快樂巴利palinanda.cc

中部第135經 · 小業分別經 Cūḷakammavibhaṅgasuttaṃ [subhasuttantipi vuccati]

本經目錄五、小業分別經

289已對照

五、小業分別經

二八九、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城(Sāvatthī)的祇樹林(Jetavana)給孤獨園(Anāthapiṇḍika 之園)。於是,都提耶之子(Todeyyaputta)須婆青年(Subha māṇava)來到世尊之處;到了之後,與世尊互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。坐在一旁的都提耶之子須婆青年對世尊這樣說——

289. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane, anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho subho māṇavo todeyyaputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho subho māṇavo todeyyaputto bhagavantaṃ etadavoca –
PTS 3.203已對照

“喬達摩尊師,是什麼因、什麼緣,使得就在身為人類、已成為人的人們之中,可見卑劣與殊勝之性呢?喬達摩尊師,因為可見人們短壽,可見長壽;可見多病,可見少病;可見醜陋,可見端正;可見威勢微小,可見威勢廣大;可見少財,可見大財;可見生於卑賤之家,可見生於高貴之家;可見劣慧,可見具慧。喬達摩尊師,是什麼因、什麼緣,使得就在身為人類、已成為人的人們之中,可見卑劣與殊勝之性呢?”

‘‘Ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo yena manussānaṃyeva sataṃ manussabhūtānaṃ dissanti hīnappaṇītatā? Dissanti hi, bho gotama, manussā appāyukā, dissanti dīghāyukā; dissanti bavhābādhā [bahvābādhā (syā. kaṃ. ka.)], dissanti appābādhā; dissanti dubbaṇṇā, dissanti vaṇṇavanto; dissanti appesakkhā, dissanti mahesakkhā; dissanti appabhogā, dissanti mahābhogā; dissanti nīcakulīnā, dissanti uccākulīnā; dissanti duppaññā, dissanti paññavanto [paññāvanto (sī. pī.)]. Ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo yena manussānaṃyeva sataṃ manussabhūtānaṃ dissanti hīnappaṇītatā’’ti?
緬 3.244已對照

“青年,諸眾生是業為自所有者、業的繼承者、以業為母胎、以業為親屬、以業為依止者;業區分眾生,即:卑劣與殊勝之性。”“我不能詳細了知喬達摩尊師這簡略而未詳細分別其義的所說之義。願喬達摩尊師這樣為我說法,使我能詳細了知喬達摩尊師這簡略而未詳細分別其義的所說之義。”

‘‘Kammassakā, māṇava, sattā kammadāyādā kammayonī kammabandhū [kammayoni kammabandhu (sī.)] kammappaṭisaraṇā. Kammaṃ satte vibhajati yadidaṃ – hīnappaṇītatāyāti. Na kho ahaṃ imassa bhoto gotamassa saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ ājānāmi. Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu yathā ahaṃ imassa bhoto gotamassa saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ ājāneyya’’nti.
290已對照

二九〇、“那麼,青年,你要諦聽,好好作意,我要說了。”“是的,尊師。”都提耶之子須婆青年應諾世尊。世尊這樣說——

290. ‘‘Tena hi, māṇava, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho subho māṇavo todeyyaputto bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –
已對照

“青年,在此,有一類女人或男人是殺生者——兇暴、血手,耽於打擊殺害,於諸眾生生命無悲憫。他由於那如此圓滿、如此執取的業,身壞命終之後,投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。若身壞命終之後未投生於苦界、惡趣、墮處、地獄,若來到人間,無論在哪裡再生,都是短壽的。青年,這是導向短壽的行道,即:是殺生者——兇暴、血手,耽於打擊殺害,於諸眾生生命無悲憫。

‘‘Idha, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu [sabbapāṇabhūtesu (sī. ka.)]. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena [samādiṇṇena (pī. ka.)] kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati appāyuko hoti. Appāyukasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho adayāpanno pāṇabhūtesu.
PTS 3.204已對照

“青年,又在此,有一類女人或男人舍斷殺生,遠離殺生,放下棍棒,放下刀劍,有慚愧,具同情心,懷著利益、悲憫一切眾生生命之心而住。他由於那如此圓滿、如此執取的業,身壞命終之後,投生於善趣、天界。若身壞命終之後未投生於善趣、天界,若來到人間,無論在哪裡再生,都是長壽的。青年,這是導向長壽的行道,即:舍斷殺生,遠離殺生,放下棍棒,放下刀劍,有慚愧,具同情心,懷著利益、悲憫一切眾生生命之心而住。

‘‘Idha pana, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho, lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati dīghāyuko hoti. Dīghāyukasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho, lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati.
291緬 3.245已對照

二九一、“青年,在此,有一類女人或男人本性以手、或以土塊、或以棍棒、或以刀劍損惱眾生。他由於那如此圓滿、如此執取的業,身壞命終之後,投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。若身壞命終之後未投生於苦界、惡趣、墮處、地獄,若來到人間,無論在哪裡再生,都是多病的。青年,這是導向多病的行道,即:本性以手、或以土塊、或以棍棒、或以刀劍損惱眾生。

291. ‘‘Idha, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā sattānaṃ viheṭhakajātiko hoti, pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati bavhābādho hoti. Bavhābādhasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – sattānaṃ viheṭhakajātiko hoti pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā.
已對照

“青年,又在此,有一類女人或男人本性不以手、或以土塊、或以棍棒、或以刀劍損惱眾生。他由於那如此圓滿、如此執取的業,身壞命終之後,投生於善趣、天界。若身壞命終之後未投生於善趣、天界,若來到人間,無論在哪裡再生,都是少病的。青年,這是導向少病的行道,即:本性不以手、或以土塊、或以棍棒、或以刀劍損惱眾生。

‘‘Idha pana, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā sattānaṃ aviheṭhakajātiko hoti pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati appābādho hoti. Appābādhasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – sattānaṃ aviheṭhakajātiko hoti pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā.
292已對照

二九二、“青年,在此,有一類女人或男人是忿怒者、多惱者,即使被說了少許,也會黏著、動怒、起瞋恚、僵執,顯露出怒、瞋與不悅。他由於那如此圓滿、如此執取的業,身壞命終之後,投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。若身壞命終之後未投生於苦界、惡趣、墮處、地獄,若來到人間,無論在哪裡再生,都是醜陋的。青年,這是導向醜陋的行道,即:是忿怒者、多惱者,即使被說了少許,也會黏著、動怒、起瞋恚、僵執,顯露出怒、瞋與不悅。

292. ‘‘Idha, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā kodhano hoti upāyāsabahulo. Appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patiṭṭhīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati dubbaṇṇo hoti. Dubbaṇṇasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – kodhano hoti upāyāsabahulo; appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patiṭṭhīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.
緬 3.246已對照

“青年,又在此,有一類女人或男人是不忿怒者、不多惱者,即使被說了很多,也不黏著、不動怒、不起瞋恚、不僵執,不顯露出怒、瞋與不悅。他由於那如此圓滿、如此執取的業,身壞命終之後,投生於善趣、天界。若身壞命終之後未投生於善趣、天界,若來到人間,無論在哪裡再生,都是端正的。青年,這是導向端正的行道,即:是不忿怒者、不多惱者,即使被說了很多,也不黏著、不動怒、不起瞋恚、不僵執,不顯露出怒、瞋與不悅。

‘‘Idha pana, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā akkodhano hoti anupāyāsabahulo; bahumpi vutto samāno nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patiṭṭhīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati pāsādiko hoti. Pāsādikasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – akkodhano hoti anupāyāsabahulo; bahumpi vutto samāno nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patiṭṭhīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.
293已對照

二九三、“青年,在此,有一類女人或男人是有嫉心者,對他人的利養、恭敬、尊重、敬仰、禮拜、供養生嫉、懷恨、結嫉。他由於那如此圓滿、如此執取的業,身壞命終之後,投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。若身壞命終之後未投生於苦界、惡趣、墮處、地獄,若來到人間,無論在哪裡再生,都是威勢微小的。青年,這是導向威勢微小的行道,即:是有嫉心者,對他人的利養、恭敬、尊重、敬仰、禮拜、供養生嫉、懷恨、結嫉。

293. ‘‘Idha, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā issāmanako hoti; paralābhasakkāragarukāramānanavandanapūjanāsu issati upadussati issaṃ bandhati. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati appesakkho hoti. Appesakkhasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – issāmanako hoti; paralābhasakkāragarukāramānanavandanapūjanāsu issati upadussati issaṃ bandhati.
PTS 3.205已對照

“青年,又在此,有一類女人或男人是無嫉心者,對他人的利養、恭敬、尊重、敬仰、禮拜、供養不生嫉、不懷恨、不結嫉。他由於那如此圓滿、如此執取的業,身壞命終之後,投生於善趣、天界。若身壞命終之後未投生於善趣、天界,若來到人間,無論在哪裡再生,都是威勢廣大的。青年,這是導向威勢廣大的行道,即:是無嫉心者,對他人的利養、恭敬、尊重、敬仰、禮拜、供養不生嫉、不懷恨、不結嫉。

‘‘Idha pana, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā anissāmanako hoti; paralābhasakkāragarukāramānanavandanapūjanāsu na issati na upadussati na issaṃ bandhati. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati mahesakkho hoti. Mahesakkhasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – anissāmanako hoti; paralābhasakkāragarukāramānanavandanapūjanāsu na issati na upadussati na issaṃ bandhati.
294緬 3.247已對照

二九四、“青年,在此,有一類女人或男人不向沙門或婆羅門布施食、飲、衣、乘、花鬘、香、塗香、臥具、住處、燈明。他由於那如此圓滿、如此執取的業,身壞命終之後,投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。若身壞命終之後未投生於苦界、惡趣、墮處、地獄,若來到人間,無論在哪裡再生,都是少財的。青年,這是導向少財的行道,即:不向沙門或婆羅門布施食、飲、衣、乘、花鬘、香、塗香、臥具、住處、燈明。

294. ‘‘Idha, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā na dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati appabhogo hoti. Appabhogasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – na dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ.
已對照

“青年,又在此,有一類女人或男人向沙門或婆羅門布施食、飲、衣、乘、花鬘、香、塗香、臥具、住處、燈明。他由於那如此圓滿、如此執取的業,身壞命終之後,投生於善趣、天界。若身壞命終之後未投生於善趣、天界,若來到人間,無論在哪裡再生,都是大財的。青年,這是導向大財的行道,即:向沙門或婆羅門布施食、飲、衣、乘、花鬘、香、塗香、臥具、住處、燈明。

‘‘Idha pana, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati mahābhogo hoti. Mahābhogasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – dātā hoti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ.
295已對照

二九五、“青年,在此,有一類女人或男人是頑固者、過慢者——不禮敬應禮敬者,不起迎應起迎者,不給應得座者座,不給應得路者路,不恭敬應恭敬者,不尊重應尊重者,不敬仰應敬仰者,不供養應供養者。他由於那如此圓滿、如此執取的業,身壞命終之後,投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。若身壞命終之後未投生於苦界、惡趣、墮處、地獄,若來到人間,無論在哪裡再生,都是生於卑賤之家的。青年,這是導向生於卑賤之家的行道,即:是頑固者、過慢者——不禮敬應禮敬者,不起迎應起迎者,不給應得座者座,不給應得路者路,不恭敬應恭敬者,不尊重應尊重者,不敬仰應敬仰者,不供養應供養者。

295. ‘‘Idha, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā thaddho hoti atimānī – abhivādetabbaṃ na abhivādeti, paccuṭṭhātabbaṃ na paccuṭṭheti, āsanārahassa na āsanaṃ deti, maggārahassa na maggaṃ deti, sakkātabbaṃ na sakkaroti, garukātabbaṃ na garukaroti, mānetabbaṃ na māneti, pūjetabbaṃ na pūjeti. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati nīcakulīno hoti. Nīcakulīnasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – thaddho hoti atimānī; abhivādetabbaṃ na abhivādeti, paccuṭṭhātabbaṃ na paccuṭṭheti, āsanārahassa na āsanaṃ deti, maggārahassa na maggaṃ deti, sakkātabbaṃ na sakkaroti, garukātabbaṃ na garukaroti, mānetabbaṃ na māneti, pūjetabbaṃ na pūjeti.
緬 3.248已對照

“青年,又在此,有一類女人或男人是不頑固者、不過慢者——禮敬應禮敬者,起迎應起迎者,給應得座者座,給應得路者路,恭敬應恭敬者,尊重應尊重者,敬仰應敬仰者,供養應供養者。他由於那如此圓滿、如此執取的業,身壞命終之後,投生於善趣、天界。若身壞命終之後未投生於善趣、天界,若來到人間,無論在哪裡再生,都是生於高貴之家的。青年,這是導向生於高貴之家的行道,即:是不頑固者、不過慢者——禮敬應禮敬者,起迎應起迎者,給應得座者座,給應得路者路,恭敬應恭敬者,尊重應尊重者,敬仰應敬仰者,供養應供養者。

‘‘Idha pana, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā atthaddho hoti anatimānī; abhivādetabbaṃ abhivādeti, paccuṭṭhātabbaṃ paccuṭṭheti, āsanārahassa āsanaṃ deti, maggārahassa maggaṃ deti, sakkātabbaṃ sakkaroti, garukātabbaṃ garukaroti, mānetabbaṃ māneti, pūjetabbaṃ pūjeti. So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati uccākulīno hoti. Uccākulīnasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – atthaddho hoti anatimānī; abhivādetabbaṃ abhivādeti, paccuṭṭhātabbaṃ paccuṭṭheti, āsanārahassa āsanaṃ deti, maggārahassa maggaṃ deti, sakkātabbaṃ sakkaroti, garukātabbaṃ garukaroti, mānetabbaṃ māneti, pūjetabbaṃ pūjeti.
296已對照

二九六、“青年,在此,有一類女人或男人前往沙門或婆羅門之處而不遍問:‘尊者,什麼是善?什麼是不善?什麼是有罪?什麼是無罪?什麼應親近?什麼不應親近?我做什麼會長夜帶來不利與苦?我做什麼又會長夜帶來利益與安樂?’他由於那如此圓滿、如此執取的業,身壞命終之後,投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。若身壞命終之後未投生於苦界、惡趣、墮處、地獄,若來到人間,無論在哪裡再生,都是劣慧的。青年,這是導向劣慧的行道,即:前往沙門或婆羅門之處而不遍問:‘尊者,什麼是善?什麼是不善?什麼是有罪?什麼是無罪?什麼應親近?什麼不應親近?我做什麼會長夜帶來不利與苦?我做什麼又會長夜帶來利益與安樂?’”

296. ‘‘Idha, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā upasaṅkamitvā na paripucchitā hoti – ‘kiṃ, bhante, kusalaṃ, kiṃ akusalaṃ; kiṃ sāvajjaṃ, kiṃ anavajjaṃ; kiṃ sevitabbaṃ, kiṃ na sevitabbaṃ; kiṃ me karīyamānaṃ dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya hoti, kiṃ vā pana me karīyamānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya hotī’ti? So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati duppañño hoti. Duppaññasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā upasaṅkamitvā na paripucchitā hoti – ‘kiṃ, bhante, kusalaṃ, kiṃ akusalaṃ; kiṃ sāvajjaṃ, kiṃ anavajjaṃ; kiṃ sevitabbaṃ, kiṃ na sevitabbaṃ; kiṃ me karīyamānaṃ dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya hoti, kiṃ vā pana me karīyamānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya hotī’’’ti?
PTS 3.206緬 3.249已對照

“青年,又在此,有一類女人或男人前往沙門或婆羅門之處而遍問:‘尊者,什麼是善?什麼是不善?什麼是有罪?什麼是無罪?什麼應親近?什麼不應親近?我做什麼會長夜帶來不利與苦?我做什麼又會長夜帶來利益與安樂?’他由於那如此圓滿、如此執取的業,身壞命終之後,投生於善趣、天界。若身壞命終之後未投生於善趣、天界,若來到人間,無論在哪裡再生,都是大慧的。青年,這是導向大慧的行道,即:前往沙門或婆羅門之處而遍問:‘尊者,什麼是善?什麼是不善?什麼是有罪?什麼是無罪?什麼應親近?什麼不應親近?我做什麼會長夜帶來不利與苦?我做什麼又會長夜帶來利益與安樂?’”

‘‘Idha pana, māṇava, ekacco itthī vā puriso vā samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā upasaṅkamitvā paripucchitā hoti – ‘kiṃ, bhante, kusalaṃ, kiṃ akusalaṃ; kiṃ sāvajjaṃ, kiṃ anavajjaṃ; kiṃ sevitabbaṃ, kiṃ na sevitabbaṃ; kiṃ me karīyamānaṃ dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya hoti, kiṃ vā pana me karīyamānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya hotī’ti? So tena kammena evaṃ samattena evaṃ samādinnena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. No ce kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, sace manussattaṃ āgacchati yattha yattha paccājāyati mahāpañño hoti. Mahāpaññasaṃvattanikā esā, māṇava, paṭipadā yadidaṃ – samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā upasaṅkamitvā paripucchitā hoti – ‘kiṃ, bhante, kusalaṃ, kiṃ akusalaṃ; kiṃ sāvajjaṃ, kiṃ anavajjaṃ; kiṃ sevitabbaṃ, kiṃ na sevitabbaṃ; kiṃ me karīyamānaṃ dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya hoti, kiṃ vā pana me karīyamānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya hotī’’’ti?
297已對照

二九七、“青年,如是,導向短壽的行道帶來短壽,導向長壽的行道帶來長壽;導向多病的行道帶來多病,導向少病的行道帶來少病;導向醜陋的行道帶來醜陋,導向端正的行道帶來端正;導向威勢微小的行道帶來威勢微小,導向威勢廣大的行道帶來威勢廣大;導向少財的行道帶來少財,導向大財的行道帶來大財;導向生於卑賤之家的行道帶來生於卑賤之家,導向生於高貴之家的行道帶來生於高貴之家;導向劣慧的行道帶來劣慧,導向大慧的行道帶來大慧。青年,諸眾生是業為自所有者、業的繼承者、以業為母胎、以業為親屬、以業為依止者;業區分眾生,即:卑劣與殊勝之性。”

這樣說時,都提耶之子須婆青年對世尊這樣說——“奇哉!喬達摩尊師,奇哉!喬達摩尊師。喬達摩尊師,猶如把倒覆的扶起,把遮蔽的揭開,為迷路者指示道路,在黑暗中持來油燈,使有眼者得見諸色。正是如此,喬達摩尊師以種種方式開顯了法。我皈依那位喬達摩尊師、法與比丘僧團。願喬達摩尊師憶持我為優婆塞,從今日起,終生皈依。”

297. ‘‘Iti kho, māṇava, appāyukasaṃvattanikā paṭipadā appāyukattaṃ upaneti, dīghāyukasaṃvattanikā paṭipadā dīghāyukattaṃ upaneti; bavhābādhasaṃvattanikā paṭipadā bavhābādhattaṃ upaneti, appābādhasaṃvattanikā paṭipadā appābādhattaṃ upaneti; dubbaṇṇasaṃvattanikā paṭipadā dubbaṇṇattaṃ upaneti, pāsādikasaṃvattanikā paṭipadā pāsādikattaṃ upaneti; appesakkhasaṃvattanikā paṭipadā appesakkhattaṃ upaneti, mahesakkhasaṃvattanikā paṭipadā mahesakkhattaṃ upaneti; appabhogasaṃvattanikā paṭipadā appabhogattaṃ upaneti, mahābhogasaṃvattanikā paṭipadā mahābhogattaṃ upaneti; nīcakulīnasaṃvattanikā paṭipadā nīcakulīnattaṃ upaneti, uccākulīnasaṃvattanikā paṭipadā uccākulīnattaṃ upaneti; duppaññasaṃvattanikā paṭipadā duppaññattaṃ upaneti, mahāpaññasaṃvattanikā paṭipadā mahāpaññattaṃ upaneti. Kammassakā, māṇava, sattā kammadāyādā kammayonī kammabandhū kammappaṭisaraṇā. Kammaṃ satte vibhajati yadidaṃ – hīnappaṇītatāyā’’ti.
Evaṃ vutte, subho māṇavo todeyyaputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.
Cūḷakammavibhaṅgasuttaṃ niṭṭhitaṃ pañcamaṃ.
已對照

《小業分別經》終,[《分別品》中之]第五[經]。