大王,這就是那位知者、見者、阿羅漢、正等正覺者世尊所指而說的:‘愁、悲、苦、憂、惱是由可愛者所生、以可愛者為源的。’

“大王,你認為怎樣,婆娑跋剎帝利女(Vāsabhā khattiyā)是你所愛的嗎?”“是的,末利,婆娑跋剎帝利女是我所愛的。”“大王,你認為怎樣,由於婆娑跋剎帝利女的變易、變化,你會生起愁、悲、苦、憂、惱嗎?”“末利,由於婆娑跋剎帝利女的變易、變化,連我的生命也會有變異,我怎會不生起愁、悲、苦、憂、惱呢?”“大王,這就是那位知者、見者、阿羅漢、正等正覺者世尊所指而說的:‘愁、悲、苦、憂、惱是由可愛者所生、以可愛者為源的。’

“大王,你認為怎樣,毗琉璃將軍(Viṭaṭūbha senāpati)是你所愛的嗎?”“是的,末利,毗琉璃將軍是我所愛的。”“大王,你認為怎樣,由於毗琉璃將軍的變易、變化,你會生起愁、悲、苦、憂、惱嗎?”“末利,由於毗琉璃將軍的變易、變化,連我的生命也會有變異,我怎會不生起愁、悲、苦、憂、惱呢?”“大王,這就是那位知者、見者、阿羅漢、正等正覺者世尊所指而說的:‘愁、悲、苦、憂、惱是由可愛者所生、以可愛者為源的。’

“大王,你認為怎樣,我是你所愛的嗎?”“是的,末利,你是我所愛的。”“大王,你認為怎樣,由於我的變易、變化,你會生起愁、悲、苦、憂、惱嗎?”“末利,由於你的變易、變化,連我的生命也會有變異,我怎會不生起愁、悲、苦、憂、惱呢?”“大王,這就是那位知者、見者、阿羅漢、正等正覺者世尊所指而說的:‘愁、悲、苦、憂、惱是由可愛者所生、以可愛者為源的。’

“大王,你認為怎樣,迦屍、憍薩羅(Kāsi-Kosala)是你所愛的嗎?”“是的,末利,迦屍、憍薩羅是我所愛的。末利,憑著迦屍、憍薩羅的威力,我們享用迦屍旃檀,佩戴花鬘、香、塗香。”“大王,你認為怎樣,由於迦屍、憍薩羅的變易、變化,你會生起愁、悲、苦、憂、惱嗎?”“末利,由於迦屍、憍薩羅的變易、變化,連我的生命也會有變異,我怎會不生起愁、悲、苦、憂、惱呢?”“大王,這就是那位知者、見者、阿羅漢、正等正覺者世尊所指而說的:‘愁、悲、苦、憂、惱是由可愛者所生、以可愛者為源的。’”

“末利,稀有啊!末利,未曾有啊!那位世尊竟以慧彷彿穿透一般地見。來,末利,拿漱口水來。”於是,憍薩羅王波斯匿從座而起,把上衣偏袒一肩,向世尊所在合掌,三次發出感嘆:“禮敬那位世尊、阿羅漢、正等正覺者!禮敬那位世尊、阿羅漢、正等正覺者!禮敬那位世尊、阿羅漢、正等正覺者!”

357. Atha kho nāḷijaṅgho brāhmaṇo bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā yena mallikā devī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā yāvatako ahosi bhagavatā saddhiṃ kathāsallāpo taṃ sabbaṃ mallikāya deviyā ārocesi. Atha kho mallikā devī yena rājā pasenadi kosalo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ etadavoca – ‘‘taṃ kiṃ maññasi, mahārāja, piyā te vajirī kumārī’’ti? ‘‘Evaṃ, mallike, piyā me vajirī kumārī’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, mahārāja, vajiriyā te kumāriyā vipariṇāmaññathābhāvā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Vajiriyā me, mallike, kumāriyā vipariṇāmaññathābhāvā jīvitassapi siyā aññathattaṃ, kiṃ pana me na uppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Idaṃ kho taṃ, mahārāja, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sandhāya bhāsitaṃ – ‘piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā’ti.
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, mahārāja, piyā te vāsabhā khattiyā’’ti? ‘‘Evaṃ, mallike, piyā me vāsabhā khattiyā’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, mahārāja, vāsabhāya te khattiyāya vipariṇāmaññathābhāvā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Vāsabhāya me, mallike, khattiyāya vipariṇāmaññathābhāvā jīvitassapi siyā aññathattaṃ, kiṃ pana me na uppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Idaṃ kho taṃ, mahārāja, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sandhāya bhāsitaṃ – ‘piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā’ti.
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, mahārāja, piyo te viṭaṭūbho [viḍūḍabho (sī. syā. kaṃ. pī.)] senāpatī’’ti? ‘‘Evaṃ, mallike, piyo me viṭaṭūbho senāpatī’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, mahārāja, viṭaṭūbhassa te senāpatissa vipariṇāmaññathābhāvā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Viṭaṭūbhassa me, mallike, senāpatissa vipariṇāmaññathābhāvā jīvitassapi siyā aññathattaṃ, kiṃ pana me na uppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Idaṃ kho taṃ, mahārāja, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sandhāya bhāsitaṃ – ‘piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā’ti.
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, mahārāja, piyā te aha’’nti? ‘‘Evaṃ, mallike, piyā mesi tva’’nti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, mahārāja, mayhaṃ te vipariṇāmaññathābhāvā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Tuyhañhi me, mallike, vipariṇāmaññathābhāvā jīvitassapi siyā aññathattaṃ, kiṃ pana me na uppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Idaṃ kho taṃ, mahārāja, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sandhāya bhāsitaṃ – ‘piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā’ti.
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, mahārāja, piyā te kāsikosalā’’ti? ‘‘Evaṃ, mallike, piyā me kāsikosalā. Kāsikosalānaṃ, mallike, ānubhāvena kāsikacandanaṃ paccanubhoma, mālāgandhavilepanaṃ dhāremā’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, mahārāja, kāsikosalānaṃ te vipariṇāmaññathābhāvā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Kāsikosalānañhi, mallike, vipariṇāmaññathābhāvā jīvitassapi siyā aññathattaṃ, kiṃ pana me na uppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Idaṃ kho taṃ, mahārāja, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sandhāya bhāsitaṃ – ‘piyajātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā piyappabhavikā’’’ti.
‘‘Acchariyaṃ, mallike, abbhutaṃ, mallike! Yāvañca so bhagavā paññāya ativijjha maññe [paṭivijjha paññāya (ka.)] passati. Ehi, mallike, ācamehī’’ti [ācāmehīti (sī. pī.)]. Atha kho rājā pasenadi kosalo uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā tikkhattuṃ udānaṃ udānesi – ‘‘namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa, namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa, namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassā’’ti.
Piyajātikasuttaṃ niṭṭhitaṃ sattamaṃ.
已對照

《愛生經》終,[《王品》中之]第七[經]。