快樂巴利palinanda.cc

中部第150經 · 頻頭城經 Nagaravindeyyasuttaṃ

本經目錄八、頻頭城經

434PTS 3.291緬 3.340已對照

八、頻頭城經

四三四、如是我聞——一時,世尊在憍薩羅國(Kosala)遊行,與大比丘僧團一同來到憍薩羅人一個名叫頻頭城(Nagaravinda)的婆羅門村。頻頭城的婆羅門居士們聽說:“諸位,據說沙門喬達摩(Gotama)——釋迦(sakya)子,從釋迦家族出家者——在憍薩羅國遊行,與大比丘僧團一同已到達頻頭城。關於那位喬達摩尊師,有這樣的善名聲傳揚:‘那位世尊亦即是阿羅漢(arahaṃ)、正等正覺者(sammāsambuddho)、明行具足(vijjācaraṇasampanno)、善逝(sugato)、世間解(lokavidū)、無上者、調御丈夫(anuttaro purisadammasārathi)、天人導師(satthā devamanussānaṃ)、佛陀(buddho)、世尊(bhagavā)。’他自己以證智證知這個有諸天、魔(māra)、梵天(brahma)的世間,以及有沙門、婆羅門、諸天與人的人眾之後,予以宣說。他教導初善、中善、後善的,具足義理與文句的法,顯示完全圓滿、遍淨的梵行(brahmacariya)。能夠見到這樣的阿羅漢,真是很好。”

434. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena nagaravindaṃ nāma kosalānaṃ brāhmaṇānaṃ gāmo tadavasari. Assosuṃ kho nagaravindeyyakā [nagaravindeyyā (ka.)] brāhmaṇagahapatikā – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ nagaravindaṃ anuppatto. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī’’ti.
已對照

於是頻頭城的婆羅門居士們來到世尊之處;到了之後,有些禮敬世尊之後坐在一旁,有些與世尊互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後坐在一旁,有些向世尊合掌之後坐在一旁,有些在世尊面前說出自己的名與姓之後坐在一旁,有些默然坐在一旁。世尊對坐在一旁的頻頭城的婆羅門居士們這樣說——

Atha kho nagaravindeyyakā brāhmaṇagahapatikā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā appekacce bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu; sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce bhagavato santike nāmagottaṃ sāvetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinne kho nagaravindeyyake brāhmaṇagahapatike bhagavā etadavoca –
435PTS 3.292緬 3.341已對照

四三五、“居士們,如果其他外道的遊方者(aññatitthiyā paribbājakā)這樣問你們:‘居士們,什麼樣的沙門婆羅門是不應恭敬、不應尊重、不應敬重、不應供養的?’居士們,被這樣問時,你們應當這樣回答那些其他外道的遊方者:‘凡是那些於眼所識的諸色未離貪、未離瞋、未離痴,內心未寂靜,以身、語、意行平正又不平正之行的沙門婆羅門,這樣的沙門婆羅門是不應恭敬、不應尊重、不應敬重、不應供養的。這是什麼緣故呢?因為我們自己於眼所識的諸色未離貪、未離瞋、未離痴,內心未寂靜,以身、語、意行平正又不平正之行;在他們那裡,我們看不到超過[我們]的平正之行。因此,那些沙門婆羅門尊師是不應恭敬、不應尊重、不應敬重、不應供養的。凡是那些於耳所識的諸聲……於鼻所識的諸香……於舌所識的諸味……於身所識的諸觸……於意所識的諸法未離貪、未離瞋、未離痴,內心未寂靜,以身、語、意行平正又不平正之行的沙門婆羅門,這樣的沙門婆羅門是不應恭敬、不應尊重、不應敬重、不應供養的。這是什麼緣故呢?因為我們自己於意所識的諸法未離貪、未離瞋、未離痴,內心未寂靜,以身、語、意行平正又不平正之行;在他們那裡,我們看不到超過[我們]的平正之行。因此,那些沙門婆羅門尊師是不應恭敬、不應尊重、不應敬重、不應供養的。’居士們,被這樣問時,你們應當這樣回答那些其他外道的遊方者。

435. ‘‘Sace vo, gahapatayo, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃbhūtā, gahapatayo, samaṇabrāhmaṇā na sakkātabbā na garukātabbā na mānetabbā na pūjetabbā’ti? Evaṃ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘ye te samaṇabrāhmaṇā cakkhuviññeyyesu rūpesu avītarāgā avītadosā avītamohā, ajjhattaṃ avūpasantacittā, samavisamaṃ caranti kāyena vācāya manasā, evarūpā samaṇabrāhmaṇā na sakkātabbā na garukātabbā na mānetabbā na pūjetabbā. Taṃ kissa hetu? Mayampi hi cakkhuviññeyyesu rūpesu avītarāgā avītadosā avītamohā, ajjhattaṃ avūpasantacittā, samavisamaṃ carāma kāyena vācāya manasā, tesaṃ no samacariyampi hetaṃ uttari apassataṃ. Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā na sakkātabbā na garukātabbā na mānetabbā na pūjetabbā. Ye te samaṇabrāhmaṇā sotaviññeyyesu saddesu… ghānaviññeyyesu gandhesu… jivhāviññeyyesu rasesu… kāyaviññeyyesu phoṭṭhabbesu… manoviññeyyesu dhammesu avītarāgā avītadosā avītamohā, ajjhattaṃ avūpasantacittā, samavisamaṃ caranti kāyena vācāya manasā, evarūpā samaṇabrāhmaṇā na sakkātabbā na garukātabbā na mānetabbā na pūjetabbā. Taṃ kissa hetu? Mayampi hi manoviññeyyesu dhammesu avītarāgā avītadosā avītamohā, ajjhattaṃ avūpasantacittā, samavisamaṃ carāma kāyena vācāya manasā, tesaṃ no samacariyampi hetaṃ uttari apassataṃ. Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā na sakkātabbā na garukātabbā na mānetabbā na pūjetabbā’ti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha.
436已對照

四三六、“居士們,又如果其他外道的遊方者這樣問你們:‘居士們,什麼樣的沙門婆羅門是應恭敬、應尊重、應敬重、應供養的?’居士們,被這樣問時,你們應當這樣回答那些其他外道的遊方者:‘凡是那些於眼所識的諸色離貪、離瞋、離痴,內心寂靜,以身、語、意行平正之行的沙門婆羅門,這樣的沙門婆羅門是應恭敬、應尊重、應敬重、應供養的。這是什麼緣故呢?因為我們自己於眼所識的諸色未離貪、未離瞋、未離痴,內心未寂靜,以身、語、意行平正又不平正之行;在他們那裡,我們看到了超過[我們]的平正之行。因此,那些沙門婆羅門尊師是應恭敬、應尊重、應敬重、應供養的。凡是那些於耳所識的諸聲……於鼻所識的諸香……於舌所識的諸味……於身所識的諸觸……於意所識的諸法離貪、離瞋、離痴,內心寂靜,以身、語、意行平正之行的沙門婆羅門,這樣的沙門婆羅門是應恭敬、應尊重、應敬重、應供養的。這是什麼緣故呢?因為我們自己於意所識的諸法未離貪、未離瞋、未離痴,內心未寂靜,以身、語、意行平正又不平正之行;在他們那裡,我們看到了超過[我們]的平正之行。因此,那些沙門婆羅門尊師是應恭敬、應尊重、應敬重、應供養的。’居士們,被這樣問時,你們應當這樣回答那些其他外道的遊方者。

436. ‘‘Sace pana vo, gahapatayo, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃbhūtā, gahapatayo, samaṇabrāhmaṇā sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā’ti? Evaṃ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘ye te samaṇabrāhmaṇā cakkhuviññeyyesu rūpesu vītarāgā vītadosā vītamohā, ajjhattaṃ vūpasantacittā, samacariyaṃ caranti kāyena vācāya manasā, evarūpā samaṇabrāhmaṇā sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā. Taṃ kissa hetu? Mayampi hi [mayaṃ hi (?)] cakkhuviññeyyesu rūpesu avītarāgā avītadosā avītamohā, ajjhattaṃ avūpasantacittā, samavisamaṃ carāma kāyena vācāya manasā, tesaṃ no samacariyampi hetaṃ uttari passataṃ. Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā. Ye te samaṇabrāhmaṇā sotaviññeyyesu saddesu… ghānaviññeyyesu gandhesu… jivhāviññeyyesu rasesu… kāyaviññeyyesu phoṭṭhabbesu… manoviññeyyesu dhammesu vītarāgā vītadosā vītamohā, ajjhattaṃ vūpasantacittā, samacariyaṃ caranti kāyena vācāya manasā, evarūpā samaṇabrāhmaṇā sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā. Taṃ kissa hetu? Mayampi hi manoviññeyyesu dhammesu avītarāgā avītadosā avītamohā ajjhattaṃ avūpasantacittā, samavisamaṃ carāma kāyena vācāya manasā, tesaṃ no samacariyampi hetaṃ uttari passataṃ. Tasmā te bhonto samaṇabrāhmaṇā sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā’ti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha.
437PTS 3.293緬 3.342已對照

四三七、“居士們,又如果其他外道的遊方者這樣問你們:‘諸位尊者有什麼理由(ākāra)、什麼根據(anvaya),憑它而你們諸位尊者這樣說——那些尊者必定是離貪者,或是為調伏貪而行道者;是離瞋者,或是為調伏瞋而行道者;是離痴者,或是為調伏痴而行道者?’居士們,被這樣問時,你們應當這樣回答那些其他外道的遊方者:‘因為那些尊者親近林野、叢林邊地的邊遠坐臥處。而在那裡,沒有那樣的眼所識的諸色,是[他們]見了又見而會歡喜的;在那裡,沒有那樣的耳所識的諸聲,是[他們]聽了又聽而會歡喜的;在那裡,沒有那樣的鼻所識的諸香,是[他們]嗅了又嗅而會歡喜的;在那裡,沒有那樣的舌所識的諸味,是[他們]嚐了又嘗而會歡喜的;在那裡,沒有那樣的身所識的諸觸,是[他們]觸了又觸而會歡喜的。賢友們,這就是我們的理由,這就是我們的根據,憑它而我們這樣說——那些尊者必定是離貪者,或是為調伏貪而行道者;是離瞋者,或是為調伏瞋而行道者;是離痴者,或是為調伏痴而行道者。’居士們,被這樣問時,你們應當這樣回答那些其他外道的遊方者。”

這樣說時,頻頭城的婆羅門居士們對世尊這樣說——“奇哉!喬達摩尊師,奇哉!喬達摩尊師。喬達摩尊師,猶如把倒覆的扶起,把遮蔽的揭開,為迷路者指示道路,在黑暗中持來油燈,使有眼者得見諸色。正是如此,喬達摩尊師以種種方式開顯了法。我們皈依那位喬達摩尊師、法與比丘僧團。願喬達摩尊師憶持我們為優婆塞,從今日起,終生皈依。”

437. ‘‘Sace pana vo [sace te (syā. kaṃ. pī. ka.)], gahapatayo, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘ke panāyasmantānaṃ ākārā, ke anvayā, yena tumhe āyasmanto evaṃ vadetha? Addhā te āyasmanto vītarāgā vā rāgavinayāya vā paṭipannā, vītadosā vā dosavinayāya vā paṭipannā, vītamohā vā mohavinayāya vā paṭipannā’ti? Evaṃ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘tathā hi te āyasmanto araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti. Natthi kho pana tattha tathārūpā cakkhuviññeyyā rūpā ye disvā disvā abhirameyyuṃ, natthi kho pana tattha tathārūpā sotaviññeyyā saddā ye sutvā sutvā abhirameyyuṃ, natthi kho pana tattha tathārūpā ghānaviññeyyā gandhā ye ghāyitvā ghāyitvā abhirameyyuṃ, natthi kho pana tattha tathārūpā jivhāviññeyyā rasā ye sāyitvā sāyitvā abhirameyyuṃ, natthi kho pana tattha tathārūpā kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā ye phusitvā phusitvā abhirameyyuṃ. Ime kho no, āvuso, ākārā, ime anvayā, yena mayaṃ [yena mayaṃ āyasmanto (sī. pī.), yena mayaṃ āyasmante (syā. kaṃ.)] evaṃ vadema – addhā te āyasmanto vītarāgā vā rāgavinayāya vā paṭipannā, vītadosā vā dosavinayāya vā paṭipannā, vītamohā vā mohavinayāya vā paṭipannā’ti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, gahapatayo, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā’’ti.
Evaṃ vutte, nagaravindeyyakā brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Ete mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ti.
Nagaravindeyyasuttaṃ niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ.
已對照

《頻頭城經》終,[《六處品》中之]第八[經]。