快樂巴利palinanda.cc

中部第61經 · 庵婆羅提迦羅睺羅教誡經 Ambalaṭṭhikarāhulovādasuttaṃ

本經目錄一、庵婆羅提迦羅睺羅教誡經

107PTS 1.414緬 2.77已對照

一、庵婆羅提迦羅睺羅教誡經

一〇七、如是我聞——一時,世尊住在王舍城(Rājagaha)竹林迦蘭陀園(Veḷuvana Kalandakanivāpa)。那時,具壽羅睺羅(Rāhula)住在庵婆羅提迦(Ambalaṭṭhikā)。於是,世尊於傍晚時分從靜坐起身,來到庵婆羅提迦、具壽羅睺羅之處。具壽羅睺羅遠遠就看見世尊走來;見了之後,便敷設座位,[備置]洗足水。世尊坐在所敷設的座位上;坐下之後,洗了雙足。具壽羅睺羅也禮敬世尊之後,坐在一旁。

107. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā rāhulo ambalaṭṭhikāyaṃ viharati. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena ambalaṭṭhikā yenāyasmā rāhulo tenupasaṅkami. Addasā kho āyasmā rāhulo bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna āsanaṃ paññāpesi, udakañca pādānaṃ. Nisīdi bhagavā paññatte āsane. Nisajja pāde pakkhālesi. Āyasmāpi kho rāhulo bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi.
108PTS 1.415緬 2.78已對照

一〇八、於是,世尊把少許剩水留在水器(udakādhāna)裡,召喚具壽羅睺羅:“羅睺羅,你看見這放在水器裡的少許剩水嗎?”“是的,尊者。”“羅睺羅,那些對明知而說妄語(sampajānamusāvāda)無羞恥的人,他們的沙門性(sāmañña)就是這樣少。”於是,世尊把那少許剩水倒掉,召喚具壽羅睺羅:“羅睺羅,你看見被倒掉的少許剩水嗎?”“是的,尊者。”“羅睺羅,那些對明知而說妄語無羞恥的人,他們的沙門性就是這樣被倒掉了。”於是,世尊把那水器倒覆過來,召喚具壽羅睺羅:“羅睺羅,你看見這被倒覆的水器嗎?”“是的,尊者。”“羅睺羅,那些對明知而說妄語無羞恥的人,他們的沙門性就是這樣被倒覆了。”於是,世尊把那水器扶起,召喚具壽羅睺羅:“羅睺羅,你看見這空的、虛的水器嗎?”“是的,尊者。”“羅睺羅,那些對明知而說妄語無羞恥的人,他們的沙門性就是這樣空、這樣虛。羅睺羅,猶如國王的象(nāga),牙如車轅(īsādanta)、體格壯大、出身良種、慣於戰陣,已入戰場,以前足作戰,也以後足作戰,也以前身作戰,也以後身作戰,也以頭作戰,也以耳作戰,也以牙作戰,也以尾作戰;卻唯獨護著象鼻(soṇḍa)。對此,騎象者(hatthāroha)這樣想:‘這國王的象,牙如車轅、體格壯大、出身良種、慣於戰陣,已入戰場,以前足作戰,也以後足作戰……乃至……也以尾作戰;卻唯獨護著象鼻。國王的象還未捨棄性命。’羅睺羅,當國王的象,牙如車轅、體格壯大、出身良種、慣於戰陣,已入戰場,以前足作戰,也以後足作戰……乃至……也以尾作戰,也以象鼻作戰時,對此,騎象者這樣想:‘這國王的象,牙如車轅、體格壯大、出身良種、慣於戰陣,已入戰場,以前足作戰,也以後足作戰,也以前身作戰,也以後身作戰,也以頭作戰,也以耳作戰,也以牙作戰,也以尾作戰,也以象鼻作戰。國王的象已捨棄了性命。現在國王的象已沒有什麼是不做的了。’羅睺羅,正是這樣,凡任何對明知而說妄語無羞恥的人,我說他沒有任何惡是不做的。因此,羅睺羅,‘即使為了戲笑,我也不說妄語’——羅睺羅,你應當這樣修學。

108. Atha kho bhagavā parittaṃ udakāvasesaṃ udakādhāne ṭhapetvā āyasmantaṃ rāhulaṃ āmantesi – ‘‘passasi no tvaṃ, rāhula, imaṃ parittaṃ udakāvasesaṃ udakādhāne ṭhapita’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Evaṃ parittakaṃ kho, rāhula, tesaṃ sāmaññaṃ yesaṃ natthi sampajānamusāvāde lajjā’’ti. Atha kho bhagavā parittaṃ udakāvasesaṃ chaḍḍetvā āyasmantaṃ rāhulaṃ āmantesi – ‘‘passasi no tvaṃ, rāhula, parittaṃ udakāvasesaṃ chaḍḍita’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Evaṃ chaḍḍitaṃ kho, rāhula, tesaṃ sāmaññaṃ yesaṃ natthi sampajānamusāvāde lajjā’’ti. Atha kho bhagavā taṃ udakādhānaṃ nikkujjitvā āyasmantaṃ rāhulaṃ āmantesi – ‘‘passasi no tvaṃ, rāhula, imaṃ udakādhānaṃ nikkujjita’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Evaṃ nikkujjitaṃ kho, rāhula, tesaṃ sāmaññaṃ yesaṃ natthi sampajānamusāvāde lajjā’’ti. Atha kho bhagavā taṃ udakādhānaṃ ukkujjitvā āyasmantaṃ rāhulaṃ āmantesi – ‘‘passasi no tvaṃ, rāhula, imaṃ udakādhānaṃ rittaṃ tuccha’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Evaṃ rittaṃ tucchaṃ kho, rāhula, tesaṃ sāmaññaṃ yesaṃ natthi sampajānamusāvāde lajjāti. Seyyathāpi, rāhula, rañño nāgo īsādanto urūḷhavā [ubbūḷhavā (sī. pī.)] abhijāto saṅgāmāvacaro saṅgāmagato purimehipi pādehi kammaṃ karoti, pacchimehipi pādehi kammaṃ karoti, purimenapi kāyena kammaṃ karoti, pacchimenapi kāyena kammaṃ karoti, sīsenapi kammaṃ karoti, kaṇṇehipi kammaṃ karoti, dantehipi kammaṃ karoti, naṅguṭṭhenapi kammaṃ karoti; rakkhateva soṇḍaṃ. Tattha hatthārohassa evaṃ hoti – ‘ayaṃ kho rañño nāgo īsādanto urūḷhavā abhijāto saṅgāmāvacaro saṅgāmagato purimehipi pādehi kammaṃ karoti, pacchimehipi pādehi kammaṃ karoti…pe… naṅguṭṭhenapi kammaṃ karoti; rakkhateva soṇḍaṃ. Apariccattaṃ kho rañño nāgassa jīvita’nti. Yato kho, rāhula, rañño nāgo īsādanto urūḷhavā abhijāto saṅgāmāvacaro saṅgāmagato purimehipi pādehi kammaṃ karoti, pacchimehipi pādehi kammaṃ karoti…pe… naṅguṭṭhenapi kammaṃ karoti, soṇḍāyapi kammaṃ karoti, tattha hatthārohassa evaṃ hoti – ‘ayaṃ kho rañño nāgo īsādanto urūḷhavā abhijāto saṅgāmāvacaro saṅgāmagato purimehipi pādehi kammaṃ karoti, pacchimehipi pādehi kammaṃ karoti, purimenapi kāyena kammaṃ karoti, pacchimenapi kāyena kammaṃ karoti, sīsenapi kammaṃ karoti, kaṇṇehipi kammaṃ karoti, dantehipi kammaṃ karoti, naṅguṭṭhenapi kammaṃ karoti, soṇḍāyapi kammaṃ karoti. Pariccattaṃ kho rañño nāgassa jīvitaṃ. Natthi dāni kiñci rañño nāgassa akaraṇīya’nti. Evameva kho, rāhula, yassa kassaci sampajānamusāvāde natthi lajjā, nāhaṃ tassa kiñci pāpaṃ akaraṇīyanti vadāmi. Tasmātiha te, rāhula, ‘hassāpi na musā bhaṇissāmī’ti – evañhi te, rāhula, sikkhitabbaṃ.
109PTS 1.416緬 2.79已對照

一〇九、“羅睺羅,你認為怎樣?鏡子(ādāsa)是為了什麼?”“尊者,是為了省察(paccavekkhaṇa)。”“羅睺羅,正是這樣,一再省察之後,才應以身作業;一再省察之後,才應以語作業;一再省察之後,才應以意作業。羅睺羅,凡是你想要以身作的業,你就應當省察那身業:‘我想要以身作這個業,我這身業會轉為自害,也會轉為害他,也會轉為兩者之害——這身業是不善的、導致苦(dukkhudraya)的、有苦異熟(dukkhavipāka)的嗎?’羅睺羅,若你省察時這樣了知:‘我想要以身作這個業,我這身業會轉為自害,也會轉為害他,也會轉為兩者之害——這身業是不善的、導致苦的、有苦異熟的。’羅睺羅,那樣的以身[作的]業,你決不應作。羅睺羅,但若你省察時這樣了知:‘我想要以身作這個業,我這身業既不會轉為自害,也不會轉為害他,也不會轉為兩者之害——這身業是善的、導致樂(sukhudraya)的、有樂異熟的。’羅睺羅,那樣的以身[作的]業,你應當作。

109. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, rāhula, kimatthiyo ādāso’’ti? ‘‘Paccavekkhaṇattho, bhante’’ti. ‘‘Evameva kho, rāhula, paccavekkhitvā paccavekkhitvā kāyena kammaṃ kattabbaṃ, paccavekkhitvā paccavekkhitvā vācāya kammaṃ kattabbaṃ, paccavekkhitvā paccavekkhitvā manasā kammaṃ kattabbaṃ. Yadeva tvaṃ, rāhula, kāyena kammaṃ kattukāmo ahosi, tadeva te kāyakammaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘yaṃ nu kho ahaṃ idaṃ kāyena kammaṃ kattukāmo idaṃ me kāyakammaṃ attabyābādhāyapi saṃvatteyya, parabyābādhāyapi saṃvatteyya, ubhayabyābādhāyapi saṃvatteyya – akusalaṃ idaṃ kāyakammaṃ dukkhudrayaṃ [dukkhundrayaṃ, dukkhudayaṃ (ka.)] dukkhavipāka’nti? Sace tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ kāyena kammaṃ kattukāmo idaṃ me kāyakammaṃ attabyābādhāyapi saṃvatteyya, parabyābādhāyapi saṃvatteyya, ubhayabyābādhāyapi saṃvatteyya – akusalaṃ idaṃ kāyakammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti, evarūpaṃ te, rāhula, kāyena kammaṃ sasakkaṃ na karaṇīyaṃ [saṃsakkaṃ na ca karaṇīyaṃ (ka.)]. Sace pana tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ kāyena kammaṃ kattukāmo idaṃ me kāyakammaṃ nevattabyābādhāyapi saṃvatteyya, na parabyābādhāyapi saṃvatteyya, na ubhayabyābādhāyapi saṃvatteyya – kusalaṃ idaṃ kāyakammaṃ sukhudrayaṃ sukhavipāka’nti, evarūpaṃ te, rāhula, kāyena kammaṃ karaṇīyaṃ.
已對照

“羅睺羅,正在以身作業時,你也應當省察那身業:‘我正在以身作這個業,我這身業轉為自害,也轉為害他,也轉為兩者之害——這身業是不善的、導致苦的、有苦異熟的嗎?’羅睺羅,但若你省察時這樣了知:‘我正在以身作這個業,我這身業轉為自害,也轉為害他,也轉為兩者之害——這身業是不善的、導致苦的、有苦異熟的。’羅睺羅,那樣的身業,你應當止住。羅睺羅,但若你省察時這樣了知:‘我正在以身作這個業,我這身業既不轉為自害,也不轉為害他,也不轉為兩者之害——這身業是善的、導致樂的、有樂異熟的。’羅睺羅,那樣的身業,你應當繼續[作]。

‘‘Karontenapi te, rāhula, kāyena kammaṃ tadeva te kāyakammaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘yaṃ nu kho ahaṃ idaṃ kāyena kammaṃ karomi idaṃ me kāyakammaṃ attabyābādhāyapi saṃvattati, parabyābādhāyapi saṃvattati, ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – akusalaṃ idaṃ kāyakammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti? Sace pana tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ kāyena kammaṃ karomi idaṃ me kāyakammaṃ attabyābādhāyapi saṃvattati, parabyābādhāyapi saṃvattati, ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – akusalaṃ idaṃ kāyakammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti, paṭisaṃhareyyāsi tvaṃ, rāhula, evarūpaṃ kāyakammaṃ. Sace pana tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ kāyena kammaṃ karomi idaṃ me kāyakammaṃ nevattabyābādhāyapi saṃvattati, na parabyābādhāyapi saṃvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – kusalaṃ idaṃ kāyakammaṃ sukhudrayaṃ sukhavipāka’nti, anupadajjeyyāsi tvaṃ, rāhula, evarūpaṃ kāyakammaṃ.
PTS 1.417緬 2.80已對照

“羅睺羅,以身作了業之後,你也應當省察那身業:‘我已以身作了這個業,我這身業轉為自害,也轉為害他,也轉為兩者之害——這身業是不善的、導致苦的、有苦異熟的嗎?’羅睺羅,若你省察時這樣了知:‘我已以身作了這個業,我這身業轉為自害,也轉為害他,也轉為兩者之害——這身業是不善的、導致苦的、有苦異熟的。’羅睺羅,那樣的身業,你應當嚮導師或有智的同梵行者說出、開顯、闡明;說出、開顯、闡明之後,應當於將來防護。羅睺羅,但若你省察時這樣了知:‘我已以身作了這個業,我這身業既不轉為自害,也不轉為害他,也不轉為兩者之害——這身業是善的、導致樂的、有樂異熟的。’羅睺羅,你就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Katvāpi te, rāhula, kāyena kammaṃ tadeva te kāyakammaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘yaṃ nu kho ahaṃ idaṃ kāyena kammaṃ akāsiṃ idaṃ me kāyakammaṃ attabyābādhāyapi saṃvattati [saṃvatti (pī.)], parabyābādhāyapi saṃvattati, ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – akusalaṃ idaṃ kāyakammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti? Sace kho tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ kāyena kammaṃ akāsiṃ, idaṃ me kāyakammaṃ attabyābādhāyapi saṃvattati, parabyābādhāyapi saṃvattati, ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – akusalaṃ idaṃ kāyakammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti, evarūpaṃ te, rāhula, kāyakammaṃ satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu desetabbaṃ, vivaritabbaṃ, uttānīkātabbaṃ; desetvā vivaritvā uttānīkatvā āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjitabbaṃ. Sace pana tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ kāyena kammaṃ akāsiṃ idaṃ me kāyakammaṃ nevattabyābādhāyapi saṃvattati, na parabyābādhāyapi saṃvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – kusalaṃ idaṃ kāyakammaṃ sukhudrayaṃ sukhavipāka’nti, teneva tvaṃ, rāhula, pītipāmojjena vihareyyāsi ahorattānusikkhī kusalesu dhammesu.
110已對照

一一〇、“羅睺羅,凡是你想要以語作的業,你就應當省察那語業:‘我想要以語作這個業,我這語業會轉為自害,也會轉為害他,也會轉為兩者之害——這語業是不善的、導致苦的、有苦異熟的嗎?’羅睺羅,若你省察時這樣了知:‘我想要以語作這個業,我這語業會轉為自害,也會轉為害他,也會轉為兩者之害——這語業是不善的、導致苦的、有苦異熟的。’羅睺羅,那樣的以語[作的]業,你決不應作。羅睺羅,但若你省察時這樣了知:‘我想要以語作這個業,我這語業既不會轉為自害,也不會轉為害他——這語業是善的、導致樂的、有樂異熟的。’羅睺羅,那樣的以語[作的]業,你應當作。

110. ‘‘Yadeva tvaṃ, rāhula, vācāya kammaṃ kattukāmo ahosi, tadeva te vacīkammaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘yaṃ nu kho ahaṃ idaṃ vācāya kammaṃ kattukāmo idaṃ me vacīkammaṃ attabyābādhāyapi saṃvatteyya, parabyābādhāyapi saṃvatteyya, ubhayabyābādhāyapi saṃvatteyya – akusalaṃ idaṃ vacīkammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti? Sace tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ vācāya kammaṃ kattukāmo idaṃ me vacīkammaṃ attabyābādhāyapi saṃvatteyya, parabyābādhāyapi saṃvatteyya, ubhayabyābādhāyapi saṃvatteyya – akusalaṃ idaṃ vacīkammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti, evarūpaṃ te, rāhula, vācāya kammaṃ sasakkaṃ na karaṇīyaṃ. Sace pana tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ vācāya kammaṃ kattukāmo idaṃ me vacīkammaṃ nevattabyābādhāyapi saṃvatteyya, na parabyābādhāyapi saṃvatteyya – kusalaṃ idaṃ vacīkammaṃ sukhudrayaṃ sukhavipāka’nti, evarūpaṃ te, rāhula, vācāya kammaṃ karaṇīyaṃ.
PTS 1.418緬 2.81已對照

“羅睺羅,正在以語作業時,你也應當省察那語業:‘我正在以語作這個業,我這語業轉為自害,也轉為害他,也轉為兩者之害——這語業是不善的、導致苦的、有苦異熟的嗎?’羅睺羅,但若你省察時這樣了知:‘我正在以語作這個業,我這語業轉為自害,也轉為害他,也轉為兩者之害——這語業是不善的、導致苦的、有苦異熟的。’羅睺羅,那樣的語業,你應當止住。羅睺羅,但若你省察時這樣了知:‘我正在以語作這個業,我這語業既不轉為自害,也不轉為害他,也不轉為兩者之害——這語業是善的、導致樂的、有樂異熟的。’羅睺羅,那樣的語業,你應當繼續[作]。

‘‘Karontenapi, rāhula, vācāya kammaṃ tadeva te vacīkammaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘yaṃ nu kho ahaṃ idaṃ vācāya kammaṃ karomi idaṃ me vacīkammaṃ attabyābādhāyapi saṃvattati, parabyābādhāyapi saṃvattati, ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – akusalaṃ idaṃ vacīkammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti? Sace pana tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ vācāya kammaṃ karomi idaṃ me vacīkammaṃ attabyābādhāyapi saṃvattati, parabyābādhāyapi saṃvattati, ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – akusalaṃ idaṃ vacīkammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti, paṭisaṃhareyyāsi tvaṃ, rāhula, evarūpaṃ vacīkammaṃ. Sace pana tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ vācāya kammaṃ karomi idaṃ me vacīkammaṃ nevattabyābādhāyapi saṃvattati, na parabyābādhāyapi saṃvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – kusalaṃ idaṃ vacīkammaṃ sukhudrayaṃ sukhavipāka’nti, anupadajjeyyāsi, tvaṃ rāhula, evarūpaṃ vacīkammaṃ.
已對照

“羅睺羅,以語作了業之後,你也應當省察那語業:‘我已以語作了這個業,我這語業轉為自害,也轉為害他,也轉為兩者之害——這語業是不善的、導致苦的、有苦異熟的嗎?’羅睺羅,若你省察時這樣了知:‘我已以語作了這個業,我這語業轉為自害,也轉為害他,也轉為兩者之害——這語業是不善的、導致苦的、有苦異熟的。’羅睺羅,那樣的語業,你應當嚮導師或有智的同梵行者說出、開顯、闡明;說出、開顯、闡明之後,應當於將來防護。羅睺羅,但若你省察時這樣了知:‘我已以語作了這個業,我這語業既不轉為自害,也不轉為害他,也不轉為兩者之害——這語業是善的、導致樂的、有樂異熟的。’羅睺羅,你就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Katvāpi te, rāhula, vācāya kammaṃ tadeva te vacīkammaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘yaṃ nu kho ahaṃ idaṃ vācāya kammaṃ akāsiṃ idaṃ me vacīkammaṃ attabyābādhāyapi saṃvattati [saṃvatti (sī. pī.)], parabyābādhāyapi saṃvattati, ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – akusalaṃ idaṃ vacīkammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti? Sace kho tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ vācāya kammaṃ akāsiṃ idaṃ me vacīkammaṃ attabyābādhāyapi saṃvattati, parabyābādhāyapi saṃvattati, ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – akusalaṃ idaṃ vacīkammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti, evarūpaṃ te, rāhula, vacīkammaṃ satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu desetabbaṃ, vivaritabbaṃ, uttānīkattabbaṃ; desetvā vivaritvā uttānīkatvā āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjitabbaṃ. Sace pana tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ vācāya kammaṃ akāsiṃ idaṃ me vacīkammaṃ nevattabyābādhāyapi saṃvattati, na parabyābādhāyapi saṃvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – kusalaṃ idaṃ vacīkammaṃ sukhudrayaṃ sukhavipāka’nti, teneva tvaṃ, rāhula, pītipāmojjena vihareyyāsi ahorattānusikkhī kusalesu dhammesu.
111PTS 1.419緬 2.82已對照

一一一、“羅睺羅,凡是你想要以意作的業,你就應當省察那意業:‘我想要以意作這個業,我這意業會轉為自害,也會轉為害他,也會轉為兩者之害——這意業是不善的、導致苦的、有苦異熟的嗎?’羅睺羅,若你省察時這樣了知:‘我想要以意作這個業,我這意業會轉為自害,也會轉為害他,也會轉為兩者之害——這意業是不善的、導致苦的、有苦異熟的。’羅睺羅,那樣的以意[作的]業,你決不應作。羅睺羅,但若你省察時這樣了知:‘我想要以意作這個業,我這意業既不會轉為自害,也不會轉為害他,也不會轉為兩者之害——這意業是善的、導致樂的、有樂異熟的。’羅睺羅,那樣的以意[作的]業,你應當作。

111. ‘‘Yadeva tvaṃ, rāhula, manasā kammaṃ kattukāmo ahosi, tadeva te manokammaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘yaṃ nu kho ahaṃ idaṃ manasā kammaṃ kattukāmo idaṃ me manokammaṃ attabyābādhāyapi saṃvatteyya, parabyābādhāyapi saṃvatteyya, ubhayabyābādhāyapi saṃvatteyya – akusalaṃ idaṃ manokammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti? Sace tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ manasā kammaṃ kattukāmo idaṃ me manokammaṃ attabyābādhāyapi saṃvatteyya, parabyābādhāyapi saṃvatteyya, ubhayabyābādhāyapi saṃvatteyya – akusalaṃ idaṃ manokammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti, evarūpaṃ te, rāhula, manasā kammaṃ sasakkaṃ na karaṇīyaṃ. Sace pana tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ manasā kammaṃ kattukāmo idaṃ me manokammaṃ nevattabyābādhāyapi saṃvatteyya, na parabyābādhāyapi saṃvatteyya, na ubhayabyābādhāyapi saṃvatteyya – kusalaṃ idaṃ manokammaṃ sukhudrayaṃ sukhavipāka’nti, evarūpaṃ te, rāhula, manasā kammaṃ karaṇīyaṃ.
已對照

“羅睺羅,正在以意作業時,你也應當省察那意業:‘我正在以意作這個業,我這意業轉為自害,也轉為害他,也轉為兩者之害——這意業是不善的、導致苦的、有苦異熟的嗎?’羅睺羅,但若你省察時這樣了知:‘我正在以意作這個業,我這意業轉為自害,也轉為害他,也轉為兩者之害——這意業是不善的、導致苦的、有苦異熟的。’羅睺羅,那樣的意業,你應當止住。羅睺羅,但若你省察時這樣了知:‘我正在以意作這個業,我這意業既不轉為自害,也不轉為害他,也不轉為兩者之害——這意業是善的、導致樂的、有樂異熟的。’羅睺羅,那樣的意業,你應當繼續[作]。

‘‘Karontenapi te, rāhula, manasā kammaṃ tadeva te manokammaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘yaṃ nu kho ahaṃ idaṃ manasā kammaṃ karomi idaṃ me manokammaṃ attabyābādhāyapi saṃvattati, parabyābādhāyapi saṃvattati, ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – akusalaṃ idaṃ manokammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti? Sace pana tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ manasā kammaṃ karomi idaṃ me manokammaṃ attabyābādhāyapi saṃvattati, parabyābādhāyapi saṃvattati, ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – akusalaṃ idaṃ manokammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti, paṭisaṃhareyyāsi tvaṃ, rāhula, evarūpaṃ manokammaṃ. Sace pana tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ manasā kammaṃ karomi idaṃ me manokammaṃ nevattabyābādhāyapi saṃvattati, na parabyābādhāyapi saṃvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – kusalaṃ idaṃ manokammaṃ sukhudrayaṃ sukhavipāka’nti, anupadajjeyyāsi tvaṃ, rāhula, evarūpaṃ manokammaṃ.
緬 2.83已對照

“羅睺羅,以意作了業之後,你也應當省察那意業:‘我已以意作了這個業,我這意業轉為自害,也轉為害他,也轉為兩者之害——這意業是不善的、導致苦的、有苦異熟的嗎?’羅睺羅,若你省察時這樣了知:‘我已以意作了這個業,我這意業轉為自害,也轉為害他,也轉為兩者之害——這意業是不善的、導致苦的、有苦異熟的。’羅睺羅,而對那樣的意業,你應當苦惱、羞慚、厭惡;苦惱、羞慚、厭惡之後,應當於將來防護。羅睺羅,但若你省察時這樣了知:‘我已以意作了這個業,我這意業既不轉為自害,也不轉為害他,也不轉為兩者之害——這意業是善的、導致樂的、有樂異熟的。’羅睺羅,你就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Katvāpi te, rāhula, manasā kammaṃ tadeva te manokammaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘yaṃ nu kho ahaṃ idaṃ manasā kammaṃ akāsiṃ idaṃ me manokammaṃ attabyābādhāyapi saṃvattati [saṃvatti (sī. pī.)], parabyābādhāyapi saṃvattati, ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – akusalaṃ idaṃ manokammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti? Sace kho tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ manasā kammaṃ akāsiṃ idaṃ me manokammaṃ attabyābādhāyapi saṃvattati, parabyābādhāyapi saṃvattati, ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – akusalaṃ idaṃ manokammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipāka’nti, evarūpaṃ pana [evarūpe (sī. pī.), evarūpe pana (syā. kaṃ.)] te, rāhula, manokammaṃ [manokamme (sī. syā. kaṃ. pī.)] aṭṭīyitabbaṃ harāyitabbaṃ jigucchitabbaṃ; aṭṭīyitvā harāyitvā jigucchitvā āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjitabbaṃ. Sace pana tvaṃ, rāhula, paccavekkhamāno evaṃ jāneyyāsi – ‘yaṃ kho ahaṃ idaṃ manasā kammaṃ akāsiṃ idaṃ me manokammaṃ nevattabyābādhāyapi saṃvattati, na parabyābādhāyapi saṃvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṃvattati – kusalaṃ idaṃ manokammaṃ sukhudrayaṃ sukhavipāka’nti, teneva tvaṃ, rāhula, pītipāmojjena vihareyyāsi ahorattānusikkhī kusalesu dhammesu.
112PTS 1.420已對照

一一二、“羅睺羅,凡是在過去世任何沙門或婆羅門清淨了身業、清淨了語業、清淨了意業,他們全都是這樣一再省察之後清淨了身業,一再省察之後清淨了語業,一再省察之後清淨了意業。羅睺羅,凡是在未來世任何沙門或婆羅門將清淨身業、將清淨語業、將清淨意業,他們全都將這樣一再省察之後清淨身業,一再省察之後清淨語業,一再省察之後清淨意業。羅睺羅,凡是現在任何沙門或婆羅門正清淨身業、正清淨語業、正清淨意業,他們全都是這樣一再省察之後清淨身業,一再省察之後清淨語業,一再省察之後清淨意業。因此,羅睺羅,‘我將一再省察之後清淨身業,一再省察之後清淨語業,一再省察之後清淨意業’——羅睺羅,你應當這樣修學。”

世尊說了這[番話]。具壽羅睺羅滿意、歡喜世尊之所說。

112. ‘‘Ye hi keci, rāhula, atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyakammaṃ parisodhesuṃ, vacīkammaṃ parisodhesuṃ, manokammaṃ parisodhesuṃ, sabbe te evamevaṃ paccavekkhitvā paccavekkhitvā kāyakammaṃ parisodhesuṃ, paccavekkhitvā paccavekkhitvā vacīkammaṃ parisodhesuṃ, paccavekkhitvā paccavekkhitvā manokammaṃ parisodhesuṃ. Yepi hi keci, rāhula, anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyakammaṃ parisodhessanti, vacīkammaṃ parisodhessanti, manokammaṃ parisodhessanti, sabbe te evamevaṃ paccavekkhitvā paccavekkhitvā kāyakammaṃ parisodhessanti, paccavekkhitvā paccavekkhitvā vacīkammaṃ parisodhessanti, paccavekkhitvā paccavekkhitvā manokammaṃ parisodhessanti. Yepi hi keci, rāhula, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyakammaṃ parisodhenti, vacīkammaṃ parisodhenti, manokammaṃ parisodhenti, sabbe te evamevaṃ paccavekkhitvā paccavekkhitvā kāyakammaṃ parisodhenti, paccavekkhitvā paccavekkhitvā vacīkammaṃ parisodhenti, paccavekkhitvā paccavekkhitvā manokammaṃ parisodhenti. Tasmātiha, rāhula, ‘paccavekkhitvā paccavekkhitvā kāyakammaṃ parisodhessāmi, paccavekkhitvā paccavekkhitvā vacīkammaṃ parisodhessāmi, paccavekkhitvā paccavekkhitvā manokammaṃ parisodhessāmī’ti – evañhi te, rāhula, sikkhitabba’’nti.
Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā rāhulo bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
Ambalaṭṭhikarāhulovādasuttaṃ niṭṭhitaṃ paṭhamaṃ.
已對照

《庵婆羅提迦羅睺羅教誡經》終,[《比丘品》中之]第一[經]。