快樂巴利palinanda.cc

中部第15經 · 推度經 Anumānasuttaṃ

本經目錄五、思量經

已對照

五、思量經

5. Anumānasuttaṃ
181已對照

一八一、如是我聞——一時,具壽大目犍連(Mahāmoggallāna)住在跋伽(Bhaggā)[國]中,鱷魚山(Susumāragira)貝薩迦羅林(Bhesakaḷāvana)的鹿野苑(Migadāya)。在那裡,具壽大目犍連召喚諸比丘:“賢友們,諸比丘。”“賢友。”那些比丘應諾具壽大目犍連。具壽大目犍連這樣說——

181. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā mahāmoggallāno bhaggesu viharati susumāragire [suṃsumāragire (sī. syā. pī.)] bhesakaḷāvane migadāye. Tatra kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso, bhikkhavo’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paccassosuṃ. Āyasmā mahāmoggallāno etadavoca –
緬 1.133已對照

“賢友們,縱使比丘作了自恣[之請]——‘願諸尊者對我說,我是可以被諸尊者所說的’——而他卻是難受勸者(dubbaca),具足諸作難受勸之法(dovacassakaraṇā dhammā),不能忍、不善持教誡(anusāsanī),那麼諸同梵行者便不認為他是可對之說的,也不認為是可教誡的,也不認為於那人可生起信賴。

‘‘Pavāreti cepi, āvuso, bhikkhu – ‘vadantu maṃ āyasmanto, vacanīyomhi āyasmantehī’ti, so ca hoti dubbaco, dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato, akkhamo appadakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ, atha kho naṃ sabrahmacārī na ceva vattabbaṃ maññanti, na ca anusāsitabbaṃ maññanti, na ca tasmiṃ puggale vissāsaṃ āpajjitabbaṃ maññanti.
已對照

“那麼賢友們,什麼是諸作難受勸之法呢?賢友們,在此,比丘是惡欲者(pāpiccha),已落入諸惡欲的支配。賢友們,凡比丘是惡欲者,已落入諸惡欲的支配——這也是作難受勸之法。

‘‘Katame cāvuso, dovacassakaraṇā dhammā? Idhāvuso, bhikkhu pāpiccho hoti, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato. Yampāvuso, bhikkhu pāpiccho hoti, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘是自贊者(attukkaṃsaka)、毀他者(paravambhī)。賢友們,凡比丘是自贊者、毀他者——這也是作難受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu attukkaṃsako hoti paravambhī. Yampāvuso, bhikkhu attukkaṃsako hoti paravambhī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘是有忿者(kodhana),為忿所征服。賢友們,凡比丘是有忿者,為忿所征服——這也是作難受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhābhibhūto. Yampāvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhābhibhūto – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘是有忿者,因忿而懷怨恨(upanāhī)。賢友們,凡比丘是有忿者,因忿而懷怨恨——這也是作難受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhahetu upanāhī. Yampāvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhahetu upanāhī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘是有忿者,因忿而結著(abhisaṅgī)。賢友們,凡比丘是有忿者,因忿而結著——這也是作難受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhahetu abhisaṅgī. Yampāvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhahetu abhisaṅgī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘是有忿者,因忿而發出近於忿之語(kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā)。賢友們,凡比丘是有忿者,因忿而發出近於忿之語——這也是作難受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhasāmantā [kodhasāmantaṃ (syā. pī. ka.)] vācaṃ nicchāretā. Yampāvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘被詰責者(codaka)詰責時頂撞(paṭippharati)詰責者。賢友們,凡比丘被詰責者詰責時頂撞詰責者——這也是作難受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito [cudito (sī. syā. pī.)] codakena codakaṃ paṭippharati. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena codakaṃ paṭippharati – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
緬 1.134已對照

“再者,賢友們,比丘被詰責者詰責時貶抑(apasādeti)詰責者。賢友們,凡比丘被詰責者詰責時貶抑詰責者——這也是作難受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakaṃ apasādeti. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena codakaṃ apasādeti – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
PTS 1.96已對照

“再者,賢友們,比丘被詰責者詰責時反加[過]於詰責者(paccāropeti)。賢友們,凡比丘被詰責者詰責時反加[過]於詰責者——這也是作難受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakassa paccāropeti. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena codakassa paccāropeti – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘被詰責者詰責時以他事遮掩他事(aññenaññaṃ paṭicarati),把話引向外,顯露出怒(kopa)、瞋與不悅。賢友們,凡比丘被詰責者詰責時以他事遮掩他事,把話引向外,顯露出怒、瞋與不悅——這也是作難受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘被詰責者詰責時於[自身]行跡(apadāna)答不上來。賢友們,凡比丘被詰責者詰責時於[自身]行跡答不上來——這也是作難受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena apadāne na sampāyati. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena apadāne na sampāyati – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘是覆蔑者(makkhī)、攀齊者(paḷāsī)。賢友們,凡比丘是覆蔑者、攀齊者——這也是作難受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu makkhī hoti paḷāsī. Yampāvuso, bhikkhu makkhī hoti paḷāsī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘是嫉者(issukī)、慳者(maccharī)。賢友們,凡比丘是嫉者、慳者——這也是作難受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu issukī hoti maccharī. Yampāvuso, bhikkhu issukī hoti maccharī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘是諂者(saṭha)、誑者(māyāvī)。賢友們,凡比丘是諂者、誑者——這也是作難受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu saṭho hoti māyāvī. Yampāvuso, bhikkhu saṭho hoti māyāvī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘是頑固者(thaddha)、過慢者(atimānī)。賢友們,凡比丘是頑固者、過慢者——這也是作難受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu thaddho hoti atimānī. Yampāvuso, bhikkhu thaddho hoti atimānī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘是執取自見者(sandiṭṭhiparāmāsī)、堅固執持者(ādhānaggāhī)、難捨離者(duppaṭinissaggī)。賢友們,凡比丘是執取自見者、堅固執持者、難捨離者——這也是作難受勸之法。賢友們,這些就稱為諸作難受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī. Yampāvuso, bhikkhu sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo. Ime vuccantāvuso, dovacassakaraṇā dhammā.
182緬 1.135已對照

一八二、“賢友們,縱使比丘不作自恣[之請]——‘願諸尊者對我說,我是可以被諸尊者所說的’——而他是易受勸者(suvaca),具足諸作易受勸之法(sovacassakaraṇā dhammā),能忍、善持教誡,那麼諸同梵行者便認為他是可對之說的,也認為是可教誡的,也認為於那人可生起信賴。

182. ‘‘No cepi, āvuso, bhikkhu pavāreti – ‘vadantu maṃ āyasmanto, vacanīyomhi āyasmantehī’ti, so ca hoti suvaco, sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato, khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ, atha kho naṃ sabrahmacārī vattabbañceva maññanti, anusāsitabbañca maññanti, tasmiñca puggale vissāsaṃ āpajjitabbaṃ maññanti.
已對照

“那麼賢友們,什麼是諸作易受勸之法呢?賢友們,在此,比丘不是惡欲者,未落入諸惡欲的支配。賢友們,凡比丘不是惡欲者,未落入諸惡欲的支配——這也是作易受勸之法。

‘‘Katame cāvuso, sovacassakaraṇā dhammā? Idhāvuso, bhikkhu na pāpiccho hoti, na pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato. Yampāvuso, bhikkhu na pāpiccho hoti na pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘不是自贊者,不是毀他者。賢友們,凡比丘不是自贊者,不是毀他者——這也是作易受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu anattukkaṃsako hoti aparavambhī. Yampāvuso, bhikkhu anattukkaṃsako hoti aparavambhī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘不是有忿者,不為忿所征服。賢友們,凡比丘不是有忿者,不為忿所征服——這也是作易受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhābhibhūto. Yampāvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhābhibhūto – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘不是有忿者,不因忿而懷怨恨。賢友們,凡比丘不是有忿者,不因忿而懷怨恨——這也是作易受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhahetu upanāhī. Yampāvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhahetu upanāhī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘不是有忿者,不因忿而結著。賢友們,凡比丘不是有忿者,不因忿而結著——這也是作易受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhahetu abhisaṅgī. Yampāvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhahetu abhisaṅgī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘不是有忿者,不因忿而發出近於忿之語。賢友們,凡比丘不是有忿者,不因忿而發出近於忿之語——這也是作易受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā. Yampāvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘被詰責者詰責時不頂撞詰責者。賢友們,凡比丘被詰責者詰責時不頂撞詰責者——這也是作易受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakaṃ nappaṭippharati. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena codakaṃ nappaṭippharati – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
PTS 1.97緬 1.136已對照

“再者,賢友們,比丘被詰責者詰責時不貶抑詰責者。賢友們,凡比丘被詰責者詰責時不貶抑詰責者——這也是作易受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakaṃ na apasādeti. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena codakaṃ na apasādeti – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘被詰責者詰責時不反加[過]於詰責者。賢友們,凡比丘被詰責者詰責時不反加[過]於詰責者——這也是作易受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakassa na paccāropeti. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena codakassa na paccāropeti – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘被詰責者詰責時不以他事遮掩他事,不把話引向外,不顯露出怒、瞋與不悅。賢友們,凡比丘被詰責者詰責時不以他事遮掩他事,不把話引向外,不顯露出怒、瞋與不悅——這也是作易受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena na aññenaññaṃ paṭicarati, na bahiddhā kathaṃ apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena na aññenaññaṃ paṭicarati, na bahiddhā kathaṃ apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘被詰責者詰責時於[自身]行跡答得上來。賢友們,凡比丘被詰責者詰責時於[自身]行跡答得上來——這也是作易受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena apadāne sampāyati. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena apadāne sampāyati – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘不是覆蔑者,不是攀齊者。賢友們,凡比丘不是覆蔑者,不是攀齊者——這也是作易受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu amakkhī hoti apaḷāsī. Yampāvuso, bhikkhu amakkhī hoti apaḷāsī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘不是嫉者,不是慳者。賢友們,凡比丘不是嫉者,不是慳者——這也是作易受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu anissukī hoti amaccharī. Yampāvuso, bhikkhu anissukī hoti amaccharī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘不是諂者,不是誑者。賢友們,凡比丘不是諂者,不是誑者——這也是作易受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu asaṭho hoti amāyāvī. Yampāvuso, bhikkhu asaṭho hoti amāyāvī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已對照

“再者,賢友們,比丘不是頑固者,不是過慢者。賢友們,凡比丘不是頑固者,不是過慢者——這也是作易受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu atthaddho hoti anatimānī. Yampāvuso, bhikkhu atthaddho hoti anatimānī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
緬 1.137已對照

“再者,賢友們,比丘不是執取自見者,不是堅固執持者,是易舍離者。賢友們,凡比丘不是執取自見者,不是堅固執持者,是易舍離者——這也是作易受勸之法。賢友們,這些就稱為諸作易受勸之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu asandiṭṭhiparāmāsī hoti anādhānaggāhī suppaṭinissaggī. Yampāvuso, bhikkhu asandiṭṭhiparāmāsī hoti, anādhānaggāhī suppaṭinissaggī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo. Ime vuccantāvuso, sovacassakaraṇā dhammā.
183已對照

一八三、“賢友們,此中,比丘應當以自己這樣思量(anumāna)自己——‘凡這人是惡欲者,已落入諸惡欲的支配,這人於我是不可愛、不可意的;而我若是惡欲者,已落入諸惡欲的支配,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘我將不作惡欲者,不落入諸惡欲的支配。’

183. ‘‘Tatrāvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ anuminitabbaṃ [anumānitabbaṃ (sī.)] – ‘yo khvāyaṃ puggalo pāpiccho, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ pāpiccho pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na pāpiccho bhavissāmi, na pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已對照

“‘凡這人是自贊者、毀他者,這人於我是不可愛、不可意的;而我若是自贊者、毀他者,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘我將作不自贊者、不毀他者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo attukkaṃsako paravambhī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ attukkaṃsako paravambhī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘anattukkaṃsako bhavissāmi aparavambhī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已對照

“‘凡這人是有忿者,為忿所征服,這人於我是不可愛、不可意的;而我若是有忿者,為忿所征服,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘我將不作有忿者,不為忿所征服。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo kodhano kodhābhibhūto, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo. Ahañceva kho panassaṃ kodhano kodhābhibhūto, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhābhibhūto’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已對照

“‘凡這人是有忿者,因忿而懷怨恨,這人於我是不可愛、不可意的;而我若是有忿者,因忿而懷怨恨,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘我將不作有忿者,不因忿而懷怨恨。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo kodhano kodhahetu upanāhī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ kodhano kodhahetu upanāhī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhahetu upanāhī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已對照

“‘凡這人是有忿者,因忿而結著,這人於我是不可愛、不可意的;而我若是有忿者,因忿而結著,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘我將不作有忿者,不因忿而結著。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo kodhano kodhahetu abhisaṅgī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ kodhano kodhahetu abhisaṅgī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhahetu abhisaṅgī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
緬 1.138已對照

“‘凡這人是有忿者,因忿而發出近於忿之語,這人於我是不可愛、不可意的;而我若是有忿者,因忿而發出近於忿之語,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘我將不作有忿者,不因忿而發出近於忿之語。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo kodhano kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ kodhano kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhasāmantā vācaṃ nicchāressāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
PTS 1.98已對照

“‘凡這人被詰責者詰責時頂撞詰責者,這人於我是不可愛、不可意的;而我若被詰責者詰責時頂撞詰責者,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘被詰責者詰責時,我將不頂撞詰責者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo codito codakena codakaṃ paṭippharati, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho pana codito codakena codakaṃ paṭipphareyyaṃ, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena codakaṃ nappaṭippharissāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已對照

“‘凡這人被詰責者詰責時貶抑詰責者,這人於我是不可愛、不可意的;而我若被詰責者詰責時貶抑詰責者,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘被詰責者詰責時,我將不貶抑詰責者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo codito codakena codakaṃ apasādeti, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho pana codito codakena codakaṃ apasādeyyaṃ, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena codakaṃ na apasādessāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已對照

“‘凡這人被詰責者詰責時反加[過]於詰責者,這人於我是不可愛、不可意的;而我若被詰責者詰責時反加[過]於詰責者,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘被詰責者詰責時,我將不反加[過]於詰責者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo codito codakena codakassa paccāropeti, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho pana codito codakena codakassa paccāropeyyaṃ, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena codakassa na paccāropessāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已對照

“‘凡這人被詰責者詰責時以他事遮掩他事,把話引向外,顯露出怒、瞋與不悅,這人於我是不可愛、不可意的;而我若被詰責者詰責時以他事遮掩他事,把話引向外,顯露出怒、瞋與不悅,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘被詰責者詰責時,我將不以他事遮掩他事,不把話引向外,不顯露出怒、瞋與不悅。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo codito codakena aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho pana codito codakena aññenaññaṃ paṭicareyyaṃ, bahiddhā kathaṃ apanāmeyyaṃ, kopañca dosañca appaccayañca pātukareyyaṃ, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena na aññenaññaṃ paṭicarissāmi, na bahiddhā kathaṃ apanāmessāmi, na kopañca dosañca appaccayañca pātukarissāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
緬 1.139已對照

“‘凡這人被詰責者詰責時於[自身]行跡答不上來,這人於我是不可愛、不可意的;而我若被詰責者詰責時於[自身]行跡答不上來,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘被詰責者詰責時,我將於[自身]行跡答得上來。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo codito codakena apadāne na sampāyati, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho pana codito codakena apadāne na sampāyeyyaṃ, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena apadāne sampāyissāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已對照

“‘凡這人是覆蔑者、攀齊者,這人於我是不可愛、不可意的;而我若是覆蔑者、攀齊者,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘我將作不覆蔑者、不攀齊者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo makkhī paḷāsī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ makkhī paḷāsī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘amakkhī bhavissāmi apaḷāsī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已對照

“‘凡這人是嫉者、慳者,這人於我是不可愛、不可意的;而我若是嫉者、慳者,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘我將作不嫉者、不慳者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo issukī maccharī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ issukī maccharī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘anissukī bhavissāmi amaccharī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已對照

“‘凡這人是諂者、誑者,這人於我是不可愛、不可意的;而我若是諂者、誑者,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘我將作不諂者、不誑者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo saṭho māyāvī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ saṭho māyāvī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘asaṭho bhavissāmi amāyāvī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已對照

“‘凡這人是頑固者、過慢者,這人於我是不可愛、不可意的;而我若是頑固者、過慢者,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘我將作不頑固者、不過慢者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo thaddho atimānī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ thaddho atimānī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘atthaddho bhavissāmi anatimānī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已對照

“‘凡這人是執取自見者、堅固執持者、難捨離者,這人於我是不可愛、不可意的;而我若是執取自見者、堅固執持者、難捨離者,我於他人也將是不可愛、不可意的。’賢友們,這樣了知的比丘應當生起這樣的心——‘我將作不執取自見者、不堅固執持者、易舍離者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo sandiṭṭhiparāmāsī ādhānaggāhī duppaṭinissaggī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ sandiṭṭhiparāmāsī ādhānaggāhī duppaṭinissaggī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘asandiṭṭhiparāmāsī bhavissāmi anādhānaggāhī suppaṭinissaggī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
184緬 1.140已對照

一八四、“賢友們,此中,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我是不是惡欲者,已落入諸惡欲的支配呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我確是惡欲者,已落入諸惡欲的支配’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我不是惡欲者,未落入諸惡欲的支配’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

184. ‘‘Tatrāvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi pāpiccho, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘pāpiccho khomhi, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘na khomhi pāpiccho, na pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
PTS 1.99已對照

“再者,賢友們,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我是不是自贊者、毀他者呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我確是自贊者、毀他者’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我不是自贊者,不是毀他者’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi attukkaṃsako paravambhī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘attukkaṃsako khomhi paravambhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘anattukkaṃsako khomhi aparavambhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已對照

“再者,賢友們,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我是不是有忿者,為忿所征服呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我確是有忿者,為忿所征服’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我不是有忿者,不為忿所征服’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi kodhano kodhābhibhūto’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘kodhano khomhi kodhābhibhūto’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘na khomhi kodhano kodhābhibhūto’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已對照

“再者,賢友們,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我是不是有忿者,因忿而懷怨恨呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我確是有忿者,因忿而懷怨恨’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我不是有忿者,不因忿而懷怨恨’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi kodhano kodhahetu upanāhī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti ‘kodhano khomhi kodhahetu upanāhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti ‘na khomhi kodhano kodhahetu upanāhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
緬 1.141已對照

“再者,賢友們,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我是不是有忿者,因忿而結著呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我確是有忿者,因忿而結著’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我不是有忿者,不因忿而結著’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi kodhano kodhahetu abhisaṅgī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘kodhano khomhi kodhahetu abhisaṅgī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘na khomhi kodhano kodhahetu abhisaṅgī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已對照

“再者,賢友們,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我是不是有忿者,因忿而發出近於忿之語呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我確是有忿者,因忿而發出近於忿之語’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我不是有忿者,不因忿而發出近於忿之語’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi kodhano kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘kodhano khomhi kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘na khomhi kodhano kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已對照

“再者,賢友們,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我被詰責者詰責時,是不是頂撞詰責者呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我被詰責者詰責時,確是頂撞詰責者’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我被詰責者詰責時,不頂撞詰責者’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi codito codakena codakaṃ paṭippharāmī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti ‘codito khomhi codakena codakaṃ paṭippharāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena codakaṃ nappaṭippharāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
緬 1.142已對照

“再者,賢友們,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我被詰責者詰責時,是不是貶抑詰責者呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我被詰責者詰責時,確是貶抑詰責者’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我被詰責者詰責時,不貶抑詰責者’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi codito codakena codakaṃ apasādemī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti ‘codito khomhi codakena codakaṃ apasādemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena codakaṃ na apasādemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已對照

“再者,賢友們,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我被詰責者詰責時,是不是反加[過]於詰責者呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我被詰責者詰責時,確是反加[過]於詰責者’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我被詰責者詰責時,不反加[過]於詰責者’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi codito codakena codakassa paccāropemī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena codakassa paccāropemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena codakassa na paccāropemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已對照

“再者,賢友們,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我被詰責者詰責時,是不是以他事遮掩他事,把話引向外,顯露出怒、瞋與不悅呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我被詰責者詰責時,確是以他事遮掩他事,把話引向外,顯露出怒、瞋與不悅’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我被詰責者詰責時,不以他事遮掩他事,不把話引向外,不顯露出怒、瞋與不悅’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi codito codakena aññenaññaṃ paṭicarāmi, bahiddhā kathaṃ apanāmemi, kopañca dosañca appaccayañca pātukaromī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena aññenaññaṃ paṭicarāmi, bahiddhā kathaṃ apanāmemi, kopañca dosañca appaccayañca pātukaromī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena na aññenaññaṃ paṭicarāmi, na bahiddhā kathaṃ apanāmemi, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaromī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已對照

“再者,賢友們,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我被詰責者詰責時,是不是於[自身]行跡答不上來呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我被詰責者詰責時,確是於[自身]行跡答不上來’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我被詰責者詰責時,於[自身]行跡答得上來’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi codito codakena apadāne na sampāyāmī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena apadāne na sampāyāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena apadāne sampāyāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
緬 1.143已對照

“再者,賢友們,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我是不是覆蔑者、攀齊者呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我確是覆蔑者、攀齊者’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我不是覆蔑者,不是攀齊者’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi makkhī paḷāsī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘makkhī khomhi paḷāsī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘amakkhī khomhi apaḷāsī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已對照

“再者,賢友們,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我是不是嫉者、慳者呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我確是嫉者、慳者’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我不是嫉者,不是慳者’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi issukī maccharī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘issukī khomhi maccharī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘anissukī khomhi amaccharī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已對照

“再者,賢友們,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我是不是諂者、誑者呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我確是諂者、誑者’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我不是諂者,不是誑者’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi saṭho māyāvī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘saṭho khomhi māyāvī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘asaṭho khomhi amāyāvī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已對照

“再者,賢友們,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我是不是頑固者、過慢者呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我確是頑固者、過慢者’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我不是頑固者,不是過慢者’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi thaddho atimānī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘thaddho khomhi atimānī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘atthaddho khomhi anatimānī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
PTS 1.100緬 1.144已對照

“再者,賢友們,比丘應當以自己這樣省察自己——‘我是不是執取自見者、堅固執持者、難捨離者呢?’賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我確是執取自見者、堅固執持者、難捨離者’,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除那些惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時這樣了知——‘我不是執取自見者,不是堅固執持者,是易舍離者’,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi sandiṭṭhiparāmāsī ādhānaggāhī duppaṭinissaggī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘sandiṭṭhiparāmāsī khomhi ādhānaggāhī duppaṭinissaggī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘asandiṭṭhiparāmāsī khomhi anādhānaggāhī suppaṭinissaggī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已對照

“賢友們,若比丘省察時於自身見到這一切惡不善法都未斷除,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除這一切惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時於自身見到這一切惡不善法都已斷除,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。

‘‘Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme appahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā sabbesaṃyeva imesaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme pahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ, ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已對照

“賢友們,猶如女人或男子,年少、青春、愛好裝飾,在清淨潔白的鏡中、或在澄清的水缽中省察自己的面影,若在那裡見到塵或穢(aṅgaṇa),便為斷除那塵或穢而精進;若在那裡不見塵或穢,便因此而心滿意足——‘我實在有所得,我實在是清淨的!’正是這樣,賢友們,若比丘省察時於自身見到這一切惡不善法都未斷除,那麼賢友們,那比丘就應當為斷除這一切惡不善法而精進。賢友們,若比丘省察時於自身見到這一切惡不善法都已斷除,那麼賢友們,那比丘就應當以那喜與愉悅而住,於諸善法晝夜隨學。”

‘‘Seyyathāpi, āvuso, itthī vā puriso vā, daharo yuvā maṇḍanajātiko, ādāse vā parisuddhe pariyodāte, acche vā udakapatte, sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno, sace tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, tasseva rajassa vā aṅgaṇassa vā pahānāya vāyamati; no ce tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, teneva attamano hoti – ‘lābhā vata me, parisuddhaṃ vata me’ti. Evameva kho, āvuso, sace bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme appahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā sabbesaṃyeva imesaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme pahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ, ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesū’’ti.
已對照

具壽大目犍連說了這[經]。那些比丘滿意、歡喜具壽大目犍連之所說。

Idamavocāyasmā mahāmoggallāno. Attamanā te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa bhāsitaṃ abhinandunti.
已對照

《思量經》終,[《獅子吼品》中之]第五[經]。

Anumānasuttaṃ niṭṭhitaṃ pañcamaṃ.