快樂巴利palinanda.cc

中部第59經 · 多受經 Bahuvedanīyasuttaṃ

本經目錄九、多受經

88PTS 1.397緬 2.59已對照

九、多受經

八十八、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城(Sāvatthī)的祇樹林(Jetavana)給孤獨園(Anāthapiṇḍika 之園)。那時,五支木匠(Pañcakaṅga thapati)來到具壽優陀夷(Udāyī)之處;到了之後,禮敬具壽優陀夷,坐在一旁。坐在一旁的五支木匠對具壽優陀夷這樣說——“尊者優陀夷,世尊說了多少受呢?”“木匠,世尊說了三受:樂受、苦受、不苦不樂受——木匠,世尊所說的就是這三受。”這樣說時,五支木匠對具壽優陀夷這樣說——“尊者優陀夷,世尊並沒有說三受。世尊說了二受:樂受、苦受。尊者,凡這不苦不樂受,世尊把它說在寂靜、殊勝的樂中。”具壽優陀夷第二次也對五支木匠這樣說——“居士,世尊並沒有說二受。世尊說了三受:樂受、苦受、不苦不樂受——木匠,世尊所說的就是這三受。”五支木匠第二次也對具壽優陀夷這樣說——“尊者優陀夷,世尊並沒有說三受。世尊說了二受:樂受、苦受。尊者,凡這不苦不樂受,世尊把它說在寂靜、殊勝的樂中。”具壽優陀夷第三次也對五支木匠這樣說——“木匠,世尊並沒有說二受。世尊說了三受:樂受、苦受、不苦不樂受——木匠,世尊所說的就是這三受。”五支木匠第三次也對具壽優陀夷這樣說——“尊者優陀夷,世尊並沒有說三受。世尊說了二受:樂受、苦受。尊者,凡這不苦不樂受,世尊把它說在寂靜、殊勝的樂中。”具壽優陀夷不能使五支木匠瞭解,五支木匠也不能使具壽優陀夷瞭解。

88. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho pañcakaṅgo thapati yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ udāyiṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho pañcakaṅgo thapati āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca – ‘‘kati nu kho, bhante udāyi, vedanā vuttā bhagavatā’’ti? ‘‘Tisso kho, thapati [gahapati (syā. kaṃ. pī.)], vedanā vuttā bhagavatā. Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā – imā kho, thapati, tisso vedanā vuttā bhagavatā’’ti. Evaṃ vutte, pañcakaṅgo thapati āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca – ‘‘na kho, bhante udāyi, tisso vedanā vuttā bhagavatā; dve vedanā vuttā bhagavatā – sukhā vedanā, dukkhā vedanā. Yāyaṃ, bhante, adukkhamasukhā vedanā santasmiṃ esā paṇīte sukhe vuttā bhagavatā’’ti. Dutiyampi kho āyasmā udāyī pañcakaṅgaṃ thapatiṃ etadavoca – ‘‘na kho, gahapati, dve vedanā vuttā bhagavatā; tisso vedanā vuttā bhagavatā. Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā – imā kho, thapati, tisso vedanā vuttā bhagavatā’’ti. Dutiyampi kho pañcakaṅgo thapati āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca – ‘‘na kho, bhante udāyi, tisso vedanā vuttā bhagavatā; dve vedanā vuttā bhagavatā – sukhā vedanā, dukkhā vedanā. Yāyaṃ, bhante, adukkhamasukhā vedanā santasmiṃ esā paṇīte sukhe vuttā bhagavatā’’ti. Tatiyampi kho āyasmā udāyī pañcakaṅgaṃ thapatiṃ etadavoca – ‘‘na kho, thapati, dve vedanā vuttā bhagavatā; tisso vedanā vuttā bhagavatā. Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā – imā kho, thapati, tisso vedanā vuttā bhagavatā’’ti. Tatiyampi kho pañcakaṅgo thapati āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca – ‘‘na kho, bhante udāyi, tisso vedanā vuttā bhagavatā, dve vedanā vuttā bhagavatā – sukhā vedanā, dukkhā vedanā. Yāyaṃ, bhante, adukkhamasukhā vedanā santasmiṃ esā paṇīte sukhe vuttā bhagavatā’’ti. Neva kho sakkhi āyasmā udāyī pañcakaṅgaṃ thapatiṃ saññāpetuṃ na panāsakkhi pañcakaṅgo thapati āyasmantaṃ udāyiṃ saññāpetuṃ.
89PTS 1.398緬 2.60已對照

八十九、具壽阿難聽到了具壽優陀夷與五支木匠之間的這番交談。於是,具壽阿難來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽阿難把具壽優陀夷與五支木匠之間所有的交談,全都告知了世尊。這樣說時,世尊對具壽阿難這樣說——“阿難,五支木匠不隨喜優陀夷那確實存在的理趣(pariyāya);而優陀夷也不隨喜五支木匠那確實存在的理趣。阿難,二受也是我依理趣所說的,三受也是我依理趣所說的,五受也是我依理趣所說的,六受也是我依理趣所說的,十八受也是我依理趣所說的,三十六受也是我依理趣所說的,一百零八受也是我依理趣所說的。阿難,法就是這樣由我依理趣而宣說的。阿難,在由我這樣依理趣而宣說的法中,凡是對彼此的善說、善語不認可、不認同、不隨喜的人,對他們這是可預期的:他們將起糾紛、起爭吵、陷入爭論,以口舌之矛互相刺戳而住。阿難,法就是這樣由我依理趣而宣說的。阿難,在由我這樣依理趣而宣說的法中,凡是對彼此的善說、善語認可、認同、隨喜的人,對他們這是可預期的:他們將和合、和睦、無爭,成乳水[交融]之狀,以親愛之眼互相看視而住。”

89. Assosi kho āyasmā ānando āyasmato udāyissa pañcakaṅgena thapatinā saddhiṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando yāvatako ahosi āyasmato udāyissa pañcakaṅgena thapatinā saddhiṃ kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi. Evaṃ vutte, bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘santaññeva kho, ānanda, pariyāyaṃ pañcakaṅgo thapati udāyissa nābbhanumodi, santaññeva ca pana pariyāyaṃ udāyī pañcakaṅgassa thapatissa nābbhanumodi. Dvepānanda, vedanā vuttā mayā pariyāyena, tissopi vedanā vuttā mayā pariyāyena, pañcapi vedanā vuttā mayā pariyāyena, chapi vedanā vuttā mayā pariyāyena, aṭṭhārasapi vedanā vuttā mayā pariyāyena, chattiṃsapi vedanā vuttā mayā pariyāyena, aṭṭhasatampi vedanā vuttā mayā pariyāyena. Evaṃ pariyāyadesito kho, ānanda, mayā dhammo. Evaṃ pariyāyadesite kho, ānanda, mayā dhamme ye aññamaññassa subhāsitaṃ sulapitaṃ na samanujānissanti na samanumaññissanti na samanumodissanti tesametaṃ pāṭikaṅkhaṃ – bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharissanti. Evaṃ pariyāyadesito kho, ānanda, mayā dhammo. Evaṃ pariyāyadesite kho, ānanda, mayā dhamme ye aññamaññassa subhāsitaṃ sulapitaṃ samanujānissanti samanumaññissanti samanumodissanti tesametaṃ pāṭikaṅkhaṃ – samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharissanti’’.
90已對照

九十、“阿難,有這五欲功德。哪五種呢?眼所識的諸色,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的;耳所識的諸聲……乃至……鼻所識的諸香……乃至……舌所識的諸味……乃至……身所識的諸觸,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的——阿難,這就是五欲功德。阿難,緣這五欲功德而生起的樂與喜悅,這稱為欲樂。

90. ‘‘Pañca kho ime, ānanda, kāmaguṇā. Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā…pe… jivhāviññeyyā rasā…pe… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā – ime kho, ānanda, pañca kāmaguṇā. Yaṃ kho, ānanda, ime pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ idaṃ vuccati kāmasukhaṃ.
緬 2.61已對照

“阿難,凡是會這樣說的人——‘眾生感受以此為最上的樂與喜悅’——這一點我不認可他。這是什麼緣故呢?阿難,有比這樂更超越、更殊勝的另一種樂。阿難,什麼是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂呢?阿難,在此,比丘已離諸欲,離諸不善法,有尋、有伺,離生喜、樂,成就並住於初禪。阿難,這就是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂。

‘‘Yo kho, ānanda, evaṃ vadeyya – ‘etaparamaṃ sattā sukhaṃ somanassaṃ paṭisaṃvedentī’ti, idamassa nānujānāmi. Taṃ kissa hetu? Atthānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca. Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? Idhānanda, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.
PTS 1.399已對照

“阿難,凡是會這樣說的人——‘眾生感受以此為最上的樂與喜悅’——這一點我不認可他。這是什麼緣故呢?阿難,有比這樂更超越、更殊勝的另一種樂。阿難,什麼是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂呢?阿難,在此,比丘尋、伺寂止……乃至……成就並住於第二禪。阿難,這就是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂。

‘‘Yo kho, ānanda, evaṃ vadeyya – ‘etaparamaṃ sattā sukhaṃ somanassaṃ paṭisaṃvedentī’ti, idamassa nānujānāmi. Taṃ kissa hetu? Atthānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca. Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? Idhānanda, bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.
已對照

“阿難,凡是會這樣說的人……乃至……。阿難,什麼是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂呢?阿難,在此,比丘離喜……乃至……成就並住於第三禪。阿難,這就是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂。

‘‘Yo kho, ānanda, evaṃ vadeyya…pe…. Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? Idhānanda, bhikkhu pītiyā ca virāgā…pe… tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.
已對照

“阿難,凡是會這樣說的人……乃至……。阿難,什麼是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂呢?阿難,在此,比丘舍斷樂……乃至……成就並住於第四禪。阿難,這就是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂。

‘‘Yo kho, ānanda, evaṃ vadeyya…pe…. Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? Idhānanda, bhikkhu sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.
已對照

“阿難,凡是會這樣說的人……乃至……。阿難,什麼是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂呢?阿難,在此,比丘完全超越色想,有對想滅沒,不作意種種想,[知]‘虛空是無邊的’,成就並住於空無邊處。阿難,這就是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂。

‘‘Yo kho, ānanda, evaṃ vadeyya…pe…. Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? Idhānanda, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā, paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā, nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati. Idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.
已對照

“阿難,凡是會這樣說的人……乃至……。阿難,什麼是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂呢?阿難,在此,比丘完全超越空無邊處,[知]‘識是無邊的’,成就並住於識無邊處。阿難,這就是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂。

‘‘Yo kho, ānanda, evaṃ vadeyya…pe…. Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? Idhānanda, bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘anantaṃ viññāṇa’nti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati. Idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.
已對照

“阿難,凡是會這樣說的人……乃至……。阿難,什麼是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂呢?阿難,在此,比丘完全超越識無邊處,[知]‘什麼都沒有’,成就並住於無所有處。阿難,這就是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂。

‘‘Yo kho, ānanda, evaṃ vadeyya…pe…. Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? Idhānanda, bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati. Idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.
PTS 1.400緬 2.62已對照

“阿難,凡是會這樣說的人……乃至……。阿難,什麼是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂呢?阿難,在此,比丘完全超越無所有處,成就並住於非想非非想處。阿難,這就是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂。

‘‘Yo kho, ānanda, evaṃ vadeyya…pe…. Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? Idhānanda, bhikkhu sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati. Idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.
已對照

“阿難,凡是會這樣說的人——‘眾生感受以此為最上的樂與喜悅’——這一點我不認可他。這是什麼緣故呢?阿難,有比這樂更超越、更殊勝的另一種樂。阿難,什麼是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂呢?阿難,在此,比丘完全超越非想非非想處,成就並住於想受滅。阿難,這就是比這樂更超越、更殊勝的另一種樂。

‘‘Yo kho, ānanda, evaṃ vadeyya – ‘etaparamaṃ sattā sukhaṃ somanassaṃ paṭisaṃvedentī’ti, idamassa nānujānāmi. Taṃ kissa hetu? Atthānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca. Katamañcānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca? Idhānanda, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati. Idaṃ kho, ānanda, etamhā sukhā aññaṃ sukhaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.
91已對照

九十一、“阿難,而這是有處、有機會的:其他外道遊方者會這樣說——‘沙門喬達摩說了想受滅,並且把它施設在樂中。那這究竟是什麼?那這究竟是怎樣的?’阿難,對這樣說的其他外道遊方者,應這樣回答——‘賢友,世尊並非只就樂受而施設在樂中;然而,賢友,凡於何處何處、於任何所在有樂可得,如來就把那一一施設在樂中。’”

世尊說了這[番話]。具壽阿難滿意、歡喜世尊之所說。

91. ‘‘Ṭhānaṃ kho panetaṃ, ānanda, vijjati yaṃ aññatitthiyā paribbājakā evaṃ vadeyyuṃ – ‘saññāvedayitanirodhaṃ samaṇo gotamo āha; tañca sukhasmiṃ paññapeti. Tayidaṃ kiṃsu, tayidaṃ kathaṃsū’ti? Evaṃvādino, ānanda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā – ‘na kho, āvuso, bhagavā sukhaṃyeva vedanaṃ sandhāya sukhasmiṃ paññapeti; api ca, āvuso, yattha yattha sukhaṃ upalabbhati yahiṃ yahiṃ taṃ taṃ tathāgato sukhasmiṃ paññapetī’’’ti.
Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
Bahuvedanīyasuttaṃ niṭṭhitaṃ navamaṃ.
已對照

《多受經》終,[《居士品》中之]第九[經]。