快樂巴利palinanda.cc

中部第86經 · 鴦掘摩羅經 Aṅgulimālasuttaṃ

本經目錄六、鴦掘摩羅經

347PTS 2.98緬 2.301已對照

六、鴦掘摩羅經

三四七、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城(Sāvatthī)的祇樹林(Jetavana)給孤獨園(Anāthapiṇḍika)。那時,在憍薩羅王波斯匿(Pasenadi)的國土中,有一個名叫鴦掘摩羅(Aṅgulimāla)的盜賊——兇暴、血手,耽於打擊殺害,於諸眾生生命無悲憫。由於他,村落也變成了非村落,市鎮也變成了非市鎮,地方也變成了非地方。他一再殺人,戴著手指的花鬘。那時,世尊在上午穿好[下衣],取了缽與衣,進入舍衛城乞食。在舍衛城乞食之後,飯後從乞食處回來,收拾了臥坐處,取了缽與衣,走上通往盜賊鴦掘摩羅所在之處的大路。牧牛人、牧羊人、農夫、行路人看見世尊走在通往盜賊鴦掘摩羅所在之處的大路上。看見之後,他們對世尊這樣說:“沙門,不要走這條路。沙門,在這條路上有一個名叫鴦掘摩羅的盜賊——兇暴、血手,耽於打擊殺害,於諸眾生生命無悲憫。由於他,村落也變成了非村落,市鎮也變成了非市鎮,地方也變成了非地方。他一再殺人,戴著手指的花鬘。沙門,這條路,即使十個人、二十個人、三十個人、四十個人、五十個人一再相約結夥才走,他們也在盜賊鴦掘摩羅手中喪亡。”這樣說時,世尊默然前行。第二次,牧牛人……乃至……第三次,牧牛人、牧羊人、農夫、行路人對世尊這樣說:“沙門,不要走這條路。沙門,在這條路上有一個名叫鴦掘摩羅的盜賊——兇暴、血手,耽於打擊殺害,於諸眾生生命無悲憫。由於他,村落也變成了非村落,市鎮也變成了非市鎮,地方也變成了非地方。他一再殺人,戴著手指的花鬘。沙門,這條路,即使十個人、二十個人、三十個人、四十個人、五十個人一再相約結夥才走,他們也在盜賊鴦掘摩羅手中喪亡。”

347. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena rañño pasenadissa kosalassa vijite coro aṅgulimālo nāma hoti luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu. Tena gāmāpi agāmā katā, nigamāpi anigamā katā, janapadāpi ajanapadā katā. So manusse vadhitvā vadhitvā aṅgulīnaṃ mālaṃ dhāreti. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya yena coro aṅgulimālo tenaddhānamaggaṃ paṭipajji. Addasāsuṃ kho gopālakā pasupālakā kassakā pathāvino bhagavantaṃ yena coro aṅgulimālo tenaddhānamaggapaṭipannaṃ. Disvāna bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘mā, samaṇa, etaṃ maggaṃ paṭipajji. Etasmiṃ, samaṇa, magge coro aṅgulimālo nāma luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu. Tena gāmāpi agāmā katā, nigamāpi anigamā katā, janapadāpi ajanapadā katā. So manusse vadhitvā vadhitvā aṅgulīnaṃ mālaṃ dhāreti. Etañhi, samaṇa, maggaṃ dasapi purisā vīsampi purisā tiṃsampi purisā cattārīsampi purisā paññāsampi purisā saṅkaritvā saṅkaritvā [saṃharitvā saṃharitvā (sī. pī.), saṅgaritvā (syā. kaṃ.)] paṭipajjanti. Tepi corassa aṅgulimālassa hatthatthaṃ gacchantī’’ti. Evaṃ vutte, bhagavā tuṇhībhūto agamāsi. Dutiyampi kho gopālakā…pe… tatiyampi kho gopālakā pasupālakā kassakā pathāvino bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘mā, samaṇa, etaṃ maggaṃ paṭipajji, etasmiṃ samaṇa magge coro aṅgulimālo nāma luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu, tena gāmāpi agāmā katā, nigamāpi anigamā katā, janapadāpi ajanapadā katā. So manusse vadhitvā vadhitvā aṅgulīnaṃ mālaṃ dhāreti. Etañhi samaṇa maggaṃ dasapi purisā vīsampi purisā tiṃsampi purisā cattārīsampi purisā paññāsampi purisā saṅkaritvā saṅkaritvā paṭipajjanti. Tepi corassa aṅgulimālassa hatthatthaṃ gacchantī’’ti.
348PTS 2.99緬 2.302已對照

三四八、那時,世尊默然前行。盜賊鴦掘摩羅遠遠地看見世尊走來。看見之後,他這樣想:“諸位,真是稀有啊!諸位,真是未曾有啊!這條路,即使十個人、二十個人、三十個人、四十個人、五十個人一再相約結夥才走,他們也在我手中喪亡。然而這個沙門卻獨自一人、沒有同伴,好像是強行闖來的。我何不奪去這個沙門的性命呢?”於是,盜賊鴦掘摩羅取刀與盾,佩上弓與箭袋,緊緊跟在世尊後面追趕。那時,世尊作了這樣一種神通的造作(iddhābhisaṅkhāra),使盜賊鴦掘摩羅用盡全力行走,也不能追上以平常[步伐]行走的世尊。於是,盜賊鴦掘摩羅這樣想:“諸位,真是稀有啊!諸位,真是未曾有啊!我從前連奔跑的象也能追上而捉住,連奔跑的馬也能追上而捉住,連奔跑的車也能追上而捉住,連奔跑的鹿也能追上而捉住;然而我用盡全力行走,卻不能追上這個以平常[步伐]行走的沙門!”他就站在那裡,對世尊這樣說:“站住,站住,沙門!”“鴦掘摩羅,我已站住,你也站住吧。”於是,盜賊鴦掘摩羅這樣想:“這些釋迦子沙門是說真實語者、自許真實者。然而這個沙門正走著卻說:‘鴦掘摩羅,我已站住,你也站住吧。’我何不問問這個沙門呢?”

348. Atha kho bhagavā tuṇhībhūto agamāsi. Addasā kho coro aṅgulimālo bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvānassa etadahosi – ‘‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho! Imañhi maggaṃ dasapi purisā vīsampi purisā tiṃsampi purisā cattārīsampi purisā paññāsampi purisā saṅkaritvā saṅkaritvā paṭipajjanti. Tepi mama hatthatthaṃ gacchanti. Atha ca panāyaṃ samaṇo eko adutiyo pasayha maññe āgacchati. Yaṃnūnāhaṃ imaṃ samaṇaṃ jīvitā voropeyya’’nti. Atha kho coro aṅgulimālo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā bhagavantaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi. Atha kho bhagavā tathārūpaṃ iddhābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkhāsi [abhisaṅkhāresi (syā. kaṃ. ka.)] yathā coro aṅgulimālo bhagavantaṃ pakatiyā gacchantaṃ sabbathāmena gacchanto na sakkoti sampāpuṇituṃ. Atha kho corassa aṅgulimālassa etadahosi – ‘‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho! Ahañhi pubbe hatthimpi dhāvantaṃ anupatitvā gaṇhāmi, assampi dhāvantaṃ anupatitvā gaṇhāmi, rathampi dhāvantaṃ anupatitvā gaṇhāmi, migampi dhāvantaṃ anupatitvā gaṇhāmi; atha ca panāhaṃ imaṃ samaṇaṃ pakatiyā gacchantaṃ sabbathāmena gacchanto na sakkomi sampāpuṇitu’’nti! Ṭhitova bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘tiṭṭha, tiṭṭha, samaṇā’’ti. ‘‘Ṭhito ahaṃ, aṅgulimāla, tvañca tiṭṭhā’’ti. Atha kho corassa aṅgulimālassa etadahosi – ‘‘ime kho samaṇā sakyaputtiyā saccavādino saccapaṭiññā. Atha panāyaṃ samaṇo gacchaṃ yevāha – ‘ṭhito ahaṃ, aṅgulimāla, tvañca tiṭṭhā’ti. Yaṃnūnāhaṃ imaṃ samaṇaṃ puccheyya’’nti.
349PTS 2.100緬 2.303已對照

三四九、於是,盜賊鴦掘摩羅以偈對世尊說:

“沙門,你正走著卻說‘我已站住’,

又對已站住的我說‘未站住’;

沙門,我問你這一義:

怎麼你是已站住,我是未站住?”

“鴦掘摩羅,我於一切時都已站住,

對一切眾生放下了杖;

而你對諸生類不自制,

所以我已站住,你未站住。”

“久矣!終於為了我,受敬奉的大仙、

說真實語者來到了[這]大林;

那麼我將舍斷惡而行,

[因為]聽了你與法相應的偈。”

這樣說了,盜賊便把刀與武器,

拋進坑穴、懸崖與深淵之中;

盜賊禮敬了善逝的雙足,

就在那裡請求出家。

而佛陀——悲憫者、大仙,

有天[界]之世間的導師——

那時對他說:‘來吧,比丘’,

這就是他的比丘身份。

349. Atha kho coro aṅgulimālo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘Gacchaṃ vadesi samaṇa ṭhitomhi,
Mamañca brūsi ṭhitamaṭṭhitoti;
Pucchāmi taṃ samaṇa etamatthaṃ,
Kathaṃ ṭhito tvaṃ ahamaṭṭhitomhī’’ti.
‘‘Ṭhito ahaṃ aṅgulimāla sabbadā,
Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ;
Tuvañca pāṇesu asaññatosi,
Tasmā ṭhitohaṃ tuvamaṭṭhitosī’’ti.
‘‘Cirassaṃ vata me mahito mahesī,
Mahāvanaṃ pāpuṇi saccavādī [mahāvanaṃ samaṇoyaṃ paccupādi (sī.), mahāvanaṃ samaṇa paccupādi (syā. kaṃ.)];
Sohaṃ carissāmi pahāya pāpaṃ [sohaṃ cirassāpi pahāssaṃ pāpaṃ (sī.), sohaṃ carissāmi pajahissaṃ pāpaṃ (syā. kaṃ.)],
Sutvāna gāthaṃ tava dhammayuttaṃ’’.
Itveva coro asimāvudhañca,
Sobbhe papāte narake akiri;
Avandi coro sugatassa pāde,
Tattheva naṃ pabbajjaṃ ayāci.
Buddho ca kho kāruṇiko mahesi,
Yo satthā lokassa sadevakassa;
‘Tamehi bhikkhū’ti tadā avoca,
Eseva tassa ahu bhikkhubhāvoti.
350已對照

三五〇、於是,世尊以具壽鴦掘摩羅為隨從沙門,向舍衛城遊行而去。次第遊行,到達了舍衛城。世尊就住在舍衛城的祇樹林給孤獨園。那時,在憍薩羅王波斯匿的內宮門前,大群民眾聚集,發出高聲、大聲:“陛下,在你的國土中有一個名叫鴦掘摩羅的盜賊——兇暴、血手,耽於打擊殺害,於諸眾生生命無悲憫。由於他,村落也變成了非村落,市鎮也變成了非市鎮,地方也變成了非地方。他一再殺人,戴著手指的花鬘。願陛下制止他!”

350. Atha kho bhagavā āyasmatā aṅgulimālena pacchāsamaṇena yena sāvatthi tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena sāvatthi tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena rañño pasenadissa kosalassa antepuradvāre mahājanakāyo sannipatitvā uccāsaddo mahāsaddo hoti – ‘‘coro te, deva, vijite aṅgulimālo nāma luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu. Tena gāmāpi agāmā katā, nigamāpi anigamā katā, janapadāpi ajanapadā katā. So manusse vadhitvā vadhitvā aṅgulīnaṃ mālaṃ dhāreti. Taṃ devo paṭisedhetū’’ti.
PTS 2.101緬 2.304已對照

那時,憍薩羅王波斯匿帶著約五百匹馬,一大早便從舍衛城出發,向園林而入。乘車走到車所能通行之處後,便下車步行,來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。世尊對坐在一旁的憍薩羅王波斯匿這樣說:“大王,是摩揭陀王洗尼耶·頻婆娑羅(Seniya Bimbisāra)對你發怒了嗎?或是毘舍離的離車人,或是其他敵對的國王?”“尊者,摩揭陀王洗尼耶·頻婆娑羅沒有對我發怒,毘舍離的離車人也沒有,其他敵對的國王也沒有。尊者,在我的國土中有一個名叫鴦掘摩羅的盜賊——兇暴、血手,耽於打擊殺害,於諸眾生生命無悲憫。由於他,村落也變成了非村落,市鎮也變成了非市鎮,地方也變成了非地方。他一再殺人,戴著手指的花鬘。尊者,我要去制止他。”“大王,但如果你看見鴦掘摩羅已剃除鬚髮,披上袈裟衣,舍離俗家而出家,成為無家者,離殺生,離不與取,離妄語,是一食者、行梵行者、持戒者、具善法者,你會對他怎樣呢?”“尊者,我們會禮敬他,或起身迎接他,或以座位邀請他,或邀請他接受衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具,或為他安排如法的保護、障護與守衛。可是,尊者,那破戒者、惡法者,哪裡會有這樣的戒的自制呢?”

Atha kho rājā pasenadi kosalo pañcamattehi assasatehi sāvatthiyā nikkhami divā divassa. Yena ārāmo tena pāvisi. Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘kiṃ nu te, mahārāja, rājā vā māgadho seniyo bimbisāro kupito vesālikā vā licchavī aññe vā paṭirājāno’’ti? ‘‘Na kho me, bhante, rājā māgadho seniyo bimbisāro kupito, nāpi vesālikā licchavī, nāpi aññe paṭirājāno. Coro me, bhante, vijite aṅgulimālo nāma luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu. Tena gāmāpi agāmā katā, nigamāpi anigamā katā, janapadāpi ajanapadā katā. So manusse vadhitvā vadhitvā aṅgulīnaṃ mālaṃ dhāreti. Tāhaṃ, bhante, paṭisedhissāmī’’ti. ‘‘Sace pana tvaṃ, mahārāja, aṅgulimālaṃ passeyyāsi kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitaṃ, virataṃ pāṇātipātā, virataṃ adinnādānā, virataṃ musāvādā, ekabhattikaṃ, brahmacāriṃ, sīlavantaṃ, kalyāṇadhammaṃ, kinti naṃ kareyyāsī’’ti? ‘‘Abhivādeyyāma vā, bhante, paccuṭṭheyyāma vā āsanena vā nimanteyyāma, abhinimanteyyāma vā naṃ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi, dhammikaṃ vā assa rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidaheyyāma. Kuto panassa, bhante, dussīlassa pāpadhammassa evarūpo sīlasaṃyamo bhavissatī’’ti?
PTS 2.102緬 2.305已對照

那時,具壽鴦掘摩羅坐在離世尊不遠處。於是,世尊舉起右臂,對憍薩羅王波斯匿這樣說:“大王,這就是鴦掘摩羅。”那時,憍薩羅王波斯匿生起了恐懼,生起了驚愕,生起了身毛豎立。於是,世尊知道憍薩羅王波斯匿恐懼、驚惶、身毛豎立,便對憍薩羅王波斯匿這樣說:“大王,不要怕,你從他這裡沒有怖畏。”於是,憍薩羅王波斯匿所生起的恐懼、驚愕或身毛豎立都平息了。於是,憍薩羅王波斯匿來到具壽鴦掘摩羅之處;到了之後,對具壽鴦掘摩羅這樣說:“尊者,聖者就是鴦掘摩羅嗎?”“是的,大王。”“聖者的父親是什麼姓?母親是什麼姓?”“大王,父親是伽伽(Gagga),母親是彌多羅尼(Mantāṇī)。”“尊者,願聖者伽伽·彌多羅尼子安心喜樂。我將為聖者伽伽·彌多羅尼子的衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具而盡力。”

Tena kho pana samayena āyasmā aṅgulimālo bhagavato avidūre nisinno hoti. Atha kho bhagavā dakkhiṇaṃ bāhuṃ paggahetvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ etadavoca – ‘‘eso, mahārāja, aṅgulimālo’’ti. Atha kho rañño pasenadissa kosalassa ahudeva bhayaṃ, ahu chambhitattaṃ, ahu lomahaṃso. Atha kho bhagavā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ bhītaṃ saṃviggaṃ lomahaṭṭhajātaṃ viditvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ etadavoca – ‘‘mā bhāyi, mahārāja, natthi te ito bhaya’’nti. Atha kho rañño pasenadissa kosalassa yaṃ ahosi bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā so paṭippassambhi. Atha kho rājā pasenadi kosalo yenāyasmā aṅgulimālo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ aṅgulimālaṃ etadavoca – ‘‘ayyo no, bhante, aṅgulimālo’’ti? ‘‘Evaṃ, mahārājā’’ti. ‘‘Kathaṃgotto ayyassa pitā, kathaṃgottā mātā’’ti? ‘‘Gaggo kho, mahārāja, pitā, mantāṇī mātā’’ti. ‘‘Abhiramatu, bhante, ayyo gaggo mantāṇiputto. Ahamayyassa gaggassa mantāṇiputtassa ussukkaṃ karissāmi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārāna’’nti.
351已對照

三五一、那時,具壽鴦掘摩羅是林野住者、常乞食者、糞掃衣者、三衣者。於是,具壽鴦掘摩羅對憍薩羅王波斯匿這樣說:“夠了,大王,我的衣已經足夠。”於是,憍薩羅王波斯匿來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的憍薩羅王波斯匿對世尊這樣說:“尊者,稀有啊!尊者,未曾有啊!尊者,世尊竟能這樣調伏未調伏者,寂靜未寂靜者,令未般涅槃者般涅槃。尊者,凡是我們以杖、以刀都不能調伏的,他卻被世尊不以杖、不以刀就調伏了。尊者,那麼現在我們要告辭了,我們事務繁忙,有許多應做的事。”“大王,你如今認為是時候,[便請自便]。”於是,憍薩羅王波斯匿從座而起,禮敬世尊,右繞之後離去了。

那時,具壽鴦掘摩羅在上午穿好[下衣],取了缽與衣,進入舍衛城乞食。具壽鴦掘摩羅在舍衛城次第乞食時,看見一個胎兒錯亂、胎兒受阻的婦女。看見之後,他這樣想:“諸位,眾生實在受雜染了!諸位,眾生實在受雜染了!”那時,具壽鴦掘摩羅在舍衛城乞食之後,飯後從乞食處回來,來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽鴦掘摩羅對世尊這樣說:“尊者,在此,我在上午穿好[下衣],取了缽與衣,進入舍衛城乞食。尊者,我在舍衛城次第乞食時,看見一個胎兒錯亂、胎兒受阻的婦女。”看見之後,我這樣想:“諸位,眾生實在受雜染了!諸位,眾生實在受雜染了!”

“那麼,鴦掘摩羅,你去那個婦女那裡;到了之後,對那個婦女這樣說:‘姊妹,自從我出生以來,我不記得曾故意奪去生物的性命;以此真實,願你平安,願胎兒平安。’”

“尊者,那樣的話,那對我來說必定會是明知而說妄語。因為,尊者,我曾故意奪去許多生物的性命。”“那麼,鴦掘摩羅,你去那個婦女那裡;到了之後,對那個婦女這樣說:‘姊妹,自從我以聖的生而生以來,我不記得曾故意奪去生物的性命;以此真實,願你平安,願胎兒平安。’”

“是的,尊者。”具壽鴦掘摩羅應諾世尊之後,來到那個婦女那裡;到了之後,對那個婦女這樣說:“姊妹,自從我以聖的生而生以來,我不記得曾故意奪去生物的性命;以此真實,願你平安,願胎兒平安。”於是,那婦女平安了,胎兒也平安了。

那時,具壽鴦掘摩羅獨一、遠離、不放逸、熱勤、自策勵而住,不久便就在現法中自己以證智證知、成就並住於那無上的梵行終點——善男子們正是為此而正確地從家出家、成為無家者的。他證知:“生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。”而具壽鴦掘摩羅也成為阿羅漢之一。

351. Tena kho pana samayena āyasmā aṅgulimālo āraññiko hoti piṇḍapātiko paṃsukūliko tecīvariko. Atha kho āyasmā aṅgulimālo rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ etadavoca – ‘‘alaṃ, mahārāja, paripuṇṇaṃ me cīvara’’nti. Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāvañcidaṃ, bhante, bhagavā adantānaṃ dametā, asantānaṃ sametā, aparinibbutānaṃ parinibbāpetā. Yañhi mayaṃ, bhante, nāsakkhimhā daṇḍenapi satthenapi dametuṃ so bhagavatā adaṇḍena asattheneva [asatthena (syā. kaṃ.)] danto. Handa ca dāni [handa dāni (syā. kaṃ. pī.)] mayaṃ, bhante, gacchāma; bahukiccā mayaṃ bahukaraṇīyā’’ti. ‘‘Yassadāni, mahārāja, kālaṃ maññasī’’ti. Atha kho rājā pasenadi kosalo uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.
PTS 2.103緬 2.306已對照

三五二、那時,具壽鴦掘摩羅在上午穿好[下衣],取了缽與衣,進入舍衛城乞食。那時,別人扔出的土塊落在具壽鴦掘摩羅身上,別人扔出的木杖落在具壽鴦掘摩羅身上,別人扔出的碎石落在具壽鴦掘摩羅身上。於是,具壽鴦掘摩羅頭破了,血流著,缽破了,僧伽梨撕裂了,來到世尊之處。世尊遠遠地看見具壽鴦掘摩羅走來。看見之後,對具壽鴦掘摩羅這樣說:“婆羅門,你忍受吧!婆羅門,你忍受吧!婆羅門,由於那樣的業的異熟,你本會在地獄中受煎熬許多年、許多百年、許多千年;婆羅門,那樣的業的異熟,你就在現法中感受了。”於是,具壽鴦掘摩羅獨處靜坐,感受解脫之樂;在那時說了這首自說:

“凡先前放逸,後來不放逸者,

他照耀這世間,如從雲中脫出的月亮。

“凡所作的惡業,被[道的]善所覆蓋者,

他照耀這世間,如從雲中脫出的月亮。

“凡年少的比丘,致力於佛陀的教法者,

他照耀這世間,如從雲中脫出的月亮。

“願我的仇敵們聽聞法語,

願我的仇敵們致力於佛陀的教法;

願我的仇敵們親近那些人——

那些只令人受持法的善人。

“願我的仇敵們,[從]說忍者、稱讚無違者[那裡],

時時聽聞法,並且隨順奉行它。

“那[仇敵]確實不會傷害我,也不會[傷害]其他任何人;

到達了最上的寂靜,他會守護動者與不動者。

“導水者引導水,造箭者矯直箭桿;

木匠矯直木材,智者調御自己。

“有些人以杖調御,以鉤與鞭;

不以杖、不以刀,我被如如者調御了。

“我的名字是‘無害’,[雖然]從前我是加害者;

今日我是名副其實的,我不傷害任何人。

“我從前是盜賊,以‘鴦掘摩羅’聞名;

被大暴流所衝,我皈依了佛陀。

“我從前是血手者,以‘鴦掘摩羅’聞名;

請看這皈依,[導向再]有之索已被根除。

“作了那樣的、多導向惡趣的業,

[已]被業的異熟所觸,我無債地受用食物。

“諸愚人、無慧之人耽於放逸,

而有慧者守護不放逸,如[守護]最上之財。

“勿耽於放逸,勿[耽於]欲樂之結交;

因為不放逸而修禪者,得廣大之樂。

“[我]是善來,不是非來,我的這[個考量]不是惡考量;

在已被分別的諸法之中,那最上的,我已到達。

“[我]是善來,不是非來,我的這[個考量]不是惡考量;

三明已被[我]證得,佛陀的教誡已被奉行。”

Atha kho āyasmā aṅgulimālo pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiyaṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho āyasmā aṅgulimālo sāvatthiyaṃ sapadānaṃ piṇḍāya caramāno aññataraṃ itthiṃ mūḷhagabbhaṃ vighātagabbhaṃ [visātagabbhaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)]. Disvānassa etadahosi – ‘‘kilissanti vata, bho, sattā; kilissanti vata, bho, sattā’’ti! Atha kho āyasmā aṅgulimālo sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā aṅgulimālo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Addasaṃ kho ahaṃ, bhante, sāvatthiyaṃ sapadānaṃ piṇḍāya caramāno aññataraṃ itthiṃ mūḷhagabbhaṃ vighātagabbhaṃ’’. Disvāna mayhaṃ etadahosi – ‘‘kilissanti vata, bho, sattā; kilissanti vata, bho, sattā’’ti!
‘‘Tena hi tvaṃ, aṅgulimāla, yena sā itthī tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā taṃ itthiṃ evaṃ vadehi – ‘yatohaṃ, bhagini, jāto [bhagini jātiyā jāto (sī.)] nābhijānāmi sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropetā, tena saccena sotthi te hotu, sotthi gabbhassā’’’ti.
‘‘So hi nūna me, bhante, sampajānamusāvādo bhavissati. Mayā hi, bhante, bahū sañcicca pāṇā jīvitā voropitā’’ti. ‘‘Tena hi tvaṃ, aṅgulimāla, yena sā itthī tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā taṃ itthiṃ evaṃ vadehi – ‘yatohaṃ, bhagini, ariyāya jātiyā jāto, nābhijānāmi sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropetā, tena saccena sotthi te hotu, sotthi gabbhassā’’’ti.
‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā aṅgulimālo bhagavato paṭissutvā yena sā itthī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ itthiṃ etadavoca – ‘‘yatohaṃ, bhagini, ariyāya jātiyā jāto, nābhijānāmi sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropetā, tena saccena sotthi te hotu, sotthi gabbhassā’’ti. Atha khvāssā itthiyā sotthi ahosi, sotthi gabbhassa.
Atha kho āyasmā aṅgulimālo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘Khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti abbhaññāsi. Aññataro kho panāyasmā aṅgulimālo arahataṃ ahosi.
已對照

《鴦掘摩羅經》終,[《王品》中之]第六[經]。