快樂巴利palinanda.cc

中部第16經 · 心荒蕪經 Cetokhilasuttaṃ

本經目錄六、心荒蕪經

已對照

六、心荒蕪經

6. Cetokhilasuttaṃ
185PTS 1.101緬 1.145已對照

一八五、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城祇樹林給孤獨園。在那裡,世尊召喚諸比丘:“諸比丘。”“尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

185. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已對照

“諸比丘,任何比丘,若五種心荒蕪(cetokhila)未斷、五種心縛(cetaso vinibandha)未斬斷,說他將在此法與律中達到增長、增進、廣大——這[種]處是不存在的。

‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhuno pañca cetokhilā appahīnā, pañca cetasovinibandhā [cetasovinibaddhā (sī.), cetovinibaddhā (sāratthadīpanīṭīkā)] asamucchinnā, so vatimasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
已對照

“他有哪五種心荒蕪未斷呢?諸比丘,於此,比丘對導師懷疑、猶豫、不勝解、不淨信。諸比丘,凡是對導師懷疑、猶豫、不勝解、不淨信的比丘,他的心便不傾向於熱勤(ātappa)、勤修(anuyoga)、恆作(sātacca)、精勤(padhāna);心不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第一心荒蕪便未斷。

‘‘Katamāssa pañca cetokhilā appahīnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetokhilo appahīno hoti.
已對照

“復次,諸比丘,比丘對法懷疑、猶豫、不勝解、不淨信……乃至……他這第二心荒蕪便未斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati…pe… evamassāyaṃ dutiyo cetokhilo appahīno hoti.
已對照

“復次,諸比丘,比丘對僧懷疑、猶豫、不勝解、不淨信……乃至……他這第三心荒蕪便未斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saṅghe kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati…pe… evamassāyaṃ tatiyo cetokhilo appahīno hoti.
已對照

“復次,諸比丘,比丘對學懷疑、猶豫、不勝解、不淨信。諸比丘,凡是對學懷疑、猶豫、不勝解、不淨信的比丘,他的心便不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第四心荒蕪便未斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sikkhāya kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sikkhāya kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ catuttho cetokhilo appahīno hoti.
緬 1.146已對照

“復次,諸比丘,比丘對諸同梵行者忿怒、不悅、心受打擊、成為荒蕪。諸比丘,凡是對諸同梵行者忿怒、不悅、心受打擊、成為荒蕪的比丘,他的心便不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第五心荒蕪便未斷他這五種心荒蕪便未斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetokhilo appahīno hoti. Imāssa pañca cetokhilā appahīnā honti.
186已對照

一八六、“他有哪五種心縛未斬斷呢?諸比丘,於此,比丘對諸欲未離貪、欲未離、愛戀未離、渴未離、熱惱未離、愛未離。諸比丘,凡是對諸欲未離貪、欲未離、愛戀未離、渴未離、熱惱未離、愛未離的比丘,他的心便不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第一心縛便未斬斷。

186. ‘‘Katamāssa pañca cetasovinibandhā asamucchinnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāme avītarāgo [avigatarāgo (katthaci)] hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāme avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetasovinibandho asamucchinno hoti.
已對照

“復次,諸比丘,比丘對身未離貪……乃至……他這第二心縛便未斬斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye avītarāgo hoti…pe… evamassāyaṃ dutiyo cetasovinibandho asamucchinno hoti.
PTS 1.102已對照

“復次,諸比丘,比丘對色未離貪……乃至……他這第三心縛便未斬斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu rūpe avītarāgo hoti…pe… evamassāyaṃ tatiyo cetasovinibandho asamucchinno hoti.
已對照

“復次,諸比丘,比丘隨其所欲地吃到腹滿,耽於臥樂、倚樂、睡眠樂而住。諸比丘,凡是隨其所欲地吃到腹滿,耽於臥樂、倚樂、睡眠樂而住的比丘,他的心便不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第四心縛便未斬斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ catuttho cetasovinibandho asamucchinno hoti.
緬 1.147已對照

“復次,諸比丘,比丘為求某一天眾而行梵行:‘願我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成為天或成為某一天。’諸比丘,凡是為求某一天眾而行梵行——‘願我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成為天或成為某一天’——的比丘,他的心便不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第五心縛便未斬斷。他這五種心縛便未斬斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetasovinibandho asamucchinno hoti. Imāssa pañca cetasovinibandhā asamucchinnā honti.
已對照

“諸比丘,任何比丘,若這五種心荒蕪未斷、這五種心縛未斬斷,說他將在此法與律中達到增長、增進、廣大——這[種]處是不存在的。

‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhuno ime pañca cetokhilā appahīnā, ime pañca cetasovinibandhā asamucchinnā, so vatimasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
187已對照

一八七、“諸比丘,任何比丘,若五種心荒蕪已斷、五種心縛已善斬斷,說他將在此法與律中達到增長、增進、廣大——這[種]處是存在的。

187. ‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhuno pañca cetokhilā pahīnā, pañca cetasovinibandhā susamucchinnā, so vatimasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatīti – ṭhānametaṃ vijjati.
已對照

“他有哪五種心荒蕪已斷呢?諸比丘,於此,比丘對導師不懷疑、不猶豫、勝解、淨信。諸比丘,凡是對導師不懷疑、不猶豫、勝解、淨信的比丘,他的心便傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第一心荒蕪便已斷。

‘‘Katamāssa pañca cetokhilā pahīnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu satthari na kaṅkhati na vicikicchati adhimuccati sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari na kaṅkhati na vicikicchati adhimuccati sampasīdati, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetokhilo pahīno hoti.
已對照

“復次,諸比丘,比丘對法不懷疑、不猶豫、勝解、淨信……乃至……他這第二心荒蕪便已斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme na kaṅkhati na vicikicchati adhimuccati sampasīdati…pe… evamassāyaṃ dutiyo cetokhilo pahīno hoti.
已對照

“復次,諸比丘,比丘對僧不懷疑、不猶豫、勝解、淨信……乃至……他這第三心荒蕪便已斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saṅghe na kaṅkhati na vicikicchati adhimuccati sampasīdati…pe… evamassāyaṃ tatiyo cetokhilo pahīno hoti.
已對照

“復次,諸比丘,比丘對學不懷疑、不猶豫、勝解、淨信……乃至……他這第四心荒蕪便已斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sikkhāya na kaṅkhati na vicikicchati adhimuccati sampasīdati…pe… evamassāyaṃ catuttho cetokhilo pahīno hoti.
PTS 1.103已對照

“復次,諸比丘,比丘對諸同梵行者不忿怒、無不悅、心不受打擊、不成為荒蕪。諸比丘,凡是對諸同梵行者不忿怒、無不悅、心不受打擊、不成為荒蕪的比丘,他的心便傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第五心荒蕪便已斷他這五種心荒蕪便已斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu na kupito hoti na anattamano [attamano (sī. pī.)] anāhatacitto akhilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu na kupito hoti na anattamano anāhatacitto akhilajāto, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetokhilo pahīno hoti. Imāssa pañca cetokhilā pahīnā honti.
188緬 1.148已對照

一八八、“他有哪五種心縛已善斬斷呢?諸比丘,於此,比丘對諸欲已離貪、欲已離、愛戀已離、渴已離、熱惱已離、愛已離。諸比丘,凡是對諸欲已離貪、欲已離、愛戀已離、渴已離、熱惱已離、愛已離的比丘,他的心便傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第一心縛便已善斬斷。

188. ‘‘Katamāssa pañca cetasovinibandhā susamucchinnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāme vītarāgo hoti vigatacchando vigatapemo vigatapipāso vigatapariḷāho vigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāme vītarāgo hoti vigatacchando vigatapemo vigatapipāso vigatapariḷāho vigatataṇho, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetasovinibandho susamucchinno hoti.
已對照

“復次,諸比丘,比丘對身已離貪……乃至……對色已離貪……乃至……不隨其所欲地吃到腹滿而耽於臥樂、倚樂、睡眠樂而住。諸比丘,凡是不隨其所欲地吃到腹滿而耽於臥樂、倚樂、睡眠樂而住的比丘,他的心便傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第四心縛便已善斬斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye vītarāgo hoti…pe… rūpe vītarāgo hoti…pe… na yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu na yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ catuttho cetasovinibandho susamucchinno hoti.
已對照

“復次,諸比丘,比丘不為求某一天眾而行梵行:‘願我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成為天或成為某一天。’諸比丘,凡是不為求某一天眾而行梵行——‘願我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成為天或成為某一天’——的比丘,他的心便傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第五心縛便已善斬斷。他這五種心縛便已善斬斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu na aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu na aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetasovinibandho susamucchinno hoti. Imāssa pañca cetasovinibandhā susamucchinnā honti.
已對照

“諸比丘,任何比丘,若這五種心荒蕪已斷、這五種心縛已善斬斷,說他將在此法與律中達到增長、增進、廣大——這[種]處是存在的。

‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhuno ime pañca cetokhilā pahīnā, ime pañca cetasovinibandhā susamucchinnā, so vatimasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatīti – ṭhānametaṃ vijjati.
189PTS 1.104緬 1.149已對照

一八九、“他修習具足欲定勤行的神足,修習具足精進定勤行的神足,修習具足心定勤行的神足,修習具足審察(vīmaṃsā)定勤行的神足,第五則唯是奮發(ussoḷhi)。諸比丘,這位如是具足奮發十五支的比丘,堪能破出(abhinibbidā),堪能正覺,堪能證得無上的安穩(yogakkhema)。 “諸比丘,猶如母雞有八個、或十個、或十二個蛋,而那些[蛋]被母雞善加孵伏、善加溫熱、善加薰染。縱使那隻母雞不生起這樣的欲願——‘唉,願我這些小雞以足爪之尖、或以嘴喙啄破蛋殼而安然破出’——然而那些小雞仍堪能以足爪之尖、或以嘴喙啄破蛋殼而安然破出。諸比丘,正是這樣,如是具足奮發十五支的比丘,堪能破出,堪能正覺,堪能證得無上的安穩。”

189. ‘‘So chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, ussoḷhīyeva pañcamī. Sa kho so, bhikkhave, evaṃ ussoḷhīpannarasaṅgasamannāgato bhikkhu bhabbo abhinibbidāya, bhabbo sambodhāya, bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Seyyathāpi, bhikkhave, kukkuṭiyā aṇḍāni aṭṭha vā dasa vā dvādasa vā. Tānassu kukkuṭiyā sammā adhisayitāni sammā pariseditāni sammā paribhāvitāni. Kiñcāpi tassā kukkuṭiyā na evaṃ icchā uppajjeyya – ‘aho vatime kukkuṭapotakā pādanakhasikhāya vā mukhatuṇḍakena vā aṇḍakosaṃ padāletvā sotthinā abhinibbhijjeyyu’nti. Atha kho bhabbāva te kukkuṭapotakā pādanakhasikhāya vā mukhatuṇḍakena vā aṇḍakosaṃ padāletvā sotthinā abhinibbhijjituṃ. Evameva kho, bhikkhave, evaṃ ussoḷhipannarasaṅgasamannāgato bhikkhu bhabbo abhinibbidāya, bhabbo sambodhāya, bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāyā’’ti.
已對照

世尊說了這[語]。那些比丘心滿意足,歡喜世尊所說。

Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
已對照

《心荒蕪經》終,[《獅子吼品》中之]第六[經]。

Cetokhilasuttaṃ niṭṭhitaṃ chaṭṭhaṃ.