快樂巴利palinanda.cc

中部第113經 · 善士經 Sappurisasuttaṃ

本經目錄三、善士經

105已對照

三、善士經

一〇五、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城(Sāvatthī)的祇樹林(Jetavana)給孤獨園(Anāthapiṇḍika 之園)。在那裡,世尊召喚諸比丘:“諸比丘。”“尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——“諸比丘,我要為你們說善士法(sappurisadhamma)與非善士法(asappurisadhamma)。你們要諦聽,好好作意,我要說了。”“是的,尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

105. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘sappurisadhammañca vo, bhikkhave, desessāmi asappurisadhammañca. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
PTS 3.38緬 3.87已對照

“諸比丘,什麼是非善士法呢?諸比丘,在此,非善士是從高族(uccākula)出家的。他這樣思察:‘我確實是從高族出家的,而其他這些比丘不是從高族出家的。’他因那高族之性而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘諸貪法並不因高族之性而趨於遍盡,諸瞋法也不趨於遍盡,諸痴法也不趨於遍盡。即使不是從高族出家的,若他是法隨法行的、正當行道的、隨法而行的,他在那裡就應受供養,他在那裡就應受稱讚。’他唯以行道為內,既不因那高族之性而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這是善士法。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, asappurisadhammo? Idha, bhikkhave, asappuriso uccākulā pabbajito hoti. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi uccākulā pabbajito, ime panaññe bhikkhū na uccākulā pabbajitā’ti. So tāya uccākulīnatāya attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayaṃ [ayampi (sī. pī.)], bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘na kho uccākulīnatāya lobhadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti. No cepi uccākulā pabbajito hoti; so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṃso’ti. So paṭipadaṃyeva antaraṃ karitvā tāya uccākulīnatāya nevattānukkaṃseti na paraṃ vambheti. Ayaṃ, bhikkhave, sappurisadhammo.
已對照

“再者,諸比丘,非善士是從大族出家的……乃至……是從大財富之族出家的……乃至……是從廣大財富之族出家的。他這樣思察:‘我確實是從廣大財富之族出家的,而其他這些比丘不是從廣大財富之族出家的。’他因那廣大財富之性而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘諸貪法並不因廣大財富之性而趨於遍盡,諸瞋法也不趨於遍盡,諸痴法也不趨於遍盡。即使不是從廣大財富之族出家的,若他是法隨法行的、正當行道的、隨法而行的,他在那裡就應受供養,他在那裡就應受稱讚。’他唯以行道為內,既不因那廣大財富之性而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso mahākulā pabbajito hoti…pe… [yathā uccākulavāre tathā vitthāretabbaṃ] mahābhogakulā pabbajito hoti…pe… uḷārabhogakulā pabbajito hoti. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi uḷārabhogakulā pabbajito, ime panaññe bhikkhū na uḷārabhogakulā pabbajitā’ti. So tāya uḷārabhogatāya attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘na kho uḷārabhogatāya lobhadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti. No cepi uḷārabhogakulā pabbajito hoti; so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṃso’ti. So paṭipadaṃyeva antaraṃ karitvā tāya uḷārabhogatāya nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
106已對照

一〇六、“再者,諸比丘,非善士是知名而有聲譽者。他這樣思察:‘我確實是知名而有聲譽者,而其他這些比丘是不知名的、威勢微小的。’他因那知名之性而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘諸貪法並不因知名之性而趨於遍盡,諸瞋法也不趨於遍盡,諸痴法也不趨於遍盡。即使不是知名而有聲譽者,若他是法隨法行的、正當行道的、隨法而行的,他在那裡就應受供養,他在那裡就應受稱讚。’他唯以行道為內,既不因那知名之性而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

106. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso ñāto hoti yasassī. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi ñāto yasassī, ime panaññe bhikkhū appaññātā appesakkhā’ti. So tena ñattena [ñātena (sī. ka.), ñātattena (syā. kaṃ. pī.)] attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘na kho ñattena lobhadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti. No cepi ñāto hoti yasassī; so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṃso’ti. So paṭipadaṃyeva antaraṃ karitvā tena ñattena nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
PTS 3.39緬 3.88已對照

“再者,諸比丘,非善士是衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具的獲得者。他這樣思察:‘我確實是衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具的獲得者,而其他這些比丘不是衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具的獲得者。’他因那利養而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘諸貪法並不因利養而趨於遍盡,諸瞋法也不趨於遍盡,諸痴法也不趨於遍盡。即使不是衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具的獲得者,若他是法隨法行的、正當行道的、隨法而行的,他在那裡就應受供養,他在那裡就應受稱讚。’他唯以行道為內,既不因那利養而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ, ime panaññe bhikkhū na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārāna’nti. So tena lābhena attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘na kho lābhena lobhadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti. No cepi lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ; so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṃso’ti. So paṭipadaṃyeva antaraṃ karitvā tena lābhena nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
已對照

“再者,諸比丘,非善士是多聞者。他這樣思察:‘我確實是多聞者,而其他這些比丘不是多聞者。’他因那多聞而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘諸貪法並不因多聞而趨於遍盡,諸瞋法也不趨於遍盡,諸痴法也不趨於遍盡。即使不是多聞者,若他是法隨法行的、正當行道的、隨法而行的,他在那裡就應受供養,他在那裡就應受稱讚。’他唯以行道為內,既不因那多聞而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso bahussuto hoti. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi bahussuto, ime panaññe bhikkhū na bahussutā’ti. So tena bāhusaccena attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘na kho bāhusaccena lobhadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti. No cepi bahussuto hoti; so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṃso’ti. So paṭipadaṃyeva antaraṃ karitvā tena bāhusaccena nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
PTS 3.40已對照

“再者,諸比丘,非善士是持律者。他這樣思察:‘我確實是持律者,而其他這些比丘不是持律者。’他因那持律者性而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘諸貪法並不因持律者性而趨於遍盡,諸瞋法也不趨於遍盡,諸痴法也不趨於遍盡。即使不是持律者,若他是法隨法行的、正當行道的、隨法而行的,他在那裡就應受供養,他在那裡就應受稱讚。’他唯以行道為內,既不因那持律者性而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso vinayadharo hoti. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi vinayadharo, ime panaññe bhikkhū na vinayadharā’ti. So tena vinayadharattena attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘na kho vinayadharattena lobhadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti. No cepi vinayadharo hoti; so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṃso’ti. So paṭipadaṃyeva antaraṃ karitvā tena vinayadharattena nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
緬 3.89已對照

“再者,諸比丘,非善士是說法者。他這樣思察:‘我確實是說法者,而其他這些比丘不是說法者。’他因那說法者性而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘諸貪法並不因說法者性而趨於遍盡,諸瞋法也不趨於遍盡,諸痴法也不趨於遍盡。即使不是說法者,若他是法隨法行的、正當行道的、隨法而行的,他在那裡就應受供養,他在那裡就應受稱讚。’他唯以行道為內,既不因那說法者性而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso dhammakathiko hoti. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi dhammakathiko, ime panaññe bhikkhū na dhammakathikā’ti. So tena dhammakathikattena attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘na kho dhammakathikattena lobhadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti. No cepi dhammakathiko hoti; so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṃso’ti. So paṭipadaṃyeva antaraṃ karitvā tena dhammakathikattena nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
107已對照

一〇七、“再者,諸比丘,非善士是林野住者。他這樣思察:‘我確實是林野住者,而其他這些比丘不是林野住者。’他因那林野住者性而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘諸貪法並不因林野住者性而趨於遍盡,諸瞋法也不趨於遍盡,諸痴法也不趨於遍盡。即使不是林野住者,若他是法隨法行的、正當行道的、隨法而行的,他在那裡就應受供養,他在那裡就應受稱讚。’他唯以行道為內,既不因那林野住者性而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

107. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso āraññiko hoti. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi āraññiko ime panaññe bhikkhū na āraññikā’ti. So tena āraññikattena attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘na kho āraññikattena lobhadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti. No cepi āraññiko hoti; so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṃso’ti. So paṭipadaṃyeva antaraṃ karitvā tena āraññikattena nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
PTS 3.41已對照

“再者,諸比丘,非善士是糞掃衣者。他這樣思察:‘我確實是糞掃衣者,而其他這些比丘不是糞掃衣者。’他因那糞掃衣者性而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘諸貪法並不因糞掃衣者性而趨於遍盡,諸瞋法也不趨於遍盡,諸痴法也不趨於遍盡。即使不是糞掃衣者,若他是法隨法行的、正當行道的、隨法而行的,他在那裡就應受供養,他在那裡就應受稱讚。’他唯以行道為內,既不因那糞掃衣者性而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso paṃsukūliko hoti. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi paṃsukūliko, ime panaññe bhikkhū na paṃsukūlikā’ti. So tena paṃsukūlikattena attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘na kho paṃsukūlikattena lobhadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti. No cepi paṃsukūliko hoti; so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṃso’ti. So paṭipadaṃyeva antaraṃ karitvā tena paṃsukūlikattena nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
緬 3.90已對照

“再者,諸比丘,非善士是常乞食者。他這樣思察:‘我確實是常乞食者,而其他這些比丘不是常乞食者。’他因那常乞食者性而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘諸貪法並不因常乞食者性而趨於遍盡,諸瞋法也不趨於遍盡,諸痴法也不趨於遍盡。即使不是常乞食者,若他是法隨法行的、正當行道的、隨法而行的,他在那裡就應受供養,他在那裡就應受稱讚。’他唯以行道為內,既不因那常乞食者性而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso piṇḍapātiko hoti. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi piṇḍapātiko, ime panaññe bhikkhū na piṇḍapātikā’ti. So tena piṇḍapātikattena attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘na kho piṇḍapātikattena lobhadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti. No cepi piṇḍapātiko hoti; so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṃso’ti. So paṭipadaṃyeva antaraṃ karitvā tena piṇḍapātikattena nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
PTS 3.42已對照

“再者,諸比丘,非善士是樹下住者。他這樣思察:‘我確實是樹下住者,而其他這些比丘不是樹下住者。’他因那樹下住者性而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘諸貪法並不因樹下住者性而趨於遍盡,諸瞋法也不趨於遍盡,諸痴法也不趨於遍盡。即使不是樹下住者,若他是法隨法行的、正當行道的、隨法而行的,他在那裡就應受供養,他在那裡就應受稱讚。’他唯以行道為內,既不因那樹下住者性而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso rukkhamūliko hoti. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi rukkhamūliko, ime panaññe bhikkhū na rukkhamūlikā’ti. So tena rukkhamūlikattena attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘na kho rukkhamūlikattena lobhadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti. No cepi rukkhamūliko hoti; so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṃso’ti. So paṭipadaṃyeva antaraṃ karitvā tena rukkhamūlikattena nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
緬 3.91已對照

“再者,諸比丘,非善士是冢間住者……乃至……是露地住者……是常坐不臥者……是隨處住者……是一坐食者。他這樣思察:‘我確實是一坐食者,而其他這些比丘不是一坐食者。’他因那一坐食者性而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘諸貪法並不因一坐食者性而趨於遍盡,諸瞋法也不趨於遍盡,諸痴法也不趨於遍盡。即使不是一坐食者,若他是法隨法行的、正當行道的、隨法而行的,他在那裡就應受供養,他在那裡就應受稱讚。’他唯以行道為內,既不因那一坐食者性而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso sosāniko hoti…pe… abbhokāsiko hoti… nesajjiko hoti… yathāsanthatiko hoti… ekāsaniko hoti. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi ekāsaniko, ime panaññe bhikkhū na ekāsanikā’ti. So tena ekāsanikattena attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘na kho ekāsanikattena lobhadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, dosadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti, mohadhammā vā parikkhayaṃ gacchanti. No cepi ekāsaniko hoti; so ca hoti dhammānudhammappaṭipanno sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tattha pujjo, so tattha pāsaṃso’ti. So paṭipadaṃyeva antaraṃ karitvā tena ekāsanikattena nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
108PTS 3.43緬 3.92已對照

一〇八、“再者,諸比丘,非善士已離諸欲,離諸不善法,有尋、有伺,離生喜、樂,成就並住於初禪。他這樣思察:‘我確實是初禪等至的獲得者,而其他這些比丘不是初禪等至的獲得者。’他因那初禪等至而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘世尊說過:即使對初禪等至,也[要]非彼所成性(atammayatā)。因為[人們]無論以什麼[方式]計執,它都由此成為異樣。’他唯以非彼所成性為內,既不因那初禪等至而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

“再者,諸比丘,非善士尋、伺寂止,內潔淨,心專一性,無尋、無伺,定生喜、樂,[成就並住於]第二禪……乃至……第三禪……第四禪,成就並住。他這樣思察:‘我確實是第四禪等至的獲得者,而其他這些比丘不是第四禪等至的獲得者。’他因那第四禪等至而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘世尊說過:即使對第四禪等至,也[要]非彼所成性。因為[人們]無論以什麼[方式]計執,它都由此成為異樣。’他唯以非彼所成性為內,既不因那第四禪等至而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

“再者,諸比丘,非善士由於一切方面超越諸色想、由諸有對想之滅沒、由於諸種種想不作意,[知]‘虛空無邊’而成就並住於空無邊處。他這樣思察:‘我確實是空無邊處等至的獲得者,而其他這些比丘不是空無邊處等至的獲得者。’他因那空無邊處等至而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘世尊說過:即使對空無邊處等至,也[要]非彼所成性。因為[人們]無論以什麼[方式]計執,它都由此成為異樣。’他唯以非彼所成性為內,既不因那空無邊處等至而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

“再者,諸比丘,非善士由於一切方面超越空無邊處,[知]‘識無邊’而成就並住於識無邊處。他這樣思察:‘我確實是識無邊處等至的獲得者,而其他這些比丘不是識無邊處等至的獲得者。’他因那識無邊處等至而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘世尊說過:即使對識無邊處等至,也[要]非彼所成性。因為[人們]無論以什麼[方式]計執,它都由此成為異樣。’他唯以非彼所成性為內,既不因那識無邊處等至而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

“再者,諸比丘,非善士由於一切方面超越識無邊處,[知]‘無有一物’而成就並住於無所有處。他這樣思察:‘我確實是無所有處等至的獲得者,而其他這些比丘不是無所有處等至的獲得者。’他因那無所有處等至而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘世尊說過:即使對無所有處等至,也[要]非彼所成性。因為[人們]無論以什麼[方式]計執,它都由此成為異樣。’他唯以非彼所成性為內,既不因那無所有處等至而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

“再者,諸比丘,非善士由於一切方面超越無所有處而成就並住於非想非非想處。他這樣思察:‘我確實是非想非非想處等至的獲得者,而其他這些比丘不是非想非非想處等至的獲得者。’他因那非想非非想處等至而稱揚自己、貶抑他人。諸比丘,這也是非善士法。諸比丘,而善士這樣思察:‘世尊說過:即使對非想非非想處等至,也[要]非彼所成性。因為[人們]無論以什麼[方式]計執,它都由此成為異樣。’他唯以非彼所成性為內,既不因那非想非非想處等至而稱揚自己,也不貶抑他人。諸比丘,這也是善士法。

“再者,諸比丘,善士由於一切方面超越非想非非想處而成就並住於想受滅(saññāvedayitanirodha)。而他以慧見了[四諦]之後,諸漏便遍盡了。諸比丘,這位比丘不計執任何[事物],不於任何處計執,不以任何[事物]計執。”

世尊說了這[番話]。那些比丘滿意、歡喜世尊之所說。

108. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi paṭhamajjhānasamāpattiyā lābhī, ime panaññe bhikkhū paṭhamajjhānasamāpattiyā na lābhino’ti. So tāya paṭhamajjhānasamāpattiyā attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘paṭhamajjhānasamāpattiyāpi kho atammayatā vuttā bhagavatā. Yena yena hi maññanti tato taṃ hoti aññathā’ti. So atammayataññeva antaraṃ karitvā tāya paṭhamajjhānasamāpattiyā nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi catutthajjhānasamāpattiyā lābhī, ime panaññe bhikkhū catutthajjhānasamāpattiyā na lābhino’ti. So tāya catutthajjhānasamāpattiyā attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘catutthajjhānasamāpattiyāpi kho atammayatā vuttā bhagavatā. Yena yena hi maññanti tato taṃ hoti aññathā’ti. So atammayataññeva antaraṃ karitvā tāya catutthajjhānasamāpattiyā nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi ākāsānañcāyatanasamāpattiyā lābhī, ime panaññe bhikkhū ākāsānañcāyatanasamāpattiyā na lābhino’ti. So tāya ākāsānañcāyatanasamāpattiyā attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘ākāsānañcāyatanasamāpattiyāpi kho atammayatā vuttā bhagavatā. Yena yena hi maññanti tato taṃ hoti aññathā’ti. So atammayataññeva antaraṃ karitvā tāya ākāsānañcāyatanasamāpattiyā nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘anantaṃ viññāṇa’nti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi viññāṇañcāyatanasamāpattiyā lābhī, ime panaññe bhikkhū viññāṇañcāyatanasamāpattiyā na lābhino’ti. So tāya viññāṇañcāyatanasamāpattiyā attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘viññāṇañcāyatanasamāpattiyāpi kho atammayatā vuttā bhagavatā. Yena yena hi maññanti tato taṃ hoti aññathā’ti. So atammayataññeva antaraṃ karitvā tāya viññāṇañcāyatanasamāpattiyā nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi ākiñcaññāyatanasamāpattiyā lābhī, ime panaññe bhikkhū ākiñcaññāyatanasamāpattiyā na lābhino’ti. So tāya ākiñcaññāyatanasamāpattiyā attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘ākiñcaññāyatanasamāpattiyāpi kho atammayatā vuttā bhagavatā. Yena yena hi maññanti tato taṃ hoti aññathā’ti. So atammayataññeva antaraṃ karitvā tāya ākiñcaññāyatanasamāpattiyā nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asappuriso sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khomhi nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā lābhī, ime panaññe bhikkhū nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā na lābhino’ti. So tāya nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā attānukkaṃseti, paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, asappurisadhammo. Sappuriso ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyāpi kho atammayatā vuttā bhagavatā. Yena yena hi maññanti tato taṃ hoti aññathā’ti. So atammayataññeva antaraṃ karitvā tāya nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti. Ayampi, bhikkhave, sappurisadhammo.
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sappuriso sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati. Paññāya cassa disvā āsavā [ekacce āsavā (ka.)] parikkhīṇā honti. Ayaṃ [ayaṃ kho (syā. kaṃ.)], bhikkhave, bhikkhu na kiñci maññati, na kuhiñci maññati, na kenaci maññatī’’ti.
Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
Sappurisasuttaṃ niṭṭhitaṃ tatiyaṃ.
已對照

《善士經》終,[《次第品》中之]第三[經]。