快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 九集·獅子吼品 Sīhanādavaggo

本經目錄二、獅子吼品一、獅子吼經二、有餘依經三、拘絺羅經四、三彌提經五、瘡經六、想經七、家族經八、九支布薩經九、天神經十、韋羅摩經獅子吼品第二。

已對照

二、獅子吼品

2. Sīhanādavaggo
已對照

一、獅子吼經

1. Sīhanādasuttaṃ
11PTS 4.374緬 3.181已對照

十一、一時,世尊住在舍衛城祇樹林給孤獨園。那時,具壽舍利弗來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽舍利弗對世尊這樣說——“尊者,我已在舍衛城住完雨安居。尊者,我想要出發去地方遊行。”“舍利弗,現在你認為是時候,[就去]吧。”於是具壽舍利弗從座而起,禮敬世尊,右繞之後離去。那時,具壽舍利弗離去不久,某位比丘對世尊這樣說——“尊者,具壽舍利弗冒犯了我,不告罪便去遊行了。”於是世尊召喚某位比丘:“來,比丘,你以我的話去召喚舍利弗——‘舍利弗賢友,導師召喚你。’”“是的,尊者。”那位比丘應諾世尊之後,來到具壽舍利弗之處;到了之後,對具壽舍利弗這樣說——“舍利弗賢友,導師召喚你。”“是的,賢友。”具壽舍利弗應諾那位比丘。

11. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘vuttho me, bhante, sāvatthiyaṃ vassāvāso. Icchāmahaṃ, bhante, janapadacārikaṃ pakkamitu’’nti. ‘‘Yassadāni tvaṃ, sāriputta, kālaṃ maññasī’’ti. Atha kho āyasmā sāriputto uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho aññataro bhikkhu acirapakkante āyasmante sāriputte bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘āyasmā maṃ, bhante, sāriputto āsajja appaṭinissajja cārikaṃ pakkanto’’ti. Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, bhikkhu, mama vacanena sāriputtaṃ āmantehi – ‘satthā taṃ, āvuso sāriputta, āmantetī’’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘satthā taṃ, āvuso sāriputta, āmantetī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā sāriputto tassa bhikkhuno paccassosi.
已對照

而那時,具壽大目犍連與具壽阿難拿著鑰匙(avāpuraṇa),在諸精舍中巡行:“具壽們,請前來;具壽們,請前來!現在具壽舍利弗將在世尊面前作獅子吼。”於是具壽舍利弗來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。世尊對坐在一旁的具壽舍利弗這樣說——“舍利弗,在此,某位同梵行者對你生起了抱怨(khīyanadhamma):‘尊者,具壽舍利弗冒犯了我,不告罪便去遊行了。’”

Tena kho pana samayena āyasmā ca mahāmoggallāno [mahāmoggalāno (ka.)] āyasmā ca ānando avāpuraṇaṃ [apāpuraṇaṃ (syā. ka.)] ādāya vihāre āhiṇḍanti [vihārena vihāraṃ anvāhiṇḍanti (sī. pī.), vihāraṃ āhiṇḍanti (syā.)] – ‘‘abhikkamathāyasmanto, abhikkamathāyasmanto! Idānāyasmā sāriputto bhagavato sammukhā sīhanādaṃ nadissatī’’ti. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘idha te, sāriputta, aññataro sabrahmacārī khīyanadhammaṃ āpanno – ‘āyasmā maṃ, bhante, sāriputto āsajja appaṭinissajjacārikaṃ pakkanto’’’ti.
已對照

“尊者,凡是於身未現起身至唸的人,那人才會在此冒犯某位同梵行者,不告罪便去遊行。

‘‘Yassa nūna, bhante, kāye kāyagatāsati anupaṭṭhitā assa, so idha aññataraṃ sabrahmacāriṃ āsajja appaṭinissajja cārikaṃ pakkameyya.
PTS 4.375已對照

“尊者,猶如人們在地上放置淨物,也放置不淨物,也放置糞,也放置尿,也放置唾,也放置膿,也放置血,地卻不因此而苦惱、羞慚或厭惡;同樣,尊者,我以如地的心——廣、大、無量、無怨、無惱害的[心]——而住。尊者,凡是於身未現起身至唸的人,那人才會在此冒犯某位同梵行者,不告罪便去遊行。

‘‘Seyyathāpi, bhante, pathaviyaṃ sucimpi nikkhipanti asucimpi nikkhipanti gūthagatampi nikkhipanti muttagatampi nikkhipanti kheḷagatampi nikkhipanti pubbagatampi nikkhipanti lohitagatampi nikkhipanti, na ca tena pathavī aṭṭīyati vā harāyati vā jigucchati vā; evamevaṃ kho ahaṃ, bhante, pathavīsamena cetasā viharāmi vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Yassa nūna, bhante, kāye kāyagatāsati anupaṭṭhitā assa, so idha aññataraṃ sabrahmacāriṃ āsajja appaṭinissajja cārikaṃ pakkameyya.
緬 3.182已對照

“尊者,猶如人們在水中洗淨物,也洗不淨物,也洗糞……尿……唾……膿……也洗血,水卻不因此而苦惱、羞慚或厭惡;同樣,尊者,我以如水的心——廣、大、無量、無怨、無惱害的[心]——而住。尊者,凡是於身未現起身至唸的人,那人才會在此冒犯某位同梵行者,不告罪便去遊行。

‘‘Seyyathāpi, bhante, āpasmiṃ sucimpi dhovanti asucimpi dhovanti gūthagatampi… muttagatampi… kheḷagatampi… pubbagatampi… lohitagatampi dhovanti, na ca tena āpo aṭṭīyati vā harāyati vā jigucchati vā; evamevaṃ kho ahaṃ, bhante, āposamena cetasā viharāmi vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Yassa nūna, bhante, kāye kāyagatāsati anupaṭṭhitā assa, so idha aññataraṃ sabrahmacāriṃ āsajja appaṭinissajja cārikaṃ pakkameyya.
已對照

“尊者,猶如火燒淨物,也燒不淨物,也燒糞……尿……唾……膿……也燒血,火卻不因此而苦惱、羞慚或厭惡;同樣,尊者,我以如火的心——廣、大、無量、無怨、無惱害的[心]——而住。尊者,凡是於身未現起身至唸的人,那人才會在此冒犯某位同梵行者,不告罪便去遊行。

‘‘Seyyathāpi, bhante, tejo sucimpi ḍahati asucimpi ḍahati gūthagatampi… muttagatampi… kheḷagatampi… pubbagatampi… lohitagatampi ḍahati, na ca tena tejo aṭṭīyati vā harāyati vā jigucchati vā; evamevaṃ kho ahaṃ, bhante, tejosamena cetasā viharāmi vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Yassa nūna, bhante, kāye kāyagatāsati anupaṭṭhitā assa, so idha aññataraṃ sabrahmacāriṃ āsajja appaṭinissajja cārikaṃ pakkameyya.
已對照

“尊者,猶如風吹拂淨物,也吹拂不淨物,也吹拂糞……尿……唾……膿……也吹拂血,風卻不因此而苦惱、羞慚或厭惡;同樣,尊者,我以如風的心——廣、大、無量、無怨、無惱害的[心]——而住。尊者,凡是於身未現起身至唸的人,那人才會在此冒犯某位同梵行者,不告罪便去遊行。

‘‘Seyyathāpi, bhante, vāyo sucimpi upavāyati asucimpi upavāyati gūthagatampi… muttagatampi… kheḷagatampi… pubbagatampi… lohitagatampi upavāyati, na ca tena vāyo aṭṭīyati vā harāyati vā jigucchati vā; evamevaṃ kho ahaṃ, bhante, vāyosamena cetasā viharāmi vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Yassa nūna, bhante, kāye kāyagatāsati anupaṭṭhitā assa, so idha aññataraṃ sabrahmacāriṃ āsajja appaṭinissajja cārikaṃ pakkameyya.
PTS 4.376已對照

“尊者,猶如拭塵布(rajoharaṇa)擦拭淨物,也擦拭不淨物,也擦拭糞……尿……唾……膿……也擦拭血,拭塵布卻不因此而苦惱、羞慚或厭惡;同樣,尊者,我以如拭塵布的心——廣、大、無量、無怨、無惱害的[心]——而住。尊者,凡是於身未現起身至唸的人,那人才會在此冒犯某位同梵行者,不告罪便去遊行。

‘‘Seyyathāpi, bhante, rajoharaṇaṃ sucimpi puñchati asucimpi puñchati gūthagatampi… muttagatampi… kheḷagatampi… pubbagatampi… lohitagatampi puñchati, na ca tena rajoharaṇaṃ aṭṭīyati vā harāyati vā jigucchati vā; evamevaṃ kho ahaṃ, bhante, rajoharaṇasamena cetasā viharāmi vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Yassa nūna, bhante, kāye kāyagatāsati anupaṭṭhitā assa, so idha aññataraṃ sabrahmacāriṃ āsajja appaṭinissajja cārikaṃ pakkameyya.
緬 3.183已對照

“尊者,猶如旃陀羅童子或旃陀羅童女,手持籃子、穿著破布,進入村落或市鎮時,唯有現起謙卑的心之後才進入;同樣,尊者,我以如旃陀羅童子、旃陀羅童女的心——廣、大、無量、無怨、無惱害的[心]——而住。尊者,凡是於身未現起身至唸的人,那人才會在此冒犯某位同梵行者,不告罪便去遊行。

‘‘Seyyathāpi, bhante, caṇḍālakumārako vā caṇḍālakumārikā vā kaḷopihattho nantakavāsī gāmaṃ vā nigamaṃ vā pavisanto nīcacittaṃyeva upaṭṭhapetvā pavisati; evamevaṃ kho ahaṃ, bhante, caṇḍālakumārakacaṇḍālakumārikāsamena cetasā viharāmi vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Yassa nūna, bhante, kāye kāyagatāsati anupaṭṭhitā assa, so idha aññataraṃ sabrahmacāriṃ āsajja appaṭinissajja cārikaṃ pakkameyya.
已對照

“尊者,猶如一頭斷角的公牛,柔和、善調、善馴,從街道到街道、從十字路口到十字路口巡行,不以足或角傷害任何[眾生];同樣,尊者,我以如斷角公牛的心——廣、大、無量、無怨、無惱害的[心]——而住。尊者,凡是於身未現起身至唸的人,那人才會在此冒犯某位同梵行者,不告罪便去遊行。

‘‘Seyyathāpi, bhante, usabho chinnavisāṇo sūrato sudanto suvinīto rathiyāya rathiyaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ anvāhiṇḍanto na kiñci hiṃsati pādena vā visāṇena vā; evamevaṃ kho ahaṃ, bhante, usabhachinnavisāṇasamena cetasā viharāmi vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Yassa nūna, bhante, kāye kāyagatāsati anupaṭṭhitā assa, so idha aññataraṃ sabrahmacāriṃ āsajja appaṭinissajja cārikaṃ pakkameyya.
PTS 4.377已對照

“尊者,猶如女人或男人,年少、青春、好裝飾,洗了頭,由於被系在頸上的蛇屍、或狗屍、或人屍,便會苦惱、羞慚、厭惡;同樣,尊者,我對這腐壞之身苦惱、羞慚、厭惡。尊者,凡是於身未現起身至唸的人,那人才會在此冒犯某位同梵行者,不告罪便去遊行。

‘‘Seyyathāpi, bhante, itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko sīsaṃnhāto ahikuṇapena vā kukkurakuṇapena vā manussakuṇapena vā kaṇṭhe āsattena aṭṭīyeyya harāyeyya jiguccheyya; evamevaṃ kho ahaṃ, bhante, iminā pūtikāyena aṭṭīyāmi harāyāmi jigucchāmi. Yassa nūna, bhante, kāye kāyagatāsati anupaṭṭhitā assa, so idha aññataraṃ sabrahmacāriṃ āsajja appaṭinissajja cārikaṃ pakkameyya.
已對照

“尊者,猶如有人帶著一個有大小孔、上漏下漏的脂缽;同樣,尊者,我帶著這個有大小孔、上漏下漏的身。尊者,凡是於身未現起身至唸的人,那人才會在此冒犯某位同梵行者,不告罪便去遊行。”

‘‘Seyyathāpi, bhante, puriso medakathālikaṃ parihareyya chiddāvachiddaṃ uggharantaṃ paggharantaṃ; evamevaṃ kho ahaṃ, bhante, imaṃ kāyaṃ pariharāmi chiddāvachiddaṃ uggharantaṃ paggharantaṃ. Yassa nūna, bhante, kāye kāyagatāsati anupaṭṭhitā assa, so idha aññataraṃ sabrahmacāriṃ āsajja appaṭinissajja cārikaṃ pakkameyyā’’ti.
緬 3.184已對照

於是那位比丘從座而起,把上衣偏袒一肩,以頭禮敬世尊雙足,對世尊這樣說——“尊者,罪過戰勝了我,如愚者、如痴者、如不善者——我竟以不實、空洞、虛妄、不真之事誹謗了具壽舍利弗。尊者,願世尊接受我的罪過為罪過,以便在將來防護。”“比丘,確實,罪過戰勝了你,如愚者、如痴者、如不善者——你竟以不實、空洞、虛妄、不真之事誹謗了舍利弗。但是,比丘,由於你見罪過為罪過而如法悔改,我們接受你的悔過。比丘,凡是見罪過為罪過而如法悔改、於將來防護者,這在聖者之律中就是增長。”

Atha kho so bhikkhu uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yo ahaṃ āyasmantaṃ sāriputtaṃ asatā tucchā musā abhūtena abbhācikkhiṃ. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhatu āyatiṃ saṃvarāyā’’ti. ‘‘Taggha taṃ [tvaṃ (sī. pī.)], bhikkhu, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yo tvaṃ sāriputtaṃ asatā tucchā musā abhūtena abbhācikkhi. Yato ca kho tvaṃ, bhikkhu, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarosi, taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāma. Vuḍḍhihesā, bhikkhu, ariyassa vinaye yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjatī’’ti.
PTS 4.378已對照

於是世尊召喚具壽舍利弗:“舍利弗,寬恕這個愚痴人吧,以免他的頭就在那裡裂成七塊。”“尊者,倘若那位具壽對我這樣說[:‘請寬恕。’],我就寬恕那位具壽;‘也願那位具壽寬恕我。’”第一[經]。

Atha kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi – ‘‘khama, sāriputta, imassa moghapurisassa, purā tassa tattheva sattadhā muddhā phalatī’’ti [phalissatīti (ka. sī. syā. pī. ka.) aṭṭhakathāsu pana ‘‘phalatīti’’ itveva dissati]. ‘‘Khamāmahaṃ, bhante, tassa āyasmato sace maṃ so āyasmā evamāha – ‘khamatu ca me so āyasmā’’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、有餘依經

2. Saupādisesasuttaṃ
12已對照

十二、一時,世尊住在舍衛城祇樹林給孤獨園。那時,具壽舍利弗在上午穿好[下衣],取了缽與衣,為乞食而入舍衛城。那時,具壽舍利弗心中這樣想——“現在為乞食而行於舍衛城還太早,我何不前往其他外道的遊方者們的園林呢?”於是具壽舍利弗便前往其他外道的遊方者們的園林;到了之後,與那些其他外道的遊方者互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。

12. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi – ‘‘atippago kho tāva sāvatthiyaṃ piṇḍāya carituṃ, yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’’nti. Atha kho āyasmā sāriputto yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi.
PTS 4.379緬 3.185已對照

而那時,那些其他外道的遊方者集坐會合時,生起了這樣的談論——“賢友們,凡是任何有餘依而命終者,他們全都未從地獄解脫,未從畜生胎解脫,未從餓鬼界解脫,未從苦界、惡趣、墮處解脫。”那時,具壽舍利弗對那些其他外道的遊方者所說的話既不歡喜,也不呵斥。既不歡喜也不呵斥之後,從座而起離去——“我要在世尊身邊了知這所說的意義。”於是具壽舍利弗在舍衛城乞食之後,飯後從乞食處回來,來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽舍利弗對世尊這樣說——

Tena kho pana samayena tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘yo hi koci, āvuso, saupādiseso kālaṃ karoti, sabbo so aparimutto nirayā aparimutto tiracchānayoniyā aparimutto pettivisayā aparimutto apāyaduggativinipātā’’ti. Atha kho āyasmā sāriputto tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandi nappaṭikkosi. Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi – ‘‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmī’’ti. Atha kho āyasmā sāriputto sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca –
已對照

“尊者,在此,我在上午穿好[下衣],取了缽與衣,為乞食而入舍衛城。尊者,那時我心中這樣想——‘現在為乞食而行於舍衛城還太早,我何不前往其他外道的遊方者們的園林呢?’尊者,於是我便前往其他外道的遊方者們的園林;到了之後,與那些其他外道的遊方者互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。而那時,那些其他外道的遊方者集坐會合時,生起了這樣的談論——‘賢友們,凡是任何有餘依而命終者,他們全都未從地獄解脫,未從畜生胎解脫,未從餓鬼界解脫,未從苦界、惡趣、墮處解脫。’尊者,那時我對那些其他外道的遊方者所說的話既不歡喜,也不呵斥。既不歡喜也不呵斥之後,從座而起離去——‘我要在世尊身邊了知這所說的意義。’”

‘‘Idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Tassa mayhaṃ, bhante, etadahosi – ‘atippago kho tāva sāvatthiyaṃ piṇḍāya carituṃ; yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’nti. Atha kho ahaṃ, bhante, yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodiṃ. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃ. Tena kho pana samayena tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘yo hi koci, āvuso, saupādiseso kālaṃ karoti, sabbo so aparimutto nirayā aparimutto tiracchānayoniyā aparimutto pettivisayā aparimutto apāyaduggativinipātā’ti. Atha kho ahaṃ, bhante, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandiṃ nappaṭikkosiṃ. Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṃ – ‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmī’’’ti.
已對照

“舍利弗,那些愚人、不明達的其他外道遊方者是什麼人?又有誰能知道有餘依者是‘有餘依者’、無餘依者是‘無餘依者’!”

‘‘Ke ca [keci (syā. pī.), te ca (ka.)], sāriputta, aññatitthiyā paribbājakā bālā abyattā, ke ca [keci (syā. pī. ka.) a. ni. 6.44 pāḷiyā saṃsandetabbaṃ] saupādisesaṃ vā ‘saupādiseso’ti jānissanti, anupādisesaṃ vā ‘anupādiseso’ti jānissanti’’!
PTS 4.380緬 3.186已對照

“舍利弗,有這九種人,有餘依而命終時,從地獄解脫,從畜生胎解脫,從餓鬼界解脫,從苦界、惡趣、墮處解脫。哪九種[人]呢?舍利弗,在此,有一類人於諸戒是作圓滿者,於定是作圓滿者,于慧是有分量地作者。他由於五下分結的滅盡,成為中般涅槃者。舍利弗,這是第一種人,有餘依而命終時,從地獄解脫,從畜生胎解脫,從餓鬼界解脫,從苦界、惡趣、墮處解脫。

‘‘Navayime, sāriputta, puggalā saupādisesā kālaṃ kurumānā parimuttā nirayā parimuttā tiracchānayoniyā parimuttā pettivisayā parimuttā apāyaduggativinipātā. Katame nava? Idha, sāriputta, ekacco puggalo sīlesu paripūrakārī hoti, samādhismiṃ paripūrakārī, paññāya mattaso kārī. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti. Ayaṃ, sāriputta, paṭhamo puggalo saupādiseso kālaṃ kurumāno parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
已對照

“再者,舍利弗,在此,有一類人於諸戒是作圓滿者,於定是作圓滿者,于慧是有分量地作者。他由於五下分結的滅盡,成為生般涅槃者……乃至……成為無行般涅槃者……乃至……成為有行般涅槃者……乃至……成為上流至色究竟者。舍利弗,這是第五種人,有餘依而命終時,從地獄解脫,從畜生胎解脫,從餓鬼界解脫,從苦界、惡趣、墮處解脫。

‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, idhekacco puggalo sīlesu paripūrakārī hoti, samādhismiṃ paripūrakārī, paññāya mattaso kārī. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā upahaccaparinibbāyī hoti…pe… asaṅkhāraparinibbāyī hoti…pe… sasaṅkhāraparinibbāyī hoti…pe… uddhaṃsoto hoti akaniṭṭhagāmī. Ayaṃ, sāriputta, pañcamo puggalo saupādiseso kālaṃ kurumāno parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
已對照

“再者,舍利弗,在此,有一類人於諸戒是作圓滿者,於定是有分量地作者,于慧是有分量地作者。他由於三結的滅盡、貪瞋痴的薄弱,成為斯陀含,只來此世間一次,便作苦的終結。舍利弗,這是第六種人,有餘依而命終時,從地獄解脫……乃至……從苦界、惡趣、墮處解脫。

‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, idhekacco puggalo sīlesu paripūrakārī hoti, samādhismiṃ mattaso kārī, paññāya mattaso kārī. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti. Ayaṃ, sāriputta, chaṭṭho puggalo saupādiseso kālaṃ kurumāno parimutto nirayā…pe… parimutto apāyaduggativinipātā.
PTS 4.381已對照

“再者,舍利弗,在此,有一類人於諸戒是作圓滿者,於定是有分量地作者,于慧是有分量地作者。他由於三結的滅盡,成為一種子者,只生起一次人的有,便作苦的終結。舍利弗,這是第七種人,有餘依而命終時,從地獄解脫……乃至……從苦界、惡趣、墮處解脫。

‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, idhekacco puggalo sīlesu paripūrakārī hoti, samādhismiṃ mattaso kārī, paññāya mattaso kārī. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā ekabījī hoti, ekaṃyeva mānusakaṃ bhavaṃ nibbattetvā dukkhassantaṃ karoti. Ayaṃ, sāriputta, sattamo puggalo saupādiseso kālaṃ kurumāno parimutto nirayā…pe… parimutto apāyaduggativinipātā.
已對照

“再者,舍利弗,在此,有一類人於諸戒是作圓滿者,於定是有分量地作者,于慧是有分量地作者。他由於三結的滅盡,成為家家者,在兩個或三個家族中奔馳、輪迴之後,作苦的終結。舍利弗,這是第八種人,有餘依而命終時,從地獄解脫……乃至……從苦界、惡趣、墮處解脫。

‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, idhekacco puggalo sīlesu paripūrakārī hoti, samādhismiṃ mattaso kārī, paññāya mattaso kārī. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā kolaṃkolo hoti, dve vā tīṇi vā kulāni sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti. Ayaṃ, sāriputta, aṭṭhamo puggalo saupādiseso kālaṃ kurumāno parimutto nirayā…pe… parimutto apāyaduggativinipātā.
緬 3.187已對照

“再者,舍利弗,在此,有一類人於諸戒是作圓滿者,於定是有分量地作者,于慧是有分量地作者。他由於三結的滅盡,成為極七有者,最多七次在天與人中奔馳、輪迴之後,作苦的終結。舍利弗,這是第九種人,有餘依而命終時,從地獄解脫,從畜生胎解脫,從餓鬼界解脫,從苦界、惡趣、墮處解脫。

‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, idhekacco puggalo sīlesu paripūrakārī hoti, samādhismiṃ mattaso kārī, paññāya mattaso kārī. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sattakkhattuparamo hoti, sattakkhattuparamaṃ deve ca manusse ca sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti. Ayaṃ, sāriputta, navamo puggalo saupādiseso kālaṃ kurumāno parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.
PTS 4.382已對照

“舍利弗,那些愚人、不明達的其他外道遊方者是什麼人?又有誰能知道有餘依者是‘有餘依者’、無餘依者是‘無餘依者’!舍利弗,這九種人有餘依而命終時,從地獄解脫,從畜生胎解脫,從餓鬼界解脫,從苦界、惡趣、墮處解脫。舍利弗,這一法門,我至今尚未對比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷說起。這是什麼緣故呢?[我想:]‘願他們不要聽了這一法門而陷入放逸。’然而,舍利弗,這一法門是我依[你所問]問題的意趣而說的。”第二[經]。

‘‘Ke ca, sāriputta, aññatitthiyā paribbājakā bālā abyattā, ke ca saupādisesaṃ vā ‘saupādiseso’ti jānissanti, anupādisesaṃ vā ‘anupādiseso’ti jānissanti! Ime kho, sāriputta, nava puggalā saupādisesā kālaṃ kurumānā parimuttā nirayā parimuttā tiracchānayoniyā parimuttā pettivisayā parimuttā apāyaduggativinipātā. Na tāvāyaṃ, sāriputta, dhammapariyāyo paṭibhāsi bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ. Taṃ kissa hetu? Māyimaṃ dhammapariyāyaṃ sutvā pamādaṃ āhariṃsūti [āhariṃsu (sī. pī.)]. Api ca mayā [api cāyaṃ (?)], sāriputta, dhammapariyāyo pañhādhippāyena bhāsito’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、拘絺羅經

3. Koṭṭhikasuttaṃ
13已對照

十三、那時,具壽大拘絺羅(Mahākoṭṭhika)來到具壽舍利弗之處;到了之後,與具壽舍利弗互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。坐在一旁的具壽大拘絺羅對具壽舍利弗這樣說——“舍利弗賢友,莫非是為了這個目的——‘凡是現法受的業,願我的那業成為來世受的’——而於世尊[座下]修梵行嗎?”“不是的,賢友。”

13. Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko [mahākoṭṭhito (sī. syā. pī.)] yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, ‘yaṃ kammaṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ, taṃ me kammaṃ samparāyavedanīyaṃ hotū’ti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’’ti? ‘‘No hidaṃ, āvuso’’.
已對照

“舍利弗賢友,莫非是為了這個目的——‘凡是樂受的業,願我的那業成為苦受的’——而於世尊[座下]修梵行嗎?”“不是的,賢友。”

‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, ‘yaṃ kammaṃ sukhavedanīyaṃ [sukhavedaniyaṃ (ka.) ma. ni. 3.8 passitabbaṃ], taṃ me kammaṃ dukkhavedanīyaṃ [dukkhavedaniyaṃ (ka.)] hotū’ti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’’ti? ‘‘No hidaṃ, āvuso’’.
已對照

“舍利弗賢友,莫非是為了這個目的——‘凡是樂受的業,願我的那業成為苦受的’——而於世尊[座下]修梵行嗎?”“不是的,賢友。”

‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, ‘yaṃ kammaṃ sukhavedanīyaṃ [sukhavedaniyaṃ (ka.) ma. ni. 3.8 passitabbaṃ], taṃ me kammaṃ dukkhavedanīyaṃ [dukkhavedaniyaṃ (ka.)] hotū’ti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’’ti? ‘‘No hidaṃ, āvuso’’.
緬 3.188已對照

“舍利弗賢友,那麼是為了這個目的——‘凡是苦受的業,願我的那業成為樂受的’——而於世尊[座下]修梵行嗎?”“不是的,賢友。”

‘‘Kiṃ panāvuso, sāriputta, ‘yaṃ kammaṃ dukkhavedanīyaṃ, taṃ me kammaṃ sukhavedanīyaṃ hotū’ti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’’ti? ‘‘No hidaṃ, āvuso’’.
已對照

“舍利弗賢友,莫非是為了這個目的——‘凡是已成熟受的業,願我的那業成為未成熟受的’——而於世尊[座下]修梵行嗎?”“不是的,賢友。”

‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, ‘yaṃ kammaṃ paripakkavedanīyaṃ, taṃ me kammaṃ aparipakkavedanīyaṃ hotū’ti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’’ti? ‘‘No hidaṃ, āvuso’’.
已對照

“舍利弗賢友,那麼是為了這個目的——‘凡是未成熟受的業,願我的那業成為已成熟受的’——而於世尊[座下]修梵行嗎?”“不是的,賢友。”

‘‘Kiṃ panāvuso sāriputta, ‘yaṃ kammaṃ aparipakkavedanīyaṃ, taṃ me kammaṃ paripakkavedanīyaṃ hotū’ti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’’ti? ‘‘No hidaṃ, āvuso’’.
已對照

“舍利弗賢友,莫非是為了這個目的——‘凡是多受的業,願我的那業成為少受的’——而於世尊[座下]修梵行嗎?”“不是的,賢友。”

‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, ‘yaṃ kammaṃ bahuvedanīyaṃ, taṃ me kammaṃ appavedanīyaṃ hotū’ti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’’ti? ‘‘No hidaṃ, āvuso’’.
PTS 4.383已對照

“舍利弗賢友,那麼是為了這個目的——‘凡是少受的業,願我的那業成為多受的’——而於世尊[座下]修梵行嗎?”“不是的,賢友。”

‘‘Kiṃ panāvuso sāriputta, ‘yaṃ kammaṃ appavedanīyaṃ, taṃ me kammaṃ bahuvedanīyaṃ hotū’ti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’’ti? ‘‘No hidaṃ, āvuso’’.
已對照

“舍利弗賢友,莫非是為了這個目的——‘凡是應受的業,願我的那業成為不應受的’——而於世尊[座下]修梵行嗎?”“不是的,賢友。”

‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, ‘yaṃ kammaṃ vedanīyaṃ, taṃ me kammaṃ avedanīyaṃ hotū’ti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’’ti? ‘‘No hidaṃ, āvuso’’.
已對照

“舍利弗賢友,那麼是為了這個目的——‘凡是不應受的業,願我的那業成為應受的’——而於世尊[座下]修梵行嗎?”“不是的,賢友。”

‘‘Kiṃ panāvuso sāriputta, ‘yaṃ kammaṃ avedanīyaṃ, taṃ me kammaṃ vedanīyaṃ hotū’ti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’’ti? ‘‘No hidaṃ, āvuso’’.
已對照

“[你]被問‘舍利弗賢友,莫非是為了這個目的——凡是現法受的業,願我的那業成為來世受的——而於世尊[座下]修梵行嗎’時,說‘不是的,賢友’。

‘‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, yaṃ kammaṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ taṃ me kammaṃ samparāyavedanīyaṃ hotūti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti, iti puṭṭho samāno ‘no hidaṃ, āvuso’ti vadesi.
已對照

“[你]被問‘舍利弗賢友,那麼是為了這個目的——凡是來世受的業,願我的那業成為現法受的——而於世尊[座下]修梵行嗎’時,說‘不是的,賢友’。

‘‘‘Kiṃ panāvuso sāriputta, yaṃ kammaṃ samparāyavedanīyaṃ taṃ me kammaṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hotūti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti, iti puṭṭho samāno ‘no hidaṃ, āvuso’ti vadesi.
緬 3.189已對照

“[你]被問‘舍利弗賢友,莫非是為了這個目的——凡是樂受的業,願我的那業成為苦受的——而於世尊[座下]修梵行嗎’時,說‘不是的,賢友’。

‘‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, yaṃ kammaṃ sukhavedanīyaṃ taṃ me kammaṃ dukkhavedanīyaṃ hotūti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti, iti puṭṭho samāno ‘no hidaṃ, āvuso’ti vadesi.
已對照

“[你]被問‘舍利弗賢友,那麼是為了這個目的——凡是苦受的業,願我的那業成為樂受的——而於世尊[座下]修梵行嗎’時,說‘不是的,賢友’。

‘‘‘Kiṃ panāvuso sāriputta, yaṃ kammaṃ dukkhavedanīyaṃ taṃ me kammaṃ sukhavedanīyaṃ hotūti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti, iti puṭṭho samāno ‘no hidaṃ, āvuso’ti vadesi.
已對照

“[你]被問‘舍利弗賢友,莫非是為了這個目的——凡是已成熟受的業,願我的那業成為未成熟受的——而於世尊[座下]修梵行嗎’時,說‘不是的,賢友’。

‘‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, yaṃ kammaṃ paripakkavedanīyaṃ taṃ me kammaṃ aparipakkavedanīyaṃ hotūti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti, iti puṭṭho samāno ‘no hidaṃ, āvuso’ti vadesi.
PTS 4.384已對照

“[你]被問‘舍利弗賢友,那麼是為了這個目的——凡是未成熟受的業,願我的那業成為已成熟受的——而於世尊[座下]修梵行嗎’時,說‘不是的,賢友’。

‘‘‘Kiṃ panāvuso sāriputta, yaṃ kammaṃ aparipakkavedanīyaṃ taṃ me kammaṃ paripakkavedanīyaṃ hotūti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti, iti puṭṭho samāno ‘no hidaṃ, āvuso’ti vadesi.
已對照

“[你]被問‘舍利弗賢友,莫非是為了這個目的——凡是多受的業,願我的那業成為少受的——而於世尊[座下]修梵行嗎’時,說‘不是的,賢友’。

‘‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, yaṃ kammaṃ bahuvedanīyaṃ taṃ me kammaṃ appavedanīyaṃ hotūti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti, iti puṭṭho samāno ‘no hidaṃ, āvuso’ti vadesi.
已對照

“[你]被問‘舍利弗賢友,那麼是為了這個目的——凡是少受的業,願我的那業成為多受的——而於世尊[座下]修梵行嗎’時,說‘不是的,賢友’。

‘‘‘Kiṃ panāvuso sāriputta, yaṃ kammaṃ appavedanīyaṃ taṃ me kammaṃ bahuvedanīyaṃ hotūti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti, iti puṭṭho samāno ‘no hidaṃ, āvuso’ti vadesi.
已對照

“[你]被問‘舍利弗賢友,莫非是為了這個目的——凡是應受的業,願我的那業成為不應受的——而於世尊[座下]修梵行嗎’時,說‘不是的,賢友’。

‘‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, yaṃ kammaṃ vedanīyaṃ taṃ me kammaṃ avedanīyaṃ hotūti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti, iti puṭṭho samāno ‘no hidaṃ, āvuso’ti vadesi.
已對照

“[你]被問‘舍利弗賢友,那麼是為了這個目的——凡是不應受的業,願我的那業成為應受的——而於世尊[座下]修梵行嗎’時,說‘不是的,賢友’。那麼賢友,究竟是為了什麼而於世尊[座下]修梵行呢?”

‘‘‘Kiṃ panāvuso sāriputta, yaṃ kammaṃ avedanīyaṃ taṃ me kammaṃ vedanīyaṃ hotūti, etassa atthāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti, iti puṭṭho samāno ‘no hidaṃ, āvuso’ti vadesi. Atha kimatthaṃ carahāvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’’ti?
PTS 4.385緬 3.190已對照

“賢友,凡是他未知、未見、未得、未作證、未現觀的,為了它的知、見、得、作證、現觀,才於世尊[座下]修梵行。”(“賢友,那麼,他未知、未見、未得、未作證、未現觀的,[即]為了它的知、見、得、作證、現觀而於世尊[座下]修梵行的,是什麼呢?”)“賢友,‘此是苦’,是他未知、未見、未得、未作證、未現觀的;為了它的知、見、得、作證、現觀,才於世尊[座下]修梵行。賢友,‘此是苦集’,是他……乃至……賢友,‘此是苦滅’,是他……乃至……賢友,‘此是導至苦滅之道’,是他未知、未見、未得、未作證、未現觀的;為了它的知、見、得、作證、現觀,才於世尊[座下]修梵行。賢友,這就是他未知、未見、未得、未作證、未現觀的;為了它的知、見、得、作證、現觀,才於世尊[座下]修梵行。”第三[經]。

‘‘Yaṃ khvassa [yaṃ kho (ka.)], āvuso, aññātaṃ adiṭṭhaṃ appattaṃ asacchikataṃ anabhisametaṃ, tassa ñāṇāya dassanāya pattiyā sacchikiriyāya abhisamayāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’’ti [vussati (syā.)]. (‘‘Kiṃ panassāvuso, aññātaṃ adiṭṭhaṃ appattaṃ asacchikataṃ anabhisametaṃ, yassa ñāṇāya dassanāya pattiyā sacchikiriyāya abhisamayāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’’ti?) [( ) syā. ka. potthakesu natthi] ‘‘‘Idaṃ dukkha’nti khvassa [kho yaṃ (ka.)], āvuso, aññātaṃ adiṭṭhaṃ appattaṃ asacchikataṃ anabhisametaṃ. Tassa ñāṇāya dassanāya pattiyā sacchikiriyāya abhisamayāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati. Ayaṃ ‘dukkhasamudayo’ti khvassa, āvuso…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti khvassa, āvuso…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti khvassa, āvuso, aññātaṃ adiṭṭhaṃ appattaṃ asacchikataṃ anabhisametaṃ. Tassa ñāṇāya dassanāya pattiyā sacchikiriyāya abhisamayāya bhagavati brahmacariyaṃ vussati. Idaṃ khvassa [iti kho yaṃ (ka.)], āvuso, aññātaṃ adiṭṭhaṃ appattaṃ asacchikataṃ anabhisametaṃ. Tassa [yassa (?)] ñāṇāya dassanāya pattiyā sacchikiriyāya abhisamayāya bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、三彌提經

4. Samiddhisuttaṃ
14已對照

十四、那時,具壽三彌提(Samiddhi)來到具壽舍利弗之處;到了之後,禮敬具壽舍利弗,坐在一旁。具壽舍利弗對坐在一旁的具壽三彌提這樣說——“三彌提,人的思惟之尋以什麼為所緣而生起?”“尊者,以名色為所緣。”“三彌提,那麼它們於何處趨於種種性?”“尊者,於諸界。”“三彌提,那麼它們以什麼為集合?”“尊者,以觸為集合。”“三彌提,那麼它們以什麼為彙集?”“尊者,以受為彙集。”“三彌提,那麼它們以什麼為上首?”“尊者,以定為上首。”“三彌提,那麼它們以什麼為增上?”“尊者,以念為增上。”“三彌提,那麼它們以什麼為上?”“尊者,以慧為上。”“三彌提,那麼它們以什麼為堅實?”“尊者,以解脫為堅實。”“三彌提,那麼它們入於什麼?”“尊者,入於不死。”

14. Atha kho āyasmā samiddhi yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ samiddhiṃ āyasmā sāriputto etadavoca – ‘‘kimārammaṇā, samiddhi, purisassa saṅkappavitakkā uppajjantī’’ti? ‘‘Nāmarūpārammaṇā, bhante’’ti. ‘‘Te pana, samiddhi, kva nānattaṃ gacchantī’’ti? ‘‘Dhātūsu, bhante’’ti. ‘‘Te pana, samiddhi, kiṃsamudayā’’ti? ‘‘Phassasamudayā, bhante’’ti. ‘‘Te pana, samiddhi, kiṃsamosaraṇā’’ti? ‘‘Vedanāsamosaraṇā, bhante’’ti. ‘‘Te pana, samiddhi, kiṃpamukhā’’ti? ‘‘Samādhippamukhā, bhante’’ti. ‘‘Te pana, samiddhi, kiṃadhipateyyā’’ti? ‘‘Satādhipateyyā, bhante’’ti. ‘‘Te pana, samiddhi, kiṃuttarā’’ti? ‘‘Paññuttarā, bhante’’ti. ‘‘Te pana, samiddhi, kiṃsārā’’ti? ‘‘Vimuttisārā, bhante’’ti. ‘‘Te pana, samiddhi, kiṃogadhā’’ti? ‘‘Amatogadhā, bhante’’ti.
PTS 4.386緬 3.191已對照

“[你]被問‘三彌提,人的思惟之尋以什麼為所緣而生起’時,說‘尊者,以名色為所緣’。[你]被問‘三彌提,那麼它們於何處趨於種種性’時,說‘尊者,於諸界’。[你]被問‘三彌提,那麼它們以什麼為集合’時,說‘尊者,以觸為集合’。[你]被問‘三彌提,那麼它們以什麼為彙集’時,說‘尊者,以受為彙集’。[你]被問‘三彌提,那麼它們以什麼為上首’時,說‘尊者,以定為上首’。[你]被問‘三彌提,那麼它們以什麼為增上’時,說‘尊者,以念為增上’。[你]被問‘三彌提,那麼它們以什麼為上’時,說‘尊者,以慧為上’。[你]被問‘三彌提,那麼它們以什麼為堅實’時,說‘尊者,以解脫為堅實’。[你]被問‘三彌提,那麼它們入於什麼’時,說‘尊者,入於不死’。善哉,善哉,三彌提!三彌提,你每被問到都解答得好,但也不要因此而思量。”第四[經]。

‘‘‘Kimārammaṇā, samiddhi, purisassa saṅkappavitakkā uppajjantī’ti, iti puṭṭho samāno ‘nāmarūpārammaṇā, bhante’ti vadesi. ‘Te pana, samiddhi, kva nānattaṃ gacchantī’ti, iti puṭṭho samāno ‘dhātūsu, bhante’ti vadesi. ‘Te pana, samiddhi, kiṃsamudayā’ti, iti puṭṭho samāno ‘phassasamudayā, bhante’ti vadesi. ‘Te pana, samiddhi, kiṃsamosaraṇā’ti, iti puṭṭho samāno ‘vedanāsamosaraṇā, bhante’ti vadesi. ‘Te pana, samiddhi, kiṃpamukhā’ti, iti puṭṭho samāno ‘samādhippamukhā, bhante’ti vadesi. ‘Te pana, samiddhi, kiṃadhipateyyā’ti, iti puṭṭho samāno ‘satādhipateyyā, bhante’ti vadesi. ‘Te pana, samiddhi, kiṃuttarā’ti, iti puṭṭho samāno ‘paññuttarā, bhante’ti vadesi. ‘Te pana, samiddhi, kiṃsārā’ti, iti puṭṭho samāno ‘vimuttisārā, bhante’ti vadesi. ‘Te pana, samiddhi, kiṃogadhā’ti, iti puṭṭho samāno ‘amatogadhā, bhante’ti vadesi. Sādhu sādhu, samiddhi! Sādhu kho tvaṃ, samiddhi, puṭṭho [pañhaṃ (sī. syā. pī.)] puṭṭho vissajjesi, tena ca mā maññī’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、瘡經

5. Gaṇḍasuttaṃ
15已對照

十五、“諸比丘,猶如一個多年的瘡。那瘡會有九個瘡口、九個自開之口。從那裡無論流出什麼——流出的唯是不淨,流出的唯是惡臭,流出的唯是可厭;無論滲出什麼——滲出的唯是不淨,滲出的唯是惡臭,滲出的唯是可厭。

15. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṇḍo anekavassagaṇiko. Tassassu gaṇḍassa nava vaṇamukhāni nava abhedanamukhāni. Tato yaṃ kiñci pagghareyya – asuciyeva pagghareyya, duggandhaṃyeva pagghareyya, jegucchiyaṃyeva [jegucchiyeva (ka.)] pagghareyya; yaṃ kiñci pasaveyya – asuciyeva pasaveyya, duggandhaṃyeva pasaveyya, jegucchiyaṃyeva pasaveyya.
PTS 4.387已對照

“諸比丘,‘瘡’,這是這個四大所成之身的增語——[此身]由父母所生,靠飯食與粥團積聚而成,是無常、塗敷、按摩、破壞、毀滅之法。那瘡會有九個瘡口、九個自開之口。從那裡無論流出什麼——流出的唯是不淨,流出的唯是惡臭,流出的唯是可厭;無論滲出什麼——滲出的唯是不淨,滲出的唯是惡臭,滲出的唯是可厭。因此,諸比丘,你們要厭離此身。”第五[經]。

‘‘Gaṇḍoti kho, bhikkhave, imassetaṃ cātumahābhūtikassa [cātummahābhūtikassa (sī. syā. pī.)] kāyassa adhivacanaṃ mātāpettikasambhavassa odanakummāsūpacayassa aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṃsanadhammassa. Tassassu gaṇḍassa nava vaṇamukhāni nava abhedanamukhāni. Tato yaṃ kiñci paggharati – asuciyeva paggharati, duggandhaṃyeva paggharati, jegucchiyaṃyeva paggharati; yaṃ kiñci pasavati – asuciyeva pasavati, duggandhaṃyeva pasavati, jegucchiyaṃyeva pasavati. Tasmātiha, bhikkhave, imasmiṃ kāye nibbindathā’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、想經

6. Saññāsuttaṃ
16緬 3.192已對照

十六、“諸比丘,有這九種想,若修習、多作,有大果、大功德,入於不死、以不死為終點。哪九種[想]呢?不淨想、死想、於食厭逆想、於一切世間不樂想、無常想、於無常的苦想、於苦的無我想、舍斷想、離貪想——諸比丘,這九種想若修習、多作,有大果、大功德,入於不死、以不死為終點。”第六[經]。

16. ‘‘Navayimā, bhikkhave, saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā. Katamā nava? Asubhasaññā, maraṇasaññā, āhāre paṭikūlasaññā [paṭikkūlasaññā (sī. syā. pī.)], sabbaloke anabhiratasaññā [anabhiratisaññā (ka.) a. ni. 5.121-122], aniccasaññā, anicce dukkhasaññā, dukkhe anattasaññā, pahānasaññā, virāgasaññā – imā kho, bhikkhave, nava saññā, bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、家族經

7. Kulasuttaṃ
17已對照

十七、“諸比丘,具足九種支的家,未往訪的不宜往訪,已往訪的不宜坐下。具足哪九種[支]呢?不以可意[之態]起迎,不以可意[之態]禮敬,不以可意[之態]給座,對他隱藏所有的,多也給少,勝妙的也給粗劣的,不恭敬地給、不是恭敬地給,不為聽法而坐近,不樂聞他所說的。諸比丘,具足這九種支的家,未往訪的不宜往訪,已往訪的不宜坐下。

17. ‘‘Navahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgataṃ kulaṃ anupagantvā vā nālaṃ upagantuṃ, upagantvā vā nālaṃ nisīdituṃ. Katamehi navahi? Na manāpena paccuṭṭhenti, na manāpena abhivādenti, na manāpena āsanaṃ denti, santamassa pariguhanti, bahukampi thokaṃ denti, paṇītampi lūkhaṃ denti, asakkaccaṃ denti no sakkaccaṃ, na upanisīdanti dhammassavanāya, bhāsitamassa na sussūsanti. Imehi kho, bhikkhave, navahaṅgehi samannāgataṃ kulaṃ anupagantvā vā nālaṃ upagantuṃ upagantvā vā nālaṃ nisīdituṃ.
PTS 4.388已對照

“諸比丘,具足九種支的家,未往訪的宜往訪,已往訪的宜坐下。具足哪九種[支]呢?以可意[之態]起迎,以可意[之態]禮敬,以可意[之態]給座,不對他隱藏所有的,多就給多,勝妙的就給勝妙的,恭敬地給、不是不恭敬地給,為聽法而坐近,樂聞他所說的。諸比丘,具足這九種支的家,未往訪的宜往訪,已往訪的宜坐下。”第七[經]。

‘‘Navahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgataṃ kulaṃ anupagantvā vā alaṃ upagantuṃ, upagantvā vā alaṃ nisīdituṃ. Katamehi navahi? Manāpena paccuṭṭhenti, manāpena abhivādenti, manāpena āsanaṃ denti, santamassa na pariguhanti, bahukampi bahukaṃ denti, paṇītampi paṇītaṃ denti, sakkaccaṃ denti no asakkaccaṃ, upanisīdanti dhammassavanāya, bhāsitamassa sussūsanti. Imehi kho, bhikkhave, navahaṅgehi samannāgataṃ kulaṃ anupagantvā vā alaṃ upagantuṃ, upagantvā vā alaṃ nisīditu’’nti. Sattamaṃ.
已對照

八、九支布薩經

8. Navaṅguposathasuttaṃ
18PTS 4.389緬 3.193已對照

十八、“諸比丘,具足九種支而持的布薩,有大果,有大功德,有大光輝,有大展布。諸比丘,具足九種支的布薩如何持,才有大果,有大功德,有大光輝,有大展布呢?諸比丘,在此,聖弟子這樣思察:‘諸阿羅漢終身舍斷殺生,遠離殺生,放下棍棒,放下刀劍,有慚愧,具同情心,懷著利益、悲憫一切眾生生命之心而住;我今天這一夜、這一日也舍斷殺生,遠離殺生,放下棍棒,放下刀劍,有慚愧,具同情心,懷著利益、悲憫一切眾生生命之心而住。以這一支,我也仿效諸阿羅漢,而我的布薩也將是已持的。’他具足這第一支……乃至……。

18. ‘‘Navahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato uposatho upavuttho mahapphalo hoti mahānisaṃso mahājutiko mahāvipphāro. Kathaṃ upavuttho ca, bhikkhave, navahaṅgehi samannāgato uposatho mahapphalo hoti mahānisaṃso mahājutiko mahāvipphāro? Idha, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘yāvajīvaṃ arahanto pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭiviratā nihitadaṇḍā nihitasatthā lajjī dayāpannā sabbapāṇabhūtahitānukampino viharanti; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharāmi. Imināpaṅgena [imināpi aṅgena (ka. sī.)] arahataṃ anukaromi; uposatho ca me upavuttho bhavissatī’ti. Iminā paṭhamena aṅgena samannāgato hoti…pe. ….
PTS 4.390已對照

“‘諸阿羅漢終身舍斷高床大床,遠離高床大床,以小床或草蓆為低臥;我今天這一夜、這一日也舍斷高床大床,遠離高床大床,以小床或草蓆為低臥。以這一支,我也仿效諸阿羅漢,而我的布薩也將是已持的。’他具足這第八支。

‘‘‘Yāvajīvaṃ arahanto uccāsayanamahāsayanaṃ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭiviratā nīcaseyyaṃ kappenti – mañcake vā tiṇasanthārake vā; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭivirato nīcaseyyaṃ kappemi – mañcake vā tiṇasanthārake vā. Imināpaṅgena arahataṃ anukaromi; uposatho ca me upavuttho bhavissatī’ti. Iminā aṭṭhamena aṅgena samannāgato hoti.
已對照

“他以與慈俱的心遍滿一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然;如是於上、下、四方,於一切處,以一切為己,以與慈俱的心,廣、大、無量、無怨、無惱害,遍滿一切世間而住。他具足這第九支。諸比丘,具足九種支的布薩如是而持,有大果,有大功德,有大光輝,有大展布。”第八[經]。

‘‘Mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena [abyāpajjhena (ka.), abyābajjhena (?)] pharitvā viharati. Iminā navamena aṅgena samannāgato hoti. Evaṃ upavuttho kho, bhikkhave, navahaṅgehi samannāgato uposatho mahapphalo hoti mahānisaṃso mahājutiko mahāvipphāro’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、天神經

9. Devatāsuttaṃ
19已對照

十九、“諸比丘,今夜,許多天神在夜將盡時容色殊勝,遍照整座祇樹林,來到我之處;到了之後,禮敬我,站在一旁。諸比丘,站在一旁的那些天神對我這樣說——‘尊者,從前在我們為人時,諸出家者來到[我們的]家。尊者,我們起迎了他們,卻沒有禮敬。尊者,我們這些[天神]事業未圓滿,追悔、懊悔,投生於下劣之身。’”

19. ‘‘Imañca, bhikkhave, rattiṃ sambahulā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho, bhikkhave, tā devatā maṃ etadavocuṃ – ‘upasaṅkamiṃsu no, bhante, pubbe manussabhūtānaṃ pabbajitā agārāni. Te mayaṃ, bhante, paccuṭṭhimha, no ca kho abhivādimha. Tā mayaṃ, bhante, aparipuṇṇakammantā vippaṭisāriniyo paccānutāpiniyo hīnaṃ kāyaṃ upapannā’’’ti.
PTS 4.391緬 3.194已對照

“諸比丘,另有許多天神來到我之處,對我這樣說——‘尊者,從前在我們為人時,諸出家者來到[我們的]家。尊者,我們起迎了他們,禮敬了,卻沒有給他們座。尊者,我們這些[天神]事業未圓滿,追悔、懊悔,投生於下劣之身。’”

‘‘Aparāpi maṃ, bhikkhave, sambahulā devatā upasaṅkamitvā etadavocuṃ – ‘upasaṅkamiṃsu no, bhante, pubbe manussabhūtānaṃ pabbajitā agārāni. Te mayaṃ, bhante, paccuṭṭhimha abhivādimha [paccuṭṭhimha ca abhivādimha ca (syā.)], no ca tesaṃ āsanaṃ adamha. Tā mayaṃ, bhante, aparipuṇṇakammantā vippaṭisāriniyo paccānutāpiniyo hīnaṃ kāyaṃ upapannā’’’ti.
已對照

“諸比丘,另有許多天神來到我之處,對我這樣說——‘尊者,從前在我們為人時,諸出家者來到[我們的]家。尊者,我們起迎了他們,禮敬了,給了座,卻沒有隨[自己的]能力、隨[自己的]力量[與他們]分享……乃至……隨[自己的]能力、隨[自己的]力量[與他們]分享了,卻沒有為聽法而坐近……乃至……為聽法而坐近了,卻沒有傾耳聽法……乃至……傾耳聽法了,卻沒有聽了之後受持法……乃至……聽了之後受持法了,卻沒有詳察所受持之法的義……乃至……詳察了所受持之法的義,卻沒有了知義、了知法而行法隨法。尊者,我們這些[天神]事業未圓滿,追悔、懊悔,投生於下劣之身。’”

‘‘Aparāpi maṃ, bhikkhave, sambahulā devatā upasaṅkamitvā etadavocuṃ – ‘upasaṅkamiṃsu no, bhante, pubbe manussabhūtānaṃ pabbajitā agārāni. Te mayaṃ, bhante, paccuṭṭhimha abhivādimha [paccuṭṭhimha ca abhivādimha ca (syā.)] āsanaṃ [āsanañca (sī. syā.)] adamha, no ca kho yathāsatti yathābalaṃ saṃvibhajimha…pe… yathāsatti yathābalaṃ [yathābalaṃ ca (?)] saṃvibhajimha, no ca kho upanisīdimha dhammassavanāya…pe… upanisīdimha [upanisīdimha ca (syā.)] dhammassavanāya, no ca kho ohitasotā dhammaṃ suṇimha…pe… ohitasotā ca dhammaṃ suṇimha, no ca kho sutvā dhammaṃ dhārayimha…pe… sutvā ca dhammaṃ dhārayimha, no ca kho dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhimha…pe… dhātānañca dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhimha, no ca kho atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjimha. Tā mayaṃ, bhante, aparipuṇṇakammantā vippaṭisāriniyo paccānutāpiniyo hīnaṃ kāyaṃ upapannā’’’ti.
PTS 4.392已對照

“諸比丘,另有許多天神來到我之處,對我這樣說——‘尊者,從前在我們為人時,諸出家者來到[我們的]家。尊者,我們起迎了他們,禮敬了,給了座,隨[自己的]能力、隨[自己的]力量[與他們]分享了,為聽法而坐近了,傾耳聽法了,聽了之後受持法了,詳察了所受持之法的義,了知義、了知法而行法隨法了。尊者,我們這些[天神]事業已圓滿,不追悔、不懊悔,投生於勝妙之身。’諸比丘,這些是樹下,這些是空屋——修禪吧,諸比丘!莫放逸,莫如那些先前的天神一樣日後追悔。”第九[經]。

‘‘Aparāpi maṃ, bhikkhave, sambahulā devatā upasaṅkamitvā etadavocuṃ – ‘upasaṅkamiṃsu no, bhante, pubbe manussabhūtānaṃ pabbajitā agārāni. Te mayaṃ, bhante, paccuṭṭhimha abhivādimha [paccuṭṭhimha ca abhivādimha ca (syā.)], āsanaṃ [āsanañca (sī. syā.)] adamha, yathāsatti yathābalaṃ [yathābalaṃ ca (?)] saṃvibhajimha, upanisīdimha [upanisīdimha ca (syā.)] dhammassavanāya, ohitasotā ca dhammaṃ suṇimha, sutvā ca dhammaṃ dhārayimha, dhātānañca dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhimha, atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ [dhammānudhammañca (?)] paṭipajjimha. Tā mayaṃ, bhante, paripuṇṇakammantā avippaṭisāriniyo apaccānutāpiniyo paṇītaṃ kāyaṃ upapannā’ti. Etāni, bhikkhave, rukkhamūlāni etāni suññāgārāni. Jhāyatha, bhikkhave, mā pamādattha, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha seyyathāpi tā purimikā devatā’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、韋羅摩經

10. Velāmasuttaṃ
20緬 3.195已對照

二十、一時,世尊住在舍衛城祇樹林給孤獨園。那時,給孤獨居士來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。世尊對坐在一旁的給孤獨居士這樣說——

20. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca –
PTS 4.393已對照

“居士,你家中有布施嗎?”“尊者,我家中有布施;然而那是粗劣的,是碎米飯,以酸粥為配。”“居士,[人]布施時,無論是粗劣的還是勝妙的,若他不恭敬地布施,不敬重地布施,不親手布施,拋擲似地布施,無[果報]來臨之見而布施,那一一布施的異熟無論在何處生起,[他在那裡]心都不傾向於殊勝的食之受用,心不傾向於殊勝的衣之受用,心不傾向於殊勝的乘之受用,心不傾向於殊勝的五欲功德之受用。凡他的那些稱為兒子、妻子、奴僕、僕役或傭工的人,他們也不願意聽聞,不傾耳,不安立心於了知。這是什麼緣故呢?居士,因為不恭敬地所作的諸業,其異熟就是這樣的。”

‘‘Api nu te, gahapati, kule dānaṃ dīyatī’’ti? ‘‘Dīyati me, bhante, kule dānaṃ; tañca kho lūkhaṃ kaṇājakaṃ biḷaṅgadutiya’’nti. ‘‘Lūkhañcepi [lūkhaṃ vāpi (syā.), lūkhañcāpi (ka.)], gahapati, dānaṃ deti paṇītaṃ vā; tañca asakkaccaṃ deti, acittīkatvā [acittiṃ katvā (ka.), apacittiṃ katvā (syā.), acittikatvā (pī.)] deti, asahatthā deti, apaviddhaṃ [apaviṭṭhaṃ (syā.)] deti, anāgamanadiṭṭhiko deti. Yattha yattha tassa tassa dānassa vipāko nibbattati, na uḷārāya bhattabhogāya cittaṃ namati, na uḷārāya vatthabhogāya cittaṃ namati, na uḷārāya yānabhogāya cittaṃ namati, na uḷāresu pañcasu kāmaguṇesu bhogāya cittaṃ namati. Yepissa te honti puttāti vā dārāti vā dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā, tepi na sussūsanti na sotaṃ odahanti na aññā cittaṃ upaṭṭhapenti. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ [evañcetaṃ (syā. ka.)], gahapati, hoti asakkaccaṃ katānaṃ kammānaṃ vipāko’’.
已對照

“居士,[人]布施時,無論是粗劣的還是勝妙的,若他恭敬地布施,敬重地布施,親手布施,不拋擲似地布施,有[果報]來臨之見而布施,那一一布施的異熟無論在何處生起,[他在那裡]心都傾向於殊勝的食之受用,心傾向於殊勝的衣之受用,心傾向於殊勝的乘之受用,心傾向於殊勝的五欲功德之受用。凡他的那些稱為兒子、妻子、奴僕、僕役或傭工的人,他們也願意聽聞,傾耳,安立心於了知。這是什麼緣故呢?居士,因為恭敬地所作的諸業,其異熟就是這樣的。

‘‘Lūkhañcepi, gahapati, dānaṃ deti paṇītaṃ vā; tañca sakkaccaṃ deti, cittīkatvā deti, sahatthā deti, anapaviddhaṃ deti, āgamanadiṭṭhiko deti. Yattha yattha tassa tassa dānassa vipāko nibbattati, uḷārāya bhattabhogāya cittaṃ namati, uḷārāya vatthabhogāya cittaṃ namati, uḷārāya yānabhogāya cittaṃ namati, uḷāresu pañcasu kāmaguṇesu bhogāya cittaṃ namati. Yepissa te honti puttāti vā dārāti vā dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā, tepi sussūsanti sotaṃ odahanti aññā cittaṃ upaṭṭhapenti. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ, gahapati, hoti sakkaccaṃ katānaṃ kammānaṃ vipāko.
PTS 4.394緬 3.196已對照

“居士,從前有一位名叫韋羅摩(Velāma)的婆羅門。他施了這樣的布施、[這樣的]大施:他施了八萬四千個金缽,盛滿銀;施了八萬四千個銀缽,盛滿金;施了八萬四千個銅缽,盛滿金銀錢;施了八萬四千頭象,飾以金飾,樹以金幢,覆以金網;施了八萬四千輛車,圍以獅皮,圍以虎皮,圍以豹皮,圍以黃毛毯,飾以金飾,樹以金幢,覆以金網;施了八萬四千頭乳牛,系以細布之繩,以銅器承乳;施了八萬四千名少女,戴著摩尼耳環;施了八萬四千張床榻,鋪以長毛毯,鋪以白色毛毯,鋪以繡花毛毯,[敷]迦陀利鹿皮的殊勝敷具,上有華蓋,兩端有紅枕;施了八萬四千俱胝件衣,是細亞麻、細絲、細毛、細棉[所織];更何況食物、飲料、嚼食、啖食、舐食、飲品呢!我想那就像河水流溢一般。

‘‘Bhūtapubbaṃ, gahapati, velāmo nāma brāhmaṇo ahosi. So evarūpaṃ dānaṃ adāsi mahādānaṃ. Caturāsīti suvaṇṇapātisahassāni adāsi rūpiyapūrāni, caturāsīti rūpiyapātisahassāni adāsi suvaṇṇapūrāni, caturāsīti kaṃsapātisahassāni adāsi hiraññapūrāni, caturāsīti hatthisahassāni adāsi sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālappaṭicchannāni [hemajālasañchannāni (sī. pī.)], caturāsīti rathasahassāni adāsi sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālappaṭicchannāni, caturāsīti dhenusahassāni adāsi dukūlasandhanāni [dukūlasandassanāni (sī.), dukūlasaṇṭhanāni (syā.), dukūlasanthanāni (pī.), duhasandanāni (dī. ni. 2.263), dukūlasandanāni (tattha pāṭhantaraṃ)] kaṃsūpadhāraṇāni, caturāsīti kaññāsahassāni adāsi āmuttamaṇikuṇḍalāyo [āmukkamaṇikuṇḍalāyo (?)], caturāsīti pallaṅkasahassāni adāsi gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni, caturāsīti vatthakoṭisahassāni adāsi khomasukhumānaṃ koseyyasukhumānaṃ kambalasukhumānaṃ kappāsikasukhumānaṃ, ko pana vādo annassa pānassa khajjassa bhojjassa leyyassa peyyassa, najjo maññe vissandanti [vissandati (sī. pī.)].
已對照

“居士,你或許會這樣想:‘那時的韋羅摩婆羅門想必是另一個人,他施了那布施、[那]大施。’居士,[這事]不應這樣看。那時我就是韋羅摩婆羅門。我施了那布施、[那]大施。居士,然而在那布施中,沒有任何一位應供者,也沒有任何人使那供施清淨。

‘‘Siyā kho pana te, gahapati, evamassa – ‘añño nūna tena samayena velāmo brāhmaṇo ahosi, so [yo (?)] taṃ dānaṃ adāsi mahādāna’nti. Na kho panetaṃ, gahapati, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Ahaṃ tena samayena velāmo brāhmaṇo ahosiṃ. Ahaṃ taṃ dānaṃ adāsiṃ mahādānaṃ. Tasmiṃ kho pana, gahapati, dāne na koci dakkhiṇeyyo ahosi, na taṃ koci dakkhiṇaṃ visodheti.
已對照

“居士,韋羅摩婆羅門所施的那布施、[那]大施,而若有人供養一位具足見者,這比那更有大果。

‘‘Yaṃ, gahapati, velāmo brāhmaṇo dānaṃ adāsi mahādānaṃ, yo cekaṃ diṭṭhisampannaṃ bhojeyya, idaṃ tato mahapphalataraṃ.
已對照

“若有人供養一百位具足見者,而若有人供養一位斯陀含,這比那更有大果。

( ) [(yañca gahapati velāmo brāhmaṇo dānaṃ adāsi mahādānaṃ) (sī. pī.)] ‘‘Yo ca sataṃ diṭṭhisampannānaṃ bhojeyya, yo cekaṃ sakadāgāmiṃ bhojeyya, idaṃ tato mahapphalataraṃ.
PTS 4.395緬 3.197已對照

“若有人供養一百位斯陀含,而若有人供養一位阿那含……乃至……若有人供養一百位阿那含,而若有人供養一位阿羅漢……若有人供養一百位阿羅漢,而若有人供養一位獨覺佛……若有人供養一百位獨覺佛,而若有人供養如來、阿羅漢、正等正覺者……若有人供養以佛陀為首的比丘僧團……若有人為四方僧團建造精舍……若有人以淨信之心皈依佛、法、僧……若有人以淨信之心受持學處——離殺生、離不與取、離欲邪行、離虛妄語、離[導致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒類,若有人甚至只在聞香之頃修習慈心,這比那更有大果。

( ) [(yañca gahapati velāmo brāhmaṇo dānaṃ adāsi mahādānaṃ) (sī. pī.)] ‘‘Yo ca sataṃ sakadāgāmīnaṃ bhojeyya, yo cekaṃ anāgāmiṃ bhojeyya…pe… yo ca sataṃ anāgāmīnaṃ bhojeyya, yo cekaṃ arahantaṃ bhojeyya… yo ca sataṃ arahantānaṃ bhojeyya, yo cekaṃ paccekabuddhaṃ bhojeyya … yo ca sataṃ paccekabuddhānaṃ bhojeyya, yo ca tathāgataṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ bhojeyya… yo ca buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ bhojeyya… yo ca cātuddisaṃ saṅghaṃ uddissa vihāraṃ kārāpeyya… yo ca pasannacitto buddhañca dhammañca saṅghañca saraṇaṃ gaccheyya… yo ca pasannacitto sikkhāpadāni samādiyeyya – pāṇātipātā veramaṇiṃ, adinnādānā veramaṇiṃ, kāmesumicchācārā veramaṇiṃ, musāvādā veramaṇiṃ, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇiṃ, yo ca antamaso gandhohanamattampi [gandhūhanamattampi (sī.), gaddūhanamattampi (syā. pī.) ma. ni. 3.211] mettacittaṃ bhāveyya, ( ) [(yo ca accharāsaṅghātamattampi aniccasaññaṃ bhāveyya) (ka.)] idaṃ tato mahapphalataraṃ.
PTS 4.396已對照

“居士,韋羅摩婆羅門所施的那布施、[那]大施,而若有人供養一位具足見者……若有人供養一百位具足見者,而若有人供養一位斯陀含……若有人供養一百位斯陀含,而若有人供養一位阿那含……若有人供養一百位阿那含,而若有人供養一位阿羅漢……若有人供養一百位阿羅漢,而若有人供養一位獨覺佛……若有人供養一百位獨覺佛,而若有人供養如來、阿羅漢、正等正覺者……若有人供養以佛陀為首的比丘僧團,若有人為四方僧團建造精舍……若有人以淨信之心皈依佛、法、僧,若有人以淨信之心受持學處——離殺生……離[導致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒類,若有人甚至只在聞香之頃修習慈心,若有人哪怕只在彈指之頃修習無常想,這比那更有大果。”第十[經]。

‘‘Yañca, gahapati, velāmo brāhmaṇo dānaṃ adāsi mahādānaṃ, yo cekaṃ diṭṭhisampannaṃ bhojeyya… yo ca sataṃ diṭṭhisampannānaṃ bhojeyya, yo cekaṃ sakadāgāmiṃ bhojeyya… yo ca sataṃ sakadāgāmīnaṃ bhojeyya, yo cekaṃ anāgāmiṃ bhojeyya… yo ca sataṃ anāgāmīnaṃ bhojeyya, yo cekaṃ arahantaṃ bhojeyya… yo ca sataṃ arahantānaṃ bhojeyya, yo cekaṃ paccekabuddhaṃ bhojeyya… yo ca sataṃ paccekabuddhānaṃ bhojeyya, yo ca tathāgataṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ bhojeyya… yo ca buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ bhojeyya, yo ca cātuddisaṃ saṅghaṃ uddissa vihāraṃ kārāpeyya… yo ca pasannacitto buddhañca dhammañca saṅghañca saraṇaṃ gaccheyya, yo ca pasannacitto sikkhāpadāni samādiyeyya – pāṇātipātā veramaṇiṃ… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇiṃ, yo ca antamaso gandhohanamattampi mettacittaṃ bhāveyya, yo ca accharāsaṅghātamattampi aniccasaññaṃ bhāveyya, idaṃ tato mahapphalatara’’nti. Dasamaṃ.
已對照

獅子吼品第二。

Sīhanādavaggo dutiyo.
已對照

其攝頌——

吼、有餘依,拘絺羅與三彌提;

瘡、想、家族、慈,天神以及韋羅摩。

Tassuddānaṃ –
Nādo saupādiseso ca, koṭṭhikena samiddhinā;
Gaṇḍasaññā kulaṃ mettā, devatā velāmena cāti.