快樂巴利palinanda.cc

中部第143經 · 給孤獨教誡經 Anāthapiṇḍikovādasuttaṃ

本經目錄一、給孤獨教誡經

383PTS 3.258緬 3.301已對照

一、給孤獨教誡經

三八三、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城(Sāvatthī)的祇樹林(Jetavana)給孤獨(Anāthapiṇḍika)園。那時,給孤獨居士生病、痛苦、重病纏身。於是,給孤獨居士召喚某人——“喂,人啊,你來,前往世尊那裡;到了之後,以我的名義以頭禮敬世尊雙足,[說]:‘尊者,給孤獨居士生病、痛苦、重病纏身,他以頭禮敬世尊雙足。’再前往具壽舍利弗(Sāriputta)那裡;到了之後,以我的名義以頭禮敬具壽舍利弗雙足,[說]:‘尊者,給孤獨居士生病、痛苦、重病纏身,他以頭禮敬具壽舍利弗雙足。’並且這樣說:‘尊者,若具壽舍利弗能哀愍而前往給孤獨居士的住處,那就好了。’”

383. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena anāthapiṇḍiko gahapati ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati aññataraṃ purisaṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, ambho purisa, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi [vandāhi evañca vadehi (sabbattha) aññasuttesu pana natthi] – ‘anāthapiṇḍiko, bhante, gahapati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. So bhagavato pāde sirasā vandatī’ti. Yena cāyasmā sāriputto tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena āyasmato sāriputtassa pāde sirasā vandāhi [vandāhi evañca vadehi (sabbattha) aññasuttesu pana natthi] – ‘anāthapiṇḍiko, bhante, gahapati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. So āyasmato sāriputtassa pāde sirasā vandatī’ti. Evañca vadehi – ‘sādhu kira, bhante, āyasmā sāriputto yena anāthapiṇḍikassa gahapatissa nivesanaṃ tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’’ti.
緬 3.302已對照

“是的,主人。”那人應諾了給孤獨居士,便來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的那人對世尊這樣說——“尊者,給孤獨居士生病、痛苦、重病纏身,他以頭禮敬世尊雙足。”[他又]來到具壽舍利弗之處;到了之後,禮敬具壽舍利弗,坐在一旁。坐在一旁的那人對具壽舍利弗這樣說——“尊者,給孤獨居士生病、痛苦、重病纏身,他以頭禮敬具壽舍利弗雙足;並且這樣說:‘尊者,若具壽舍利弗能哀愍而前往給孤獨居士的住處,那就好了。’”具壽舍利弗以默然表示接受。

‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho so puriso anāthapiṇḍikassa gahapatissa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so puriso bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘anāthapiṇḍiko, bhante, gahapati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. So bhagavato pāde sirasā vandatī’’ti. Yena cāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so puriso āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘anāthapiṇḍiko, bhante, gahapati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. So āyasmato sāriputtassa pāde sirasā vandati; evañca vadeti – ‘sādhu kira, bhante, āyasmā sāriputto yena anāthapiṇḍikassa gahapatissa nivesanaṃ tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’’ti. Adhivāsesi kho āyasmā sāriputto tuṇhībhāvena.
384PTS 3.259已對照

三八四、於是,具壽舍利弗穿好[下衣],取了缽與衣,以具壽阿難(Ānanda)為隨行沙門,來到給孤獨居士的住處;到了之後,坐在所敷設的座位上。坐下之後,具壽舍利弗對給孤獨居士這樣說——“居士,你可還堪忍?可還得以維持?苦受是否在消退而不在加劇?是否顯出它們的消退,而不顯出加劇?”

384. Atha kho āyasmā sāriputto nivāsetvā pattacīvaramādāya āyasmatā ānandena pacchāsamaṇena yena anāthapiṇḍikassa gahapatissa nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho āyasmā sāriputto anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ etadavoca – ‘‘kacci te, gahapati, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ? Kacci te dukkhā vedanā paṭikkamanti, no abhikkamanti; paṭikkamosānaṃ paññāyati, no abhikkamo’’ti?
緬 3.303已對照

“舍利弗尊者,我不堪忍,不得以維持;我強烈的苦受在加劇而不在消退;顯出它們的加劇,而不顯出消退。舍利弗尊者,猶如強力之人用銳利的尖器鑽攪頭頂,舍利弗尊者,正是這樣,猛烈的風攪擊著我的頭頂。舍利弗尊者,我不堪忍,不得以維持;我強烈的苦受在加劇而不在消退;顯出它們的加劇,而不顯出消退。舍利弗尊者,猶如強力之人用堅韌的皮帶在頭上給[人]纏頭之刑,舍利弗尊者,正是這樣,我頭上有猛烈的頭痛。舍利弗尊者,我不堪忍,不得以維持;我強烈的苦受在加劇而不在消退;顯出它們的加劇,而不顯出消退。舍利弗尊者,猶如熟練的屠牛者或屠牛者的弟子用銳利的屠牛刀絞割腹部,舍利弗尊者,正是這樣,猛烈的風絞割著我的腹部。舍利弗尊者,我不堪忍,不得以維持;我強烈的苦受在加劇而不在消退;顯出它們的加劇,而不顯出消退。舍利弗尊者,猶如兩個強力之人抓住較弱之人的兩臂,在炭火坑上炙烤、遍炙烤[他],舍利弗尊者,正是這樣,我身中有猛烈的燒灼。舍利弗尊者,我不堪忍,不得以維持;我強烈的苦受在加劇而不在消退;顯出它們的加劇,而不顯出消退。”

‘‘Na me, bhante sāriputta, khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṃ paññāyati, no paṭikkamo. Seyyathāpi, bhante sāriputta, balavā puriso tiṇhena sikharena muddhani [muddhānaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] abhimattheyya [abhimantheyya (sī. pī.)]; evameva kho me, bhante sāriputta, adhimattā vātā muddhani [ohananti (syā. kaṃ.)] ūhananti [adhimattā vātā sīlaṃ parikantanti (sī. syā. kaṃ.)]. Na me, bhante sāriputta, khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṃ paññāyati, no paṭikkamo. Seyyathāpi, bhante sāriputta, balavā puriso daḷhena varattakhaṇḍena sīse sīsaveṭhaṃ dadeyya; evameva kho me, bhante sāriputta, adhimattā sīse sīsavedanā. Na me, bhante sāriputta, khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṃ paññāyati, no paṭikkamo. Seyyathāpi, bhante sāriputta, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā tiṇhena govikantanena kucchiṃ parikanteyya; evameva kho me, bhante sāriputta, adhimattā vātā kucchiṃ parikantanti. Na me, bhante sāriputta, khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṃ paññāyati, no paṭikkamo. Seyyathāpi, bhante sāriputta, dve balavanto purisā dubbalataraṃ purisaṃ nānābāhāsu gahetvā aṅgārakāsuyā santāpeyyuṃ, samparitāpeyyuṃ; evameva kho me, bhante sāriputta, adhimatto kāyasmiṃ ḍāho. Na me, bhante sāriputta, khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṃ paññāyati, no paṭikkamo’’ti.
385已對照

三八五、“居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取眼,我的識也不會依止眼。’居士,你應當這樣學。

385. ‘‘Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na cakkhuṃ upādiyissāmi, na ca me cakkhunissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ.
已對照

“居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取耳,我的識也不會依止耳。’居士,你應當這樣學。居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取鼻,我的識也不會依止鼻。’居士,你應當這樣學。居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取舌,我的識也不會依止舌。’居士,你應當這樣學。居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取身,我的識也不會依止身。’居士,你應當這樣學。居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取意,我的識也不會依止意。’居士,你應當這樣學。

‘‘Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na sotaṃ upādiyissāmi, na ca me sotanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ. Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na ghānaṃ upādiyissāmi, na ca me ghānanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ. Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na jivhaṃ upādiyissāmi, na ca me jivhānissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ. Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na kāyaṃ upādiyissāmi, na ca me kāyanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ. Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na manaṃ upādiyissāmi, na ca me manonissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ.
已對照

“居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取色,我的識也不會依止色。’居士,你應當這樣學。居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取聲……乃至……我不執取香……我不執取味……我不執取所觸……我不執取法,我的識也不會依止法。’居士,你應當這樣學。

‘‘Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na rūpaṃ upādiyissāmi, na ca me rūpanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ. Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na saddaṃ upādiyissāmi…pe… na gandhaṃ upādiyissāmi… na rasaṃ upādiyissāmi… na phoṭṭhabbaṃ upādiyissāmi… na dhammaṃ upādiyissāmi na ca me dhammanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ.
已對照

“居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取眼識,我的識也不會依止眼識。’居士,你應當這樣學。居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取耳識……我不執取鼻識……我不執取舌識……我不執取身識……我不執取意識,我的識也不會依止意識。’居士,你應當這樣學。

‘‘Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na cakkhuviññāṇaṃ upādiyissāmi, na ca me cakkhuviññāṇanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ. Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na sotaviññāṇaṃ upādiyissāmi… na ghānaviññāṇaṃ upādiyissāmi… na jivhāviññāṇaṃ upādiyissāmi… na kāyaviññāṇaṃ upādiyissāmi… na manoviññāṇaṃ upādiyissāmi na ca me manoviññāṇanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ.
PTS 3.260緬 3.304已對照

“居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取眼觸,我的識也不會依止眼觸。’居士,你應當這樣學。居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取耳觸……我不執取鼻觸……我不執取舌觸……我不執取身觸……我不執取意觸,我的識也不會依止意觸。’居士,你應當這樣學。

‘‘Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na cakkhusamphassaṃ upādiyissāmi, na ca me cakkhusamphassanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ. Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na sotasamphassaṃ upādiyissāmi… na ghānasamphassaṃ upādiyissāmi… na jivhāsamphassaṃ upādiyissāmi… na kāyasamphassaṃ upādiyissāmi… na manosamphassaṃ upādiyissāmi, na ca me manosamphassanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ.
已對照

“居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取眼觸所生的受,我的識也不會依止眼觸所生的受。’居士,你應當這樣學。居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取耳觸所生的受……我不執取鼻觸所生的受……我不執取舌觸所生的受……我不執取身觸所生的受……我不執取意觸所生的受,我的識也不會依止意觸所生的受。’居士,你應當這樣學。

‘‘Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na cakkhusamphassajaṃ vedanaṃ upādiyissāmi, na ca me cakkhusamphassajāvedanānissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ. Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na sotasamphassajaṃ vedanaṃ upādiyissāmi… na ghānasamphassajaṃ vedanaṃ upādiyissāmi… na jivhāsamphassajaṃ vedanaṃ upādiyissāmi… na kāyasamphassajaṃ vedanaṃ upādiyissāmi… na manosamphassajaṃ vedanaṃ upādiyissāmi, na ca me manosamphassajāvedanānissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ.
386已對照

三八六、“居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取地界,我的識也不會依止地界。’居士,你應當這樣學。居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取水界……我不執取火界……我不執取風界……我不執取空界……我不執取識界,我的識也不會依止識界。’居士,你應當這樣學。

386. ‘‘Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na pathavīdhātuṃ upādiyissāmi, na ca me pathavīdhātunissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ. Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na āpodhātuṃ upādiyissāmi… na tejodhātuṃ upādiyissāmi… na vāyodhātuṃ upādiyissāmi… na ākāsadhātuṃ upādiyissāmi… na viññāṇadhātuṃ upādiyissāmi, na ca me viññāṇadhātunissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ.
已對照

“居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取色,我的識也不會依止色。’居士,你應當這樣學。居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取受……我不執取想……我不執取諸行……我不執取識,我的識也不會依止識。’居士,你應當這樣學。

‘‘Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na rūpaṃ upādiyissāmi, na ca me rūpanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ. Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na vedanaṃ upādiyissāmi… na saññaṃ upādiyissāmi… na saṅkhāre upādiyissāmi… na viññāṇaṃ upādiyissāmi, na ca me viññāṇanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ.
PTS 3.261緬 3.305已對照

“居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取空無邊處,我的識也不會依止空無邊處。’居士,你應當這樣學。居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取識無邊處……我不執取無所有處……我不執取非想非非想處,我的識也不會依止非想非非想處。’居士,你應當這樣學。

‘‘Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na ākāsānañcāyatanaṃ upādiyissāmi, na ca me ākāsānañcāyatananissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ. Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na viññāṇañcāyatanaṃ upādiyissāmi… na ākiñcaññāyatanaṃ upādiyissāmi… na nevasaññānāsaññāyatanaṃ upādiyissāmi na ca me nevasaññānāsaññāyatananissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ.
已對照

“居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取此世,我的識也不會依止此世。’居士,你應當這樣學。居士,因此你在此應當這樣學:‘我不執取他世,我的識也不會依止他世。’居士,你應當這樣學。居士,因此你在此應當這樣學:‘凡我所見、所聞、所覺、所識、所得、所尋求、所隨尋求、以意所隨行的,我也不執取那個,我的識也不會依止那個。’居士,你應當這樣學。”

‘‘Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na idhalokaṃ upādiyissāmi, na ca me idhalokanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ. Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘na paralokaṃ upādiyissāmi, na ca me paralokanissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabbaṃ. Tasmātiha te, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yampi me diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anupariyesitaṃ anucaritaṃ manasā tampi na upādiyissāmi, na ca me taṃnissitaṃ viññāṇaṃ bhavissatī’ti. Evañhi te, gahapati, sikkhitabba’’nti.
387已對照

三八七、這樣說時,給孤獨居士哭泣,流下眼淚。於是,具壽阿難對給孤獨居士這樣說——“居士,你是在黏著嗎?居士,你是在沉沒嗎?”“阿難尊者,我沒有黏著,也沒有沉沒;而是,導師與諸令意增長的比丘長久以來都為我所親近,而我以前未曾聽過這樣的法語。”“居士,這樣的法語不對穿白衣的在家人現起;居士,這樣的法語是對出家人現起的。”“舍利弗尊者,那麼,願這樣的法語也對穿白衣的在家人現起。尊者,因為有少塵垢性的良家子們,因不聞法而衰退;[若得聞法,]他們將成為法的了知者。”

387. Evaṃ vutte, anāthapiṇḍiko gahapati parodi, assūni pavattesi. Atha kho āyasmā ānando anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ etadavoca – ‘‘olīyasi kho tvaṃ, gahapati, saṃsīdasi kho tvaṃ, gahapatī’’ti? ‘‘Nāhaṃ, bhante ānanda, olīyāmi, napi saṃsīdāmi; api ca me dīgharattaṃ satthā payirupāsito manobhāvanīyā ca bhikkhū; na ca me evarūpī dhammī kathā sutapubbā’’ti. ‘‘Na kho, gahapati, gihīnaṃ odātavasanānaṃ evarūpī dhammī kathā paṭibhāti; pabbajitānaṃ kho, gahapati, evarūpī dhammī kathā paṭibhātī’’ti. ‘‘Tena hi, bhante sāriputta, gihīnampi odātavasanānaṃ evarūpī dhammī kathā paṭibhātu. Santi hi, bhante, kulaputtā apparajakkhajātikā, assavanatā dhammassa parihāyanti; bhavissanti dhammassa aññātāro’’ti.
PTS 3.262緬 3.306已對照

於是,具壽舍利弗與具壽阿難以這番教誡教誡了給孤獨居士之後,從座而起,離去了。於是,具壽舍利弗與具壽阿難離去不久,給孤獨居士便命終了,投生於兜率天身。於是,給孤獨天子在夜將盡時容色殊勝,遍照整座祇樹林,來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,站在一旁。站在一旁的給孤獨天子在世尊面前說了這些偈——

Atha kho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca ānando anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṃsu. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati, acirapakkante āyasmante ca sāriputte āyasmante ca ānande, kālamakāsi tusitaṃ kāyaṃ upapajji. Atha kho anāthapiṇḍiko devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho anāthapiṇḍiko devaputto bhagavantaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
已對照

“這就是那祇樹林,為仙人眾所依止;

‘‘Idañhi taṃ jetavanaṃ, isisaṅghanisevitaṃ;
已對照

為法王所住過,[它]令我生喜。

Āvutthaṃ dhammarājena, pītisañjananaṃ mama.
已對照

“業與明與法,戒、最上之活命;

‘‘Kammaṃ vijjā ca dhammo ca, sīlaṃ jīvitamuttamaṃ;
已對照

眾生由此得清淨,不由種姓或財富。

Etena maccā sujjhanti, na gottena dhanena vā.
已對照

“故有智之人觀見自己的利益,

‘‘Tasmā hi paṇḍito poso, sampassaṃ atthamattano;
已對照

應如理簡擇法,如是便於其中得清淨。

Yoniso vicine dhammaṃ, evaṃ tattha visujjhati.
已對照

“唯舍利弗以慧、以戒與寂止[為最];

‘‘Sāriputtova paññāya, sīlena upasamena;
已對照

縱是已到彼岸的比丘,至多亦不過如此。”

Yopi pāraṅgato bhikkhu, etāvaparamo siyā’’ti.
已對照

給孤獨天子說了這話。導師表示贊同。於是給孤獨天子想“導師對我表示贊同了”,便禮敬世尊,右繞之後,就在那裡隱沒了。

Idamavoca anāthapiṇḍiko devaputto. Samanuñño satthā ahosi. Atha kho anāthapiṇḍiko devaputto – ‘‘samanuñño me satthā’’ti bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi.
388PTS 3.263緬 3.307已對照

三八八、於是,那一夜過後,世尊召喚諸比丘——“諸比丘,這一夜,有某位天子在夜將盡時容色殊勝,遍照整座祇樹林,來到我之處;到了之後,禮敬我,站在一旁。站在一旁的那位天子在我面前說了這些偈——

“這就是那祇樹林,為仙人眾所依止;

為法王所住過,[它]令我生喜。

“業與明與法,戒、最上之活命;

眾生由此得清淨,不由種姓或財富。

“故有智之人觀見自己的利益,

應如理簡擇法,如是便於其中得清淨。

“唯舍利弗以慧、以戒與寂止[為最];

縱是已到彼岸的比丘,至多亦不過如此。”

“諸比丘,那位天子說了這話。[他想]‘導師對我表示贊同了’,便禮敬我,右繞之後,就在那裡隱沒了。”

這樣說時,具壽阿難對世尊這樣說——“尊者,那位[天子]必定就是給孤獨天子。尊者,給孤獨居士曾對具壽舍利弗有淨信。”“善哉,善哉,阿難!阿難,凡以推理所能達到的,你都已達到了。阿難,那位天子正是給孤獨[天子]。”

世尊說了這[番話]。具壽阿難滿意、歡喜世尊之所說。

388. Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi – ‘‘imaṃ, bhikkhave, rattiṃ aññataro devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho so devaputto maṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
‘‘Idañhi taṃ jetavanaṃ, isisaṅghanisevitaṃ;
Āvutthaṃ dhammarājena, pītisañjananaṃ mama.
‘‘Kammaṃ vijjā ca dhammo ca, sīlaṃ jīvitamuttamaṃ;
Etena maccā sujjhanti, na gottena dhanena vā.
‘‘Tasmā hi paṇḍito poso, sampassaṃ atthamattano;
Yoniso vicine dhammaṃ, evaṃ tattha visujjhati.
‘‘Sāriputtova paññāya, sīlena upasamena;
Yopi pāraṅgato bhikkhu, etāvaparamo siyā’’ti.
‘‘Idamavoca, bhikkhave, so devaputto. ‘Samanuñño me satthā’ti maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī’’ti.
Evaṃ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘so hi nūna so, bhante, anāthapiṇḍiko devaputto bhavissati. Anāthapiṇḍiko, bhante, gahapati āyasmante sāriputte abhippasanno ahosī’’ti. ‘‘Sādhu, sādhu, ānanda! Yāvatakaṃ kho, ānanda, takkāya pattabbaṃ, anuppattaṃ taṃ tayā. Anāthapiṇḍiko so, ānanda, devaputto’’ti.
Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
Anāthapiṇḍikovādasuttaṃ niṭṭhitaṃ paṭhamaṃ.
已對照

《給孤獨教誡經》終,[《六處品》中之]第一[經]。