快樂巴利palinanda.cc

中部第134經 · 盧夷強耆賢善一夜經 Lomasakaṅgiyabhaddekarattasuttaṃ

本經目錄四、盧夷強耆賢善一夜經

286PTS 3.200緬 3.240已對照

四、盧夷強耆賢善一夜經

二八六、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城(Sāvatthī)的祇樹林(Jetavana)給孤獨園(Anāthapiṇḍikārāma)。而那時,具壽盧夷強耆(Lomasakaṅgiya)住在釋迦[國](Sakka)迦毘羅衛(Kapilavatthu)的尼拘陀園(Nigrodhārāma)。那時,旃檀那天子(Candana devaputta)在夜將盡時容色殊勝,遍照整座尼拘陀園,來到具壽盧夷強耆之處;到了之後,站在一旁。站在一旁的旃檀那天子對具壽盧夷強耆這樣說:“比丘,你憶持賢善一夜(bhaddekaratta)的綱要(uddesa)與分別(vibhaṅga)嗎?”“賢友,我不憶持賢善一夜的綱要與分別。賢友,那麼你憶持賢善一夜的綱要與分別嗎?”“比丘,我也不憶持賢善一夜的綱要與分別。比丘,那麼你憶持賢善一夜偈嗎?”“賢友,我不憶持賢善一夜偈。賢友,那麼你憶持賢善一夜偈嗎?”“比丘,我憶持賢善一夜偈。”“賢友,那麼你是怎樣憶持賢善一夜偈的呢?”“比丘,有一次,世尊住在三十三天諸天之中,晝度樹(Pāricchattaka)下的黃褐毛毯石(Paṇḍukambalasilā)上。在那裡,世尊為三十三天諸天說了賢善一夜的綱要與分別——

286. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā lomasakaṅgiyo [lomasakakaṅgiyo (ṭīkā)] sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Atha kho candano devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ nigrodhārāmaṃ obhāsetvā yenāyasmā lomasakaṅgiyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho candano devaputto āyasmantaṃ lomasakaṅgiyaṃ etadavoca – ‘‘dhāresi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’’ti? ‘‘Na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’’ti? ‘‘Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca. Dhāresi pana tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā’’ti? ‘‘Na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’’ti? ‘‘Dhāremi kho ahaṃ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, āvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’’ti? ‘‘Ekamidaṃ, bhikkhu, samayaṃ bhagavā devesu tāvatiṃsesu viharati pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṃ. Tatra bhagavā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsi –
已對照

‘不應追隨過去,不應期望未來;

‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ;
已對照

凡過去的,那已舍離;而未來的,尚未到來。

Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ.
已對照

而凡於現在之法,於彼彼處觀照者,

‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati;
已對照

不被牽引、不被動搖——智者應增長那[境]。

Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye.
已對照

今天就應作熱勤,誰知明天的死?

‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve;
已對照

因為我們與那具大軍的死神,並無約定。

Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā.
已對照

如是而住、熱勤、晝夜不懈者,

‘‘Evaṃ vihāriṃ ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ;
已對照

寂靜的牟尼稱他為“賢善一夜者”。’

Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī’’ti.
緬 3.241已對照

“比丘,我就是這樣憶持賢善一夜偈的。比丘,你要受學賢善一夜的綱要與分別;比丘,你要通曉賢善一夜的綱要與分別;比丘,你要憶持賢善一夜的綱要與分別。比丘,賢善一夜的綱要與分別具有義利,是梵行之初。”旃檀那天子說了這話。說了這話之後,就在那裡隱沒了。

‘‘Evaṃ kho ahaṃ, bhikkhu, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā. Uggaṇhāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca; pariyāpuṇāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca; dhārehi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca. Atthasaṃhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhaṅgo ca ādibrahmacariyako’’ti. Idamavoca candano devaputto. Idaṃ vatvā tatthevantaradhāyi.
287PTS 3.201緬 3.242已對照

二八七、那時,具壽盧夷強耆在那一夜過後,收拾了坐臥處,取了缽與衣,向舍衛城方向遊行而去。次第遊行,到了舍衛城祇樹林給孤獨園,來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽盧夷強耆對世尊這樣說——

“尊者,有一次,我住在釋迦[國]迦毘羅衛的尼拘陀園。尊者,那時,有一位天子在夜將盡時容色殊勝,遍照整座尼拘陀園,來到我之處;到了之後,站在一旁。尊者,站在一旁的那位天子對我這樣說:‘比丘,你憶持賢善一夜的綱要與分別嗎?’尊者,這樣說時,我對那位天子這樣說:‘賢友,我不憶持賢善一夜的綱要與分別。賢友,那麼你憶持賢善一夜的綱要與分別嗎?’‘比丘,我也不憶持賢善一夜的綱要與分別。比丘,那麼你憶持賢善一夜偈嗎?’‘賢友,我不憶持賢善一夜偈。賢友,那麼你憶持賢善一夜偈嗎?’‘比丘,我憶持賢善一夜偈。’‘賢友,那麼你是怎樣憶持賢善一夜偈的呢?’‘比丘,有一次,世尊住在三十三天諸天之中,晝度樹下的黃褐毛毯石上。在那裡,世尊為三十三天諸天說了賢善一夜的綱要與分別——

“不應追隨過去……乃至……

寂靜的牟尼稱他為‘賢善一夜者’。”

‘比丘,我就是這樣憶持賢善一夜偈的。比丘,你要受學賢善一夜的綱要與分別;比丘,你要通曉賢善一夜的綱要與分別;比丘,你要憶持賢善一夜的綱要與分別。比丘,賢善一夜的綱要與分別具有義利,是梵行之初。’尊者,那位天子說了這話。說了這話之後,就在那裡隱沒了。尊者,善哉!願世尊為我說賢善一夜的綱要與分別。”

287. Atha kho āyasmā lomasakaṅgiyo tassā rattiyā accayena senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya yena sāvatthi tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena sāvatthi jetavanaṃ anāthapiṇḍikassa ārāmo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā lomasakaṅgiyo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘Ekamidāhaṃ, bhante, samayaṃ sakkesu viharāmi kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Atha kho, bhante, aññataro devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ nigrodhārāmaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho, bhante, so devaputto maṃ etadavoca – ‘dhāresi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’ti? Evaṃ vutte ahaṃ, bhante, taṃ devaputtaṃ etadavocaṃ – ‘na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’ti? ‘Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca. Dhāresi pana tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā’ti? ‘Na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’ti? ‘Dhāremi kho ahaṃ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā’ti. ‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, āvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’ti? Ekamidaṃ, bhikkhu, samayaṃ bhagavā devesu tāvatiṃsesu viharati pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṃ. Tatra kho bhagavā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsi –
‘‘Atītaṃ nānvāgameyya…pe…
Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī’’ti.
‘‘Evaṃ kho ahaṃ, bhikkhu, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā. Uggaṇhāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca; pariyāpuṇāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca; dhārehi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca. Atthasaṃhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhaṅgo ca ādibrahmacariyako’ti. Idamavoca, bhante, so devaputto; idaṃ vatvā tatthevantaradhāyi. Sādhu me, bhante, bhagavā bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca desetū’’ti.
288PTS 3.202緬 3.243已對照

二八八、“比丘,那麼你認識那位天子嗎?”“尊者,我不認識那位天子。”“比丘,那位天子名叫旃檀那。比丘,旃檀那天子作成有所求、作意、以全心貫注、側耳而聽法。那麼,比丘,你要諦聽,好好作意,我要說了。”“是的,尊者。”具壽盧夷強耆應諾世尊。世尊這樣說——

“不應追隨過去,不應期望未來;

凡過去的,那已舍離;而未來的,尚未到來。

而凡於現在之法,於彼彼處觀照者,

不被牽引、不被動搖——智者應增長那[境]。

今天就應作熱勤,誰知明天的死?

因為我們與那具大軍的死神,並無約定。

如是而住、熱勤、晝夜不懈者,

寂靜的牟尼稱他為‘賢善一夜者’。”

“比丘,怎樣是追隨過去呢?……乃至……比丘,就是這樣追隨過去。比丘,怎樣是不追隨過去呢?……乃至……比丘,就是這樣不追隨過去。比丘,怎樣是期望未來呢?……乃至……比丘,就是這樣期望未來。比丘,怎樣是不期望未來呢?……乃至……比丘,就是這樣不期望未來。比丘,怎樣是於諸現在法中被牽引呢?……乃至……比丘,就是這樣於諸現在法中被牽引。比丘,怎樣是於諸現在法中不被牽引呢?……乃至……比丘,就是這樣於諸現在法中不被牽引。

“不應追隨過去,不應期望未來;

凡過去的,那已舍離;而未來的,尚未到來。

而凡於現在之法,於彼彼處觀照者,

不被牽引、不被動搖——智者應增長那[境]。

今天就應作熱勤,誰知明天的死?

因為我們與那具大軍的死神,並無約定。

如是而住、熱勤、晝夜不懈者,

寂靜的牟尼稱他為‘賢善一夜者’。”

世尊說了這[番話]。具壽盧夷強耆滿意、歡喜世尊之所說。

288. ‘‘Jānāsi pana tvaṃ, bhikkhu, taṃ devaputta’’nti? ‘‘Na kho ahaṃ, bhante, jānāmi taṃ devaputta’’nti. ‘‘Candano nāma so, bhikkhu, devaputto. Candano, bhikkhu, devaputto aṭṭhiṃ katvā [aṭṭhikatvā (sī. syā. kaṃ. pī.)] manasikatvā sabbacetasā [sabbaṃ cetaso (sī. syā. kaṃ. pī.), sabbaṃ cetasā (ka.)] samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇāti. Tena hi, bhikkhu, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā lomasakaṅgiyo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –
‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ;
Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ.
‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati;
Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye.
‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve;
Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā;
‘‘Evaṃ vihāriṃ ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ;
Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate muni’’.
‘‘Kathañca, bhikkhu, atītaṃ anvāgameti…pe… evaṃ kho, bhikkhu, atītaṃ anvāgameti. Kathañca, bhikkhu, atītaṃ nānvāgameti…pe… evaṃ kho, bhikkhu, atītaṃ nānvāgameti. Kathañca, bhikkhu, anāgataṃ paṭikaṅkhati…pe… evaṃ kho, bhikkhu, anāgataṃ paṭikaṅkhati. Kathañca, bhikkhu, anāgataṃ nappaṭikaṅkhati…pe… evaṃ kho, bhikkhu, anāgataṃ nappaṭikaṅkhati. Kathañca, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu saṃhīrati…pe… evaṃ kho, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu saṃhīrati. Kathañca, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati…pe… evaṃ kho, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati.
‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ;
Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ.
‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati;
Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye.
‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve;
Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā.
‘‘Evaṃ vihāriṃ ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ;
Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī’’ti.
Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā lomasakaṅgiyo bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
Lomasakaṅgiyabhaddekarattasuttaṃ niṭṭhitaṃ catutthaṃ.
已對照

《盧夷強耆賢善一夜經》終,[《分別品》中之]第四[經]。