快樂巴利palinanda.cc

中部第65經 · 跋陀利經 Bhaddālisuttaṃ

本經目錄五、跋陀利經

134PTS 1.438緬 2.101已對照

五、跋陀利經

一三四、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城(Sāvatthī)的祇樹林(Jetavana)給孤獨園(Anāthapiṇḍika 之園)。在那裡,世尊召喚諸比丘:“諸比丘。”“尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——“諸比丘,我食一坐食(ekāsanabhojana)。諸比丘,我食一坐食時,覺知少病(appābādhatā)、少惱(appātaṅkatā)、輕快起身(lahuṭṭhāna)、有力(bala)與安樂住(phāsuvihāra)。諸比丘,你們也來食一坐食吧。諸比丘,你們食一坐食時,也將覺知少病、少惱、輕快起身、有力與安樂住。”這樣說時,具壽跋陀利(Bhaddāli)對世尊這樣說——“尊者,我不能食一坐食;尊者,因為我食一坐食時,或許會有惡作(kukkucca),或許會有追悔(vippaṭisāra)。”“那麼,跋陀利,你在受邀請之處,可以吃一部分,把[另]一部分帶出去再吃。跋陀利,你這樣食用,也將以一坐[食]而維持[生活]。”“尊者,我這樣也不能食用;尊者,因為我這樣食用時,或許會有惡作,或許會有追悔。”於是,具壽跋陀利在世尊制定學處、比丘僧團受持學處時表示不願意。於是,具壽跋陀利在那整整三個月中都不到世尊面前,正如一位於導師的教法中未圓滿修學者[那樣]。

134. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘ahaṃ kho, bhikkhave, ekāsanabhojanaṃ bhuñjāmi; ekāsanabhojanaṃ kho, ahaṃ, bhikkhave, bhuñjamāno appābādhatañca sañjānāmi appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca. Etha, tumhepi, bhikkhave, ekāsanabhojanaṃ bhuñjatha; ekāsanabhojanaṃ kho, bhikkhave, tumhepi bhuñjamānā appābādhatañca sañjānissatha appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcā’’ti. Evaṃ vutte, āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahaṃ kho, bhante, na ussahāmi ekāsanabhojanaṃ bhuñjituṃ; ekāsanabhojanañhi me, bhante, bhuñjato siyā kukkuccaṃ, siyā vippaṭisāro’’ti. ‘‘Tena hi tvaṃ, bhaddāli, yattha nimantito assasi tattha ekadesaṃ bhuñjitvā ekadesaṃ nīharitvāpi bhuñjeyyāsi. Evampi kho tvaṃ, bhaddāli, bhuñjamāno ekāsano yāpessasī’’ti [bhuñjamāno yāpessasīti (sī. syā. kaṃ. pī.)]. ‘‘Evampi kho ahaṃ, bhante, na ussahāmi bhuñjituṃ; evampi hi me, bhante, bhuñjato siyā kukkuccaṃ, siyā vippaṭisāro’’ti. Atha kho āyasmā bhaddāli bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi. Atha kho āyasmā bhaddāli sabbaṃ taṃ temāsaṃ na bhagavato sammukhībhāvaṃ adāsi, yathā taṃ satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī.
135已對照

一三五、那時,眾多比丘正為世尊作衣[,心想]:“世尊衣已作成,三個月過去時將出發遊行。”於是,具壽跋陀利來到那些比丘之處;到了之後,與那些比丘互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。那些比丘對坐在一旁的具壽跋陀利這樣說——“跋陀利賢友,這正在為世尊作衣。世尊衣已作成,三個月過去時將出發遊行。來吧,跋陀利賢友,你要好好作意這個過失,免得日後對你更難[補救]。”“是的,賢友們。”具壽跋陀利應諾了那些比丘,便來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽跋陀利對世尊這樣說——“尊者,罪過戰勝了我,如愚者、如痴者、如不善者——我竟在世尊制定學處、比丘僧團受持學處時表示不願意。尊者,願世尊接受我的罪過為罪過,以便在將來防護。”

135. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato cīvarakammaṃ karonti – niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṃ pakkamissatīti. Atha kho āyasmā bhaddāli yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi bhikkhūhi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ bhaddāliṃ te bhikkhū etadavocuṃ – ‘‘idaṃ kho, āvuso bhaddāli, bhagavato cīvarakammaṃ karīyati [karaṇīyaṃ (ka.)]. Niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṃ pakkamissati. Iṅghāvuso bhaddāli, etaṃ dosakaṃ sādhukaṃ manasi karohi, mā te pacchā dukkarataraṃ ahosī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā bhaddāli tesaṃ bhikkhūnaṃ paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yohaṃ bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesiṃ. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā’’ti.
PTS 1.439緬 2.102已對照

“確實,跋陀利,罪過戰勝了你,如愚者、如痴者、如不善者——你竟在我制定學處、比丘僧團受持學處時表示不願意。跋陀利,你連[這]時[機]也未通達:‘世尊住在舍衛城,世尊也會知道我——有一位名叫跋陀利的比丘,於導師的教法中未圓滿修學。’跋陀利,你連這[時機]也未通達。跋陀利,你連[這]時[機]也未通達:‘眾多比丘在舍衛城入雨安居,他們也會知道我——有一位名叫跋陀利的比丘,於導師的教法中未圓滿修學。’跋陀利,你連這[時機]也未通達。跋陀利,你連[這]時[機]也未通達:‘眾多比丘尼在舍衛城入雨安居,她們也會知道我——有一位名叫跋陀利的比丘,於導師的教法中未圓滿修學。’跋陀利,你連這[時機]也未通達。跋陀利,你連[這]時[機]也未通達:‘眾多優婆塞住在舍衛城,他們也會知道我——有一位名叫跋陀利的比丘,於導師的教法中未圓滿修學。’跋陀利,你連這[時機]也未通達。跋陀利,你連[這]時[機]也未通達:‘眾多優婆夷住在舍衛城,她們也會知道我——有一位名叫跋陀利的比丘,於導師的教法中未圓滿修學。’跋陀利,你連這[時機]也未通達。跋陀利,你連[這]時[機]也未通達:‘眾多種種外道的沙門、婆羅門在舍衛城入雨安居,他們也會知道我——有一位名叫跋陀利的比丘,是沙門喬達摩的弟子,是長老中的一位比丘,於教法中未圓滿修學。’跋陀利,你連這[時機]也未通達。”

‘‘Taggha tvaṃ, bhaddāli, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yaṃ tvaṃ mayā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi. Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi – ‘bhagavā kho sāvatthiyaṃ viharati, bhagavāpi maṃ jānissati – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī’ti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosi. Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi – ‘sambahulā kho bhikkhu sāvatthiyaṃ vassaṃ upagatā, tepi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī’ti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosi. Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi – ‘sambahulā kho bhikkhuniyo sāvatthiyaṃ vassaṃ upagatā, tāpi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī’ti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosi. Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi – ‘sambahulā kho upāsakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti, tepi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī’ti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosi. Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi – ‘sambahulā kho upāsikā sāvatthiyaṃ paṭivasanti, tāpi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī’ti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosi. Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi – ‘sambahulā kho nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇā sāvatthiyaṃ vassaṃ upagatā, tepi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu samaṇassa gotamassa sāvako theraññataro bhikkhu sāsane sikkhāya aparipūrakārī’ti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosī’’ti.
緬 2.103已對照

“尊者,罪過戰勝了我,如愚者、如痴者、如不善者——我竟在世尊制定學處、比丘僧團受持學處時表示不願意。尊者,願世尊接受我的罪過為罪過,以便在將來防護。”“確實,跋陀利,罪過戰勝了你,如愚者、如痴者、如不善者——你竟在我制定學處、比丘僧團受持學處時表示不願意。”

‘‘Accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yohaṃ bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesiṃ. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā’’ti. ‘‘Taggha tvaṃ, bhaddāli, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yaṃ tvaṃ mayā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi’’.
136已對照

一三六、“跋陀利,你認為怎樣?若在此有比丘是俱分解脫者(ubhatobhāgavimutta),我對他這樣說:‘來,比丘,你為我在泥中作橋。’他會[去]作橋,或把身體轉向別處,或說‘不’嗎?”

136. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, bhaddāli, idhassa bhikkhu ubhatobhāgavimutto, tamahaṃ evaṃ vadeyyaṃ – ‘ehi me tvaṃ, bhikkhu, paṅke saṅkamo hohī’ti, api nu kho so saṅkameyya vā aññena vā kāyaṃ sannāmeyya, ‘no’ti vā vadeyyā’’ti?
已對照

“不會的,尊者。”

‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已對照

“跋陀利,你認為怎樣?若在此有比丘是慧解脫者(paññāvimutta)……身證者(kāyasakkhī)……見至者(diṭṭhippatta)……信解脫者(saddhāvimutta)……隨法行者(dhammānusārī)……隨信行者(saddhānusārī),我對他這樣說:‘來,比丘,你為我在泥中作橋。’他會[去]作橋,或把身體轉向別處,或說‘不’嗎?”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, bhaddāli, idhassa bhikkhu paññāvimutto… kāyasakkhi… diṭṭhippatto… saddhāvimutto… dhammānusārī… saddhānusārī, tamahaṃ evaṃ vadeyyaṃ – ‘ehi me tvaṃ, bhikkhu, paṅke saṅkamo hohī’ti, api nu kho so saṅkameyya vā aññena vā kāyaṃ sannāmeyya, ‘no’ti vā vadeyyā’’ti?
已對照

“不會的,尊者。”

‘‘No hetaṃ, bhante’’.
PTS 1.440已對照

“跋陀利,你認為怎樣?跋陀利,那時你是俱分解脫者,或是慧解脫者,或是身證者,或是見至者,或是信解脫者,或是隨法行者,或是隨信行者嗎?”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, bhaddāli, api nu tvaṃ, bhaddāli, tasmiṃ samaye ubhatobhāgavimutto vā hosi paññāvimutto vā kāyasakkhi vā diṭṭhippatto vā saddhāvimutto vā dhammānusārī vā saddhānusārī vā’’ti?
已對照

“不是的,尊者。”

‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已對照

“跋陀利,那時你不是空虛的、空洞的、落敗的嗎?”

‘‘Nanu tvaṃ, bhaddāli, tasmiṃ samaye ritto tuccho aparaddho’’ti?
已對照

“是的,尊者。尊者,罪過戰勝了我,如愚者、如痴者、如不善者——我竟在世尊制定學處、比丘僧團受持學處時表示不願意。尊者,願世尊接受我的罪過為罪過,以便在將來防護。”“確實,跋陀利,罪過戰勝了你,如愚者、如痴者、如不善者——你竟在我制定學處、比丘僧團受持學處時表示不願意。但是,跋陀利,由於你見罪過為罪過而如法悔改,我們接受你的悔過。跋陀利,凡是見罪過為罪過而如法悔改、於將來防護者,這在聖者之律中就是增長。”

‘‘Evaṃ, bhante. Accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yohaṃ bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesiṃ. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā’’ti. ‘‘Taggha tvaṃ, bhaddāli, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yaṃ tvaṃ mayā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi. Yato ca kho tvaṃ, bhaddāli, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarosi, taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāma. Vuddhihesā, bhaddāli, ariyassa vinaye yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti, āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjati’’.
137緬 2.104已對照

一三七、“跋陀利,在此,某位比丘於導師的教法中未圓滿修學。他這樣想:‘我何不前往僻靜的坐臥處——林野、樹下、山嶽、峽谷、山洞、墳場、叢林邊地、露地、草堆呢?或許我能作證上人法、足以為聖的殊勝智見。’他便前往僻靜的坐臥處——林野、樹下、山嶽、峽谷、山洞、墳場、叢林邊地、露地、草堆。當他這樣遠離而住時,導師也非難[他],智者同梵行者審察之後也非難[他],諸天神也非難[他],自己也非難自己。他被導師非難,被智者同梵行者審察之後非難,被諸天神非難,自己也被自己非難,便不能作證上人法、足以為聖的殊勝智見。這是什麼緣故呢?跋陀利,因為這對於導師的教法中未圓滿修學者正是如此。

137. ‘‘Idha, bhaddāli, ekacco bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘yaṃnūnāhaṃ vivittaṃ senāsanaṃ bhajeyyaṃ araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ. Appeva nāmāhaṃ uttari [uttariṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyya’nti. So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ. Tassa tathāvūpakaṭṭhassa viharato satthāpi upavadati, anuviccapi viññū sabrahmacārī upavadanti, devatāpi upavadanti, attāpi attānaṃ upavadati. So satthārāpi upavadito, anuviccapi viññūhi sabrahmacārīhi upavadito, devatāhipi upavadito, attanāpi attānaṃ upavadito na uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya aparipūrakārissa.
138PTS 1.441已對照

一三八、“跋陀利,又在此,某位比丘於導師的教法中圓滿修學。他這樣想:‘我何不前往僻靜的坐臥處——林野、樹下、山嶽、峽谷、山洞、墳場、叢林邊地、露地、草堆呢?或許我能作證上人法、足以為聖的殊勝智見。’他便前往僻靜的坐臥處——林野、樹下、山嶽、峽谷、山洞、墳場、叢林邊地、露地、草堆。當他這樣遠離而住時,導師也不非難[他],智者同梵行者審察之後也不非難[他],諸天神也不非難[他],自己也不非難自己。他不被導師非難,不被智者同梵行者審察之後非難,不被諸天神非難,自己也不被自己非難,便作證上人法、足以為聖的殊勝智見。他已離諸欲,離諸不善法,有尋、有伺,離生喜、樂,成就並住於初禪。這是什麼緣故呢?跋陀利,因為這對於導師的教法中圓滿修學者正是如此。

138. ‘‘Idha pana, bhaddāli, ekacco bhikkhu satthusāsane sikkhāya paripūrakārī hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘yaṃnūnāhaṃ vivittaṃ senāsanaṃ bhajeyyaṃ araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ. Appeva nāmāhaṃ uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyya’nti. So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ. Tassa tathāvūpakaṭṭhassa viharato satthāpi na upavadati, anuviccapi viññū sabrahmacārī na upavadanti, devatāpi na upavadanti, attāpi attānaṃ na upavadati. So satthārāpi anupavadito, anuviccapi viññūhi sabrahmacārīhi anupavadito, devatāhipi anupavadito, attanāpi attānaṃ anupavadito uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti. So vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.
139已對照

一三九、“再者,跋陀利,比丘尋、伺寂止,內潔淨,心專一性,無尋、無伺,定生喜、樂,成就並住於第二禪。這是什麼緣故呢?跋陀利,因為這對於導師的教法中圓滿修學者正是如此。

139. ‘‘Puna caparaṃ, bhaddāli, bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.
緬 2.105已對照

“再者,跋陀利,比丘離喜,住於舍,具念與正知,以身受樂,正如聖者們所說的:‘舍、具念、樂住。’成就並住於第三禪。這是什麼緣故呢?跋陀利,因為這對於導師的教法中圓滿修學者正是如此。

‘‘Puna caparaṃ, bhaddāli, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati, sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.
已對照

“再者,跋陀利,比丘舍斷樂與舍斷苦,先前的喜、憂已經滅沒,不苦不樂,舍念清淨,成就並住於第四禪。這是什麼緣故呢?跋陀利,因為這對於導師的教法中圓滿修學者正是如此。

‘‘Puna caparaṃ, bhaddāli, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.
PTS 1.442已對照

“當他的心如此得定、清淨、皎潔、無穢、離隨煩惱、柔軟、適於作業、住立、達到不動時,他引導心、使心轉向於宿住隨念智。他回憶起許多種宿住,即:一生、二生……乃至……如此,他回憶起具有行相、具有細節的許多種宿住。這是什麼緣故呢?跋陀利,因為這對於導師的教法中圓滿修學者正是如此。

‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.
已對照

“當他的心如此得定、清淨、皎潔、無穢、離隨煩惱、柔軟、適於作業、住立、達到不動時,他引導心、使心轉向於眾生死生智。他以清淨、超人的天眼,看見眾生的死亡與投生:或低賤或高貴,或美麗或醜陋,或善趣或惡趣,了知眾生隨業而去——‘這些眾生確實具足身惡行……乃至……投生於墮處、地獄。而這些眾生具足身善行……乃至……投生於善趣、天界。’如此,他以清淨、超人的天眼……乃至……了知眾生隨業而去。這是什麼緣故呢?跋陀利,因為這對於導師的教法中圓滿修學者正是如此。

‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti – ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā…pe… vinipātaṃ nirayaṃ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā…pe… sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’ti iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena…pe… yathākammūpage satte pajānāti. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.
緬 2.106已對照

“當他的心如此得定、清淨、皎潔、無穢、離隨煩惱、柔軟、適於作業、住立、達到不動時,他引導心、使心轉向於漏盡智。他如實了知‘此是苦’,如實了知‘此是苦之集’,如實了知‘此是苦之滅’,如實了知‘此是導至苦滅之道’;如實了知‘此是諸漏’,如實了知‘此是漏之集’,如實了知‘此是漏之滅’,如實了知‘此是導至漏滅之道’。當他如此知、如此見時,心從欲漏解脫,心從有漏解脫,心從無明漏解脫;於解脫時,有‘已解脫’之智。他了知:‘生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。’這是什麼緣故呢?跋陀利,因為這對於導師的教法中圓滿修學者正是如此。”

‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ime āsavā’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati. Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissā’’ti.
140PTS 1.443已對照

一四〇、這樣說時,具壽跋陀利對世尊這樣說——“尊者,是什麼因、什麼緣,使得在此[比丘們]對某位比丘一再強逼地施以處治?尊者,又是什麼因、什麼緣,使得在此[比丘們]對某位比丘不那樣一再強逼地施以處治?”“跋陀利,在此,某位比丘是常犯罪者、多犯罪者。他被比丘們說[教]時,以他事遮掩他事,把話引向外,顯露出怒、瞋與不悅,不正確地奉行[行儀],不垂伏其毛,不奉行出罪[之行儀],不說‘凡令僧團滿意的,我就做那[事]’。跋陀利,於此[情形],諸比丘這樣想:‘賢友們,這位比丘是常犯罪者、多犯罪者。他被比丘們說[教]時,以他事遮掩他事,把話引向外,顯露出怒、瞋與不悅,不正確地奉行[行儀],不垂伏其毛,不奉行出罪[之行儀],不說“凡令僧團滿意的,我就做那[事]”。善哉,諸位具壽,請你們對這位比丘這樣那樣地詳察,使這諍事不迅速平息。’跋陀利,諸比丘便對這樣的比丘這樣那樣地詳察,使那諍事不迅速平息。

140. Evaṃ vutte, āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha [pavayha pavayha (sī. syā. kaṃ. pī.)] kāraṇaṃ karonti? Ko pana, bhante, hetu, ko paccayo yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ no tathā pasayha pasayha kāraṇaṃ karontī’’ti? ‘‘Idha, bhaddāli, ekacco bhikkhu abhiṇhāpattiko hoti āpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, na sammā vattati, na lomaṃ pāteti, na netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti nāha. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu abhiṇhāpattiko āpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, na sammā vattati, na lomaṃ pāteti, na netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti nāha. Sādhu vatāyasmanto imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ [yathayidaṃ (syā. kaṃ. ka.)] adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasameyyāti. Tassa kho evaṃ, bhaddāli, bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasammati.
141緬 2.107已對照

一四一、“跋陀利,又在此,某位比丘是常犯罪者、多犯罪者。他被比丘們說[教]時,不以他事遮掩他事,不把話引向外,不顯露出怒、瞋與不悅,正確地奉行[行儀],垂伏其毛,奉行出罪[之行儀],說‘凡令僧團滿意的,我就做那[事]’。跋陀利,於此[情形],諸比丘這樣想:‘賢友們,這位比丘是常犯罪者、多犯罪者。他被比丘們說[教]時,不以他事遮掩他事,不把話引向外,不顯露出怒、瞋與不悅,正確地奉行[行儀],垂伏其毛,奉行出罪[之行儀],說“凡令僧團滿意的,我就做那[事]”。善哉,諸位具壽,請你們對這位比丘這樣那樣地詳察,使這諍事迅速平息。’跋陀利,諸比丘便對這樣的比丘這樣那樣地詳察,使那諍事迅速平息。

141. ‘‘Idha pana, bhaddāli, ekacco bhikkhu abhiṇhāpattiko hoti āpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ na apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, sammā vattati, lomaṃ pāteti, netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti āha. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu abhiṇhāpattiko āpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ na apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, sammā vattati, lomaṃ pāteti, netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti āha. Sādhu vatāyasmanto, imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasameyyāti. Tassa kho evaṃ, bhaddāli, bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasammati.
142PTS 1.444已對照

一四二、“跋陀利,在此,某位比丘是偶爾犯罪者、不多犯罪者。他被比丘們說[教]時,以他事遮掩他事,把話引向外,顯露出怒、瞋與不悅,不正確地奉行[行儀],不垂伏其毛,不奉行出罪[之行儀],不說‘凡令僧團滿意的,我就做那[事]’。跋陀利,於此[情形],諸比丘這樣想:‘賢友們,這位比丘是偶爾犯罪者、不多犯罪者。他被比丘們說[教]時,以他事遮掩他事,把話引向外,顯露出怒、瞋與不悅,不正確地奉行[行儀],不垂伏其毛,不奉行出罪[之行儀],不說“凡令僧團滿意的,我就做那[事]”。善哉,諸位具壽,請你們對這位比丘這樣那樣地詳察,使這諍事不迅速平息。’跋陀利,諸比丘便對這樣的比丘這樣那樣地詳察,使那諍事不迅速平息。

142. ‘‘Idha, bhaddāli, ekacco bhikkhu adhiccāpattiko hoti anāpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, na sammā vattati, na lomaṃ pāteti, na netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti nāha. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu adhiccāpattiko anāpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, na sammā vattati, na lomaṃ pāteti, na netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti nāha. Sādhu vatāyasmanto, imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasameyyāti. Tassa kho evaṃ, bhaddāli, bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasammati.
143緬 2.108已對照

一四三、“跋陀利,又在此,某位比丘是偶爾犯罪者、不多犯罪者。他被比丘們說[教]時,不以他事遮掩他事,不把話引向外,不顯露出怒、瞋與不悅,正確地奉行[行儀],垂伏其毛,奉行出罪[之行儀],說‘凡令僧團滿意的,我就做那[事]’。跋陀利,於此[情形],諸比丘這樣想:‘賢友們,這位比丘是偶爾犯罪者、不多犯罪者。他被比丘們說[教]時,不以他事遮掩他事,不把話引向外,不顯露出怒、瞋與不悅,正確地奉行[行儀],垂伏其毛,奉行出罪[之行儀],說“凡令僧團滿意的,我就做那[事]”。善哉,諸位具壽,請你們對這位比丘這樣那樣地詳察,使這諍事迅速平息。’跋陀利,諸比丘便對這樣的比丘這樣那樣地詳察,使那諍事迅速平息。

143. ‘‘Idha pana, bhaddāli, ekacco bhikkhu adhiccāpattiko hoti anāpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati, na bahiddhā kathaṃ apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, sammā vattati, lomaṃ pāteti, netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti āha. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu adhiccāpattiko anāpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati, na bahiddhā kathaṃ apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, sammā vattati, lomaṃ pāteti, netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti āha. Sādhu vatāyasmanto, imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasameyyāti. Tassa kho evaṃ, bhaddāli, bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasammati.
144已對照

一四四、“跋陀利,在此,某位比丘僅憑一點信、一點愛敬而維持下去。跋陀利,於此[情形],諸比丘這樣想:‘賢友們,這位比丘僅憑一點信、一點愛敬而維持下去。若我們對這位比丘一再強逼地施以處治,莫讓他連他那一點信、一點愛敬也失去。’跋陀利,猶如一個人只有一隻眼,他那些朋友同僚、親族血親會守護那一隻眼:‘莫讓他連他那一隻眼也失去。’跋陀利,正是這樣,在此,某位比丘僅憑一點信、一點愛敬而維持下去。跋陀利,於此[情形],諸比丘這樣想:‘賢友們,這位比丘僅憑一點信、一點愛敬而維持下去。若我們對這位比丘一再強逼地施以處治,莫讓他連他那一點信、一點愛敬也失去。’跋陀利,這就是因,這就是緣,由此在此[比丘們]對某位比丘一再強逼地施以處治。跋陀利,而這就是因,這就是緣,由此在此[比丘們]對某位比丘不那樣一再強逼地施以處治。”

144. ‘‘Idha, bhaddāli, ekacco bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ‘ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena. Sace mayaṃ imaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha kāraṇaṃ karissāma – mā yampissa taṃ saddhāmattakaṃ pemamattakaṃ tamhāpi parihāyī’ti. Seyyathāpi, bhaddāli, purisassa ekaṃ cakkhuṃ, tassa mittāmaccā ñātisālohitā taṃ ekaṃ cakkhuṃ rakkheyyuṃ – ‘mā yampissa taṃ ekaṃ cakkhuṃ tamhāpi parihāyī’ti; evameva kho, bhaddāli, idhekacco bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ‘ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena. Sace mayaṃ imaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha kāraṇaṃ karissāma – mā yampissa taṃ saddhāmattakaṃ pemamattakaṃ tamhāpi parihāyī’ti. Ayaṃ kho, bhaddāli, hetu ayaṃ paccayo yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha kāraṇaṃ karonti. Ayaṃ pana, bhaddāli, hetu ayaṃ paccayo, yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ no tathā pasayha pasayha kāraṇaṃ karontī’’ti.
145PTS 1.445緬 2.109已對照

一四五、“尊者,是什麼因、什麼緣,使得從前學處較少,而安立於究竟智的比丘較多?尊者,又是什麼因、什麼緣,使得如今學處較多,而安立於究竟智的比丘較少?”“跋陀利,正是這樣:當眾生衰退、正法隱沒時,學處就較多,而安立於究竟智的比丘較少。跋陀利,只要在此某些屬於漏住的法尚未在僧團中出現,導師就不為弟子們制定學處。跋陀利,而一旦在此某些屬於漏住的法在僧團中出現,於是導師為了遣除正是那些屬於漏住的法,為弟子們制定學處。跋陀利,只要僧團尚未達到廣大,在此某些屬於漏住的法就不在僧團中出現。跋陀利,而一旦僧團達到廣大,在此某些屬於漏住的法便在僧團中出現。於是導師為了遣除正是那些屬於漏住的法,為弟子們制定學處。跋陀利,只要僧團尚未達到利養之頂、尚未達到名聲之頂、尚未達到多聞、尚未達到閱歷長久,在此某些屬於漏住的法就不在僧團中出現。跋陀利,而一旦僧團達到閱歷長久,在此某些屬於漏住的法便在僧團中出現,於是導師為了遣除正是那些屬於漏住的法,為弟子們制定學處。

145. ‘‘‘Ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena pubbe appatarāni ceva sikkhāpadāni ahesuṃ bahutarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahiṃsu? Ko pana, bhante, hetu, ko paccayo yena etarahi bahutarāni ceva sikkhāpadāni honti appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahantī’ti? ‘‘Evametaṃ, bhaddāli, hoti sattesu hāyamānesu, saddhamme antaradhāyamāne, bahutarāni ceva sikkhāpadāni honti appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahantīti. Na tāva, bhaddāli, satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti yāva na idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti. Yato ca kho, bhaddāli, idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti, atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya. Na tāva, bhaddāli, idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti yāva na saṅgho mahattaṃ patto hoti. Yato ca kho, bhaddāli, saṅgho mahattaṃ patto hoti, atha idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti. Atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya. Na tāva, bhaddāli, idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti yāva na saṅgho lābhaggaṃ patto hoti, yasaggaṃ patto hoti, bāhusaccaṃ patto hoti, rattaññutaṃ patto hoti. Yato ca kho, bhaddāli, saṅgho rattaññutaṃ patto hoti, atha idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti, atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya.
146已對照

一四六、“跋陀利,當我為你們說良種幼馬喻的法門時,那時你們人數很少。跋陀利,你記得那[法門]嗎?”

146. ‘‘Appakā kho tumhe, bhaddāli, tena samayena ahuvattha yadā vo ahaṃ ājānīyasusūpamaṃ dhammapariyāyaṃ desesiṃ. Taṃ sarasi [sarasi tvaṃ (sī. pī.), sarasi taṃ (?)] bhaddālī’’ti?
已對照

“不是的,尊者。”

‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已對照

“跋陀利,對此[不記得],你認為是什麼因呢?”

‘‘Tatra, bhaddāli, kaṃ hetuṃ paccesī’’ti?
已對照

“尊者,那一定是因為我長久以來於導師的教法中未圓滿修學。”

‘‘So hi nūnāhaṃ, bhante, dīgharattaṃ satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī ahosi’’nti.
PTS 1.446已對照

“跋陀利,並非只有這是因、這是緣。而且,跋陀利,長久以來我已以心遍知你的心而了知:‘這愚痴人在我說法時,不作成有所求、作意、以全心貫注、側耳而聽法。’然而,跋陀利,我要為你說良種幼馬喻的法門。你要諦聽,好好作意,我要說了。”“是的,尊者。”具壽跋陀利應諾世尊。世尊這樣說——

‘‘Na kho, bhaddāli, eseva hetu, esa paccayo. Api ca me tvaṃ, bhaddāli, dīgharattaṃ cetasā cetoparicca vidito – ‘na cāyaṃ moghapuriso mayā dhamme desiyamāne aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbacetaso [sabbaṃ cetaso (ka.)] samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇātī’ti. Api ca te ahaṃ, bhaddāli, ājānīyasusūpamaṃ dhammapariyāyaṃ desessāmi. Taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā bhaddāli bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –
147PTS 1.447緬 2.110已對照

一四七、“跋陀利,猶如一位熟練的調馬師得到一匹賢善的良種馬後,首先就令它於銜口[的安置]上受調練。當它於銜口[的安置]上受調練時,必定會有某些抗拒、乖戾、掙扎,正如受著先前未受過的調練者[那樣]。它由於一再的調練、次第的調練,在那一點上平息下來。跋陀利,一旦賢善的良種馬由於一再的調練、次第的調練,在那一點上已經平息,調馬師就進一步令它於軛的安置上受調練。當它於軛的安置上受調練時,必定會有某些抗拒、乖戾、掙扎,正如受著先前未受過的調練者[那樣]。它由於一再的調練、次第的調練,在那一點上平息下來。跋陀利,一旦賢善的良種馬由於一再的調練、次第的調練,在那一點上已經平息,調馬師就進一步令它於[四足齊]起落、於繞圈、於蹄尖行步、於奔馳、於[不懼]喧囂、於王德、於[馬]王的傳統、於最上的速度、於最上的駿馬性、於最上的和藹[語]上受調練。當它於最上的速度、最上的駿馬性、最上的和藹[語]上受調練時,必定會有某些抗拒、乖戾、掙扎,正如受著先前未受過的調練者[那樣]。它由於一再的調練、次第的調練,在那一點上平息下來。跋陀利,一旦賢善的良種馬由於一再的調練、次第的調練,在那一點上已經平息,調馬師就進一步為它施以美容與[以手]摩拭。跋陀利,具足這十種支的賢善的良種馬,是堪為國王所有的、供國王受用的,正被算作國王的肢分。

“跋陀利,正是這樣,具足十種法的比丘,是應供養者、應款待者、應奉施者、應合掌者,是世間無上的福田。具足哪十種[法]呢?跋陀利,在此,比丘具足無學的正見,具足無學的正思惟,具足無學的正語,具足無學的正業,具足無學的正命,具足無學的正精進,具足無學的正念,具足無學的正定,具足無學的正智,具足無學的正解脫——跋陀利,具足這十種法的比丘,是應供養者、應款待者、應奉施者、應合掌者,是世間無上的福田。”

世尊說了這[番話]。具壽跋陀利滿意、歡喜世尊之所說。

147. ‘‘Seyyathāpi, bhaddāli, dakkho assadamako bhadraṃ assājānīyaṃ labhitvā paṭhameneva mukhādhāne kāraṇaṃ kāreti. Tassa mukhādhāne kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici, yathā taṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa. So abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati. Yato kho, bhaddāli, bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti, tamenaṃ assadamako uttari kāraṇaṃ kāreti yugādhāne. Tassa yugādhāne kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici, yathā taṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa. So abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati. Yato kho, bhaddāli, bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti, tamenaṃ assadamako uttari kāraṇaṃ kāreti anukkame maṇḍale khurakāse [khurakāye (sī. pī.)] dhāve davatte [ravatthe (sī. syā. kaṃ. pī.)] rājaguṇe rājavaṃse uttame jave uttame haye uttame sākhalye. Tassa uttame jave uttame haye uttame sākhalye kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici, yathā taṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa. So abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati. Yato kho, bhaddāli, bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti, tamenaṃ assadamako uttari vaṇṇiyañca pāṇiyañca [valiyañca (sī. pī.), baliyañca (syā. kaṃ.)] anuppavecchati. Imehi kho, bhaddāli, dasahaṅgehi samannāgato bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati.
‘‘Evameva kho, bhaddāli, dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi dasahi? Idha, bhaddāli, bhikkhu asekhāya sammādiṭṭhiyā samannāgato hoti, asekhena sammāsaṅkappena samannāgato hoti, asekhāya sammāvācāya samannāgato hoti, asekhena sammākammantena samannāgato hoti, asekhena sammāājīvena samannāgato hoti, asekhena sammāvāyāmena samannāgato hoti, asekhāya sammāsatiyā samannāgato hoti, asekhena sammāsamādhinā samannāgato hoti, asekhena sammāñāṇena samannāgato hoti, asekhāya sammāvimuttiyā samannāgato hoti – imehi kho, bhaddāli, dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti.
Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā bhaddāli bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
Bhaddālisuttaṃ niṭṭhitaṃ pañcamaṃ.
已對照

《跋陀利經》終,[《比丘品》中之]第五[經]。