快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 九集·正覺品 Sambodhivaggo

本經目錄一、第一五十[經]一、正覺品一、正覺經二、依止經三、彌酰經四、難陀迦經五、力經六、親近經七、須多婆經八、薩闍經九、人經十、應供養者經正覺品第一。

已對照

一、第一五十[經]

已對照

一、正覺品

1. Sambodhivaggo
已對照

一、正覺經

1. Sambodhisuttaṃ
1PTS 4.351緬 3.163已對照

一、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城祇樹林給孤獨園。在那裡,世尊召喚諸比丘——

1. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
已對照

“諸比丘,如果外道遊方者這樣問:‘賢友,修習諸菩提分法的近依是什麼?’諸比丘,被這樣問時,你們會怎樣回答那些外道遊方者呢?”“尊者,我們的諸法以世尊為根本……乃至……聽了世尊[所說],比丘們將會受持。”

‘‘Sace, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘sambodhipakkhikānaṃ [sambodhapakkhikānaṃ (sī. syā. pī.)], āvuso, dhammānaṃ kā upanisā bhāvanāyā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ kinti byākareyyāthā’’ti? ‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti.
已對照

“那麼,諸比丘,你們要諦聽,好好作意,我要說了。”“是的,尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
緬 3.164已對照

“諸比丘,如果外道遊方者這樣問:‘賢友,修習諸菩提分法的近依是什麼?’諸比丘,被這樣問時,你們應當這樣回答那些外道遊方者:

‘‘Sace, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘sambodhipakkhikānaṃ, āvuso, dhammānaṃ kā upanisā bhāvanāyā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha –
PTS 4.352已對照

“‘賢友,在此,比丘是善友者、善伴者、善隨從者。賢友,這是修習諸菩提分法的第一種近依。

‘‘Idhāvuso, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. Sambodhipakkhikānaṃ, āvuso, dhammānaṃ ayaṃ paṭhamā upanisā bhāvanāya.
已對照

“‘再者,賢友,比丘具戒,以波羅提木叉律儀防護而住,具足正行與行處,於微細的罪過也見怖畏,受持學處而學習。賢友,這是修習諸菩提分法的第二種近依。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Sambodhipakkhikānaṃ, āvuso, dhammānaṃ ayaṃ dutiyā upanisā bhāvanāya.
已對照

“‘再者,賢友,凡是這能削減[煩惱]、有助於心之無障的談論,即:少欲之論、知足之論、遠離之論、不雜處之論、發起精進之論、戒之論、定之論、慧之論、解脫之論、解脫知見之論,比丘對這樣的談論,是隨願而得者、不難而得者、豐足而得者。賢友,這是修習諸菩提分法的第三種近依。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī. Sambodhipakkhikānaṃ, āvuso, dhammānaṃ ayaṃ tatiyā upanisā bhāvanāya.
已對照

“‘再者,賢友,比丘為舍斷諸不善法、為成就諸善法而住於發起精進,有力、堅固勇猛,於諸善法不放下[重]擔。賢友,這是修習諸菩提分法的第四種近依。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Sambodhipakkhikānaṃ, āvuso, dhammānaṃ ayaṃ catutthī upanisā bhāvanāya.
已對照

“‘再者,賢友,比丘是有慧者,具足通達生滅的慧——[那是]聖的、能洞察的、能導向正確盡苦的[慧]。賢友,這是修習諸菩提分法的第五種近依。’”

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Sambodhipakkhikānaṃ, āvuso, dhammānaṃ ayaṃ pañcamī upanisā bhāvanāya’’.
已對照

“諸比丘,對身為善友者、善伴者、善隨從者的比丘,這是可期待的——他將具戒,以波羅提木叉律儀防護而住,具足正行與行處,於微細的罪過也見怖畏,受持學處而學習。

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – sīlavā bhavissati, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharissati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhissati sikkhāpadesu.
緬 3.165已對照

“諸比丘,對身為善友者、善伴者、善隨從者的比丘,這是可期待的——凡是這能削減[煩惱]、有助於心之無障的談論,即:少欲之論、知足之論、遠離之論、不雜處之論、發起精進之論、戒之論、定之論、慧之論、解脫之論、解脫知見之論,[他]對這樣的談論,將是隨願而得者、不難而得者、豐足而得者。

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī.
PTS 4.353已對照

“諸比丘,對身為善友者、善伴者、善隨從者的比丘,這是可期待的——他將為舍斷諸不善法、為成就諸善法而住於發起精進,有力、堅固勇猛,於諸善法不放下[重]擔。

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – āraddhavīriyo viharissati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.
已對照

“諸比丘,對身為善友者、善伴者、善隨從者的比丘,這是可期待的——他將是有慧者,具足通達生滅的慧——[那是]聖的、能洞察的、能導向正確盡苦的[慧]。

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – paññavā bhavissati udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.
已對照

“諸比丘,而那位比丘立足於這五種法之後,應進一步修習四種法:為了舍斷貪,應修習不淨;為了舍斷瞋恚,應修習慈;為了斷除尋,應修習入出息念;為了根除我慢,應修習無常想。諸比丘,對有無常想者,無我想便安立;有無我想者達到我慢的根除,就在現法中[達到]涅槃。”第一[經]。

‘‘Tena ca pana, bhikkhave, bhikkhunā imesu pañcasu dhammesu patiṭṭhāya cattāro dhammā uttari [uttariṃ (sī. syā. pī.)] bhāvetabbā – asubhā bhāvetabbā rāgassa pahānāya, mettā bhāvetabbā byāpādassa pahānāya, ānāpānassati [ānāpānasati (sī. pī.)] bhāvetabbā vitakkupacchedāya, aniccasaññā bhāvetabbā asmimānasamugghātāya. Aniccasaññino, bhikkhave, anattasaññā saṇṭhāti. Anattasaññī asmimānasamugghātaṃ pāpuṇāti diṭṭheva dhamme nibbāna’’nti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、依止經

2. Nissayasuttaṃ
2PTS 4.354已對照

二、那時,某位比丘來到世尊之處;到了之後,[禮敬]世尊……乃至……坐在一旁的那位比丘對世尊這樣說——“尊者,人們說‘依止具足者、依止具足者’。尊者,到什麼程度比丘才是依止具足者呢?”“比丘,若比丘依止信而舍斷不善、修習善,那不善對他便是已斷的。比丘,若比丘依止慚……乃至……比丘,若比丘依止愧……乃至……比丘,若比丘依止精進……乃至……比丘,若比丘依止慧而舍斷不善、修習善,那不善對他便是已斷的。因為那比丘的那不善是已斷的、善斷的——即他以聖慧見了之後而斷的。”

2. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ…pe… ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘nissayasampanno nissayasampanno’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu nissayasampanno hotī’’ti? ‘‘Saddhaṃ ce, bhikkhu, bhikkhu nissāya akusalaṃ pajahati kusalaṃ bhāveti, pahīnamevassa taṃ akusalaṃ hoti. Hiriṃ ce, bhikkhu, bhikkhu nissāya…pe… ottappaṃ ce, bhikkhu, bhikkhu nissāya…pe… vīriyaṃ ce, bhikkhu, bhikkhu nissāya…pe… paññaṃ ce, bhikkhu, bhikkhu nissāya akusalaṃ pajahati kusalaṃ bhāveti, pahīnamevassa taṃ akusalaṃ hoti. Taṃ hissa bhikkhuno akusalaṃ pahīnaṃ hoti suppahīnaṃ, yaṃsa ariyāya paññāya disvā pahīnaṃ’’.
緬 3.166已對照

“比丘,而那位比丘立足於這五種法之後,應依靠四[法]而住。哪四種[法]呢?比丘,在此,比丘審慮之後受用一[類事],審慮之後忍受一[類事],審慮之後迴避一[類事],審慮之後除遣一[類事]。比丘,比丘就是這樣依止具足的。”第二[經]。

‘‘Tena ca pana, bhikkhu, bhikkhunā imesu pañcasu dhammesu patiṭṭhāya cattāro upanissāya vihātabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhu, bhikkhu saṅkhāyekaṃ paṭisevati, saṅkhāyekaṃ adhivāseti, saṅkhāyekaṃ parivajjeti, saṅkhāyekaṃ vinodeti. Evaṃ kho, bhikkhu, bhikkhu nissayasampanno hotī’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、彌酰經

3. Meghiyasuttaṃ
3已對照

三、一時,世尊住在遮利迦(Cālikā)的遮利迦山。那時,具壽彌酰(Meghiya)是世尊的侍者。於是,具壽彌酰來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,站在一旁。站在一旁的具壽彌酰對世尊這樣說——“尊者,我想進入建圖村(Jantugāma)乞食。”“彌酰,現在你認為是時候,[就去]吧。”

3. Ekaṃ samayaṃ bhagavā cālikāyaṃ viharati cālikāpabbate. Tena kho pana samayena āyasmā meghiyo bhagavato upaṭṭhāko hoti. Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘icchāmahaṃ, bhante, jantugāmaṃ [jatugāmaṃ (sī. aṭṭha., syā. aṭṭha.), jattugāmaṃ (ka. aṭṭhakathāyampi pāṭhantaraṃ)] piṇḍāya pavisitu’’nti. ‘‘Yassa dāni tvaṃ, meghiya, kālaṃ maññasī’’ti.
PTS 4.355已對照

於是,具壽彌酰在上午穿好[下衣],取了缽與衣,進入建圖村乞食。在建圖村乞食之後,飯後從乞食處回來,前往金鞞河(Kimikāḷā)岸。具壽彌酰在金鞞河岸散步、遊行時,見到一片令人淨信、可喜的芒果林。見了之後,他這樣想:“這片芒果林實在令人淨信、可喜,這對於欲求精勤的良家子的精勤,實在是足夠了。若世尊允許我,我就要來這片芒果林精勤。”

Atha kho āyasmā meghiyo pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya jantugāmaṃ piṇḍāya pāvisi. Jantugāme piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena kimikāḷāya nadiyā tīraṃ tenupasaṅkami. Addasā kho āyasmā meghiyo kimikāḷāya nadiyā tīre jaṅghāvihāraṃ [jaṅghavihāraṃ (syā. ka.)] anucaṅkamamāno anuvicaramāno ambavanaṃ pāsādikaṃ ramaṇīyaṃ. Disvānassa etadahosi – ‘‘pāsādikaṃ vatidaṃ ambavanaṃ ramaṇīyaṃ, alaṃ vatidaṃ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāya. Sace maṃ bhagavā anujāneyya, āgaccheyyāhaṃ imaṃ ambavanaṃ padhānāyā’’ti.
緬 3.167已對照

於是,具壽彌酰來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽彌酰對世尊這樣說——“尊者,在此,我在上午穿好[下衣],取了缽與衣,進入建圖村乞食。在建圖村乞食之後,飯後從乞食處回來,前往金鞞河岸。尊者,我在金鞞河岸散步、遊行時,見到一片令人淨信、可喜的芒果林。見了之後,我這樣想:‘這片芒果林實在令人淨信、可喜。這對於欲求精勤的良家子的精勤,實在是足夠了。若世尊允許我,我就要來這片芒果林精勤。’尊者,若世尊允許我,我就要去那片芒果林精勤。”“彌酰,你且等一等!我暫且獨自一人,直到另有某位比丘來到。”

Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya jantugāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Jantugāme piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena kimikāḷāya nadiyā tīraṃ tenupasaṅkamiṃ. Addasaṃ kho ahaṃ, bhante, kimikāḷāya nadiyā tīre jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno ambavanaṃ pāsādikaṃ ramaṇīyaṃ. Disvāna me etadahosi – ‘pāsādikaṃ vatidaṃ ambavanaṃ ramaṇīyaṃ. Alaṃ vatidaṃ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāya. Sace maṃ bhagavā anujāneyya, āgaccheyyāhaṃ imaṃ ambavanaṃ padhānāyā’ti. Sace maṃ bhagavā anujāneyya, gaccheyyāhaṃ taṃ ambavanaṃ padhānāyā’’ti. ‘‘Āgamehi tāva, meghiya! Ekakamhi [ekakamhā (sī. pī.)] tāva [vata (ka.)] yāva aññopi koci bhikkhu āgacchatī’’ti [dissatūti (sabbattha, ṭīkāyampi pāṭhantaraṃ), āgacchatūti, dissatīti (ṭīkāyaṃ pāṭhantarāni)].
已對照

第二次,具壽彌酰對世尊這樣說——“尊者,世尊已沒有更上應作之事,也沒有對已作者的積累。尊者,而我還有更上應作之事,還有對已作者的積累。若世尊允許我,我就要去那片芒果林精勤。”“彌酰,你且等一等,我暫且獨自一人,直到另有某位比丘來到。”

Dutiyampi kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhagavato, bhante, natthi kiñci uttari karaṇīyaṃ, natthi katassa paṭicayo. Mayhaṃ kho pana, bhante, atthi uttari karaṇīyaṃ, atthi katassa paṭicayo. Sace maṃ bhagavā anujāneyya, gaccheyyāhaṃ taṃ ambavanaṃ padhānāyā’’ti. ‘‘Āgamehi tāva, meghiya, ekakamhi tāva yāva aññopi koci bhikkhu āgacchatī’’ti.
PTS 4.356已對照

第三次,具壽彌酰對世尊這樣說——“尊者,世尊已沒有更上應作之事,也沒有對已作者的積累。尊者,而我還有更上應作之事,還有對已作者的積累。若世尊允許我,我就要去那片芒果林精勤。”“彌酰,對說‘精勤’的[你],我們還能說什麼呢!彌酰,現在你認為是時候,[就去]吧。”

Tatiyampi kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhagavato, bhante, natthi kiñci uttari karaṇīyaṃ, natthi katassa paṭicayo. Mayhaṃ kho pana, bhante, atthi uttari karaṇīyaṃ, atthi katassa paṭicayo. Sace maṃ bhagavā anujāneyya, gaccheyyāhaṃ taṃ ambavanaṃ padhānāyā’’ti. ‘‘Padhānanti kho, meghiya, vadamānaṃ kinti vadeyyāma! Yassa dāni tvaṃ, meghiya, kālaṃ maññasī’’ti.
已對照

於是,具壽彌酰從座起,禮敬世尊,右繞之後,前往那片芒果林;到了之後,深入那片芒果林,在某棵樹下為日間住而坐。那時,具壽彌酰住在那片芒果林時,多有三種惡不善尋現起,即:欲尋、瞋恚尋、害尋。那時,具壽彌酰這樣想:“諸位,真是稀有啊!諸位,真是未曾有啊!我們確實是以信從家出家而成為無家者的;然而卻被這三種惡不善尋所纏——欲尋、瞋恚尋、害尋。”

Atha kho āyasmā meghiyo uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena taṃ ambavanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ ambavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho āyasmato meghiyassa tasmiṃ ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pāpakā akusalā vitakkā samudācaranti, seyyathidaṃ – kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiṃsāvitakko. Atha kho āyasmato meghiyassa etadahosi – ‘‘acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho! Saddhāya ca vatamhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā; atha ca panimehi tīhi pāpakehi akusalehi vitakkehi anvāsattā – kāmavitakkena, byāpādavitakkena, vihiṃsāvitakkenā’’ti.
已對照

於是,具壽彌酰來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽彌酰對世尊這樣說——

Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca –
PTS 4.357緬 3.168已對照

“尊者,在此,我住在那片芒果林時,多有三種惡不善尋現起,即:欲尋、瞋恚尋、害尋。尊者,那時我這樣想:‘諸位,真是稀有啊!諸位,真是未曾有啊!我們確實是以信從家出家而成為無家者的;然而卻被這三種惡不善尋所纏——欲尋、瞋恚尋、害尋。’”

‘‘Idha mayhaṃ, bhante, tasmiṃ ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pāpakā akusalā vitakkā samudācaranti, seyyathidaṃ – kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiṃsāvitakko. Tassa mayhaṃ, bhante, etadahosi – ‘acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho! Saddhāya ca vatamhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā; atha ca panimehi tīhi pāpakehi akusalehi vitakkehi anvāsattā – kāmavitakkena, byāpādavitakkena, vihiṃsāvitakkenāti’’’.
已對照

“彌酰,對未成熟的心解脫,有五種法導向成熟。哪五種[法]呢?彌酰,在此,比丘是善友者、善伴者、善隨從者。彌酰,這是導向未成熟的心解脫成熟的第一種法。

‘‘Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā pañca dhammā paripakkāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, meghiya, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ paṭhamo dhammo paripakkāya saṃvattati.
已對照

“再者,彌酰,比丘具戒,以波羅提木叉律儀防護而住,具足正行與行處,於微細的罪過也見怖畏,受持學處而學習。彌酰,這是導向未成熟的心解脫成熟的第二種法。

‘‘Puna caparaṃ, meghiya, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ dutiyo dhammo paripakkāya saṃvattati.
已對照

“再者,彌酰,凡是這能削減[煩惱]、有助於心之無障的談論,即:少欲之論、知足之論、遠離之論、不雜處之論、發起精進之論、戒之論、定之論、慧之論、解脫之論、解脫知見之論,[比丘]對這樣的談論,是隨願而得者、不難而得者、豐足而得者。彌酰,這是導向未成熟的心解脫成熟的第三種法。

‘‘Puna caparaṃ, meghiya, yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ tatiyo dhammo paripakkāya saṃvattati.
已對照

“再者,彌酰,比丘為舍斷諸不善法、為成就諸善法而住於發起精進,有力、堅固勇猛,於諸善法不放下[重]擔。彌酰,這是導向未成熟的心解脫成熟的第四種法。

‘‘Puna caparaṃ, meghiya, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ catuttho dhammo paripakkāya saṃvattati.
已對照

“再者,彌酰,比丘是有慧者,具足通達生滅的慧——[那是]聖的、能洞察的、能導向正確盡苦的[慧]。彌酰,這是導向未成熟的心解脫成熟的第五種法。

‘‘Puna caparaṃ, meghiya, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ pañcamo dhammo paripakkāya saṃvattati.
PTS 4.358緬 3.169已對照

“彌酰,對身為善友者、善伴者、善隨從者的比丘,這是可期待的——‘他將具戒……乃至……受持學處而學習。’”

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – ‘sīlavā bhavissati…pe. … samādāya sikkhissati sikkhāpadesu’’’.
已對照

“彌酰,對身為善友者、善伴者、善隨從者的比丘,這是可期待的——‘凡是這能削減[煩惱]、有助於心之無障的談論,即:少欲之論……乃至……解脫知見之論,[他]對這樣的談論,將是隨願而得者、不難而得者、豐足而得者。’”

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – ‘yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā…pe… vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī’’’.
已對照

“彌酰,對身為善友者、善伴者、善隨從者的比丘,這是可期待的——‘他將住於發起精進……乃至……於諸善法不放下[重]擔。’”

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – ‘āraddhavīriyo viharissati…pe… anikkhittadhuro kusalesu dhammesu’’’.
已對照

“彌酰,對身為善友者、善伴者、善隨從者的比丘,這是可期待的——‘他將是有慧者……乃至……能導向正確盡苦的[慧]。’”

‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – ‘paññavā bhavissati…pe… sammādukkhakkhayagāminiyā’’’.
已對照

“彌酰,而那位比丘立足於這五種法之後,應進一步修習四種法:為了舍斷貪,應修習不淨;為了舍斷瞋恚,應修習慈;為了斷除尋,應修習入出息念;為了根除我慢,應修習無常想。彌酰,對有無常想者,無我想便安立;有無我想者達到我慢的根除,就在現法中[達到]涅槃。”第三[經]。

‘‘Tena ca pana, meghiya, bhikkhunā imesu pañcasu dhammesu patiṭṭhāya cattāro dhammā uttari bhāvetabbā – asubhā bhāvetabbā rāgassa pahānāya, mettā bhāvetabbā byāpādassa pahānāya, ānāpānassati bhāvetabbā vitakkupacchedāya, aniccasaññā bhāvetabbā asmimānasamugghātāya. Aniccasaññino, meghiya, anattasaññā saṇṭhāti. Anattasaññī asmimānasamugghātaṃ pāpuṇāti diṭṭheva dhamme nibbāna’’nti. Tatiyaṃ.
已對照

四、難陀迦經

4. Nandakasuttaṃ
4PTS 4.359緬 3.170已對照

四、一時,世尊住在舍衛城祇樹林給孤獨園。那時,具壽難陀迦(Nandaka)在集會堂以法語對諸比丘開示、勸導、激勵、令歡喜。那時,世尊於傍晚時分從靜坐起身,來到集會堂;到了之後,站在門屋之外,等候著談話的結束。那時,世尊知道談話已結束,便咳嗽一聲,敲了門閂。那些比丘為世尊開了門。

那時,世尊進入集會堂,坐在已鋪設的座位上。坐下之後,世尊對具壽難陀迦這樣說——“難陀迦,你為比丘們現起的這一法門確實很長。我站在門屋之外等候著談話的結束,背都已痠痛了。”

被這樣說時,具壽難陀迦帶著羞怯之相,對世尊這樣說——“尊者,我們不知道‘世尊站在門屋之外’。尊者,若我們知道‘世尊站在門屋之外’,那麼連這麼多[法]我們也不會說出來。”

那時,世尊知道具壽難陀迦帶著羞怯之相,便對具壽難陀迦這樣說——“善哉,善哉,難陀迦!難陀迦,你們這些以信從家出家而入非家的良家子,共坐而作法語,這正是與你們相稱的。難陀迦,你們既已集會,應作兩件事——[作]法語,或[持]聖默然。難陀迦,比丘是有信者,卻不是具戒者,如是他在那一支上不圓滿。他應圓滿那一支:‘我如何能既是有信者,又是具戒者?’難陀迦,當比丘既是有信者,又是具戒者時,如是他在那一支上圓滿。

“難陀迦,比丘是有信者、是具戒者,卻不是得內心的心定者,如是他在那一支上不圓滿。他應圓滿那一支:‘我如何能是有信者、是具戒者,又是得內心的心定者?’難陀迦,當比丘是有信者、是具戒者,又是得內心的心定者時,如是他在那一支上圓滿。

“難陀迦,比丘是有信者、是具戒者、是得內心的心定者,卻不是得增上慧法觀者,如是他在那一支上不圓滿。難陀迦,猶如有一隻四足的生物,它的一隻腳短小、低劣,如是它在那一支上不圓滿;同樣,難陀迦,比丘是有信者、是具戒者、是得內心的心定者,卻不是得增上慧法觀者,如是他在那一支上不圓滿。他應圓滿那一支:‘我如何能是有信者、是具戒者、是得內心的心定者,又是得增上慧法觀者?’”

“難陀迦,當比丘是有信者、是具戒者、是得內心的心定者,又是得增上慧法觀者時,如是他在那一支上圓滿。”世尊說了這[語]。善逝說了這[語]之後,便從座起而入住處。

於是,世尊離去不久,具壽難陀迦召喚諸比丘:“賢友們,現在世尊以四句顯示了完全圓滿、遍淨的梵行之後,從座起而入住處了——‘難陀迦,比丘是有信者,卻不是具戒者,如是他在那一支上不圓滿。他應圓滿那一支:“我如何能既是有信者,又是具戒者?”難陀迦,當比丘既是有信者,又是具戒者時,如是他在那一支上圓滿。難陀迦,比丘是有信者、是具戒者,卻不是得內心的心定者……乃至……是得內心的心定者,卻不是得增上慧法觀者,如是他在那一支上不圓滿。難陀迦,猶如有一隻四足的生物,它的一隻腳短小、低劣,如是它在那一支上不圓滿;同樣,難陀迦,比丘是有信者、是具戒者、是得內心的心定者,卻不是得增上慧法觀者,如是他在那一支上不圓滿,他應圓滿那一支:“我如何能是有信者、是具戒者、是得內心的心定者,又是得增上慧法觀者?”難陀迦,當比丘是有信者、是具戒者、是得內心的心定者,又是得增上慧法觀者時,如是他在那一支上圓滿。’”

“賢友們,有這五種適時聽法、適時論法的功德。哪五種[功德]呢?賢友們,在此,比丘為比丘們教導初善、中善、後善的,具足義理與文句的法,顯示完全圓滿、遍淨的梵行。賢友們,比丘越是為比丘們教導初善、中善、後善的,具足義理與文句的法,顯示完全圓滿、遍淨的梵行,他就越是為導師所愛、所可意、所尊重、所欽敬。賢友們,這是適時聽法、適時論法的第一種功德。

“再者,賢友們,比丘為比丘們教導初善、中善、後善的,具足義理與文句的法,顯示完全圓滿、遍淨的梵行。賢友們,比丘越是為比丘們教導初善……乃至……顯示梵行,他就越是於那法中是領會義者、領會法者。賢友們,這是適時聽法、適時論法的第二種功德。

“再者,賢友們,比丘為比丘們教導初善、中善、後善的,具足義理與文句的法,顯示完全圓滿、遍淨的梵行。賢友們,比丘越是為比丘們教導初善……乃至……顯示梵行,他就越是於那法中以慧洞察而見深奧的義句。賢友們,這是適時聽法、適時論法的第三種功德。

“再者,賢友們,比丘為比丘們教導初善……乃至……顯示梵行。賢友們,比丘越是為比丘們教導初善……乃至……顯示梵行,同梵行者們就越是更加推崇他:‘這位具壽確實已達到或正在達到。’賢友們,這是適時聽法、適時論法的第四種功德。

“再者,賢友們,比丘為比丘們教導初善、中善、後善的,具足義理與文句的法,顯示完全圓滿、遍淨的梵行。賢友們,比丘越是為比丘們教導初善、中善、後善的,具足義理與文句的法,顯示完全圓滿、遍淨的梵行,在那裡,凡是有學、心願未達、希求著無上瑜伽安穩而住的比丘,他們聽了那法之後,發起精進,以達到未達到的、證得未證得的、作證未作證的;而在那裡,凡是阿羅漢、諸漏已盡、[梵行]已立、所作已辦、重擔已卸、己利已達、有結已盡、以正智解脫的比丘,他們聽了那法之後,唯致力於現法樂住而住。賢友們,這是適時聽法、適時論法的第五種功德。賢友們,這就是五種適時聽法、適時論法的功德。”第四[經]。

4. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā nandako upaṭṭhānasālāyaṃ bhikkhū dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bahidvārakoṭṭhake aṭṭhāsi kathāpariyosānaṃ āgamayamāno. Atha kho bhagavā kathāpariyosānaṃ viditvā ukkāsetvā aggaḷaṃ ākoṭesi. Vivariṃsu kho te bhikkhū bhagavato dvāraṃ.
Atha kho bhagavā upaṭṭhānasālaṃ pavisitvā paññattāsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā āyasmantaṃ nandakaṃ etadavoca – ‘‘dīgho kho tyāyaṃ, nandaka, dhammapariyāyo bhikkhūnaṃ paṭibhāsi. Api me piṭṭhi āgilāyati bahidvārakoṭṭhake ṭhitassa kathāpariyosānaṃ āgamayamānassā’’ti.
Evaṃ vutte āyasmā nandako sārajjamānarūpo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘na kho pana mayaṃ, bhante, jānāma ‘bhagavā bahidvārakoṭṭhake ṭhito’ti. Sace hi mayaṃ, bhante, jāneyyāma ‘bhagavā bahidvārakoṭṭhake ṭhito’ti, ettakampi ( ) [(dhammaṃ) katthaci] no nappaṭibhāseyyā’’ti.
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ nandakaṃ sārajjamānarūpaṃ viditvā āyasmantaṃ nandakaṃ etadavoca – ‘‘sādhu, sādhu, nandaka! Etaṃ kho, nandaka, tumhākaṃ patirūpaṃ kulaputtānaṃ saddhāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ, yaṃ tumhe dhammiyā kathāya sannisīdeyyātha. Sannipatitānaṃ vo, nandaka, dvayaṃ karaṇīyaṃ – dhammī vā kathā ariyo vā tuṇhībhāvo. [a. ni. 8.71; 9.1] Saddho ca, nandaka, bhikkhu hoti, no ca sīlavā. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ – ‘kintāhaṃ saddho ca assaṃ sīlavā cā’ti. Yato ca kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca, evaṃ so tenaṅgena paripūro hoti.
‘‘Saddho ca, nandaka, bhikkhu hoti sīlavā ca, no ca lābhī ajjhattaṃ cetosamādhissa. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ – ‘kintāhaṃ saddho ca assaṃ sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissā’ti. Yato ca kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa, evaṃ so tenaṅgena paripūro hoti.
‘‘Saddho ca, nandaka, bhikkhu hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Seyyathāpi, nandaka, pāṇako catuppādako assa. Tassa eko pādo omako lāmako. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro assa. Evamevaṃ kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ – ‘kintāhaṃ saddho ca assaṃ sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāyā’’’ti.
‘‘Yato ca kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya, evaṃ so tenaṅgena paripūro hotī’’ti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi.
Atha kho āyasmā nandako acirapakkantassa bhagavato bhikkhū āmantesi – ‘‘idāni, āvuso, bhagavā catūhi padehi kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsetvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘saddho ca, nandaka, bhikkhu hoti, no ca sīlavā. Evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ – kintāhaṃ saddho ca assaṃ sīlavā cā’ti. Yato ca kho nandaka bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca, evaṃ so tenaṅgena paripūro hoti. Saddho ca nandaka bhikkhu hoti sīlavā ca, no ca lābhī ajjhattaṃ cetosamādhissa…pe… lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya, evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. Seyyathāpi nandaka pāṇako catuppādako assa, tassa eko pādo omako lāmako, evaṃ so tenaṅgena aparipūro assa. Evamevaṃ kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca, lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya, evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti, tena taṃ aṅgaṃ paripūretabbaṃ ‘kintāhaṃ saddho ca assaṃ sīlavā ca, lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa, lābhī ca adhipaññādhammavipassanāyā’ti. Yato ca kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṃ cetosamādhissa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya, evaṃ so tenaṅgena paripūro hotī’’ti.
‘‘Pañcime, āvuso, ānisaṃsā kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya. Katame pañca? Idhāvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Yathā yathā, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti, tathā tathā so satthu piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Ayaṃ, āvuso, paṭhamo ānisaṃso kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya.
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Yathā yathā, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ…pe… brahmacariyaṃ pakāseti, tathā tathā so tasmiṃ dhamme atthappaṭisaṃvedī ca hoti dhammappaṭisaṃvedī ca. Ayaṃ, āvuso, dutiyo ānisaṃso kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya.
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Yathā yathā, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ…pe… brahmacariyaṃ pakāseti, tathā tathā so tasmiṃ dhamme gambhīraṃ atthapadaṃ paññāya ativijjha passati. Ayaṃ, āvuso, tatiyo ānisaṃso kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya.
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ…pe… brahmacariyaṃ pakāseti. Yathā yathā, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ…pe… brahmacariyaṃ pakāseti, tathā tathā naṃ sabrahmacārī uttari sambhāventi – ‘addhā ayamāyasmā patto vā pajjati vā’. Ayaṃ, āvuso, catuttho ānisaṃso kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya.
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Yathā yathā, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti, tattha ye kho bhikkhū sekhā appattamānasā anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānā viharanti, te taṃ dhammaṃ sutvā vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ye pana tattha bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññāvimuttā, te taṃ dhammaṃ sutvā diṭṭhadhammasukhavihāraṃyeva anuyuttā viharanti. Ayaṃ, āvuso, pañcamo ānisaṃso kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya. Ime kho, āvuso, pañca ānisaṃsā kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāyā’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、力經

5. Balasuttaṃ
5已對照

五、“諸比丘,有這四種力。哪四種[力]呢?慧力、精進力、無罪力、攝力。諸比丘,什麼是慧力呢?凡是善的、被認為是善的諸法,凡是不善的、被認為是不善的諸法,凡是有罪的、被認為是有罪的諸法,凡是無罪的、被認為是無罪的諸法,凡是黑的、被認為是黑的諸法,凡是白的、被認為是白的諸法,凡是應親近的、被認為是應親近的諸法,凡是不應親近的、被認為是不應親近的諸法,凡是不足以成為聖的、被認為不足以成為聖的諸法,凡是足以成為聖的、被認為足以成為聖的諸法——那些法已被他以慧善見、已現行。諸比丘,這稱為慧力。

5. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, balāni. Katamāni cattāri? Paññābalaṃ, vīriyabalaṃ, anavajjabalaṃ, saṅgāhabalaṃ. Katamañca, bhikkhave, paññābalaṃ? Ye dhammā kusalā kusalasaṅkhātā ye dhammā akusalā akusalasaṅkhātā ye dhammā sāvajjā sāvajjasaṅkhātā ye dhammā anavajjā anavajjasaṅkhātā ye dhammā kaṇhā kaṇhasaṅkhātā ye dhammā sukkā sukkasaṅkhātā ye dhammā sevitabbā sevitabbasaṅkhātā ye dhammā asevitabbā asevitabbasaṅkhātā ye dhammā nālamariyā nālamariyasaṅkhātā ye dhammā alamariyā alamariyasaṅkhātā, tyāssa dhammā paññāya vodiṭṭhā honti vocaritā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, paññābalaṃ.
PTS 4.364已對照

“諸比丘,什麼是精進力呢?凡是不善的、被認為是不善的諸法,凡是有罪的、被認為是有罪的諸法,凡是黑的、被認為是黑的諸法,凡是不應親近的、被認為是不應親近的諸法,凡是不足以成為聖的、被認為不足以成為聖的諸法,為了舍斷那些法,他生起欲,努力,發起精進,策勵心,精勤。凡是善的、被認為是善的諸法,凡是無罪的、被認為是無罪的諸法,凡是白的、被認為是白的諸法,凡是應親近的、被認為是應親近的諸法,凡是足以成為聖的、被認為足以成為聖的諸法,為了獲得那些法,他生起欲,努力,發起精進,策勵心,精勤。諸比丘,這稱為精進力。

‘‘Katamañca, bhikkhave, vīriyabalaṃ? Ye dhammā akusalā akusalasaṅkhātā ye dhammā sāvajjā sāvajjasaṅkhātā ye dhammā kaṇhā kaṇhasaṅkhātā ye dhammā asevitabbā asevitabbasaṅkhātā ye dhammā nālamariyā nālamariyasaṅkhātā, tesaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati. Ye dhammā kusalā kusalasaṅkhātā ye dhammā anavajjā anavajjasaṅkhātā ye dhammā sukkā sukkasaṅkhātā ye dhammā sevitabbā sevitabbasaṅkhātā ye dhammā alamariyā alamariyasaṅkhātā, tesaṃ dhammānaṃ paṭilābhāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, vīriyabalaṃ.
已對照

“諸比丘,什麼是無罪力呢?諸比丘,在此,聖弟子具足無罪的身業,具足無罪的語業,具足無罪的意業。諸比丘,這稱為無罪力。

‘‘Katamañca, bhikkhave, anavajjabalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako anavajjena kāyakammena samannāgato hoti, anavajjena vacīkammena samannāgato hoti, anavajjena manokammena samannāgato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, anavajjabalaṃ.
緬 3.174已對照

“諸比丘,什麼是攝力呢?諸比丘,有這四種攝事——布施、愛語、利行、同事。諸比丘,諸布施之中,這是最上的,即:法施。諸比丘,諸愛語之中,這是最上的,即:對有所求而傾耳的人一再說法。諸比丘,諸利行之中,這是最上的,即:令無信者勸導、安立、住立於信具足,令破戒者於戒具足……乃至……令慳吝者於施捨具足……乃至……令劣慧者勸導、安立、住立於慧具足。諸比丘,諸同事之中,這是最上的,即:須陀洹與須陀洹同事,斯陀含與斯陀含同事,阿那含與阿那含同事,阿羅漢與阿羅漢同事。諸比丘,這稱為攝力。諸比丘,這就是四種力。

‘‘Katamañca, bhikkhave, saṅgāhabalaṃ? Cattārimāni, bhikkhave, saṅgahavatthūni – dānaṃ, peyyavajjaṃ, atthacariyā, samānattatā. Etadaggaṃ, bhikkhave, dānānaṃ yadidaṃ dhammadānaṃ. Etadaggaṃ, bhikkhave, peyyavajjānaṃ yadidaṃ atthikassa ohitasotassa punappunaṃ dhammaṃ deseti. Etadaggaṃ, bhikkhave, atthacariyānaṃ yadidaṃ assaddhaṃ saddhāsampadāya samādapeti niveseti patiṭṭhāpeti, dussīlaṃ sīlasampadāya… pe… macchariṃ cāgasampadāya…pe… duppaññaṃ paññāsampadāya samādapeti niveseti patiṭṭhāpeti. Etadaggaṃ, bhikkhave, samānattatānaṃ yadidaṃ sotāpanno sotāpannassa samānatto, sakadāgāmī sakadāgāmissa samānatto, anāgāmī anāgāmissa samānatto, arahā arahato samānatto. Idaṃ vuccati, bhikkhave, saṅgāhabalaṃ. Imāni kho, bhikkhave, cattāri balāni.
PTS 4.365已對照

“諸比丘,具足這四種力的聖弟子,已超越五種怖畏。哪五種[怖畏]呢?活命的怖畏、惡名的怖畏、於眾怯畏的怖畏、死的怖畏、惡趣的怖畏。諸比丘,那位聖弟子這樣思察:‘我不畏懼活命的怖畏。我為什麼要畏懼活命的怖畏呢?我有四種力——慧力、精進力、無罪力、攝力。劣慧者才會畏懼活命的怖畏;懈怠者才會畏懼活命的怖畏;身業、語業、意業有罪者才會畏懼活命的怖畏;不攝[他人]者才會畏懼活命的怖畏。我不畏懼惡名的怖畏……乃至……我不畏懼於眾怯畏的怖畏……乃至……我不畏懼死的怖畏……乃至……我不畏懼惡趣的怖畏。我為什麼要畏懼惡趣的怖畏呢?我有四種力——慧力、精進力、無罪力、攝力。劣慧者才會畏懼惡趣的怖畏;懈怠者才會畏懼惡趣的怖畏;身業、語業、意業有罪者才會畏懼惡趣的怖畏;不攝[他人]者才會畏懼惡趣的怖畏。’諸比丘,具足這四種力的聖弟子,已超越這五種怖畏。”第五[經]。

‘‘Imehi kho, bhikkhave, catūhi balehi samannāgato ariyasāvako pañca bhayāni samatikkanto hoti. Katamāni pañca? Ājīvikabhayaṃ, asilokabhayaṃ, parisasārajjabhayaṃ, maraṇabhayaṃ, duggatibhayaṃ. Sa kho so, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘nāhaṃ ājīvikabhayassa bhāyāmi. Kissāhaṃ ājīvikabhayassa bhāyissāmi? Atthi me cattāri balāni – paññābalaṃ, vīriyabalaṃ, anavajjabalaṃ, saṅgāhabalaṃ. Duppañño kho ājīvikabhayassa bhāyeyya. Kusīto ājīvikabhayassa bhāyeyya. Sāvajjakāyakammantavacīkammantamanokammanto ājīvikabhayassa bhāyeyya. Asaṅgāhako ājīvikabhayassa bhāyeyya. Nāhaṃ asilokabhayassa bhāyāmi…pe… nāhaṃ parisasārajjabhayassa bhāyāmi…pe… nāhaṃ maraṇabhayassa bhāyāmi…pe… nāhaṃ duggatibhayassa bhāyāmi. Kissāhaṃ duggatibhayassa bhāyissāmi? Atthi me cattāri balāni – paññābalaṃ, vīriyabalaṃ, anavajjabalaṃ, saṅgāhabalaṃ. Duppañño kho duggatibhayassa bhāyeyya. Kusīto duggatibhayassa bhāyeyya. Sāvajjakāyakammantavacīkammantamanokammanto duggatibhayassa bhāyeyya. Asaṅgāhako duggatibhayassa bhāyeyya. Imehi kho, bhikkhave, catūhi balehi samannāgato ariyasāvako imāni pañca bhayāni samatikkanto hotī’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、親近經

6. Sevanāsuttaṃ
6已對照

六、在那裡,具壽舍利弗召喚諸比丘……乃至……具壽舍利弗這樣說——

6. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi…pe… āyasmā sāriputto etadavoca –
PTS 4.366緬 3.175已對照

“賢友們,人也應知為兩種:應親近的與不應親近的。賢友們,衣也應知為兩種:應親近的與不應親近的。賢友們,缽食也應知為兩種:應親近的與不應親近的。賢友們,坐臥處也應知為兩種:應親近的與不應親近的。賢友們,村鎮也應知為兩種:應親近的與不應親近的。賢友們,地方也應知為兩種:應親近的與不應親近的。

‘‘Puggalopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopi. Cīvarampi, āvuso, duvidhena veditabbaṃ – sevitabbampi asevitabbampi. Piṇḍapātopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopi. Senāsanampi, āvuso, duvidhena veditabbaṃ – sevitabbampi asevitabbampi. Gāmanigamopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopi. Janapadapadesopi āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopi.
已對照

“‘賢友們,人也應知為兩種:應親近的與不應親近的’——這樣說了,這是就什麼而說的呢?其中,若知道某人是:‘我親近這人時,不善法增長、善法衰退;而我身為出家者所應獲取的這些活命資具——衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具——[我]艱難地才得到;而我為了它從家出家、成為無家者的那沙門性的目標,也不趨於修習的圓滿’,賢友們,那人就應在夜分或晝分,縱經審慮,也不告知那人便離開,不應追隨[他]。

‘‘‘Puggalopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā puggalaṃ – ‘imaṃ kho me puggalaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti; ye ca kho me pabbajitena jīvitaparikkhārā samudānetabbā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā te ca kasirena samudāgacchanti; yassa camhi atthāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito so ca me sāmaññattho na bhāvanāpāripūriṃ gacchatī’ti, tenāvuso, puggalena so puggalo rattibhāgaṃ vā divasabhāgaṃ vā saṅkhāpi anāpucchā pakkamitabbaṃ nānubandhitabbo.
已對照

“其中,若知道某人是:‘我親近這人時,不善法增長、善法衰退;而我身為出家者所應獲取的這些活命資具——衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具——[我]毫不費力便得到;而我為了它從家出家、成為無家者的那沙門性的目標,也不趨於修習的圓滿’,賢友們,那人就應縱經審慮,也不告知那人便離開,不應追隨[他]。

‘‘Tattha yaṃ jaññā puggalaṃ – ‘imaṃ kho me puggalaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti; ye ca kho me pabbajitena jīvitaparikkhārā samudānetabbā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā te ca appakasirena samudāgacchanti; yassa camhi atthāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito so ca me sāmaññattho na bhāvanāpāripūriṃ gacchatī’ti, tenāvuso, puggalena so puggalo saṅkhāpi anāpucchā pakkamitabbaṃ nānubandhitabbo.
PTS 4.367已對照

“其中,若知道某人是:‘我親近這人時,不善法衰退、善法增長;而我身為出家者所應獲取的這些活命資具——衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具——[我]艱難地才得到;而我為了它從家出家、成為無家者的那沙門性的目標,趨於修習的圓滿’,賢友們,那人就應縱經審慮,也追隨那人,不應離開。

‘‘Tattha yaṃ jaññā puggalaṃ – ‘imaṃ kho me puggalaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti; ye ca kho me pabbajitena jīvitaparikkhārā samudānetabbā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā te ca kasirena samudāgacchanti; yassa camhi atthāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito so ca me sāmaññattho bhāvanāpāripūriṃ gacchatī’ti, tenāvuso, puggalena so puggalo saṅkhāpi anubandhitabbo na pakkamitabbaṃ.
緬 3.176已對照

“其中,若知道某人是:‘我親近這人時,不善法衰退、善法增長;而我身為出家者所應獲取的這些活命資具——衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具——[我]毫不費力便得到;而我為了它從家出家、成為無家者的那沙門性的目標,趨於修習的圓滿’,賢友們,那人就應終生追隨那人,不應離開——縱使被驅遣[亦然]。‘賢友們,人也應知為兩種:應親近的與不應親近的’——這樣所說的,就是就這個而說的。

‘‘Tattha yaṃ jaññā puggalaṃ – ‘imaṃ kho me puggalaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti; ye ca kho me pabbajitena jīvitaparikkhārā samudānetabbā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā te ca appakasirena samudāgacchanti; yassa camhi atthāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito so ca me sāmaññattho bhāvanāpāripūriṃ gacchatī’ti, tenāvuso, puggalena so puggalo yāvajīvaṃ anubandhitabbo na pakkamitabbaṃ api panujjamānena [paṇujjamānena (?)]. ‘Puggalopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.
PTS 4.368已對照

“‘賢友們,衣也應知為兩種:應親近的與不應親近的’——這樣說了,這是就什麼而說的呢?其中,若知道某衣是:‘我親近這衣時,不善法增長、善法衰退’,這樣的衣就不應親近。其中,若知道某衣是:‘我親近這衣時,不善法衰退、善法增長’,這樣的衣就應親近。‘賢友們,衣也應知為兩種:應親近的與不應親近的’——這樣所說的,就是就這個而說的。

‘‘‘Cīvarampi, āvuso, duvidhena veditabbaṃ – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā cīvaraṃ – ‘idaṃ kho me cīvaraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpaṃ cīvaraṃ na sevitabbaṃ. Tattha yaṃ jaññā cīvaraṃ – ‘idaṃ kho me cīvaraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpaṃ cīvaraṃ sevitabbaṃ. ‘Cīvarampi, āvuso, duvidhena veditabbaṃ – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.
已對照

“‘賢友們,缽食也應知為兩種:應親近的與不應親近的’——這樣說了,這是就什麼而說的呢?其中,若知道某缽食是:‘我親近這缽食時,不善法增長、善法衰退’,這樣的缽食就不應親近。其中,若知道某缽食是:‘我親近這缽食時,不善法衰退、善法增長’,這樣的缽食就應親近。‘賢友們,缽食也應知為兩種:應親近的與不應親近的’——這樣所說的,就是就這個而說的。

‘‘‘Piṇḍapātopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā piṇḍapātaṃ – ‘imaṃ kho me piṇḍapātaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo piṇḍapāto na sevitabbo. Tattha yaṃ jaññā piṇḍapātaṃ – ‘imaṃ kho me piṇḍapātaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo piṇḍapāto sevitabbo. ‘Piṇḍapātopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.
緬 3.177已對照

“‘賢友們,坐臥處也應知為兩種:應親近的與不應親近的’——這樣說了,這是就什麼而說的呢?其中,若知道某坐臥處是:‘我親近這坐臥處時,不善法增長、善法衰退’,這樣的坐臥處就不應親近。其中,若知道某坐臥處是:‘我親近這坐臥處時,不善法衰退、善法增長’,這樣的坐臥處就應親近。‘賢友們,坐臥處也應知為兩種:應親近的與不應親近的’——這樣所說的,就是就這個而說的。

‘‘‘Senāsanampi, āvuso, duvidhena veditabbaṃ – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā senāsanaṃ – ‘‘idaṃ kho me senāsanaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpaṃ senāsanaṃ na sevitabbaṃ. Tattha yaṃ jaññā senāsanaṃ – ‘idaṃ kho me senāsanaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpaṃ senāsanaṃ sevitabbaṃ. ‘Senāsanampi, āvuso, duvidhena veditabbaṃ – sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.
PTS 4.369已對照

“‘賢友們,村鎮也應知為兩種:應親近的與不應親近的’——這樣說了,這是就什麼而說的呢?其中,若知道某村鎮是:‘我親近這村鎮時,不善法增長、善法衰退’,這樣的村鎮就不應親近。其中,若知道某村鎮是:‘我親近這村鎮時,不善法衰退、善法增長’,這樣的村鎮就應親近。‘賢友們,村鎮也應知為兩種:應親近的與不應親近的’——這樣所說的,就是就這個而說的。

‘‘‘Gāmanigamopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā gāmanigamaṃ – ‘imaṃ kho me gāmanigamaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo. Tattha yaṃ jaññā gāmanigamaṃ – ‘imaṃ kho, me gāmanigamaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo gāmanigamo sevitabbo. ‘Gāmanigamopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.
已對照

“‘賢友們,地方也應知為兩種:應親近的與不應親近的’——這樣說了,這是就什麼而說的呢?其中,若知道某地方是:‘我親近這地方時,不善法增長、善法衰退’,這樣的地方就不應親近。其中,若知道某地方是:‘我親近這地方時,不善法衰退、善法增長’,這樣的地方就應親近。‘賢友們,地方也應知為兩種:應親近的與不應親近的’——這樣所說的,就是就這個而說的。”第六[經]。

‘‘‘Janapadapadesopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Tattha yaṃ jaññā janapadapadesaṃ – ‘imaṃ kho me janapadapadesaṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo janapadapadeso na sevitabbo. Tattha yaṃ jaññā janapadapadesaṃ – ‘imaṃ kho me janapadapadesaṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo janapadapadeso sevitabbo. ‘Janapadapadesopi, āvuso, duvidhena veditabbo – sevitabbopi asevitabbopī’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、須多婆經

7. Sutavāsuttaṃ
7已對照

七、一時,世尊住在王舍城靈鷲山。那時,須多婆(Sutavā)遊方者來到世尊之處;到了之後,與世尊互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。坐在一旁的須多婆遊方者對世尊這樣說——

7. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Atha kho sutavā paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sutavā paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
PTS 4.370緬 3.178已對照

“尊者,世尊,有一次,我就住在這王舍城、[即]山圍(Giribbaja)。尊者,在那裡,這是我當面從世尊聽聞、當面領受的:‘須多婆,凡是那位阿羅漢、諸漏已盡、[梵行]已立、所作已辦、重擔已卸、己利已達、有結已盡、以正智解脫的比丘,他不可能違犯五種事:漏盡比丘不可能故意奪取生類之命;漏盡比丘不可能取所謂偷盜的不與之物;漏盡比丘不可能行淫慾法;漏盡比丘不可能明知而說妄語;漏盡比丘不可能像從前在家時那樣積蓄而受用諸欲。’尊者,這[話]是否我從世尊那裡善聽聞、善把持、善作意、善憶持了呢?”

‘‘Ekamidāhaṃ, bhante, samayaṃ bhagavā idheva rājagahe viharāmi giribbaje. Tatra me, bhante, bhagavato sammukhā sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘yo so, sutavā [sutava (syā.)], bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so pañca ṭhānāni ajjhācarituṃ – abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropetuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṃ dhammaṃ paṭisevituṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusā [sampajānaṃ musā (ka. sī.)] bhāsituṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṃ kāme paribhuñjituṃ seyyathāpi pubbe agāriyabhūto’ti. Kacci metaṃ, bhante, bhagavato sussutaṃ suggahitaṃ sumanasikataṃ sūpadhārita’’nti?
PTS 4.371已對照

“須多婆,你確實對這[話]善聽聞、善把持、善作意、善憶持了。須多婆,我從前與現在都這樣說:‘凡是那位阿羅漢、諸漏已盡、[梵行]已立、所作已辦、重擔已卸、己利已達、有結已盡、以正智解脫的比丘,他不可能違犯九種事:漏盡比丘不可能故意奪取生類之命;漏盡比丘不可能取所謂偷盜的不與之物;漏盡比丘不可能行淫慾法;漏盡比丘不可能明知而說妄語;漏盡比丘不可能像從前在家時那樣積蓄而受用諸欲;漏盡比丘不可能行欲趣;漏盡比丘不可能行瞋趣;漏盡比丘不可能行痴趣;漏盡比丘不可能行怖趣。’須多婆,我從前與現在都這樣說:‘凡是那位阿羅漢、諸漏已盡、[梵行]已立、所作已辦、重擔已卸、己利已達、有結已盡、以正智解脫的比丘,他不可能違犯這九種事。’”第七[經]。

‘‘Taggha te etaṃ, sutavā, sussutaṃ suggahitaṃ sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ. Pubbe cāhaṃ, sutavā, etarahi ca evaṃ vadāmi – ‘yo so bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so nava ṭhānāni ajjhācarituṃ – abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropetuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṃ dhammaṃ paṭisevituṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusā bhāsituṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṃ kāme paribhuñjituṃ seyyathāpi pubbe agāriyabhūto, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu chandāgatiṃ gantuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu dosāgatiṃ gantuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu mohāgatiṃ gantuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu bhayāgatiṃ gantuṃ’. Pubbe cāhaṃ, sutavā, etarahi ca evaṃ vadāmi – ‘yo so bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so imāni nava ṭhānāni ajjhācaritu’’’nti. Sattamaṃ.
已對照

八、薩闍經

8. Sajjhasuttaṃ
8PTS 4.372緬 3.179已對照

八、一時,世尊住在王舍城靈鷲山。那時,薩闍(Sajjha)遊方者來到世尊之處;到了之後,與世尊互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。坐在一旁的薩闍遊方者對世尊這樣說——

“尊者、世尊,有一次我就住在這王舍城、[即]山圍(Giribbaja)。尊者,在那裡,這是我當面從世尊聽聞、當面領受的:‘薩闍,凡是那阿羅漢、諸漏已盡、[梵行]已立、所作已辦、重擔已卸、己利已達、有結已盡、以正智解脫的比丘,他不可能違犯五種事:漏盡比丘不可能故意奪取生類之命;漏盡比丘不可能取所謂偷盜的不與之物;漏盡比丘不可能行淫慾法;漏盡比丘不可能明知而說妄語;漏盡比丘不可能像從前在家時那樣積蓄而受用諸欲。’尊者,我對世尊的這[話],是否已善聽聞、善把持、善作意、善憶持了呢?”

“薩闍,你對這[話]確實已善聽聞、善把持、善作意、善憶持了。薩闍,我從前與現在都這樣說:‘凡是那阿羅漢、諸漏已盡、[梵行]已立、所作已辦、重擔已卸、己利已達、有結已盡、以正智解脫的比丘,他不可能違犯九種事:漏盡比丘不可能故意奪取生類之命……乃至……漏盡比丘不可能像從前在家時那樣積蓄而受用諸欲;漏盡比丘不可能捨棄佛;漏盡比丘不可能捨棄法;漏盡比丘不可能捨棄僧團;漏盡比丘不可能捨棄學處。’薩闍,我從前與現在都這樣說:‘凡是那阿羅漢、諸漏已盡、[梵行]已立、所作已辦、重擔已卸、己利已達、有結已盡、以正智解脫的比丘,他不可能違犯這九種事。’”第八[經]。

8. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Atha kho sajjho paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sajjho paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘Ekamidāhaṃ, bhante, samayaṃ bhagavā idheva rājagahe viharāmi giribbaje. Tatra me, bhante, bhagavato sammukhā sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘yo so, sajjha, bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so pañca ṭhānāni ajjhācarituṃ – abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropetuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādātuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṃ dhammaṃ paṭisevituṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusā bhāsituṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṃ kāme paribhuñjituṃ seyyathāpi pubbe agāriyabhūto’ti. Kacci metaṃ, bhante, bhagavato sussutaṃ suggahitaṃ sumanasikataṃ sūpadhārita’’nti?
‘‘Taggha te etaṃ, sajjha, sussutaṃ suggahitaṃ sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ. Pubbe cāhaṃ, sajjha, etarahi ca evaṃ vadāmi – ‘yo so bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so nava ṭhānāni ajjhācarituṃ – abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropetuṃ…pe… abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṃ kāme paribhuñjituṃ seyyathāpi pubbe agāriyabhūto, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu buddhaṃ paccakkhātuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu dhammaṃ paccakkhātuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu saṅghaṃ paccakkhātuṃ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sikkhaṃ paccakkhātuṃ’. Pubbe cāhaṃ, sajjha, etarahi ca evaṃ vadāmi – ‘yo so bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so imāni nava ṭhānāni ajjhācaritu’’’nti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、人經

9. Puggalasuttaṃ
9緬 3.180已對照

九、“諸比丘,世間有這九種人存在、可得。哪九種[人]呢?阿羅漢、為阿羅漢果而行道者、阿那含、為作證阿那含果而行道者、斯陀含、為作證斯陀含果而行道者、須陀洹、為作證須陀洹果而行道者、凡夫——諸比丘,這就是世間存在、可得的九種人。”第九[經]。

9. ‘‘Navayime, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame nava? Arahā, arahattāya paṭipanno, anāgāmī, anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, sakadāgāmī, sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, sotāpanno, sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno, puthujjano – ime kho, bhikkhave, nava puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Navamaṃ.
已對照

十、應供養者經

10. Āhuneyyasuttaṃ
10PTS 4.373已對照

十、“諸比丘,有這九種人,是應供養者、應款待者、應奉施者、應合掌者,是世間無上的福田。哪九種[人]呢?阿羅漢、為阿羅漢果而行道者、阿那含、為作證阿那含果而行道者、斯陀含、為作證斯陀含果而行道者、須陀洹、為作證須陀洹果而行道者、種姓者(gotrabhū)——諸比丘,這九種人是應供養者……乃至……是世間無上的福田。”第十[經]。

10. ‘‘Navayime, bhikkhave, puggalā āhuneyyā pāhuneyyā dakkhiṇeyyā añjalikaraṇīyā anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katame nava? Arahā, arahattāya paṭipanno, anāgāmī, anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, sakadāgāmī, sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, sotāpanno, sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno, gotrabhū – ime kho, bhikkhave, nava puggalā āhuneyyā…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Dasamaṃ.
已對照

正覺品第一。

Sambodhivaggo paṭhamo.
已對照

其攝頌——

正覺與依止,彌酰、難陀迦、力;

親近、須多婆、薩闍,人與應供養者。

Tassuddānaṃ –
Sambodhi nissayo ceva, meghiya nandakaṃ balaṃ;
Sevanā sutavā sajjho, puggalo āhuneyyena cāti.