快樂巴利palinanda.cc

中部第21經 · 鋸喻經 Kakacūpamasuttaṃ

本經目錄一、鋸喻經

已對照

一、鋸喻經

1. Kakacūpamasuttaṃ
222緬 1.173已對照

二二二、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城祇樹林給孤獨園。那時,具壽牟犁破群那(Moḷiyaphagguna)過限地(ativelaṃ)與比丘尼們交雜(saṃsaṭṭha)而住。具壽牟犁破群那與比丘尼們這樣交雜而住——若有哪位比丘當著具壽牟犁破群那的面說那些比丘尼的壞話(avaṇṇa),具壽牟犁破群那便因此生忿、不悅,乃至興起諍事(adhikaraṇa);而若有哪位比丘當著那些比丘尼的面說具壽牟犁破群那的壞話,那些比丘尼也因此生忿、不悅,乃至興起諍事。具壽牟犁破群那便是這樣與比丘尼們交雜而住的。於是有某位比丘往世尊那裡去;去了以後禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的那位比丘對世尊這樣說:“尊者,具壽牟犁破群那過限地與比丘尼們交雜而住。尊者,具壽牟犁破群那與比丘尼們這樣交雜而住——若有哪位比丘當著具壽牟犁破群那的面說那些比丘尼的壞話,具壽牟犁破群那便因此生忿、不悅,乃至興起諍事;而若有哪位比丘當著那些比丘尼的面說具壽牟犁破群那的壞話,那些比丘尼也因此生忿、不悅,乃至興起諍事。尊者,具壽牟犁破群那便是這樣與比丘尼們交雜而住的。”

222. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ ativelaṃ saṃsaṭṭho viharati. Evaṃ saṃsaṭṭho āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ viharati – sace koci bhikkhu āyasmato moḷiyaphaggunassa sammukhā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāsati, tenāyasmā moḷiyaphagguno kupito anattamano adhikaraṇampi karoti. Sace pana koci bhikkhu tāsaṃ bhikkhunīnaṃ sammukhā āyasmato moḷiyaphaggunassa avaṇṇaṃ bhāsati, tena tā bhikkhuniyo kupitā anattamanā adhikaraṇampi karonti. Evaṃ saṃsaṭṭho āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ viharati. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘āyasmā, bhante, moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ ativelaṃ saṃsaṭṭho viharati. Evaṃ saṃsaṭṭho, bhante, āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ viharati – sace koci bhikkhu āyasmato moḷiyaphaggunassa sammukhā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāsati, tenāyasmā moḷiyaphagguno kupito anattamano adhikaraṇampi karoti. Sace pana koci bhikkhu tāsaṃ bhikkhunīnaṃ sammukhā āyasmato moḷiyaphaggunassa avaṇṇaṃ bhāsati, tena tā bhikkhuniyo kupitā anattamanā adhikaraṇampi karonti. Evaṃ saṃsaṭṭho, bhante, āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ viharatī’’ti.
223PTS 1.123緬 1.174已對照

二二三、於是世尊召喚某位比丘:“來,比丘,你以我的話去召喚牟犁破群那比丘——‘賢友破群那,導師召喚你。’”“是,尊者。”那位比丘應諾世尊,便往具壽牟犁破群那那裡去;去了以後對具壽牟犁破群那這樣說:“賢友破群那,導師召喚你。”“是,賢友。”具壽牟犁破群那應諾那位比丘,便往世尊那裡去;去了以後禮敬世尊,坐在一旁。世尊對坐在一旁的具壽牟犁破群那這樣說——

223. Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, bhikkhu, mama vacanena moḷiyaphaggunaṃ bhikkhuṃ āmantehi – ‘satthā taṃ, āvuso phagguna, āmantetī’’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā moḷiyaphagguno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ moḷiyaphaggunaṃ etadavoca – ‘‘satthā taṃ, āvuso phagguna, āmantetī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā moḷiyaphagguno tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ moḷiyaphaggunaṃ bhagavā etadavoca –
已對照

“破群那,聽說你過限地與比丘尼們交雜而住,是真的嗎?聽說你與比丘尼們這樣交雜而住——若有哪位比丘當著你的面說那些比丘尼的壞話,你便因此生忿、不悅,乃至興起諍事;而若有哪位比丘當著那些比丘尼的面說你的壞話,那些比丘尼也因此生忿、不悅,乃至興起諍事。破群那,聽說你與比丘尼們這樣交雜而住,是真的嗎?”“是的,尊者。”“破群那,你不正是良家子(kulaputta),由信從家出家而為無家者嗎?”“是的,尊者。”

‘‘Saccaṃ kira tvaṃ, phagguna, bhikkhunīhi saddhiṃ ativelaṃ saṃsaṭṭho viharasi? Evaṃ saṃsaṭṭho kira tvaṃ, phagguna, bhikkhunīhi saddhiṃ viharasi – sace koci bhikkhu tuyhaṃ sammukhā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāsati, tena tvaṃ kupito anattamano adhikaraṇampi karosi. Sace pana koci bhikkhu tāsaṃ bhikkhunīnaṃ sammukhā tuyhaṃ avaṇṇaṃ bhāsati, tena tā bhikkhuniyo kupitā anattamanā adhikaraṇampi karonti. Evaṃ saṃsaṭṭho kira tvaṃ, phagguna, bhikkhunīhi saddhiṃ viharasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’ti. ‘‘Nanu tvaṃ, phagguna, kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’ti.
224已對照

二二四、“破群那,你既是由信從家出家而為無家者的良家子,那麼你過限地與比丘尼們交雜而住,這於你便不相稱。因此,破群那,縱使有誰當著你的面說那些比丘尼的壞話,破群那,就在那[事]上你也應當舍斷那些依於在家的欲(gehasitā chandā)、那些依於在家的尋(gehasitā vitakkā)。破群那,就在那[事]上你也應當這樣修學——‘我的心將不變異,我也不發出惡語,我將以利益而懷憫而住,有慈心,不內懷瞋。’破群那,你應當這樣修學。

224. ‘‘Na kho te etaṃ, phagguna, patirūpaṃ kulaputtassa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitassa, yaṃ tvaṃ bhikkhunīhi saddhiṃ ativelaṃ saṃsaṭṭho vihareyyāsi. Tasmātiha, phagguna, tava cepi koci sammukhā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāseyya, tatrāpi tvaṃ, phagguna, ye gehasitā [gehassitā (?)] chandā ye gehasitā vitakkā te pajaheyyāsi. Tatrāpi te, phagguna, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na ceva me cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati, na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāmi, hitānukampī ca viharissāmi mettacitto, na dosantaro’ti. Evañhi te, phagguna, sikkhitabbaṃ.
已對照

“因此,破群那,縱使有誰當著你的面用手給那些比丘尼一擊,用土塊給一擊,用棍杖給一擊,用刀給一擊,破群那,就在那[事]上你也應當舍斷那些依於在家的欲、那些依於在家的尋。破群那,就在那[事]上你也應當這樣修學——‘我的心將不變異,我也不發出惡語,我將以利益而懷憫而住,有慈心,不內懷瞋。’破群那,你應當這樣修學。

‘‘Tasmātiha, phagguna, tava cepi koci sammukhā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ pāṇinā pahāraṃ dadeyya, leḍḍunā pahāraṃ dadeyya, daṇḍena pahāraṃ dadeyya, satthena pahāraṃ dadeyya. Tatrāpi tvaṃ, phagguna, ye gehasitā chandā ye gehasitā vitakkā te pajaheyyāsi. Tatrāpi te, phagguna, evaṃ sikkhitabbaṃ ‘na ceva me cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati, na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāmi, hitānukampī ca viharissāmi mettacitto, na dosantaro’ti. Evañhi te, phagguna, sikkhitabbaṃ.
緬 1.175已對照

“因此,破群那,縱使有誰當著你的面說你的壞話,破群那,就在那[事]上你也應當舍斷那些依於在家的欲、那些依於在家的尋。破群那,就在那[事]上你也應當這樣修學——‘我的心將不變異,我也不發出惡語,我將以利益而懷憫而住,有慈心,不內懷瞋。’破群那,你應當這樣修學。

‘‘Tasmātiha, phagguna, tava cepi koci sammukhā avaṇṇaṃ bhāseyya, tatrāpi tvaṃ, phagguna, ye gehasitā chandā ye gehasitā vitakkā te pajaheyyāsi. Tatrāpi te, phagguna, evaṃ sikkhitabbaṃ ‘na ceva me cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati, na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāmi, hitānukampī ca viharissāmi mettacitto, na dosantaro’ti. Evañhi te, phagguna, sikkhitabbaṃ.
PTS 1.124已對照

“因此,破群那,縱使有誰用手給你一擊,用土塊給一擊,用棍杖給一擊,用刀給一擊,破群那,就在那[事]上你也應當舍斷那些依於在家的欲、那些依於在家的尋。破群那,就在那[事]上你也應當這樣修學——‘我的心將不變異,我也不發出惡語,我將以利益而懷憫而住,有慈心,不內懷瞋。’破群那,你應當這樣修學。”

‘‘Tasmātiha, phagguna, tava cepi koci pāṇinā pahāraṃ dadeyya, leḍḍunā pahāraṃ dadeyya, daṇḍena pahāraṃ dadeyya, satthena pahāraṃ dadeyya, tatrāpi tvaṃ, phagguna, ye gehasitā chandā ye gehasitā vitakkā te pajaheyyāsi. Tatrāpi te, phagguna, evaṃ sikkhitabbaṃ ‘na ceva me cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati, na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāmi, hitānukampī ca viharissāmi mettacitto, na dosantaro’ti. Evañhi te, phagguna, sikkhitabba’’nti.
225已對照

二二五、於是世尊召喚諸比丘:“諸比丘,曾有一時,諸比丘滿足了我的心。諸比丘,那時我召喚諸比丘[說]——諸比丘,我食一坐食(ekāsanabhojana)。諸比丘,我食一坐食時,覺知少病(appābādhatā)、少惱(appātaṅkatā)、輕快起身(lahuṭṭhāna)、有力(bala)與安樂住(phāsuvihāra)。諸比丘,你們也來食一坐食吧。諸比丘,你們食一坐食時,也將覺知少病、少惱、輕快起身、有力與安樂住。諸比丘,於那些比丘我無須作教誡(anusāsanī);諸比丘,於那些比丘我只須作唸的生起(satuppāda)。

225. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘ārādhayiṃsu vata me, bhikkhave, bhikkhū ekaṃ samayaṃ cittaṃ. Idhāhaṃ, bhikkhave, bhikkhū āmantesiṃ – ahaṃ kho, bhikkhave, ekāsanabhojanaṃ bhuñjāmi. Ekāsanabhojanaṃ kho ahaṃ, bhikkhave, bhuñjamāno appābādhatañca sañjānāmi appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca. Etha tumhepi, bhikkhave, ekāsanabhojanaṃ bhuñjatha. Ekāsanabhojanaṃ kho, bhikkhave, tumhepi bhuñjamānā appābādhatañca sañjānissatha appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcāti. Na me, bhikkhave, tesu bhikkhūsu anusāsanī karaṇīyā ahosi; satuppādakaraṇīyameva me, bhikkhave, tesu bhikkhūsu ahosi.
已對照

“諸比丘,猶如在好地上、四大道的交衢(catumahāpatha)處,停著一輛套上良種馬的車(ājaññaratha),刺棒(patoda)橫放[在扶手上]。有一位熟練的調車師、調馬的御者(assadammasārathi)登上[車]去,左手執韁,右手取刺棒,便能隨其所欲的[道]、隨其所欲的[行],既令前行,也令折返。諸比丘,正是這樣,於那些比丘我無須作教誡,諸比丘,於那些比丘我只須作唸的生起。因此,諸比丘,你們也要舍斷不善,於諸善法作努力(āyoga)。諸比丘,這樣你們也將於此法與律中達到增長、繁茂、廣大。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, subhūmiyaṃ catumahāpathe ājaññaratho yutto assa ṭhito odhastapatodo. Tamenaṃ dakkho yoggācariyo assadammasārathi abhiruhitvā, vāmena hatthena rasmiyo gahetvā, dakkhiṇena hatthena patodaṃ gahetvā, yenicchakaṃ yadicchakaṃ sāreyyapi paccāsāreyyapi. Evameva kho, bhikkhave, na me tesu bhikkhūsu anusāsanī karaṇīyā ahosi, satuppādakaraṇīyameva me, bhikkhave, tesu bhikkhūsu ahosi. Tasmātiha, bhikkhave, tumhepi akusalaṃ pajahatha, kusalesu dhammesu āyogaṃ karotha. Evañhi tumhepi imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatha.
PTS 1.125緬 1.176已對照

“諸比丘,猶如離村或離市鎮不遠處有一片大娑羅林,而它被蓖麻(eḷaṇḍa)所遮覆。有某個人出現了,他欲[其]利益、欲[其]福祉、欲[其]安穩;他把那些彎曲的、奪[樹]精的娑羅樹苗砍掉,運出林外,把林內徹底清淨;而那些筆直的、生得端好的娑羅樹苗,他便好好地照料。諸比丘,這樣一來,這片娑羅林在往後之時便會達到增長、繁茂、廣大。諸比丘,正是這樣,你們也要舍斷不善,於諸善法作努力。諸比丘,這樣你們也將於此法與律中達到增長、繁茂、廣大。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gāmassa vā nigamassa vā avidūre mahantaṃ sālavanaṃ. Tañcassa eḷaṇḍehi sañchannaṃ. Tassa kocideva puriso uppajjeyya atthakāmo hitakāmo yogakkhemakāmo. So yā tā sālalaṭṭhiyo kuṭilā ojāpaharaṇiyo [ojaharaṇiyo (ka.)] tā chetvā [tacchetvā (sī. syā. pī.)] bahiddhā nīhareyya, antovanaṃ suvisodhitaṃ visodheyya. Yā pana tā sālalaṭṭhiyo ujukā sujātā tā sammā parihareyya. Evañhetaṃ, bhikkhave, sālavanaṃ aparena samayena vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyya. Evameva kho, bhikkhave, tumhepi akusalaṃ pajahatha, kusalesu dhammesu āyogaṃ karotha. Evañhi tumhepi imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatha.
226已對照

二二六、“諸比丘,從前,就在這舍衛城中有一位名叫韋提希迦(Vedehikā)的女居士(gahapatānī)。諸比丘,韋提希迦女居士傳出了這樣美好的名聲(kittisadda)——‘韋提希迦女居士溫和(sorata),韋提希迦女居士謙下(nivāta),韋提希迦女居士寂靜(upasanta)。’諸比丘,而韋提希迦女居士有一個名叫迦利(Kāḷī)的婢女,[她]精明、不懈怠、善作諸事。

226. ‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, imissāyeva sāvatthiyā vedehikā nāma gahapatānī ahosi. Vedehikāya, bhikkhave, gahapatāniyā evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘soratā vedehikā gahapatānī, nivātā vedehikā gahapatānī, upasantā vedehikā gahapatānī’ti. Vedehikāya kho pana, bhikkhave, gahapatāniyā kāḷī nāma dāsī ahosi dakkhā analasā susaṃvihitakammantā.
緬 1.177已對照

“諸比丘,於是婢女迦利這樣想——‘我的女主人傳出了這樣美好的名聲——“韋提希迦女居士溫和,韋提希迦女居士謙下,韋提希迦女居士寂靜。”那麼我的女主人究竟是內裡確有忿(kopa)而不顯露呢,還是[內裡]並沒有[忿]呢?又或者只是因為我這些事辦得妥善,我的女主人才不顯露內裡確有的忿,而並非[內裡]沒有[忿]呢?我何不審察(vīmaṃsati)一下女主人。’諸比丘,於是婢女迦利白天[很晚]才起。諸比丘,於是韋提希迦女居士對婢女迦利這樣說——‘喂,迦利。’‘什麼事,女主人?’‘怎麼,你白天才起?’‘沒什麼,女主人。’‘還說沒什麼,壞婢女,白天才起!’[她]生忿、不悅,皺起了眉。諸比丘,於是婢女迦利這樣想——‘我的女主人確是內裡有忿而不顯露,並非[內裡]沒有[忿];只是因為我這些事辦得妥善,我的女主人才不顯露內裡確有的忿,而並非[內裡]沒有[忿]。我何不更進一步審察女主人。’”

‘‘Atha kho, bhikkhave, kāḷiyā dāsiyā etadahosi – ‘mayhaṃ kho ayyāya evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘‘soratā vedehikā gahapatānī, nivātā vedehikā gahapatānī, upasantā vedehikā gahapatānī’’ti. Kiṃ nu kho me ayyā santaṃyeva nu kho ajjhattaṃ kopaṃ na pātukaroti udāhu asantaṃ udāhu mayhamevete [mayhevete (sī. pī.)] kammantā susaṃvihitā yena me ayyā santaṃyeva ajjhattaṃ kopaṃ na pātukaroti, no asantaṃ? Yaṃnūnāhaṃ ayyaṃ vīmaṃseyya’nti. Atha kho, bhikkhave, kāḷī dāsī divā uṭṭhāsi. Atha kho, bhikkhave, vedehikā gahapatānī kāḷiṃ dāsiṃ etadavoca – ‘he je kāḷī’ti. ‘Kiṃ, ayye’ti? ‘Kiṃ, je, divā uṭṭhāsī’ti? ‘Na khvayye [na kho ayye (sī. pī.)], kiñcī’ti. ‘No vata re kiñci, pāpi dāsi [pāpadāsi (syā. ka.)], divā uṭṭhāsī’ti kupitā anattamanā bhākuṭiṃ [bhūkuṭiṃ (sī. pī.), bhakuṭīṃ (syā.)] akāsi. Atha kho, bhikkhave, kāḷiyā dāsiyā etadahosi – ‘santaṃyeva kho me ayyā ajjhattaṃ kopaṃ na pātukaroti, no asantaṃ; mayhamevete kammantā susaṃvihitā, yena me ayyā santaṃyeva ajjhattaṃ kopaṃ na pātukaroti, no asantaṃ. Yaṃnūnāhaṃ bhiyyosomattāya ayyaṃ vīmaṃseyya’’’nti.
已對照

“諸比丘,於是婢女迦利起得更晚了。諸比丘,於是韋提希迦女居士對婢女迦利這樣說——‘喂,迦利。’‘什麼事,女主人?’‘怎麼,你起得更晚了?’‘沒什麼,女主人。’‘還說沒什麼,壞婢女,起得更晚了!’[她]生忿、不悅,發出了不悅之語。諸比丘,於是婢女迦利這樣想——‘我的女主人確是內裡有忿而不顯露,並非[內裡]沒有[忿]。只是因為我這些事辦得妥善,我的女主人才不顯露內裡確有的忿,而並非[內裡]沒有[忿]。我何不更進一步審察女主人。’

‘‘Atha kho, bhikkhave, kāḷī dāsī divātaraṃyeva uṭṭhāsi. Atha kho, bhikkhave, vedehikā gahapatānī kāḷiṃ dāsiṃ etadavoca – ‘he je, kāḷī’ti. ‘Kiṃ, ayye’ti? ‘Kiṃ, je, divātaraṃ uṭṭhāsī’ti? ‘Na khvayye, kiñcī’ti. ‘No vata re kiñci, pāpi dāsi, divātaraṃ uṭṭhāsī’ti kupitā anattamanā anattamanavācaṃ nicchāresi. Atha kho, bhikkhave, kāḷiyā dāsiyā etadahosi – ‘santaṃyeva kho me ayyā ajjhattaṃ kopaṃ na pātukaroti, no asantaṃ. Mayhamevete kammantā susaṃvihitā, yena me ayyā santaṃyeva ajjhattaṃ kopaṃ na pātukaroti, no asantaṃ. Yaṃnūnāhaṃ bhiyyosomattāya ayyaṃ vīmaṃseyya’nti.
PTS 1.126已對照

“諸比丘,於是婢女迦利起得更晚了。諸比丘,於是韋提希迦女居士對婢女迦利這樣說——‘喂,迦利。’‘什麼事,女主人?’‘怎麼,你白天才起?’‘沒什麼,女主人。’‘還說沒什麼,壞婢女,白天才起!’[她]生忿、不悅,取了門閂之針(aggaḷasūci)朝[她]頭上給了一擊,把[她的]頭打破了。諸比丘,於是婢女迦利頭破血流,向諸鄰人(paṭivissaka)非難(ujjhāpesi)[主人]——‘諸位請看溫和者之所作;諸位請看謙下者之所作;諸位請看寂靜者之所作!怎麼會為了一個婢女白天才起,便生忿、不悅,取了門閂之針朝[她]頭上給一擊,把[她的]頭打破呢!’

‘‘Atha kho, bhikkhave, kāḷī dāsī divātaraṃyeva uṭṭhāsi. Atha kho, bhikkhave, vedehikā gahapatānī kāḷiṃ dāsiṃ etadavoca – ‘he je, kāḷī’ti. ‘Kiṃ, ayye’ti? ‘Kiṃ, je, divā uṭṭhāsī’ti? ‘Na khvayye, kiñcī’ti. ‘No vata re kiñci, pāpi dāsi, divā uṭṭhāsī’ti kupitā anattamanā aggaḷasūciṃ gahetvā sīse pahāraṃ adāsi, sīsaṃ vobhindi [vi + ava + bhindi = vobhindi]. Atha kho, bhikkhave, kāḷī dāsī bhinnena sīsena lohitena galantena paṭivissakānaṃ ujjhāpesi – ‘passathayye, soratāya kammaṃ; passathayye, nivātāya kammaṃ, passathayye, upasantāya kammaṃ! Kathañhi nāma ekadāsikāya divā uṭṭhāsīti kupitā anattamanā aggaḷasūciṃ gahetvā sīse pahāraṃ dassati, sīsaṃ vobhindissatī’ti.
已對照

“諸比丘,於是在往後之時,韋提希迦女居士傳出了這樣惡劣的名聲——‘韋提希迦女居士暴惡(caṇḍī),韋提希迦女居士不謙下,韋提希迦女居士不寂靜。’

‘‘Atha kho, bhikkhave, vedehikāya gahapatāniyā aparena samayena evaṃ pāpako kittisaddo abbhuggacchi – ‘caṇḍī vedehikā gahapatānī, anivātā vedehikā gahapatānī, anupasantā vedehikā gahapatānī’ti.
緬 1.178已對照

“諸比丘,正是這樣,此處有某位比丘,只在不合意的諸語路(amanāpā vacanapathā)還未觸及他之時,才溫和而又溫和、謙下而又謙下、寂靜而又寂靜。諸比丘,而當不合意的諸語路觸及比丘時,那時才應當知[他]是‘溫和’的,應當知[他]是‘謙下’的,應當知[他]是‘寂靜’的。諸比丘,凡比丘是為了衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具(cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāra)之故而成為易受勸者(suvaca)、達於易受勸之性(sovacassatā)的,我不說那位比丘是‘易受勸者’。這是什麼緣故呢?因為,諸比丘,那位比丘一旦得不到衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具,便不再是易受勸者,也不再達於易受勸之性了。諸比丘,而凡比丘是唯恭敬法、尊重法、尊崇法、供養法、敬順法而成為易受勸者、達於易受勸之性的,我才說他是‘易受勸者’。因此,諸比丘,[你們應當這樣修學:]‘我們要唯恭敬法、尊重法、尊崇法、供養法、敬順法,成為易受勸者,達於易受勸之性。’諸比丘,你們應當這樣修學。

‘‘Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu tāvadeva soratasorato hoti nivātanivāto hoti upasantūpasanto hoti yāva na amanāpā vacanapathā phusanti. Yato ca, bhikkhave, bhikkhuṃ amanāpā vacanapathā phusanti, atha bhikkhu ‘sorato’ti veditabbo, ‘nivāto’ti veditabbo, ‘upasanto’ti veditabbo. Nāhaṃ taṃ, bhikkhave, bhikkhuṃ ‘suvaco’ti vadāmi yo cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārahetu suvaco hoti, sovacassataṃ āpajjati. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, bhikkhu cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ alabhamāno na suvaco hoti, na sovacassataṃ āpajjati. Yo ca kho, bhikkhave, bhikkhu dhammaṃyeva sakkaronto, dhammaṃ garuṃ karonto, dhammaṃ mānento, dhammaṃ pūjento, dhammaṃ apacāyamāno [dhammaṃ yeva sakkaronto dhammaṃ garukaronto dhammaṃ apacāyamāno (sī. syā. pī.)] suvaco hoti, sovacassataṃ āpajjati, tamahaṃ ‘suvaco’ti vadāmi. Tasmātiha, bhikkhave, ‘dhammaṃyeva sakkarontā, dhammaṃ garuṃ karontā, dhammaṃ mānentā, dhammaṃ pūjentā, dhammaṃ apacāyamānā suvacā bhavissāma, sovacassataṃ āpajjissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ.
227PTS 1.127已對照

二二七、“諸比丘,有這五種語路(vacanapatha),他人對你們說時會用它們來說——合時的或不合時的;真實的或不真實的;柔軟的或粗惡的;有義利的或無義利的;有慈心的或內懷瞋的。諸比丘,他人對你們說時,或以合時的[語]說,或以不合時的[語]說;諸比丘,他人對你們說時,或以真實的[語]說,或以不真實的[語]說;諸比丘,他人對你們說時,或以柔軟的[語]說,或以粗惡的[語]說;諸比丘,他人對你們說時,或以有義利的[語]說,或以無義利的[語]說;諸比丘,他人對你們說時,或有慈心地說,或內懷瞋地說。諸比丘,就在那[些語路]上你們也應當這樣修學——‘我們的心將不變異,我們也不發出惡語,我們將以利益而懷憫而住,有慈心,不內懷瞋。並且我們將以與慈俱的心(mettāsahagatena cetasā)遍滿那人而住,並以那[人]為所緣(tadārammaṇa),以與慈俱的心——廣、大、無量、無怨、無惱害——遍滿一切世間而住。’諸比丘,你們應當這樣修學。

227. ‘‘Pañcime, bhikkhave, vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṃ – kālena vā akālena vā; bhūtena vā abhūtena vā; saṇhena vā pharusena vā; atthasaṃhitena vā anatthasaṃhitena vā; mettacittā vā dosantarā vā. Kālena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṃ akālena vā; bhūtena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṃ abhūtena vā; saṇhena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṃ pharusena vā; atthasaṃhitena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṃ anatthasaṃhitena vā; mettacittā vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṃ dosantarā vā. Tatrāpi vo, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na ceva no cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati, na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāma, hitānukampī ca viharissāma mettacittā, na dosantarā. Tañca puggalaṃ mettāsahagatena cetasā pharitvā viharissāma, tadārammaṇañca sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cittena vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena [abyāpajjhena (sī. syā. pī.), abyāpajjena (ka.) aṅguttaratikanipātaṭīkā oloketabbā] pharitvā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ.
228緬 1.179已對照

二二八、“諸比丘,猶如有個人取了鋤與筐(kudālapiṭaka)而來。他這樣說——‘我要把這大地弄成非地(apathavī)。’他便這裡那裡地挖,這裡那裡地撒,這裡那裡地吐唾,這裡那裡地便溺,[說]:‘你成為非地吧,你成為非地吧!’諸比丘,你們認為怎樣,那個人能把這大地弄成非地嗎?”“不能,尊者。”“這是什麼緣故呢?”“尊者,因為這大地深(gambhīra)而不可量(appameyya)。它不容易被弄成非地;而那個人只會白白分得疲勞與惱害(vighāta)罷了。”“諸比丘,正是這樣,有這五種語路,他人對你們說時會用它們來說——合時的或不合時的;真實的或不真實的;柔軟的或粗惡的;有義利的或無義利的;有慈心的或內懷瞋的。諸比丘,他人對你們說時,或以合時的[語]說,或以不合時的[語]說;諸比丘,他人對你們說時,或以真實的[語]說,或以不真實的[語]說;諸比丘,他人對你們說時,或以柔軟的[語]說,或以粗惡的[語]說;諸比丘,他人對你們說時,或以有義利的[語]說,或以無義利的[語]說;諸比丘,他人對你們說時,或有慈心地說,或內懷瞋地說。諸比丘,就在那[些語路]上你們也應當這樣修學——‘我們的心將不變異,我們也不發出惡語,我們將以利益而懷憫而住,有慈心,不內懷瞋。並且我們將以與慈俱的心遍滿那人而住,並以那[人]為所緣,以與地相等的心——廣(vipula)、大(mahaggata)、無量(appamāṇa)、無怨、無惱害(abyābajjha)——遍滿一切世間而住。’諸比丘,你們應當這樣修學。

228. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso āgaccheyya kudālapiṭakaṃ [kuddālapiṭakaṃ (sī. syā. pī.)] ādāya. So evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ imaṃ mahāpathaviṃ apathaviṃ karissāmī’ti. So tatra tatra vikhaṇeyya [khaṇeyya (sī. syā. pī.)], tatra tatra vikireyya, tatra tatra oṭṭhubheyya, tatra tatra omutteyya – ‘apathavī bhavasi, apathavī bhavasī’ti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu so puriso imaṃ mahāpathaviṃ apathaviṃ kareyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Ayañhi, bhante, mahāpathavī gambhīrā appameyyā. Sā na sukarā apathavī kātuṃ; yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, pañcime vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṃ – kālena vā akālena vā; bhūtena vā abhūtena vā; saṇhena vā pharusena vā; atthasaṃhitena vā anatthasaṃhitena vā; mettacittā vā dosantarā vā. Kālena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṃ akālena vā; bhūtena vā bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṃ abhūtena vā; saṇhena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṃ pharusena vā; atthasaṃhitena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṃ anatthasaṃhitena vā; mettacittā vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṃ dosantarā vā. Tatrāpi vo, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na ceva no cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati, na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāma, hitānukampī ca viharissāma mettacittā na dosantarā. Tañca puggalaṃ mettāsahagatena cetasā pharitvā viharissāma, tadārammaṇañca sabbāvantaṃ lokaṃ pathavisamena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ.
229PTS 1.128緬 1.180已對照

二二九、“諸比丘,猶如有個人取了紫膠(lākhā)、鬱金(haliddi)、青(nīla)或茜(mañjiṭṭha)而來。他這樣說——‘我要在這虛空中畫色,令色顯現。’諸比丘,你們認為怎樣,那個人能在這虛空中畫色,令色顯現嗎?”“不能,尊者。”“這是什麼緣故呢?”“尊者,因為這虛空無色(arūpī)、無可指示(anidassana)。在那裡不容易畫色、令色顯現;而那個人只會白白分得疲勞與惱害罷了。”“諸比丘,正是這樣,有這五種語路,他人對你們說時會用它們來說——或以合時的[語],或以不合時的[語]……乃至……‘我們的心將不變異……並以那[人]為所緣,以與虛空相等的心——廣(vipula)、大(mahaggata)、無量(appamāṇa)、無怨、無惱害(abyābajjha)——遍滿一切世間而住。’諸比丘,你們應當這樣修學。

229. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso āgaccheyya lākhaṃ vā haliddiṃ vā nīlaṃ vā mañjiṭṭhaṃ vā ādāya. So evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ imasmiṃ ākāse rūpaṃ likhissāmi, rūpapātubhāvaṃ karissāmī’ti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu so puriso imasmiṃ ākāse rūpaṃ likheyya, rūpapātubhāvaṃ kareyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Ayañhi, bhante, ākāso arūpī anidassano. Tattha na sukaraṃ rūpaṃ likhituṃ, rūpapātubhāvaṃ kātuṃ; yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, pañcime vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṃ kālena vā akālena vā …pe… ‘na ceva… tadārammaṇañca sabbāvantaṃ lokaṃ ākāsasamena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ.
230已對照

二三〇、“諸比丘,猶如有個人取了燃著的草炬(ādittā tiṇukkā)而來。他這樣說——‘我要用這燃著的草炬把恆河(Gaṅgā)烤熱、遍烤熱。’諸比丘,你們認為怎樣,那個人能用燃著的草炬把恆河烤熱、遍烤熱嗎?”“不能,尊者。”“這是什麼緣故呢?”“尊者,因為恆河深而不可量。它不容易用燃著的草炬烤熱、遍烤熱;而那個人只會白白分得疲勞與惱害罷了。”“諸比丘,正是這樣,有這五種語路,他人對你們說時會用它們來說——或以合時的[語],或以不合時的[語]……乃至……‘我們的心將不變異……並以那[人]為所緣,以與恆河相等的心——廣(vipula)、大(mahaggata)、無量(appamāṇa)、無怨、無惱害(abyābajjha)——遍滿一切世間而住。’諸比丘,你們應當這樣修學。

230. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso āgaccheyya ādittaṃ tiṇukkaṃ ādāya. So evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ imāya ādittāya tiṇukkāya gaṅgaṃ nadiṃ santāpessāmi saṃparitāpessāmī’ti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu so puriso ādittāya tiṇukkāya gaṅgaṃ nadiṃ santāpeyya saṃparitāpeyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Gaṅgā hi, bhante, nadī gambhīrā appameyyā. Sā na sukarā ādittāya tiṇukkāya santāpetuṃ saṃparitāpetuṃ; yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, pañcime vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṃ kālena vā akālena vā…pe… ‘na ceva… tadārammaṇañca sabbāvantaṃ lokaṃ gaṅgāsamena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā’’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ.
231PTS 1.129緬 1.181已對照

二三一、“諸比丘,猶如有一個貓皮袋(biḷārabhastā),[已經]揉過、善揉、極善揉,柔軟(mudukā)、如綿(tūlinī),斷了沙沙聲(chinnasassarā)、斷了噼啪聲(chinnabhabbharā)。這時有個人取了木片或瓦片而來。他這樣說——‘我要用木片或瓦片,把這揉過、善揉、極善揉,柔軟、如綿,斷了沙沙聲、斷了噼啪聲的貓皮袋弄出沙沙聲、弄出噼啪聲。’諸比丘,你們認為怎樣,那個人能用木片或瓦片把那揉過、善揉、極善揉,柔軟、如綿,斷了沙沙聲、斷了噼啪聲的貓皮袋弄出沙沙聲、弄出噼啪聲嗎?”“不能,尊者。”“這是什麼緣故呢?”“尊者,因為那個貓皮袋[已經]揉過、善揉、極善揉,柔軟、如綿,斷了沙沙聲、斷了噼啪聲。它不容易用木片或瓦片弄出沙沙聲、弄出噼啪聲;而那個人只會白白分得疲勞與惱害罷了。”“諸比丘,正是這樣,有這五種語路,他人對你們說時會用它們來說——合時的或不合時的;真實的或不真實的;柔軟的或粗惡的;有義利的或無義利的;有慈心的或內懷瞋的。諸比丘,他人對你們說時,或以合時的[語]說,或以不合時的[語]說;諸比丘,他人對你們說時,或以真實的[語]說,或以不真實的[語]說;諸比丘,他人對你們說時,或以柔軟的[語]說,或以粗惡的[語]說;諸比丘,他人對你們說時,或以有義利的[語]說,或以無義利的[語]說;諸比丘,他人對你們說時,或有慈心地說,或內懷瞋地說。諸比丘,就在那[些語路]上你們也應當這樣修學——‘我們的心將不變異,我們也不發出惡語,我們將以利益而懷憫而住,有慈心,不內懷瞋。並且我們將以與慈俱的心遍滿那人而住,並以那[人]為所緣,以與貓皮袋相等的心——廣(vipula)、大(mahaggata)、無量(appamāṇa)、無怨、無惱害(abyābajjha)——遍滿一切世間而住。’諸比丘,你們應當這樣修學。

231. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, biḷārabhastā madditā sumadditā suparimadditā, mudukā tūlinī chinnasassarā chinnabhabbharā. Atha puriso āgaccheyya kaṭṭhaṃ vā kathalaṃ [kaṭhalaṃ (sī. syā. pī.)] vā ādāya. So evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ imaṃ biḷārabhastaṃ madditaṃ sumadditaṃ suparimadditaṃ, mudukaṃ tūliniṃ, chinnasassaraṃ chinnabhabbharaṃ kaṭṭhena vā kathalena vā sarasaraṃ karissāmi bharabharaṃ karissāmī’ti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu so puriso amuṃ biḷārabhastaṃ madditaṃ sumadditaṃ suparimadditaṃ, mudukaṃ tūliniṃ, chinnasassaraṃ chinnabhabbharaṃ kaṭṭhena vā kathalena vā sarasaraṃ kareyya, bharabharaṃ kareyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Amu hi, bhante, biḷārabhastā madditā sumadditā suparimadditā, mudukā tūlinī, chinnasassarā chinnabhabbharā. Sā na sukarā kaṭṭhena vā kathalena vā sarasaraṃ kātuṃ bharabharaṃ kātuṃ; yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, pañcime vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṃ kālena vā akālena vā; bhūtena vā abhūtena vā; saṇhena vā pharusena vā; atthasaṃhitena vā anatthasaṃhitena vā; mettacittā vā dosantarā vā. Kālena vā bhikkhave pare vadamānā vadeyyuṃ akālena vā; bhūtena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṃ abhūtena vā; saṇhena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṃ pharusena vā; atthasaṃhitena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṃ anatthasaṃhitena vā; mettacittā vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṃ dosantarā vā. Tatrāpi vo, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na ceva no cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati, na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāma hitānukampī ca viharissāma mettacittā na dosantarā. Tañca puggalaṃ mettāsahagatena cetasā pharitvā viharissāma, tadārammaṇañca sabbāvantaṃ lokaṃ biḷārabhastāsamena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ.
232已對照

二三二、“諸比丘,縱使諸盜賊、卑劣行者(corā ocarakā)用兩端有柄的鋸(ubhatodaṇḍaka kakaca)把[你們的]肢節一節一節地鋸斷,就在那[事]上若有誰使心敗壞,他便不因此而是奉行我教誡者(sāsanakara)。諸比丘,就在那[事]上你們也應當這樣修學——‘我們的心將不變異,我們也不發出惡語,我們將以利益而懷憫而住,有慈心,不內懷瞋。並且我們將以與慈俱的心遍滿那人而住,並以那[人]為所緣,以與慈俱的心——廣、大、無量、無怨、無惱害——遍滿一切世間而住。’諸比丘,你們應當這樣修學。

232. ‘‘Ubhatodaṇḍakena cepi, bhikkhave, kakacena corā ocarakā aṅgamaṅgāni okanteyyuṃ, tatrāpi yo mano padūseyya, na me so tena sāsanakaro. Tatrāpi vo, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na ceva no cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati, na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāma, hitānukampī ca viharissāma mettacittā na dosantarā. Tañca puggalaṃ mettāsahagatena cetasā pharitvā viharissāma tadārammaṇañca sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ.
233已對照

二三三、“諸比丘,而你們應當常常作意此鋸喻之教誡(kakacūpamaṃ ovādaṃ)。諸比丘,你們還看得到有哪一種語路,或細(aṇu)或粗(thūla),是你們所不能忍受(nādhivāseyyātha)的嗎?”“沒有,尊者。”“因此,諸比丘,你們要常常作意此鋸喻之教誡。那將使你們長夜得利益、得安樂。”

233. ‘‘Imañca [imañce (?)] tumhe, bhikkhave, kakacūpamaṃ ovādaṃ abhikkhaṇaṃ manasi kareyyātha. Passatha no tumhe, bhikkhave, taṃ vacanapathaṃ, aṇuṃ vā thūlaṃ vā, yaṃ tumhe nādhivāseyyāthā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Tasmātiha, bhikkhave, imaṃ kakacūpamaṃ ovādaṃ abhikkhaṇaṃ manasikarotha. Taṃ vo bhavissati dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti.
已對照

世尊說了這[些]。那些比丘心悅,歡喜世尊之所說。

Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
已對照

《鋸喻經》第一,終。

Kakacūpamasuttaṃ niṭṭhitaṃ paṭhamaṃ.