快樂巴利palinanda.cc

中部第31經 · 小牛角娑羅林經 Cūḷagosiṅgasuttaṃ

本經目錄一、《小牛角娑羅林經》

已對照

一、《小牛角娑羅林經》

1. Cūḷagosiṅgasuttaṃ
325緬 1.266已對照

三二五、如是我聞——一時,世尊住在那提迦(nātika)的磚屋(giñjakāvasatha)。那時,具壽阿那律(Anuruddha)、具壽難提(Nandiya)、具壽金毗羅(Kimila)住在牛角娑羅林苑(gosiṅgasālavanadāya)。於是,世尊於傍晚從靜坐中起身,便往牛角娑羅林苑去。守苑人(dāyapāla)遠遠地看見世尊走來。看見之後,他對世尊這樣說——“沙門,不要進入這苑林。這裡住著三位欲求自利(attakāmarūpa)的良家子,莫令他們不安樂。”

325. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā nātike [nādike (sī. syā. pī.), ñātike (ka.)] viharati giñjakāvasathe. Tena kho pana samayena āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo [kimbilo (sī. pī. ka.)] gosiṅgasālavanadāye viharanti. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena gosiṅgasālavanadāyo tenupasaṅkami. Addasā kho dāyapālo bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mā, samaṇa, etaṃ dāyaṃ pāvisi. Santettha tayo kulaputtā attakāmarūpā viharanti. Mā tesaṃ aphāsumakāsī’’ti.
PTS 1.206已對照

具壽阿那律聽到了守苑人與世尊交談。聽到之後,他對守苑人這樣說——“守苑人賢友,不要攔阻世尊。我們的導師世尊已經到了。”於是,具壽阿那律便往具壽難提與具壽金毗羅之處去;到了之後,對具壽難提與具壽金毗羅這樣說——“具壽們,請前來;具壽們,請前來!我們的導師世尊已經到了。”於是,具壽阿那律、具壽難提、具壽金毗羅便迎向世尊——一人接過世尊的缽與衣,一人敷設座位,一人備置洗足水。世尊坐在敷設好的座位上。坐下之後,世尊洗了足。那幾位具壽也禮敬世尊,然後坐在一旁。世尊對坐在一旁的具壽阿那律這樣說——

Assosi kho āyasmā anuruddho dāyapālassa bhagavatā saddhiṃ mantayamānassa. Sutvāna dāyapālaṃ etadavoca – ‘‘mā, āvuso dāyapāla, bhagavantaṃ vāresi. Satthā no bhagavā anuppatto’’ti. Atha kho āyasmā anuruddho yenāyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantañca nandiyaṃ āyasmantañca kimilaṃ etadavoca – ‘‘abhikkamathāyasmanto, abhikkamathāyasmanto, satthā no bhagavā anuppatto’’ti. Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṃ paccuggantvā – eko bhagavato pattacīvaraṃ paṭiggahesi, eko āsanaṃ paññapesi, eko pādodakaṃ upaṭṭhāpesi. Nisīdi bhagavā paññatte āsane. Nisajja kho bhagavā pāde pakkhālesi. Tepi kho āyasmanto bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ anuruddhaṃ bhagavā etadavoca –
326緬 1.267已對照

三二六、“阿那律們,你們可還堪忍?可還得以維持?可不因團食(piṇḍaka)而疲累?”“世尊,還堪忍;世尊,還得以維持。尊者,我們也不因團食而疲累。”“阿那律們,你們可是和合、和睦、無爭,成乳水[交融]之狀,以親愛之眼互相看視而住呢?”“尊者,我們確實是和合、和睦、無爭,成乳水[交融]之狀,以親愛之眼互相看視而住的。”“阿那律們,那麼你們是怎樣和合、和睦、無爭,成乳水[交融]之狀,以親愛之眼互相看視而住的呢?”“尊者,我在此是這樣[想]的——‘我確有所得,我確善得——我竟能與這樣的同梵行者們一同而住!’尊者,我對這些具壽,慈的身業已現起,於顯、於隱[皆然];慈的語業已現起,於顯、於隱[皆然];慈的意業已現起,於顯、於隱[皆然]。尊者,我是這樣[想]的——‘我何不放下自己的心,唯隨這些具壽的心而轉呢?’尊者,於是我便放下自己的心,唯隨這些具壽的心而轉。尊者,我們的身確實各別,然而我想[我們的]心是一個。”

326. ‘‘Kacci vo, anuruddhā, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kacci piṇḍakena na kilamathā’’ti? ‘‘Khamanīyaṃ, bhagavā, yāpanīyaṃ, bhagavā; na ca mayaṃ, bhante, piṇḍakena kilamāmā’’ti. ‘‘Kacci pana vo, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharathā’’ti? ‘‘Taggha mayaṃ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tumhe, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharathā’’ti? ‘‘Idha mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti – ‘lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, yohaṃ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṃ viharāmī’ti. Tassa mayhaṃ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca; mettaṃ vacīkammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca; mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca. Tassa mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti – ‘yaṃnūnāhaṃ sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vatteyya’nti. So kho ahaṃ, bhante, sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vattāmi. Nānā hi kho no, bhante, kāyā ekañca pana maññe citta’’nti.
PTS 1.207已對照

具壽難提也……乃至……具壽金毗羅也對世尊這樣說——“尊者,我也是這樣[想]的——‘我確有所得,我確善得——我竟能與這樣的同梵行者們一同而住!’尊者,我對這些具壽,慈的身業已現起,於顯、於隱[皆然];慈的語業已現起,於顯、於隱[皆然];慈的意業已現起,於顯、於隱[皆然]。尊者,我是這樣[想]的——‘我何不放下自己的心,唯隨這些具壽的心而轉呢?’尊者,於是我便放下自己的心,唯隨這些具壽的心而轉。尊者,我們的身確實各別,然而我想[我們的]心是一個。”

Āyasmāpi kho nandiyo…pe… āyasmāpi kho kimilo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mayhampi, bhante, evaṃ hoti – ‘lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, yohaṃ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṃ viharāmī’ti. Tassa mayhaṃ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca, mettaṃ vacīkammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca, mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca. Tassa mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti – ‘yaṃnūnāhaṃ sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vatteyya’nti. So kho ahaṃ, bhante, sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vattāmi. Nānā hi kho no, bhante, kāyā ekañca pana maññe cittanti.
已對照

“尊者,我們就是這樣和合、和睦、無爭,成乳水[交融]之狀,以親愛之眼互相看視而住的。”

‘‘Evaṃ kho mayaṃ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā’’ti.
327緬 1.268已對照

三二七、“善哉,善哉,阿那律們!阿那律們,你們可是不放逸、熱勤、自策勵而住呢?”“尊者,我們確實是不放逸、熱勤、自策勵而住的。”“阿那律們,那麼你們是怎樣不放逸、熱勤、自策勵而住的呢?”“尊者,我們在此,先從村中為團食而歸來的那一位,便敷設諸座,備置飲用水與洗用水,備置殘食缽(avakkārapāti)。後從村中為團食而歸來的那一位,若有餘食,欲食則食;若不欲,便棄於無草處,或沉入無蟲水中。他收起諸座,收起飲用水與洗用水,收起殘食缽,掃淨食堂。誰見到飲水瓶、洗用水瓶或淨身瓶(vaccaghaṭa)空虛無物,便去盛置。若非他力所能,便以手勢招呼第二人,我們以雙手相搭而盛置;然而尊者,我們絕不為此而破語[出聲]。又,尊者,我們每第五日整夜以法語共坐。尊者,我們就是這樣不放逸、熱勤、自策勵而住的。”

327. ‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Kacci pana vo, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathā’’ti? ‘‘Taggha mayaṃ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmā’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tumhe, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathā’’ti? ‘‘Idha, bhante, amhākaṃ yo paṭhamaṃ gāmato piṇḍāya paṭikkamati so āsanāni paññapeti, pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpeti, avakkārapātiṃ upaṭṭhāpeti. Yo pacchā gāmato piṇḍāya paṭikkamati, sace hoti bhuttāvaseso sace ākaṅkhati bhuñjati, no ce ākaṅkhati appaharite vā chaḍḍeti, appāṇake vā udake opilāpeti. So āsanāni paṭisāmeti, pānīyaṃ paribhojanīyaṃ paṭisāmeti, avakkārapātiṃ paṭisāmeti, bhattaggaṃ sammajjati. Yo passati pānīyaghaṭaṃ vā paribhojanīyaghaṭaṃ vā vaccaghaṭaṃ vā rittaṃ tucchaṃ so upaṭṭhāpeti. Sacassa hoti avisayhaṃ, hatthavikārena dutiyaṃ āmantetvā hatthavilaṅghakena upaṭṭhāpema, na tveva mayaṃ, bhante, tappaccayā vācaṃ bhindāma. Pañcāhikaṃ kho pana mayaṃ, bhante, sabbarattikaṃ dhammiyā kathāya sannisīdāma. Evaṃ kho mayaṃ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmā’’ti.
328已對照

三二八、“善哉,善哉,阿那律們!阿那律們,你們這樣不放逸、熱勤、自策勵而住,可有已證得的上人法(uttarimanussadhamma)、足以為聖的殊勝智見(alamariyañāṇadassanavisesa)、[是]安樂之住(phāsuvihāra)嗎?”“尊者,怎麼會沒有呢!尊者,我們在此,乃至只要願意,便離諸欲、離諸不善法,有尋(vitakka)、有伺(vicāra),離生喜、樂,成就並住於初禪。尊者,這就是我們這樣不放逸、熱勤、自策勵而住時所證得的上人法、足以為聖的殊勝智見、[是]安樂之住。”

328. ‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Atthi pana vo, anuruddhā, evaṃ appamattānaṃ ātāpīnaṃ pahitattānaṃ viharantānaṃ uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti? ‘‘Kiñhi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāma. Ayaṃ kho no, bhante, amhākaṃ appamattānaṃ ātāpīnaṃ pahitattānaṃ viharantānaṃ uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti.
PTS 1.208已對照

“善哉,善哉,阿那律們!阿那律們,為超越這[種]住、為止息這[種]住,你們可有另一種已證得的上人法、足以為聖的殊勝智見、[是]安樂之住嗎?”“尊者,怎麼會沒有呢!尊者,我們在此,乃至只要願意,便由尋、伺寂止,內潔淨,心專一性,無尋、無伺,定生喜、樂,成就並住於第二禪。尊者,為超越這[種]住、為止息這[種]住,這就是另一種已證得的上人法、足以為聖的殊勝智見、[是]安樂之住。”

‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti? ‘‘Kiñhi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāma. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti.
緬 1.269已對照

“善哉,善哉,阿那律們!阿那律們,為超越這[種]住、為止息這[種]住,你們可有另一種已證得的上人法、足以為聖的殊勝智見、[是]安樂之住嗎?”“尊者,怎麼會沒有呢!尊者,我們在此,乃至只要願意,便離喜,住於舍(upekkhā),具念與正知,以身受樂,正如聖者們所說的:‘舍、具念、樂住。’成就並住於第三禪。尊者,為超越這[種]住、為止息這[種]住,這就是另一種已證得的上人法、足以為聖的殊勝智見、[是]安樂之住。”

‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti? ‘‘Kiñhi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma pītiyā ca virāgā upekkhakā ca viharāma, satā ca sampajānā, sukhañca kāyena paṭisaṃvedema, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāma. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti.
已對照

“善哉,善哉,阿那律們!阿那律們,為超越這[種]住、為止息這[種]住,你們可有另一種已證得的上人法、足以為聖的殊勝智見、[是]安樂之住嗎?”“尊者,怎麼會沒有呢!尊者,我們在此,乃至只要願意,便舍斷樂與舍斷苦,先前的喜、憂已經滅沒,不苦不樂,舍念清淨(upekkhāsatipārisuddhi),成就並住於第四禪。尊者,為超越這[種]住、為止息這[種]住,這就是另一種已證得的上人法、足以為聖的殊勝智見、[是]安樂之住。”

‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti? ‘‘Kiñhi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharāma. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamañño uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti.
PTS 1.209已對照

“善哉,善哉,阿那律們!阿那律們,為超越這[種]住、為止息這[種]住,你們可有另一種已證得的上人法、足以為聖的殊勝智見、[是]安樂之住嗎?”“尊者,怎麼會沒有呢!尊者,我們在此,乃至只要願意,便由於一切方面超越諸色想、由諸有對想之滅沒、由於諸種種想不作意,[知]‘虛空無邊’而成就並住於空無邊處。尊者,為超越這[種]住、為止息這[種]住,這就是另一種已證得的上人法、足以為聖的殊勝智見、[是]安樂之住。”

‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti? ‘‘Kiñhi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharāma. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti.
緬 1.270已對照

“善哉,善哉,阿那律們!阿那律們,為超越這[種]住、為止息這[種]住,你們可有另一種已證得的上人法、足以為聖的殊勝智見、[是]安樂之住嗎?”“尊者,怎麼會沒有呢!尊者,我們在此,乃至只要願意,便由於一切方面超越空無邊處,[知]‘識無邊’而成就並住於識無邊處……乃至……由於一切方面超越識無邊處,[知]‘無有一物’而成就並住於無所有處……乃至……由於一切方面超越無所有處而成就並住於非想非非想處。尊者,為超越這[種]住、為止息這[種]住,這就是另一種已證得的上人法、足以為聖的殊勝智見、[是]安樂之住。”

‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti? ‘‘Kiñhi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘anantaṃ viññāṇa’nti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharāma…pe… sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharāma…pe… sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharāma. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti.
329已對照

三二九、“善哉,善哉,阿那律們!阿那律們,為超越這[種]住、為止息這[種]住,你們可有另一種已證得的上人法、足以為聖的殊勝智見、[是]安樂之住嗎?”“尊者,怎麼會沒有呢!尊者,我們在此,乃至只要願意,便由於一切方面超越非想非非想處而成就並住於想受滅(saññāvedayitanirodha);而我們以慧見了[四諦]之後,諸漏便遍盡了。尊者,為超越這[種]住、為止息這[種]住,這就是另一種已證得的上人法、足以為聖的殊勝智見、[是]安樂之住。而且尊者,我們不見另有比這安樂之住更上、更殊勝的安樂之住。”“善哉,善哉,阿那律們!沒有比這安樂之住更上、更殊勝的安樂之住了。”

329. ‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti? ‘‘Kiñhi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharāma, paññāya ca no disvā āsavā parikkhīṇā. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro. Imamhā ca mayaṃ, bhante, phāsuvihārā aññaṃ phāsuvihāraṃ uttaritaraṃ vā paṇītataraṃ vā na samanupassāmā’’ti. ‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Imamhā phāsuvihārā uttaritaro vā paṇītataro vā phāsuvihāro natthī’’ti.
330PTS 1.210緬 1.271已對照

三三〇、於是,世尊以法語對具壽阿那律、具壽難提、具壽金毗羅開示、勸導、激勵、令歡喜之後,從座而起離去。於是,具壽阿那律、具壽難提、具壽金毗羅隨送世尊[一程],從那裡折回之後,具壽難提與具壽金毗羅對具壽阿那律這樣說——“我們何曾向具壽阿那律這樣告知過——‘我們是這樣那樣的住等至(vihārasamāpatti)的所得者’,而具壽阿那律竟在世尊面前把我們[的證德]乃至諸漏之盡都宣說了出來?”“諸具壽確實沒有向我這樣告知過——‘我們是這樣那樣的住等至的所得者’;然而我以心知心而了知了諸具壽——‘這些具壽是這樣那樣的住等至的所得者。’諸天也把這件事告知了我——‘這些具壽是這樣那樣的住等至的所得者。’那[事]是[我]被世尊以問題問及時所解答的。”

330. Atha kho bhagavā āyasmantañca anuruddhaṃ āyasmantañca nandiyaṃ āyasmantañca kimilaṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṃ anusaṃyāyitvā [anusaṃsāvetvā (sī.), anusāvetvā (ṭīkā)] tato paṭinivattitvā āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo āyasmantaṃ anuruddhaṃ etadavocuṃ – ‘‘kiṃ nu kho mayaṃ āyasmato anuruddhassa evamārocimha – ‘imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṃ mayaṃ lābhino’ti, yaṃ no āyasmā anuruddho bhagavato sammukhā yāva āsavānaṃ khayā pakāsetī’’ti? ‘‘Na kho me āyasmanto evamārocesuṃ – ‘imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṃ mayaṃ lābhino’ti, api ca me āyasmantānaṃ cetasā ceto paricca vidito – ‘imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṃ ime āyasmanto lābhino’ti. Devatāpi me etamatthaṃ ārocesuṃ – ‘imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṃ ime āyasmanto lābhino’ti. Tamenaṃ bhagavatā pañhābhipuṭṭhena byākata’’nti.
331已對照

三三一、於是,提伽·波羅闍那夜叉(dīgho parajano yakkho)來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,站在一旁。站在一旁的提伽·波羅闍那夜叉對世尊這樣說——“尊者,跋耆人確有所得,跋耆的人眾確善得所得——如來、阿羅漢、正等正覺者住在這裡,這三位良家子——具壽阿那律、具壽難提、具壽金毗羅——[也住在這裡]。”地居諸天聽到提伽·波羅闍那夜叉的聲音,便傳揚其聲——‘諸位,跋耆人確有所得,跋耆的人眾確善得所得——如來、阿羅漢、正等正覺者住在這裡,這三位良家子——具壽阿那律、具壽難提、具壽金毗羅——[也住在這裡]。’四大王天聽到地居諸天的聲音……乃至……三十三天……乃至……夜摩天……乃至……兜率天……乃至……化樂天……乃至……他化自在天……乃至……梵身天也傳揚其聲——“諸位,跋耆人確有所得,跋耆的人眾確善得所得——如來、阿羅漢、正等正覺者住在這裡,這三位良家子——具壽阿那律、具壽難提、具壽金毗羅——[也住在這裡]。”如是,那些具壽在那一剎那(khaṇa)、[那一須臾(laya)、]那一瞬間(muhutta)之間,便乃至梵天界都被知曉了。

331. Atha kho dīgho parajano yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho dīgho parajano yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘lābhā vata, bhante, vajjīnaṃ, suladdhalābhā vajjipajāya, yattha tathāgato viharati arahaṃ sammāsambuddho, ime ca tayo kulaputtā – āyasmā ca anuruddho, āyasmā ca nandiyo, āyasmā ca kimilo’’ti. Dīghassa parajanassa yakkhassa saddaṃ sutvā bhummā devā saddamanussāvesuṃ – ‘lābhā vata, bho, vajjīnaṃ, suladdhalābhā vajjipajāya, yattha tathāgato viharati arahaṃ sammāsambuddho, ime ca tayo kulaputtā – āyasmā ca anuruddho, āyasmā ca nandiyo, āyasmā ca kimilo’ti. Bhummānaṃ devānaṃ saddaṃ sutvā cātumahārājikā devā…pe… tāvatiṃsā devā…pe… yāmā devā…pe… tusitā devā…pe… nimmānaratī devā…pe… paranimmitavasavattī devā…pe… brahmakāyikā devā saddamanussāvesuṃ – ‘‘lābhā vata, bho, vajjīnaṃ, suladdhalābhā vajjipajāya, yattha tathāgato viharati arahaṃ sammāsambuddho, ime ca tayo kulaputtā – āyasmā ca anuruddho, āyasmā ca nandiyo, āyasmā ca kimilo’’ti. Itiha te āyasmanto tena khaṇena (tena layena) [( ) sī. syā. pī. potthakesu natthi] tena muhuttena yāvabrahmalokā viditā [saṃviditā (ka.)] ahesuṃ.
PTS 1.211緬 1.272已對照

“提伽,正是這樣;提伽,正是這樣!提伽,這三位良家子從哪一家舍家出家而入無家[之生活],那一家若以淨信之心憶念這三位良家子,那對那一家也將長久帶來利益與安樂。提伽,這三位良家子從哪一宗族舍家出家而入無家[之生活],那一宗族若以淨信之心憶念這三位良家子,那對那一宗族也將長久帶來利益與安樂。提伽,這三位良家子從哪一村舍家出家而入無家[之生活],那一村若以淨信之心憶念這三位良家子,那對那一村也將長久帶來利益與安樂。提伽,這三位良家子從哪一鎮舍家出家而入無家[之生活],那一鎮若以淨信之心憶念這三位良家子,那對那一鎮也將長久帶來利益與安樂。提伽,這三位良家子從哪一城舍家出家而入無家[之生活],那一城若以淨信之心憶念這三位良家子,那對那一城也將長久帶來利益與安樂。提伽,這三位良家子從哪一國土舍家出家而入無家[之生活],那一國土若以淨信之心憶念這三位良家子,那對那一國土也將長久帶來利益與安樂。提伽,一切剎帝利若以淨信之心憶念這三位良家子,那對一切剎帝利也將長久帶來利益與安樂。提伽,一切婆羅門……乃至……一切吠舍……乃至……一切首陀羅若以淨信之心憶念這三位良家子,那對一切首陀羅也將長久帶來利益與安樂。提伽,這個有諸天、魔(māra)、梵天(brahma)的世間,以及有沙門、婆羅門、諸天與人的人眾,若以淨信之心憶念這三位良家子,那對這個有諸天、魔、梵天的世間,以及有沙門、婆羅門、諸天與人的人眾,也將長久帶來利益與安樂。提伽,你看,這三位良家子已行道到這般地步——為眾人的利益,為眾人的安樂,出於對世間的悲愍,為諸天與人的義利、利益與安樂。”

‘‘Evametaṃ, dīgha, evametaṃ, dīgha! Yasmāpi, dīgha, kulā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, tañcepi kulaṃ ete tayo kulaputte pasannacittaṃ anussareyya, tassapāssa kulassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Yasmāpi, dīgha, kulaparivaṭṭā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, so cepi kulaparivaṭṭo ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa kulaparivaṭṭassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Yasmāpi, dīgha, gāmā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, so cepi gāmo ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa gāmassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Yasmāpi, dīgha, nigamā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, so cepi nigamo ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa nigamassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Yasmāpi, dīgha, nagarā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, tañcepi nagaraṃ ete tayo kulaputte pasannacittaṃ anussareyya, tassapāssa nagarassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Yasmāpi, dīgha, janapadā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, so cepi janapado ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa janapadassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Sabbe cepi, dīgha, khattiyā ete tayo kulaputte pasannacittā anussareyyuṃ, sabbesānaṃpāssa khattiyānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Sabbe cepi, dīgha, brāhmaṇā…pe… sabbe cepi, dīgha, vessā…pe… sabbe cepi, dīgha, suddā ete tayo kulaputte pasannacittā anussareyyuṃ, sabbesānaṃpāssa suddānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Sadevako cepi, dīgha, loko samārako sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā ete tayo kulaputte pasannacittā anussareyya, sadevakassapāssa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Passa, dīgha, yāva ete tayo kulaputtā bahujanahitāya paṭipannā bahujanasukhāya lokānukampāya, atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’’nti.
已對照

世尊說了這[經]。提伽·波羅闍那夜叉心滿意足,歡喜世尊所說。

Idamavoca bhagavā. Attamano dīgho parajano yakkho bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
已對照

《小牛角娑羅林經》終,第一。

Cūḷagosiṅgasuttaṃ niṭṭhitaṃ paṭhamaṃ.