快樂巴利palinanda.cc

中部第22經 · 蛇喻經 Alagaddūpamasuttaṃ

本經目錄二、蛇喻經

已對照

二、蛇喻經

2. Alagaddūpamasuttaṃ
234PTS 1.130緬 1.182已對照

二三四、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城祇樹林給孤獨園。那時,有一位名叫阿梨吒(Ariṭṭha)的獵鷲者裔(gaddhabādhipubba)比丘生起了這樣的惡見執(pāpaka diṭṭhigata)——‘我這樣了知世尊所說之法:凡被世尊說為障礙法(antarāyikā dhammā)的那些,對受用(paṭisevati)它們者並不足以成障礙。’眾多比丘聽說:「據說那位名叫阿梨吒的獵鷲者裔比丘生起了這樣的惡見執——‘我這樣了知世尊所說之法:凡被世尊說為障礙法(antarāyikā dhammā)的那些,對受用(paṭisevati)它們者並不足以成障礙。’」於是那些比丘往阿梨吒獵鷲者裔比丘那裡去;去了以後對阿梨吒獵鷲者裔比丘這樣說:「賢友阿梨吒,聽說你生起了這樣的惡見執——‘我這樣了知世尊所說之法:凡被世尊說為障礙法(antarāyikā dhammā)的那些,對受用(paṭisevati)它們者並不足以成障礙。’是真的嗎?」「賢友,確是這樣,我這樣了知世尊所說之法:凡被世尊說為障礙法的那些,對受用它們者並不足以成障礙。」

234. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena ariṭṭhassa nāma bhikkhuno gaddhabādhipubbassa [gandhabādhipubbassa (ka.)] evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti – ‘‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti. Assosuṃ kho sambahulā bhikkhū – ‘‘ariṭṭhassa kira nāma bhikkhuno gaddhabādhipubbassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti. Atha kho te bhikkhū yena ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etadavocuṃ – ‘‘saccaṃ kira te, āvuso ariṭṭha, evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti. ‘‘Evaṃbyākho [evaṃ kho (?) bhagavato sammukhāyevassa ‘‘evaṃbyākho’’ti] ahaṃ, āvuso, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti.
緬 1.183已對照

於是那些比丘也想使阿梨吒獵鷲者裔比丘脫離這惡見執,便詰問(samanuyuñjati)、責問(samanugāhati)、諫責(samanubhāsati)[他]:「賢友阿梨吒,不要這樣說,不要誹謗(abbhācikkhati)世尊;誹謗世尊是不善的,世尊絕不會這樣說。賢友阿梨吒,世尊以多種方便說諸障礙法是障礙,而受用它們者確足以成障礙。世尊說諸欲(kāmā)少味(appassāda)、多苦、多惱(upāyāsa),此中的患(ādīnava)更多。世尊說諸欲如骨鎖(aṭṭhikaṅkala)……乃至……世尊說諸欲如肉塊(maṃsapesi)……世尊說諸欲如草炬(tiṇukka)……世尊說諸欲如火炭坑(aṅgārakāsu)……世尊說諸欲如夢(supinaka)……世尊說諸欲如借用物(yācitaka)……世尊說諸欲如樹果(rukkhaphala)……世尊說諸欲如屠刀砧(asisūnā)……世尊說諸欲如矛刺(sattisūla)……世尊說諸欲如蛇頭(sappasira)——多苦、多惱,此中的患更多。」阿梨吒獵鷲者裔比丘雖被那些比丘這樣詰問、責問、諫責,仍以見的堅固力(thāma)、以見的執取(parāmāsa)堅持(abhinivissa)那同一惡見執而說:「賢友,確是這樣,我這樣了知世尊所說之法:凡被世尊說為障礙法的那些,對受用它們者並不足以成障礙。」

Atha kho tepi bhikkhū ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecetukāmā samanuyuñjanti samanugāhanti [samanuggāhanti (syā.)] samanubhāsanti – ‘‘mā hevaṃ, āvuso ariṭṭha, avaca, mā bhagavantaṃ abbhācikkhi; na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ [abbhācikkhanaṃ (ka.)], na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Anekapariyāyenāvuso ariṭṭha, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā, alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā,ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā…pe… maṃsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā… tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā… aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā… supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā… yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā… rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā… asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā… sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā… sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo’’ti. Evampi kho ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tehi bhikkhūhi samanuyuñjiyamāno samanugāhiyamāno [samanuggāhiyamāno (syā. vinayepi)] samanubhāsiyamāno tadeva [tatheva taṃ (vinaye)] pāpakaṃ diṭṭhigataṃ thāmasā parāmāsā abhinivissa voharati – ‘‘evaṃbyākho ahaṃ, āvuso, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti.
235PTS 1.131已對照

二三五、當那些比丘不能使阿梨吒獵鷲者裔比丘脫離這惡見執時,於是那些比丘往世尊那裡去;去了以後禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的那些比丘對世尊這樣說:「尊者,有一位名叫阿梨吒的獵鷲者裔比丘生起了這樣的惡見執——‘我這樣了知世尊所說之法:凡被世尊說為障礙法(antarāyikā dhammā)的那些,對受用(paṭisevati)它們者並不足以成障礙。’尊者,我們聽說:『據說那位名叫阿梨吒的獵鷲者裔比丘生起了這樣的惡見執——我這樣了知世尊所說之法:凡被世尊說為障礙法的那些,對受用它們者並不足以成障礙。』尊者,於是我們往阿梨吒獵鷲者裔比丘那裡去;去了以後對阿梨吒獵鷲者裔比丘這樣說:『賢友阿梨吒,聽說你生起了這樣的惡見執——我這樣了知世尊所說之法:凡被世尊說為障礙法的那些,對受用它們者並不足以成障礙,是真的嗎?』

235. Yato kho te bhikkhū nāsakkhiṃsu ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecetuṃ, atha kho te bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘ariṭṭhassa nāma, bhante, bhikkhuno gaddhabādhipubbassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti. Assumha kho mayaṃ, bhante – ‘ariṭṭhassa kira nāma bhikkhuno gaddhabādhipubbassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti. Atha kho mayaṃ, bhante, yena ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tenupasaṅkamimha; upasaṅkamitvā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etadavocumha – ‘saccaṃ kira te, āvuso ariṭṭha, evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti?
緬 1.184已對照

「尊者,這樣說時,阿梨吒獵鷲者裔比丘對我們這樣說:『賢友,確是這樣,我這樣了知世尊所說之法:凡被世尊說為障礙法的那些,對受用它們者並不足以成障礙。』尊者,於是我們想使阿梨吒獵鷲者裔比丘脫離這惡見執,便詰問、責問、諫責[他]:『賢友阿梨吒,不要這樣說,不要誹謗(abbhācikkhati)世尊;誹謗世尊是不善的,世尊絕不會這樣說。賢友阿梨吒,世尊以多種方便說諸障礙法是障礙,而受用它們者確足以成障礙。世尊說諸欲少味、多苦、多惱,此中的患更多。世尊說諸欲如骨鎖……乃至……世尊說諸欲如蛇頭——多苦、多惱,此中的患更多。』尊者,阿梨吒獵鷲者裔比丘雖被我們這樣詰問、責問、諫責,仍以見的堅固力、以見的執取堅持那同一惡見執而說:『賢友,確是這樣,我這樣了知世尊所說之法:凡被世尊說為障礙法的那些,對受用它們者並不足以成障礙。』尊者,當我們不能使阿梨吒獵鷲者裔比丘脫離這惡見執時,於是我們才把這件事稟告世尊。」

‘‘Evaṃ vutte, bhante, ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo amhe etadavoca – ‘evaṃbyākho ahaṃ, āvuso, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti. Atha kho mayaṃ, bhante, ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecetukāmā samanuyuñjimha samanugāhimha samanubhāsimha – ‘mā hevaṃ, āvuso ariṭṭha, avaca, mā bhagavantaṃ abbhācikkhi; na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Anekapariyāyenāvuso ariṭṭha, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā, alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā…pe… sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo’ti. Evampi kho, bhante, ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo amhehi samanuyuñjiyamāno samanugāhiyamāno samanubhāsiyamāno tadeva pāpakaṃ diṭṭhigataṃ thāmasā parāmāsā abhinivissa voharati – ‘evaṃbyākho ahaṃ, āvuso, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti. Yato kho mayaṃ, bhante, nāsakkhimha ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecetuṃ, atha mayaṃ etamatthaṃ bhagavato ārocemā’’ti.
236PTS 1.132已對照

二三六、於是世尊召喚某位比丘:「來,比丘,你以我的話去召喚阿梨吒獵鷲者裔比丘——『賢友阿梨吒,導師召喚你。』」「是,尊者。」那位比丘應諾世尊,便往阿梨吒獵鷲者裔比丘那裡去;去了以後對阿梨吒獵鷲者裔比丘這樣說:「賢友阿梨吒,導師召喚你。」「是,賢友。」阿梨吒獵鷲者裔比丘應諾那位比丘,便往世尊那裡去;去了以後禮敬世尊,坐在一旁。世尊對坐在一旁的阿梨吒獵鷲者裔比丘這樣說:「阿梨吒,聽說你生起了這樣的惡見執——‘我這樣了知世尊所說之法:凡被世尊說為障礙法(antarāyikā dhammā)的那些,對受用(paṭisevati)它們者並不足以成障礙。’是真的嗎?」

236. Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, bhikkhu, mama vacanena ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ āmantehi – ‘satthā taṃ, āvuso ariṭṭha, āmantetī’’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā, yena ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etadavoca – ‘‘satthā taṃ, āvuso ariṭṭha, āmantetī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘saccaṃ kira te, ariṭṭha, evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti?
緬 1.185已對照

「尊者,確是這樣,我這樣了知世尊所說之法——『凡被世尊說為障礙法的那些,對受用它們者並不足以成障礙。』」「愚痴人(moghapurisa),你究竟是從誰那裡了知我這樣說法的?愚痴人,我不是以多種方便說諸障礙法是障礙嗎?而受用它們者確足以成障礙。我說諸欲少味、多苦、多惱,此中的患更多。我說諸欲如骨鎖……我說諸欲如肉塊……我說諸欲如草炬……我說諸欲如火炭坑……我說諸欲如夢……我說諸欲如借用物……我說諸欲如樹果……我說諸欲如屠刀砧……我說諸欲如矛刺……我說諸欲如蛇頭——多苦、多惱,此中的患更多。而你,愚痴人,卻以自己的惡把持(duggahita)既誹謗我們,又掘傷(khanati)自己,並招致許多非福(apuñña)。愚痴人,那將使你長夜不利、受苦。」

‘‘Evaṃbyākho ahaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi – ‘yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti. ‘‘Kassa kho nāma tvaṃ, moghapurisa, mayā evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānāsi? Nanu mayā, moghapurisa, anekapariyāyena antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā? Alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā mayā, bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā mayā… maṃsapesūpamā kāmā vuttā mayā… tiṇukkūpamā kāmā vuttā mayā… aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā mayā… supinakūpamā kāmā vuttā mayā… yācitakūpamā kāmā vuttā mayā… rukkhaphalūpamā kāmā vuttā mayā… asisūnūpamā kāmā vuttā mayā… sattisūlūpamā kāmā vuttā mayā… sappasirūpamā kāmā vuttā mayā, bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Atha ca pana tvaṃ, moghapurisa, attanā duggahitena amhe ceva abbhācikkhasi, attānañca khanasi, bahuñca apuññaṃ pasavasi. Tañhi te, moghapurisa, bhavissati dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti.
已對照

於是世尊召喚諸比丘:「諸比丘,你們認為怎樣,這位阿梨吒獵鷲者裔比丘在此法與律中還有一點點溫熱(usmīkata)嗎?」「怎麼會有呢,尊者;沒有,尊者。」這樣說時,阿梨吒獵鷲者裔比丘默然、失色(maṅkubhūta)、垂肩、低頭、悶然、無言以對地坐著。於是世尊知道阿梨吒獵鷲者裔比丘默然、失色、垂肩、低頭、悶然、無言以對,便對阿梨吒獵鷲者裔比丘這樣說:「愚痴人,你將由這自己的惡見執而被知(paññāyissasi)。我要在此反問諸比丘了。」

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nāyaṃ ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo usmīkatopi imasmiṃ dhammavinaye’’ti? ‘‘Kiñhi [kiṃti (ka.)] siyā, bhante; no hetaṃ, bhante’’ti. Evaṃ vutte, ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi. Atha kho bhagavā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ tuṇhībhūtaṃ maṅkubhūtaṃ pattakkhandhaṃ adhomukhaṃ pajjhāyantaṃ appaṭibhānaṃ viditvā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etadavoca – ‘‘paññāyissasi kho tvaṃ, moghapurisa, etena sakena pāpakena diṭṭhigatena. Idhāhaṃ bhikkhū paṭipucchissāmī’’ti.
237PTS 1.133緬 1.186已對照

二三七、於是世尊召喚諸比丘:「諸比丘,你們是否也這樣了知我所說之法,如這位阿梨吒獵鷲者裔比丘那樣以自己的惡把持既誹謗我們,又掘傷自己,並招致許多非福呢?」「沒有,尊者。因為,尊者,世尊以多種方便對我們說諸障礙法是障礙;而受用它們者確足以成障礙。世尊說諸欲少味、多苦、多惱,此中的患更多。世尊說諸欲如骨鎖……乃至……世尊說諸欲如蛇頭——多苦、多惱,此中的患更多。」「善哉,善哉,諸比丘!諸比丘,你們這樣了知我所說之法,善哉。諸比丘,因為我以多種方便說了諸障礙法,而受用它們者確足以成障礙。我說諸欲少味、多苦、多惱,此中的患更多。我說諸欲如骨鎖……乃至……我說諸欲如蛇頭——多苦、多惱,此中的患更多。而這位阿梨吒獵鷲者裔比丘卻以自己的惡把持既誹謗我們,又掘傷自己,並招致許多非福。那將使那愚痴人長夜不利、受苦。諸比丘,說他竟能離於諸欲、離於欲想、離於諸欲尋而受用諸欲——這樣的情形是不存在的。」

237. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘tumhepi me, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha yathāyaṃ ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo attanā duggahitena amhe ceva abbhācikkhati, attānañca khanati, bahuñca apuññaṃ pasavatī’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante. Anekapariyāyena hi no, bhante, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā; alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā…pe… sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo’’ti. ‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave, sādhu, kho me tumhe, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha. Anekapariyāyena hi kho, bhikkhave, antarāyikā dhammā vuttā mayā, alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā mayā, bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā mayā…pe… sappasirūpamā kāmā vuttā mayā, bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Atha ca panāyaṃ ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo attanā duggahitena amhe ceva abbhācikkhati, attānañca khanati, bahuñca apuññaṃ pasavati. Tañhi tassa moghapurisassa bhavissati dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. So vata, bhikkhave, aññatreva kāmehi aññatra kāmasaññāya aññatra kāmavitakkehi kāme paṭisevissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati’’.
238已對照

二三八、「諸比丘,此處有些愚痴人學(pariyāpuṇāti)法——經(sutta)、應頌(geyya)、記說(veyyākaraṇa)、偈頌(gāthā)、自說(udāna)、如是語(itivuttaka)、本生(jātaka)、未曾有法(abbhutadhamma)、智解(vedalla)。他們學了那法之後,不以慧詳察(upaparikkhati)那些法之義。那些法於不詳察其義者便不堪於諦觀(na nijjhānaṃ khamanti)。他們學法唯以求過(upārambha)為利益,並以脫免他說(itivādappamokkha)為利益。而他們為之而學法的那個義,他們卻不領受。他們那些被惡把持(duggahita)的法,長夜導致不利與苦。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為諸法被惡把持。

238. ‘‘Idha, bhikkhave, ekacce moghapurisā dhammaṃ pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Te taṃ dhammaṃ pariyāpuṇitvā tesaṃ dhammānaṃ paññāya atthaṃ na upaparikkhanti. Tesaṃ te dhammā paññāya atthaṃ anupaparikkhataṃ na nijjhānaṃ khamanti. Te upārambhānisaṃsā ceva dhammaṃ pariyāpuṇanti itivādappamokkhānisaṃsā ca. Yassa catthāya dhammaṃ pariyāpuṇanti tañcassa atthaṃ nānubhonti. Tesaṃ te dhammā duggahitā dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Duggahitattā, bhikkhave, dhammānaṃ.
PTS 1.134已對照

「諸比丘,猶如有個人求毒蛇(alagadda)、覓毒蛇、遊行尋找毒蛇。他看見一條大毒蛇,便去抓它的身(bhoga)或尾。那條毒蛇便回身咬他的手、臂或其餘某個肢節。他便因此而遭死亡,或受近於死亡之苦。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為對毒蛇的惡把持。諸比丘,正是這樣,此處有些愚痴人學法——經、應頌、記說、偈頌、自說、如是語、本生、未曾有法、智解。他們學了那法之後,不以慧詳察(upaparikkhati)那些法之義。那些法於不詳察其義者便不堪於諦觀(na nijjhānaṃ khamanti)。他們學法唯以求過(upārambha)為利益,並以脫免他說(itivādappamokkha)為利益。而他們為之而學法的那個義,他們卻不領受。他們那些被惡把持(duggahita)的法,長夜導致不利與苦。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為諸法被惡把持。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso alagaddatthiko alagaddagavesī alagaddapariyesanaṃ caramāno. So passeyya mahantaṃ alagaddaṃ. Tamenaṃ bhoge vā naṅguṭṭhe vā gaṇheyya. Tassa so alagaddo paṭiparivattitvā [paṭinivattitvā (syā. ka.)] hatthe vā bāhāya vā aññatarasmiṃ vā aṅgapaccaṅge ḍaṃseyya [ḍaseyya (sī. pī.)]. So tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Taṃ kissa hetu? Duggahitattā, bhikkhave, alagaddassa. Evameva kho, bhikkhave, idhekacce moghapurisā dhammaṃ pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Te taṃ dhammaṃ pariyāpuṇitvā tesaṃ dhammānaṃ paññāya atthaṃ na upaparikkhanti. Tesaṃ te dhammā paññāya atthaṃ anupaparikkhataṃ na nijjhānaṃ khamanti. Te upārambhānisaṃsā ceva dhammaṃ pariyāpuṇanti itivādappamokkhānisaṃsā ca. Yassa catthāya dhammaṃ pariyāpuṇanti tañcassa atthaṃ nānubhonti. Tesaṃ te dhammā duggahitā dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Duggahitattā bhikkhave dhammānaṃ.
239緬 1.187已對照

二三九、「而諸比丘,此處有些良家子學法——經、應頌、記說、偈頌、自說、如是語、本生、未曾有法、智解。他們學了那法之後,以慧詳察那些法之義。那些法於詳察其義者便堪於諦觀。他們學法既不以求過為利益,也不以脫免他說為利益。而他們為之而學法的那個義,他們領受了。他們那些被善把持(suggahita)的法,長夜導致利益與安樂。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為諸法被善把持。

239. ‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacce kulaputtā dhammaṃ pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Te taṃ dhammaṃ pariyāpuṇitvā tesaṃ dhammānaṃ paññāya atthaṃ upaparikkhanti. Tesaṃ te dhammā paññāya atthaṃ upaparikkhataṃ nijjhānaṃ khamanti. Te na ceva upārambhānisaṃsā dhammaṃ pariyāpuṇanti na itivādappamokkhānisaṃsā ca [na ca itivādappamokkhānisaṃsā (?)]. Yassa catthāya dhammaṃ pariyāpuṇanti tañcassa atthaṃ anubhonti. Tesaṃ te dhammā suggahitā dīgharattaṃ hitāya sukhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Suggahitattā bhikkhave dhammānaṃ.
已對照

「諸比丘,猶如有個人求毒蛇、覓毒蛇、遊行尋找毒蛇。他看見一條大毒蛇,便以羊足形的杖(ajapada daṇḍa)把它善加按住;以羊足形的杖善加按住之後,再於[它的]頸上善加把持而抓住。諸比丘,縱使那條毒蛇以[它的]身纏住那人的手、臂或其餘某個肢節,他也不會因此而遭死亡,或受近於死亡之苦。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為對毒蛇的善把持。諸比丘,正是這樣,此處有些良家子學法——經、應頌、記說、偈頌、自說、如是語、本生、未曾有法、智解。他們學了那法之後,以慧詳察那些法之義。那些法於詳察其義者便堪於諦觀。他們學法既不以求過為利益,也不以脫免他說為利益。而他們為之而學法的那個義,他們領受了。他們那些被善把持的法,長夜導致義利、利益與安樂。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為諸法被善把持。因此,諸比丘,凡我所說之語,你們若了知其義,便應當那樣受持;而凡我所說之語,你們若不了知其義,就該在那[事]上反問我,或[反問]那些明達(viyatta)的比丘。」

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso alagaddatthiko alagaddagavesī alagaddapariyesanaṃ caramāno. So passeyya mahantaṃ alagaddaṃ. Tamenaṃ ajapadena daṇḍena suniggahitaṃ niggaṇheyya. Ajapadena daṇḍena suniggahitaṃ niggahitvā, gīvāya suggahitaṃ gaṇheyya. Kiñcāpi so, bhikkhave, alagaddo tassa purisassa hatthaṃ vā bāhaṃ vā aññataraṃ vā aṅgapaccaṅgaṃ bhogehi paliveṭheyya, atha kho so neva tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Taṃ kissa hetu? Suggahitattā, bhikkhave, alagaddassa. Evameva kho, bhikkhave, idhekacce kulaputtā dhammaṃ pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Te taṃ dhammaṃ pariyāpuṇitvā tesaṃ dhammānaṃ paññāya atthaṃ upaparikkhanti. Tesaṃ te dhammā paññāya atthaṃ upaparikkhataṃ nijjhānaṃ khamanti. Te na ceva upārambhānisaṃsā dhammaṃ pariyāpuṇanti, na itivādappamokkhānisaṃsā ca. Yassa catthāya dhammaṃ pariyāpuṇanti, tañcassa atthaṃ anubhonti. Tesaṃ te dhammā suggahitā dīgharattaṃ atthāya hitāya sukhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Suggahitattā, bhikkhave, dhammānaṃ. Tasmātiha, bhikkhave, yassa me bhāsitassa atthaṃ ājāneyyātha, tathā naṃ dhāreyyātha. Yassa ca pana me bhāsitassa atthaṃ na ājāneyyātha, ahaṃ vo tattha paṭipucchitabbo, ye vā panāssu viyattā bhikkhū.
240PTS 1.135緬 1.188已對照

二四〇、「諸比丘,我要為你們說筏喻(kullūpama)之法,為度脫(nittharaṇa)之故,不為執取(gahaṇa)之故。你們要聽,好好作意,我要說了。」「是,尊者。」那些比丘應諾世尊。世尊這樣說:「諸比丘,猶如有個人行於長途。他看見一片大水(udakaṇṇava)——此岸有疑(sāsaṅka)、有怖畏,彼岸安穩、無怖畏;而沒有渡船,也沒有從此岸往彼岸的渡橋(uttarasetu)。他便有這樣的[念]:『這是一片大水,此岸有疑、有怖畏,彼岸安穩、無怖畏;而沒有渡船,也沒有從此岸往彼岸的渡橋。我何不收聚草、木、枝、葉,紮成一個筏,依那筏以手足努力,安全地渡到彼岸。』諸比丘,於是那人便收聚草、木、枝、葉,紮成一個筏,依那筏以手足努力,安全地渡到了彼岸。那人渡過去、到了彼岸之後,便有這樣的[念]:『這筏對我多有助益;我依這筏以手足努力,安全地渡到了彼岸。我何不把這筏頂在頭上或舉在肩上,然後隨意而去。』諸比丘,你們認為怎樣,那人這樣作,對那筏算是作了所應作(kiccakārī)嗎?」「不算,尊者。」「諸比丘,那人怎樣作,對那筏才算是作了所應作呢?諸比丘,於此,那人渡過去、到了彼岸之後,便有這樣的[念]:『這筏對我多有助益;我依這筏以手足努力,安全地渡到了彼岸。我何不把這筏擱在陸地上或沉入水中,然後隨意而去。』諸比丘,那人這樣作,對那筏才算是作了所應作。諸比丘,正是這樣,筏喻之法是我為度脫之故、不為執取之故而說的。諸比丘,你們既已了知我所說的筏喻之法,就連諸法(dhammā)也應舍斷,何況非法(adhammā)。」

240. ‘‘Kullūpamaṃ vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi nittharaṇatthāya, no gahaṇatthāya. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasikarotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso addhānamaggappaṭipanno. So passeyya mahantaṃ udakaṇṇavaṃ, orimaṃ tīraṃ sāsaṅkaṃ sappaṭibhayaṃ, pārimaṃ tīraṃ khemaṃ appaṭibhayaṃ; na cassa nāvā santāraṇī uttarasetu vā apārā pāraṃ gamanāya. Tassa evamassa – ‘ayaṃ kho mahāudakaṇṇavo, orimaṃ tīraṃ sāsaṅkaṃ sappaṭibhayaṃ, pārimaṃ tīraṃ khemaṃ appaṭibhayaṃ; natthi ca nāvā santāraṇī uttarasetu vā apārā pāraṃ gamanāya. Yaṃnūnāhaṃ tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ saṃkaḍḍhitvā, kullaṃ bandhitvā, taṃ kullaṃ nissāya hatthehi ca pādehi ca vāyamamāno sotthinā pāraṃ uttareyya’nti. Atha kho so, bhikkhave, puriso tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ saṃkaḍḍhitvā, kullaṃ bandhitvā taṃ kullaṃ nissāya hatthehi ca pādehi ca vāyamamāno sotthinā pāraṃ uttareyya. Tassa purisassa uttiṇṇassa [tiṇṇassa (pī. ka.)] pāraṅgatassa evamassa – ‘bahukāro kho me ayaṃ kullo; imāhaṃ kullaṃ nissāya hatthehi ca pādehi ca vāyamamāno sotthinā pāraṃ uttiṇṇo. Yaṃnūnāhaṃ imaṃ kullaṃ sīse vā āropetvā khandhe vā uccāretvā [uccopetvā (ka.)] yena kāmaṃ pakkameyya’nti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu so puriso evaṃkārī tasmiṃ kulle kiccakārī assā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Kathaṃkārī ca so, bhikkhave, puriso tasmiṃ kulle kiccakārī assa? Idha, bhikkhave, tassa purisassa uttiṇṇassa pāraṅgatassa evamassa – ‘bahukāro kho me ayaṃ kullo; imāhaṃ kullaṃ nissāya hatthehi ca pādehi ca vāyamamāno sotthinā pāraṃ uttiṇṇo. Yaṃnūnāhaṃ imaṃ kullaṃ thale vā ussādetvā [ussāretvā (ka.)] udake vā opilāpetvā yena kāmaṃ pakkameyya’nti. Evaṃkārī kho so, bhikkhave, puriso tasmiṃ kulle kiccakārī assa. Evameva kho, bhikkhave, kullūpamo mayā dhammo desito nittharaṇatthāya, no gahaṇatthāya. Kullūpamaṃ vo, bhikkhave, dhammaṃ desitaṃ, ājānantehi dhammāpi vo pahātabbā pageva adhammā.
241PTS 1.136緬 1.189已對照

二四一、「諸比丘,有這六種見處(diṭṭhiṭṭhāna)。是哪六種呢?諸比丘,於此,無聞凡夫不見諸聖者,不善巧於聖者之法,未受聖者之法調教;不見諸善士,不善巧於善士之法,未受善士之法調教——他觀(samanupassati)色為‘這是我所,這是我,這是我之我’;觀受為‘這是我所,這是我,這是我之我’;觀想為‘這是我所,這是我,這是我之我’;觀諸行為‘這是我所,這是我,這是我之我’;凡那所見、所聞、所覺、所識、所得、所尋求、以意所隨行的,他也觀它為‘這是我所,這是我,這是我之我’;凡那見處——‘那是世界,那是我;我死後將成為恆常的、堅固的、常恆的、不變易之法,將如永恆一般如是住立’——他也觀它為‘這是我所,這是我,這是我之我’。而諸比丘,有聞的聖弟子見諸聖者,善巧於聖者之法,善受聖者之法調教;見諸善士,善巧於善士之法,善受善士之法調教——他觀色為‘這非我所,這非我,這非我之我’;觀受為‘這非我所,這非我,這非我之我’;觀想為‘這非我所,這非我,這非我之我’;觀諸行為‘這非我所,這非我,這非我之我’;凡那所見、所聞、所覺、所識、所得、所尋求、以意所隨行的,他也觀它為‘這非我所,這非我,這非我之我’;凡那見處——‘那是世界,那是我;我死後將成為恆常的、堅固的、常恆的、不變易之法,將如永恆一般如是住立’——他也觀它為‘這非我所,這非我,這非我之我’。他這樣觀時,於[其]無有[時]便不恐懼(na paritassati)。」

241. ‘‘Chayimāni, bhikkhave, diṭṭhiṭṭhānāni. Katamāni cha? Idha, bhikkhave, assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto, rūpaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; vedanaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; saññaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; saṅkhāre ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; yampi taṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ, anuvicaritaṃ manasā tampi ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; yampi taṃ diṭṭhiṭṭhānaṃ – so loko so attā, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, sassatisamaṃ tatheva ṭhassāmīti – tampi ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati. Sutavā ca kho, bhikkhave, ariyasāvako ariyānaṃ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto, sappurisānaṃ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto, rūpaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati; vedanaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati; saññaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati; saṅkhāre ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati; yampi taṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ, anuvicaritaṃ manasā, tampi ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati; yampi taṃ diṭṭhiṭṭhānaṃ – so loko so attā, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, sassatisamaṃ tatheva ṭhassāmīti – tampi ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati. So evaṃ samanupassanto asati na paritassatī’’ti.
242已對照

二四二、這樣說時,某位比丘對世尊這樣說:「尊者,會有於外無有時的恐懼(bahiddhā asati paritassanā)嗎?」「會有,比丘。」世尊說:「比丘,於此,某人有這樣的[念]——『我確曾有過,那如今確已無有;我本該有,那我卻確實得不到。』他便憂愁、疲憊、悲泣、搥胸而哭、陷入迷亂。比丘,這樣便有於外無有時的恐懼。」

242. Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘siyā nu kho, bhante, bahiddhā asati paritassanā’’ti? ‘‘Siyā, bhikkhū’’ti – bhagavā avoca. ‘‘Idha bhikkhu ekaccassa evaṃ hoti – ‘ahu vata me, taṃ vata me natthi; siyā vata me, taṃ vatāhaṃ na labhāmī’ti. So socati kilamati paridevati urattāḷiṃ kandati sammohaṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhu, bahiddhā asati paritassanā hotī’’ti.
緬 1.190已對照

「而尊者,會有於外無有時的無恐懼嗎?」「會有,比丘。」世尊說:「比丘,於此,某人沒有這樣的[念]——『我確曾有過,那如今確已無有;我本該有,那我卻確實得不到。』他便不憂愁、不疲憊、不悲泣、不搥胸而哭、不陷入迷亂。比丘,這樣便有於外無有時的無恐懼。」

‘‘Siyā pana, bhante, bahiddhā asati aparitassanā’’ti? ‘‘Siyā, bhikkhū’’ti – bhagavā avoca. ‘‘Idha bhikkhu ekaccassa na evaṃ hoti – ‘ahu vata me, taṃ vata me natthi; siyā vata me, taṃ vatāhaṃ na labhāmī’ti. So na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṃ kandati na sammohaṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhu, bahiddhā asati aparitassanā hotī’’ti.
PTS 1.137已對照

「尊者,會有於內無有時的恐懼嗎?」「會有,比丘。」世尊說:「比丘,於此,某人有這樣的見——‘那是世界,那是我;我死後將成為恆常的、堅固的、常恆的、不變易之法,將如永恆一般如是住立’。他聽聞如來或如來弟子為拔除一切見處(diṭṭhiṭṭhāna)、[見之]確立(adhiṭṭhāna)、[見之]遍纏(pariyuṭṭhāna)、執著(abhinivesa)、隨眠(anusaya),為止息一切行,為舍離一切依(upadhi),為愛盡、離貪、滅、涅槃而說法。他便有這樣的[念]——『我莫非要被斷滅了,我莫非要被毀滅了,我莫非將不復存在了。』他便憂愁、疲憊、悲泣、搥胸而哭、陷入迷亂。比丘,這樣便有於內無有時的恐懼。」

‘‘Siyā nu kho, bhante, ajjhattaṃ asati paritassanā’’ti? ‘‘Siyā, bhikkhū’’ti – bhagavā avoca. ‘‘Idha, bhikkhu, ekaccassa evaṃ diṭṭhi hoti – ‘so loko so attā, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, sassatisamaṃ tatheva ṭhassāmī’ti. So suṇāti tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā sabbesaṃ diṭṭhiṭṭhānādhiṭṭhānapariyuṭṭhānābhinivesānusayānaṃ samugghātāya sabbasaṅkhārasamathāya sabbūpadhipaṭinissaggāya taṇhākkhayāya virāgāya nirodhāya nibbānāya dhammaṃ desentassa. Tassa evaṃ hoti – ‘ucchijjissāmi nāmassu, vinassissāmi nāmassu, nassu nāma bhavissāmī’ti. So socati kilamati paridevati urattāḷiṃ kandati sammohaṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhu, ajjhattaṃ asati paritassanā hotī’’ti.
已對照

「而尊者,會有於內無有時的無恐懼嗎?」「會有,比丘。」世尊說:「比丘,於此,某人沒有這樣的見——‘那是世界,那是我;我死後將成為恆常的、堅固的、常恆的、不變易之法,將如永恆一般如是住立’。他聽聞如來或如來弟子為拔除一切見處(diṭṭhiṭṭhāna)、[見之]確立(adhiṭṭhāna)、[見之]遍纏(pariyuṭṭhāna)、執著(abhinivesa)、隨眠(anusaya),為止息一切行,為舍離一切依(upadhi),為愛盡、離貪、滅、涅槃而說法。他便沒有這樣的[念]——『我莫非要被斷滅了,我莫非要被毀滅了,我莫非將不復存在了。』他便不憂愁、不疲憊、不悲泣、不搥胸而哭、不陷入迷亂。比丘,這樣便有於內無有時的無恐懼。」

‘‘Siyā pana, bhante, ajjhattaṃ asati aparitassanā’’ti? ‘‘Siyā, bhikkhū’’ti bhagavā avoca. ‘‘Idha, bhikkhu, ekaccassa na evaṃ diṭṭhi hoti – ‘so loko so attā, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, sassatisamaṃ tatheva ṭhassāmī’ti. So suṇāti tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā sabbesaṃ diṭṭhiṭṭhānādhiṭṭhānapariyuṭṭhānābhinivesānusayānaṃ samugghātāya sabbasaṅkhārasamathāya sabbūpadhipaṭinissaggāya taṇhākkhayāya virāgāya nirodhāya nibbānāya dhammaṃ desentassa. Tassa na evaṃ hoti – ‘ucchijjissāmi nāmassu, vinassissāmi nāmassu, nassu nāma bhavissāmī’ti. So na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṃ kandati na sammohaṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhu, ajjhattaṃ asati aparitassanā hoti’’.
243緬 1.191已對照

二四三、「諸比丘,你們該佔有(pariggaṇhāti)那樣的佔有(pariggaha)——即那佔有是恆常的、堅固的、常恆的、不變易之法,將如永恆一般如是住立[的那種]。諸比丘,你們看得見那樣的佔有嗎——即那佔有是恆常的、堅固的、常恆的、不變易之法,將如永恆一般如是住立[的那種]?」「看不見,尊者。」「善哉,諸比丘!諸比丘,我也不見那樣的佔有——即那佔有是恆常的、堅固的、常恆的、不變易之法,將如永恆一般如是住立[的那種]。」

243. ‘‘Taṃ [tañca (ka.)], bhikkhave, pariggahaṃ pariggaṇheyyātha, yvāssa [yvāssu (ka.)] pariggaho nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, sassatisamaṃ tatheva tiṭṭheyya. Passatha no tumhe, bhikkhave, taṃ pariggahaṃ yvāssa pariggaho nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, sassatisamaṃ tatheva tiṭṭheyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave. Ahampi kho taṃ, bhikkhave, pariggahaṃ na samanupassāmi yvāssa pariggaho nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṃ tatheva tiṭṭheyya.
已對照

「諸比丘,你們該執取那樣的我語取(attavādupādāna)——即執取那我語取者不會生起愁、悲、苦、憂、惱(sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā)[的那種]。諸比丘,你們看得見那樣的我語取嗎——即執取那我語取者不會生起愁、悲、苦、憂、惱[的那種]?」「看不見,尊者。」「善哉,諸比丘!諸比丘,我也不見那樣的我語取——即執取那我語取者不會生起愁、悲、苦、憂、惱[的那種]。」

‘‘Taṃ, bhikkhave, attavādupādānaṃ upādiyetha, yaṃsa [yassa (syā. ka.)] attavādupādānaṃ upādiyato na uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā. Passatha no tumhe, bhikkhave, taṃ attavādupādānaṃ yaṃsa attavādupādānaṃ upādiyato na uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave. Ahampi kho taṃ, bhikkhave, attavādupādānaṃ na samanupassāmi yaṃsa attavādupādānaṃ upādiyato na uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.
PTS 1.138已對照

「諸比丘,你們該依止那樣的見依(diṭṭhinissaya)——即依止那見依者不會生起愁、悲、苦、憂、惱[的那種]。諸比丘,你們看得見那樣的見依嗎——即依止那見依者不會生起愁、悲、苦、憂、惱[的那種]?」「看不見,尊者。」「善哉,諸比丘!諸比丘,我也不見那樣的見依——即依止那見依者不會生起愁、悲、苦、憂、惱[的那種]。」

‘‘Taṃ, bhikkhave, diṭṭhinissayaṃ nissayetha yaṃsa diṭṭhinissayaṃ nissayato na uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā. Passatha no tumhe, bhikkhave, taṃ diṭṭhinissayaṃ yaṃsa diṭṭhinissayaṃ nissayato na uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave. Ahampi kho taṃ, bhikkhave, diṭṭhinissayaṃ na samanupassāmi yaṃsa diṭṭhinissayaṃ nissayato na uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’.
244已對照

二四四、「諸比丘,若有我(attā),[對我]便會有『我所(attaniya)』嗎?」

244. ‘‘Attani vā, bhikkhave, sati attaniyaṃ me ti assā’’ti?
已對照

「是的,尊者。」

‘‘Evaṃ, bhante’’.
已對照

「諸比丘,若有我所,[對我]便會有『我』嗎?」「是的,尊者。」

‘‘Attaniye vā, bhikkhave, sati attā me ti assā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.
已對照

「諸比丘,而我與我所在真實(saccato)、確鑿(thetato)上都不可得時,凡那見處——『那是世界,那是我;我死後將成為恆常的、堅固的、常恆的、不變易之法,將如永恆一般如是住立』——諸比丘,這不正是全然圓滿的愚痴之法(bāladhamma)嗎?」

‘‘Attani ca, bhikkhave, attaniye ca saccato thetato anupalabbhamāne, yampi taṃ diṭṭhiṭṭhānaṃ – ‘so loko so attā, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, sassatisamaṃ tatheva ṭhassāmī’ti – nanāyaṃ [na ca khoyaṃ (ka.)], bhikkhave, kevalo paripūro bāladhammo’’’ti?
已對照

「尊者,怎麼會不是呢!尊者,這確是全然圓滿的愚痴之法。」

‘‘Kiñhi no siyā, bhante, kevalo hi, bhante, paripūro [kevalo paripūro (sī. pī.)] bāladhammo’’ti.
已對照

「諸比丘,你們認為怎樣,色是常還是無常?」

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti?
已對照

「無常,尊者。」

‘‘Aniccaṃ, bhante’’.
已對照

「而那無常的,是苦還是樂?」

‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?
已對照

「是苦,尊者。」

‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.
已對照

「而那無常、苦、變易之法的,適宜這樣觀它——『這是我所,這是我,這是我之我』——嗎?」

‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’ti?
已對照

「不適宜,尊者。」

‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已對照

「諸比丘,你們認為怎樣,受……乃至……想……諸行……識是常還是無常?」

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, vedanā…pe… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti?
已對照

「無常,尊者。」

‘‘Aniccaṃ, bhante’’.
緬 1.192已對照

「而那無常的,是苦還是樂?」

‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?
已對照

「是苦,尊者。」

‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.
已對照

「而那無常、苦、變易之法的,適宜這樣觀它——『這是我所,這是我,這是我之我』——嗎?」

‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’ti?
已對照

「不適宜,尊者。」

‘‘No hetaṃ, bhante’’.
PTS 1.139已對照

「因此,諸比丘,凡任何色,無論過去、未來、現在,內或外,粗或細,劣或勝,遠或近,一切色都是‘這非我所,這非我,這非我之我’——應當以正慧(sammappaññā)如實這樣見它。凡任何受……乃至……凡任何想……凡任何諸行……凡任何識,無論過去、未來、現在,內或外,粗或細,劣或勝,遠或近,一切識都是‘這非我所,這非我,這非我之我’——應當以正慧如實這樣見它。」

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ, ajjhattaṃ vā bahiddhā vā, oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā, hīnaṃ vā paṇītaṃ vā, yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti – evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Yā kāci vedanā…pe… yā kāci saññā… ye keci saṅkhārā… yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ, ajjhattaṃ vā bahiddhā vā, oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā, hīnaṃ vā paṇītaṃ vā, yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti – evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ’’.
245已對照

二四五、「諸比丘,這樣見時,有聞的聖弟子便於色厭離(nibbindati),於受厭離,於想厭離,於諸行厭離,於識厭離;由厭離而離貪(virajjati),由離貪而解脫,於解脫便有『已解脫』之智。他了知:『生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。』諸比丘,這[樣的]比丘便稱為『已舉起橫閂者(ukkhittapaligha)』,也[稱為]『已填平壕者(saṃkiṇṇaparikkha)』,也[稱為]『已拔出界柱者(abbūḷhesika)』,也[稱為]『無門閂者(niraggaḷa)』,也[稱為]『聖者、已落幢者、已舍擔者、已離系者(ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto)』。」

245. ‘‘Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmiṃ nibbindati, vedanāya nibbindati, saññāya nibbindati, saṅkhāresu nibbindati, viññāṇasmiṃ nibbindati, nibbidā virajjati [nibbindaṃ virajjati (sī. syā. pī.)], virāgā vimuccati, vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu ukkhittapaligho itipi, saṃkiṇṇaparikkho itipi, abbūḷhesiko itipi, niraggaḷo itipi, ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto itipi.
已對照

「而諸比丘,比丘怎樣是『已舉起橫閂者』呢?諸比丘,於此,比丘的無明已斷,根已斷,已作成如斷[頂]的多羅樹[樁],已令歸於不存在,未來不再生起之法。諸比丘,這樣比丘便是『已舉起橫閂者』。」

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ukkhittapaligho hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīnā hoti, ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā, āyatiṃ anuppādadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ukkhittapaligho hoti.
已對照

「而諸比丘,比丘怎樣是『已填平壕者』呢?諸比丘,於此,比丘那導致再有的(ponobbhavika)生死輪轉已斷,根已斷,已作成如斷[頂]的多羅樹[樁],已令歸於不存在,未來不再生起之法。諸比丘,這樣比丘便是『已填平壕者』。」

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu saṃkiṇṇaparikkho hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno ponobbhaviko jātisaṃsāro pahīno hoti, ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato, āyatiṃ anuppādadhammo. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu saṃkiṇṇaparikkho hoti.
已對照

「而諸比丘,比丘怎樣是『已拔出界柱者』呢?諸比丘,於此,比丘的渴愛已斷,根已斷,已作成如斷[頂]的多羅樹[樁],已令歸於不存在,未來不再生起之法。諸比丘,這樣比丘便是『已拔出界柱者』。」

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu abbūḷhesiko hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno taṇhā pahīnā hoti, ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā, āyatiṃ anuppādadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu abbūḷhesiko hoti.
緬 1.193已對照

「而諸比丘,比丘怎樣是『無門閂者』呢?諸比丘,於此,比丘的五下分結已斷,根已斷,已作成如斷[頂]的多羅樹[樁],已令歸於不存在,未來不再生起之法。諸比丘,這樣比丘便是『無門閂者』。」

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu niraggaḷo hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno pañca orambhāgiyāni saṃyojanāni pahīnāni honti, ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṃkatāni, āyatiṃ anuppādadhammāni. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu niraggaḷo hoti.
PTS 1.140已對照

「而諸比丘,比丘怎樣是『聖者、已落幢者、已舍擔者、已離系者』呢?諸比丘,於此,比丘的我慢(asmimāna)已斷,根已斷,已作成如斷[頂]的多羅樹[樁],已令歸於不存在,未來不再生起之法。諸比丘,這樣比丘便是『聖者、已落幢者、已舍擔者、已離系者』。」

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno asmimāno pahīno hoti, ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato, āyatiṃ anuppādadhammo. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto hoti.
246已對照

二四六、「諸比丘,有帝釋的、有梵天的、有生主的諸天(saindā devā sabrahmakā sapajāpatikā)縱然尋求這樣心已解脫的比丘,也不能得著——『如來的識依止於此。』這是什麼緣故呢?諸比丘,我說如來就在現法中也是不可尋覓(ananuvijja)的。諸比丘,有些沙門、婆羅門以不實、虛妄、虛誑、非有誹謗這樣說、這樣宣示的我——『沙門喬達摩是毀滅[眾生]者(venayika),他施設實有之眾生的斷滅、毀壞、非有。』諸比丘,我並不是[那樣],我也不那樣說,而那些沙門、婆羅門尊者卻以不實、虛妄、虛誑、非有誹謗我——『沙門喬達摩是毀滅[眾生]者,他施設實有之眾生的斷滅、毀壞、非有。』諸比丘,從前以及如今,我所施設的唯是苦以及苦之滅。諸比丘,於此,若他人罵詈、誹謗、激怒、惱害如來,諸比丘,如來於此並沒有忿、沒有不悅(appaccaya)、也沒有心之憤懣。」

246. ‘‘Evaṃ vimuttacittaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuṃ saindā devā sabrahmakā sapajāpatikā anvesaṃ nādhigacchanti – ‘idaṃ nissitaṃ tathāgatassa viññāṇa’nti. Taṃ kissa hetu? Diṭṭhevāhaṃ, bhikkhave, dhamme tathāgataṃ ananuvijjoti vadāmi. Evaṃvādiṃ kho maṃ, bhikkhave, evamakkhāyiṃ eke samaṇabrāhmaṇā asatā tucchā musā abhūtena abbhācikkhanti – ‘venayiko samaṇo gotamo, sato sattassa ucchedaṃ vināsaṃ vibhavaṃ paññāpetī’ti. Yathā cāhaṃ na, bhikkhave [bhikkhave na (sī. syā. pī.)], yathā cāhaṃ na vadāmi, tathā maṃ te bhonto samaṇabrāhmaṇā asatā tucchā musā abhūtena abbhācikkhanti – ‘venayiko samaṇo gotamo, sato sattassa ucchedaṃ vināsaṃ vibhavaṃ paññāpetī’ti. Pubbe cāhaṃ bhikkhave, etarahi ca dukkhañceva paññāpemi, dukkhassa ca nirodhaṃ. Tatra ce, bhikkhave, pare tathāgataṃ akkosanti paribhāsanti rosenti vihesenti, tatra, bhikkhave, tathāgatassa na hoti āghāto na appaccayo na cetaso anabhiraddhi.
緬 1.194已對照

「諸比丘,於此,若他人恭敬、尊重、尊崇、供養如來,諸比丘,如來於此並沒有歡喜、沒有喜悅、也沒有心之踴躍。諸比丘,於此,若他人恭敬、尊重、尊崇、供養如來,諸比丘,如來於此便有這樣的[念]——『凡這[五蘊]先前已被遍知,於其中人們正為我作這樣的禮待。』因此,諸比丘,縱使他人罵詈、誹謗、激怒、惱害你們,你們於此也不應作忿、不應作不悅、不應作心之憤懣。因此,諸比丘,縱使他人恭敬、尊重、尊崇、供養你們,你們於此也不應作歡喜、不應作喜悅、不應作心之踴躍。因此,諸比丘,縱使他人恭敬、尊重、尊崇、供養你們,你們於此便應有這樣的[念]——『凡這[五蘊]先前已被遍知,於其中人們正為我作這樣的禮待。』」

‘‘Tatra ce, bhikkhave, pare tathāgataṃ sakkaronti garuṃ karonti mānenti pūjenti, tatra, bhikkhave, tathāgatassa na hoti ānando na somanassaṃ na cetaso uppilāvitattaṃ. Tatra ce, bhikkhave, pare vā tathāgataṃ sakkaronti garuṃ karonti mānenti pūjenti, tatra, bhikkhave, tathāgatassa evaṃ hoti – ‘yaṃ kho idaṃ pubbe pariññātaṃ tattha me evarūpā kārā [sakkārā (ka.)] karīyantī’ti. Tasmātiha, bhikkhave, tumhe cepi pare akkoseyyuṃ paribhāseyyuṃ roseyyuṃ viheseyyuṃ, tatra tumhe hi na āghāto na appaccayo na cetaso anabhiraddhi karaṇīyā. Tasmātiha, bhikkhave, tumhe cepi pare sakkareyyuṃ garuṃ kareyyuṃ māneyyuṃ pūjeyyuṃ, tatra tumhehi na ānando na somanassaṃ na cetaso uppilāvitattaṃ karaṇīyaṃ. Tasmātiha, bhikkhave, tumhe cepi pare sakkareyyuṃ garuṃ kareyyuṃ māneyyuṃ pūjeyyuṃ, tatra tumhākaṃ evamassa – ‘yaṃ kho idaṃ pubbe pariññātaṃ, tattha me [tattha no (ka.) tattha + imeti padacchedo] evarūpā kārā karīyantī’ti.
247PTS 1.141已對照

二四七、「因此,諸比丘,凡不是你們的,你們要舍斷它;它一被你們舍斷,便將長夜為你們帶來利益與安樂。而諸比丘,什麼不是你們的呢?諸比丘,色不是你們的,你們要舍斷它;它一被舍斷,便將長夜為你們帶來利益與安樂。諸比丘,受不是你們的,你們要舍斷它;它一被舍斷,便將長夜為你們帶來利益與安樂。諸比丘,想不是你們的,你們要舍斷它;它一被舍斷,便將長夜為你們帶來利益與安樂。諸比丘,諸行不是你們的,你們要舍斷它們;它們一被舍斷,便將長夜為你們帶來利益與安樂。諸比丘,識不是你們的,你們要舍斷它;它一被舍斷,便將長夜為你們帶來利益與安樂。諸比丘,你們認為怎樣,若有人把這祇樹林中的草、木、枝、葉拿走、燒掉,或隨[其所]緣而處置,你們會有這樣的[念]嗎——『人們正把我們拿走、燒掉,或隨[其所]緣而處置』?」「不會,尊者。」「這是什麼緣故呢?」「尊者,因為這既不是我們的我,也不是[我們的]我所。」「諸比丘,正是這樣,凡不是你們的,你們要舍斷它;它一被舍斷,便將長夜為你們帶來利益與安樂。而諸比丘,什麼不是你們的呢?諸比丘,色不是你們的,你們要舍斷它;它一被舍斷,便將長夜為你們帶來利益與安樂。諸比丘,受……乃至……諸比丘,想……諸比丘,諸行……乃至……諸比丘,識不是你們的,你們要舍斷它;它一被舍斷,便將長夜為你們帶來利益與安樂。」

247. ‘‘Tasmātiha, bhikkhave, yaṃ na tumhākaṃ taṃ pajahatha; taṃ vo pahīnaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Kiñca, bhikkhave, na tumhākaṃ? Rūpaṃ, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahatha; taṃ vo pahīnaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Vedanā, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahatha; sā vo pahīnā dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Saññā, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahatha; sā vo pahīnā dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Saṅkhārā, bhikkhave, na tumhākaṃ, te pajahatha; te vo pahīnā dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissanti. Viññāṇaṃ, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahatha; taṃ vo pahīnaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, yaṃ imasmiṃ jetavane tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ, taṃ jano hareyya vā daheyya vā yathāpaccayaṃ vā kareyya. Api nu tumhākaṃ evamassa – ‘amhe jano harati vā dahati vā yathāpaccayaṃ vā karotī’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Na hi no etaṃ, bhante, attā vā attaniyaṃ vā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, yaṃ na tumhākaṃ taṃ pajahatha; taṃ vo pahīnaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Kiñca, bhikkhave, na tumhākaṃ? Rūpaṃ, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahatha; taṃ vo pahīnaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Vedanā, bhikkhave…pe… saññā, bhikkhave… saṅkhārā, bhikkhave…pe… viññāṇaṃ, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahatha; taṃ vo pahīnaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati.
248PTS 1.142緬 1.195已對照

二四八、「諸比丘,我這樣善說了法,[它是]顯露的(uttāna)、開顯的(vivaṭa)、明示的(pakāsita)、無碎布的(chinnapilotika)。諸比丘,在我這樣善說、顯露的、開顯的、明示的、無碎布的的法中,那些已是阿羅漢、諸漏已盡、已住畢[梵行]、所作已作、已放下擔、已達自己的目標、有之繫縛已遍盡、以正智而解脫的比丘——對他們已無輪轉(vaṭṭa)可施設。諸比丘,我這樣善說了法,[它是]顯露的、開顯的、明示的、無碎布的。諸比丘,在我這樣善說、顯露的、開顯的、明示的、無碎布的的法中,那些五下分結已斷的比丘——他們全都是化生者,在那裡般涅槃,是不再從那世間還來之法者。諸比丘,我這樣善說了法,[它是]顯露的、開顯的、明示的、無碎布的。諸比丘,在我這樣善說、顯露的、開顯的、明示的、無碎布的的法中,那些三結已斷、貪瞋痴已薄的比丘——他們全都是斯陀含,只來這世間一次便將作苦之邊際。諸比丘,我這樣善說了法,[它是]顯露的、開顯的、明示的、無碎布的。諸比丘,在我這樣善說、顯露的、開顯的、明示的、無碎布的的法中,那些三結已斷的比丘——他們全都是須陀洹,是不墮惡趣之法者,決定趣向正覺。諸比丘,我這樣善說了法,[它是]顯露的、開顯的、明示的、無碎布的。諸比丘,在我這樣善說、顯露的、開顯的、明示的、無碎布的的法中,那些隨法行者、隨信行者的比丘——他們全都趣向正覺。諸比丘,我這樣善說了法,[它是]顯露的、開顯的、明示的、無碎布的。諸比丘,在我這樣善說、顯露的、開顯的、明示的、無碎布的的法中,凡於我唯有信量(saddhāmatta)、唯有愛量(pemamatta)者——他們全都趣向天界。」

248. ‘‘Evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. Evaṃ svākkhāte, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike ye te bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññā vimuttā, vaṭṭaṃ tesaṃ natthi paññāpanāya. Evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. Evaṃ svākkhāte, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike yesaṃ bhikkhūnaṃ pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni pahīnāni, sabbe te opapātikā, tattha parinibbāyino, anāvattidhammā tasmā lokā. Evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. Evaṃ svākkhāte, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike yesaṃ bhikkhūnaṃ tīṇi saṃyojanāni pahīnāni, rāgadosamohā tanubhūtā, sabbe te sakadāgāmino, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissanti. Evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. Evaṃ svākkhāte, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike yesaṃ bhikkhūnaṃ tīṇi saṃyojanāni pahīnāni, sabbe te sotāpannā, avinipātadhammā, niyatā sambodhiparāyanā. Evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. Evaṃ svākkhāte, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike ye te bhikkhū dhammānusārino saddhānusārino sabbe te sambodhiparāyanā. Evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. Evaṃ svākkhāte, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike yesaṃ mayi saddhāmattaṃ pemamattaṃ sabbe te saggaparāyanā’’ti.
已對照

世尊說了這[些]。那些比丘心悅,歡喜世尊之所說。

Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
已對照

《蛇喻經》第二,終。

Alagaddūpamasuttaṃ niṭṭhitaṃ dutiyaṃ.