快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 八集·施品 Dānavaggo

本經目錄四、施品一、第一施經二、第二施經三、施事經四、田經五、施生經六、福業事經七、善士施經八、善士經九、潤經十、惡行異熟經施品第四。

已對照

四、施品

4. Dānavaggo
已對照

一、第一施經

1. Paṭhamadānasuttaṃ
31PTS 4.236已對照

三十一、“諸比丘,有這八種布施。哪八種[布施]呢?遇[來者]而行布施;因怖畏而行布施;[想]‘他曾施與我’而行布施;[想]‘他將施與我’而行布施;[想]‘布施是善的’而行布施;[想]‘我煮食,這些人不煮食;我煮食者若不施與不煮食者,是不應當的’而行布施;[想]‘我行此布施,善名聲將會傳揚’而行布施;為莊嚴心、資助心而行布施。諸比丘,這就是八種布施。”第一[經]。

31. [dī. ni. 3.336] ‘‘Aṭṭhimāni, bhikkhave, dānāni. Katamāni aṭṭha? Āsajja dānaṃ deti, bhayā dānaṃ deti, ‘adāsi me’ti dānaṃ deti, ‘dassati me’ti dānaṃ deti, ‘sāhu dāna’nti dānaṃ deti, ‘ahaṃ pacāmi, ime na pacanti; nārahāmi pacanto apacantānaṃ dānaṃ adātu’nti dānaṃ deti, ‘imaṃ me dānaṃ dadato kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchatī’ti dānaṃ deti, cittālaṅkāracittaparikkhāratthaṃ dānaṃ deti. Imāni kho, bhikkhave, aṭṭha dānānī’’ti. Paṭhamaṃ.
32已對照

二、第二施經

2. Dutiyadānasuttaṃ
32.
已對照

三十二、

“信、慚與善的布施,

這些法為諸善士所隨行;

[人們]說這正是趣天之道,

由此[人]便前往天界。”第二[經]。

[kathā. 480] ‘‘Saddhā hiriyaṃ kusalañca dānaṃ,
Dhammā ete sappurisānuyātā;
Etañhi maggaṃ diviyaṃ vadanti,
Etena hi gacchati devaloka’’nti. dutiyaṃ;
已對照

三、施事經

3. Dānavatthusuttaṃ
33PTS 4.237緬 3.69已對照

三十三、“諸比丘,有這八種施事。哪八種[施事]呢?以欲而行布施;以瞋而行布施;以痴而行布施;因怖畏而行布施;[想]‘父親、祖父們曾經施與、曾經作過,我不應當令古老的家族傳承廢失’而行布施;[想]‘我施此布施,身壞命終之後將投生於善趣、天界’而行布施;[想]‘我行此布施時,心得淨信,滿意與喜悅生起’而行布施;為莊嚴心、資助心而行布施。諸比丘,這就是八種施事。”第三[經]。

33. ‘‘Aṭṭhimāni, bhikkhave, dānavatthūni. Katamāni aṭṭha? Chandā dānaṃ deti, dosā dānaṃ deti, mohā dānaṃ deti, bhayā dānaṃ deti, ‘dinnapubbaṃ katapubbaṃ pitupitāmahehi, nārahāmi porāṇaṃ kulavaṃsaṃ hāpetu’nti dānaṃ deti, ‘imāhaṃ dānaṃ datvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti dānaṃ deti, ‘imaṃ me dānaṃ dadato cittaṃ pasīdati, attamanatā somanassaṃ upajāyatī’ti dānaṃ deti, cittālaṅkāracittaparikkhāratthaṃ dānaṃ deti. Imāni kho, bhikkhave, aṭṭha dānavatthūnī’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、田經

4. Khettasuttaṃ
34已對照

三十四、“諸比丘,在具足八支的田裡所播的種子,沒有大果,沒有大滋味,不繁盛。如何是具足八支的[田]呢?諸比丘,在此,田是高低不平的,是有岩石與砂礫的,是鹽鹼的,不能深耕,不具足進水[道],不具足出水[道],不具足水溝,不具足田埂。諸比丘,在如是具足八支的田裡所播的種子,沒有大果,沒有大滋味,不繁盛。

34. ‘‘Aṭṭhaṅgasamannāgate, bhikkhave, khette bījaṃ vuttaṃ na mahapphalaṃ hoti na mahassādaṃ na phātiseyyaṃ [na phātiseyyanti (sī. syā. ka.), na phātiseyyā (katthaci)]. Kathaṃ aṭṭhaṅgasamannāgate? Idha, bhikkhave, khettaṃ unnāmaninnāmi ca hoti, pāsāṇasakkharikañca hoti, ūsarañca hoti, na ca gambhīrasitaṃ hoti, na āyasampannaṃ hoti, na apāyasampannaṃ hoti, na mātikāsampannaṃ hoti, na mariyādasampannaṃ hoti. Evaṃ aṭṭhaṅgasamannāgate, bhikkhave, khette bījaṃ vuttaṃ na mahapphalaṃ hoti na mahassādaṃ na phātiseyyaṃ.
已對照

“同樣地,諸比丘,施與具足八支的沙門婆羅門的布施,沒有大果,沒有大功德,沒有大光輝,沒有大展布。如何是具足八支的[沙門婆羅門]呢?諸比丘,在此,沙門婆羅門是邪見的、邪思惟的、邪語的、邪業的、邪命的、邪精進的、邪念的、邪定的。諸比丘,施與如是具足八支的沙門婆羅門的布施,沒有大果,沒有大功德,沒有大光輝,沒有大展布。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, aṭṭhaṅgasamannāgatesu samaṇabrāhmaṇesu dānaṃ dinnaṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ na mahājutikaṃ na mahāvipphāraṃ. Kathaṃ aṭṭhaṅgasamannāgatesu? Idha, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā micchādiṭṭhikā honti, micchāsaṅkappā, micchāvācā, micchākammantā, micchāājīvā, micchāvāyāmā, micchāsatino, micchāsamādhino. Evaṃ aṭṭhaṅgasamannāgatesu, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇesu dānaṃ dinnaṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ na mahājutikaṃ na mahāvipphāraṃ.
PTS 4.238緬 3.70已對照

“諸比丘,在具足八支的田裡所播的種子,有大果,有大滋味,繁盛。如何是具足八支的[田]呢?諸比丘,在此,田不是高低不平的,沒有岩石與砂礫,不是鹽鹼的,能深耕,具足進水[道],具足出水[道],具足水溝,具足田埂。諸比丘,在如是具足八支的田裡所播的種子,有大果,有大滋味,繁盛。

‘‘Aṭṭhaṅgasamannāgate, bhikkhave, khette bījaṃ vuttaṃ mahapphalaṃ hoti mahassādaṃ phātiseyyaṃ. Kathaṃ aṭṭhaṅgasamannāgate? Idha, bhikkhave, khettaṃ anunnāmāninnāmi ca hoti, apāsāṇasakkharikañca hoti, anūsarañca hoti, gambhīrasitaṃ hoti, āyasampannaṃ hoti, apāyasampannaṃ hoti, mātikāsampannaṃ hoti, mariyādasampannaṃ hoti. Evaṃ aṭṭhaṅgasamannāgate, bhikkhave, khette bījaṃ vuttaṃ mahapphalaṃ hoti mahassādaṃ phātiseyyaṃ.
已對照

“同樣地,諸比丘,施與具足八支的沙門婆羅門的布施,有大果,有大功德,有大光輝,有大展布。如何是具足八支的[沙門婆羅門]呢?諸比丘,在此,沙門婆羅門是正見的、正思惟的、正語的、正業的、正命的、正精進的、正念的、正定的。諸比丘,施與如是具足八支的沙門婆羅門的布施,有大果,有大功德,有大光輝,有大展布。”

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, aṭṭhaṅgasamannāgatesu samaṇabrāhmaṇesu dānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ hoti mahānisaṃsaṃ mahājutikaṃ mahāvipphāraṃ. Kathaṃ aṭṭhaṅgasamannāgatesu? Idha, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā sammādiṭṭhikā honti, sammāsaṅkappā, sammāvācā, sammākammantā, sammāājīvā, sammāvāyāmā, sammāsatino, sammāsamādhino. Evaṃ aṭṭhaṅgasamannāgatesu, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇesu dānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ hoti mahānisaṃsaṃ mahājutikaṃ mahāvipphāra’’nti.
已對照

“猶如在具足的田裡,播下了具足的種子;

‘‘Yathāpi khette sampanne, pavuttā bījasampadā;
已對照

天正當降雨時,便有穀物的具足。

Deve sampādayantamhi [sañjāyantamhi (ka.)], hoti dhaññassa sampadā.
已對照

“無災害是具足,增長成為具足;

‘‘Anītisampadā hoti, virūḷhī bhavati sampadā;
已對照

廣大是具足,果實確實是具足。

Vepullasampadā hoti, phalaṃ ve hoti sampadā.
已對照

“同樣,施與諸戒具足者的具足的飲食,

‘‘Evaṃ sampannasīlesu, dinnā bhojanasampadā;
已對照

帶來諸具足,因為他所作的那[事]是具足的。

Sampadānaṃ upaneti, sampannaṃ hissa taṃ kataṃ.
已對照

“因此,希求具足、[願]‘我於此具足’的人,

‘‘Tasmā sampadamākaṅkhī, sampannatthūdha puggalo;
已對照

應親近諸慧具足者,如是諸具足便得成就。

Sampannapaññe sevetha, evaṃ ijjhanti sampadā.
已對照

“於明行具足者[處],得到心的具足之後,

‘‘Vijjācaraṇasampanne, laddhā cittassa sampadaṃ;
已對照

他作業的具足,並得到義的具足。

Karoti kammasampadaṃ, labhati catthasampadaṃ.
已對照

“如實了知世間之後,達到見的具足;

‘‘Lokaṃ ñatvā yathābhūtaṃ, pappuyya diṭṭhisampadaṃ;
已對照

依於道的具足,他以具足之意而去。

Maggasampadamāgamma, yāti sampannamānaso.
PTS 4.239已對照

“抖落一切垢之後,達到涅槃的具足;

‘‘Odhunitvā malaṃ sabbaṃ, patvā nibbānasampadaṃ;
已對照

從一切苦解脫,那就是一切具足。”第四[經]。

Muccati sabbadukkhehi, sā hoti sabbasampadā’’ti. catutthaṃ;
已對照

五、施生經

5. Dānūpapattisuttaṃ
35緬 3.71已對照

三十五、“諸比丘,有這八種施生。哪八種[施生]呢?諸比丘,在此,有一類[人]向沙門或婆羅門布施食、飲、衣、乘、花鬘、香、塗香、臥具、住處、燈明。他布施什麼,就期望什麼。他看見剎帝利大族、或婆羅門大族、或居士大族具足、擁有五欲功德而受用娛樂。他這樣想:‘啊,願我身壞命終之後,得生於剎帝利大族、或婆羅門大族、或居士大族的同伴中!’他確立那個心,決意那個心,修習那個心;他那個心傾向於低劣,未向上修習,便導向往生於彼處。身壞命終之後,他得生於剎帝利大族、或婆羅門大族、或居士大族的同伴中。而我說這是對持戒者說的,不是對破戒者[說的]。諸比丘,持戒者的心願因清淨而成就。

35. [dī. ni. 3.337] ‘‘Aṭṭhimā, bhikkhave, dānūpapattiyo. Katamā aṭṭha? Idha, bhikkhave, ekacco dānaṃ deti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So yaṃ deti taṃ paccāsīsati [paccāsiṃsati (sī. syā. kaṃ. pī.)]. So passati khattiyamahāsāle vā brāhmaṇamahāsāle vā gahapatimahāsāle vā pañcahi kāmaguṇehi samappite samaṅgībhūte paricārayamāne. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā khattiyamahāsālānaṃ vā brāhmaṇamahāsālānaṃ vā gahapatimahāsālānaṃ vā sahabyataṃ upapajjeyya’nti! So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa taṃ cittaṃ hīne vimuttaṃ [hīnedhimuttaṃ (syā. pī.) vimuttanti adhimuttaṃ, vimuttanti vā vissaṭṭhaṃ (ṭīkāsaṃvaṇṇanā)], uttari abhāvitaṃ, tatrūpapattiyā saṃvattati. Kāyassa bhedā paraṃ maraṇā khattiyamahāsālānaṃ vā brāhmaṇamahāsālānaṃ vā gahapatimahāsālānaṃ vā sahabyataṃ upapajjati. Tañca kho sīlavato vadāmi, no dussīlassa. Ijjhati, bhikkhave, sīlavato cetopaṇidhi visuddhattā.
PTS 4.240已對照

“諸比丘,又在此,有一類[人]向沙門或婆羅門布施食、飲、衣、乘、花鬘、香、塗香、臥具、住處、燈明。他布施什麼,就期望什麼。他聽說:‘四大王天諸天長壽、有容色、多安樂。’他這樣想:‘啊,願我身壞命終之後,得生於四大王天諸天的同伴中。’他確立那個心,決意那個心,修習那個心;他那個心傾向於低劣,未向上修習,便導向往生於彼處。身壞命終之後,他得生於四大王天諸天的同伴中。而我說這是對持戒者說的,不是對破戒者[說的]。諸比丘,持戒者的心願因清淨而成就。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco dānaṃ deti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So yaṃ deti taṃ paccāsīsati. Tassa sutaṃ hoti – ‘cātumahārājikā [cātummahārājikā (sī. syā. kaṃ. pī.)] devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulā’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa taṃ cittaṃ hīne vimuttaṃ, uttari abhāvitaṃ, tatrūpapattiyā saṃvattati. Kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tañca kho sīlavato vadāmi, no dussīlassa. Ijjhati, bhikkhave, sīlavato cetopaṇidhi visuddhattā.
緬 3.72已對照

“諸比丘,又在此,有一類[人]向沙門或婆羅門布施食、飲、衣、乘、花鬘、香、塗香、臥具、住處、燈明。他布施什麼,就期望什麼。他聽說:‘三十三天諸天……乃至……夜摩天諸天……兜率天諸天……化樂天諸天……他化自在天諸天長壽、有容色、多安樂。’他這樣想:‘啊,願我身壞命終之後,得生於他化自在天諸天的同伴中。’他確立那個心,決意那個心,修習那個心;他那個心傾向於低劣,未向上修習,便導向往生於彼處。身壞命終之後,他得生於他化自在天諸天的同伴中。而我說這是對持戒者說的,不是對破戒者[說的]。諸比丘,持戒者的心願因清淨而成就。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco dānaṃ deti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So yaṃ deti taṃ paccāsīsati. Tassa sutaṃ hoti – tāvatiṃsā devā…pe… yāmā devā… tusitā devā… nimmānaratī devā… paranimmitavasavattī devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulāti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa taṃ cittaṃ hīne vimuttaṃ, uttari abhāvitaṃ, tatrūpapattiyā saṃvattati. Kāyassa bhedā paraṃ maraṇā paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tañca kho sīlavato vadāmi, no dussīlassa. Ijjhati, bhikkhave, sīlavato cetopaṇidhi visuddhattā.
PTS 4.241已對照

“諸比丘,又在此,有一類[人]向沙門或婆羅門布施食、飲、衣、乘、花鬘、香、塗香、臥具、住處、燈明。他布施什麼,就期望什麼。他聽說:‘梵身天諸天長壽、有容色、多安樂。’他這樣想:‘啊,願我身壞命終之後,得生於梵身天諸天的同伴中。’他確立那個心,決意那個心,修習那個心;他那個心傾向於低劣,未向上修習,便導向往生於彼處。身壞命終之後,他得生於梵身天諸天的同伴中。而我說這是對持戒者說的,不是對破戒者[說的];是對離貪者[說的],不是對有貪者[說的]。諸比丘,持戒者的心願因離貪而成就。諸比丘,這就是八種施生。”第五[經]。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco dānaṃ deti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So yaṃ deti taṃ paccāsīsati. Tassa sutaṃ hoti – ‘brahmakāyikā devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulā’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā brahmakāyikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa taṃ cittaṃ hīne vimuttaṃ, uttari abhāvitaṃ, tatrūpapattiyā saṃvattati. Kāyassa bhedā paraṃ maraṇā brahmakāyikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tañca kho sīlavato vadāmi, no dussīlassa; vītarāgassa, no sarāgassa. Ijjhati, bhikkhave, sīlavato cetopaṇidhi vītarāgattā. Imā kho, bhikkhave, aṭṭha dānūpapattiyo’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、福業事經

6. Puññakiriyavatthusuttaṃ
36已對照

三十六、“諸比丘,有這三種福業事。哪三種[福業事]呢?布施所成的福業事、戒所成的福業事、修習所成的福業事。諸比丘,在此,某人的布施所成的福業事作得少,戒所成的福業事作得少,修習所成的福業事未能成就。他身壞命終之後,投生於人中的不幸[處]。

36. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, puññakiriyavatthūni. Katamāni tīṇi? Dānamayaṃ puññakiriyavatthu [puññakiriyavatthuṃ (sī. pī.) evamuparipi], sīlamayaṃ puññakiriyavatthu, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthu. Idha, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu parittaṃ kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu parittaṃ kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ [puññakiriyavatthu (syā.)] nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā manussadobhagyaṃ upapajjati.
已對照

“諸比丘,又在此,某人的布施所成的福業事適度地作了,戒所成的福業事適度地作了,修習所成的福業事未能成就。他身壞命終之後,投生於人中的好運[處]。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu mattaso kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu mattaso kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā manussasobhagyaṃ upapajjati.
PTS 4.242緬 3.73已對照

“諸比丘,又在此,某人的布施所成的福業事作得極多,戒所成的福業事作得極多,修習所成的福業事未能成就。他身壞命終之後,得生於四大王天諸天的同伴中。諸比丘,在那裡,四大王把布施所成的福業事作得更多、把戒所成的福業事作得更多之後,以十處勝過四大王天諸天——以天的壽命、天的容色、天的樂、天的名聲、天的權勢、天的色、天的聲、天的香、天的味、天的觸。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tatra, bhikkhave, cattāro mahārājāno dānamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, sīlamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, cātumahārājike deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhanti – dibbena āyunā, dibbena vaṇṇena, dibbena sukhena, dibbena yasena, dibbena ādhipateyyena, dibbehi rūpehi, dibbehi saddehi, dibbehi gandhehi, dibbehi rasehi, dibbehi phoṭṭhabbehi.
已對照

“諸比丘,又在此,某人的布施所成的福業事作得極多,戒所成的福業事作得極多,修習所成的福業事未能成就。他身壞命終之後,得生於三十三天諸天的同伴中。諸比丘,在那裡,諸天之主帝釋把布施所成的福業事作得更多、把戒所成的福業事作得更多之後,以十處勝過三十三天諸天——以天的壽命……乃至……天的觸。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā tāvatiṃsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tatra, bhikkhave, sakko devānamindo dānamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā sīlamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā tāvatiṃse deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti – dibbena āyunā…pe… dibbehi phoṭṭhabbehi.
已對照

“諸比丘,又在此,某人的布施所成的福業事作得極多,戒所成的福業事作得極多,修習所成的福業事未能成就。他身壞命終之後,得生於夜摩天諸天的同伴中。諸比丘,在那裡,蘇耶摩天子把布施所成的福業事作得更多、把戒所成的福業事作得更多之後,以十處勝過夜摩天諸天——以天的壽命……乃至……天的觸。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā yāmānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tatra, bhikkhave, suyāmo devaputto dānamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, sīlamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, yāme deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti – dibbena āyunā…pe… dibbehi phoṭṭhabbehi.
PTS 4.243已對照

“諸比丘,又在此,某人的布施所成的福業事作得極多,戒所成的福業事作得極多,修習所成的福業事未能成就。他身壞命終之後,得生於兜率天諸天的同伴中。諸比丘,在那裡,珊都西多天子把布施所成的福業事作得更多、把戒所成的福業事作得更多之後,以十處勝過兜率天諸天——以天的壽命……乃至……天的觸。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā tusitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tatra, bhikkhave, santusito devaputto dānamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, sīlamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, tusite deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti – dibbena āyunā…pe… dibbehi phoṭṭhabbehi.
緬 3.74已對照

“諸比丘,又在此,某人的布施所成的福業事作得極多,戒所成的福業事作得極多,修習所成的福業事未能成就。他身壞命終之後,得生於化樂天諸天的同伴中。諸比丘,在那裡,蘇尼米多天子把布施所成的福業事作得更多、把戒所成的福業事作得更多之後,以十處勝過化樂天諸天——以天的壽命……乃至……天的觸。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā nimmānaratīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tatra, bhikkhave, sunimmito devaputto dānamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, sīlamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, nimmānaratīdeve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti – dibbena āyunā…pe… dibbehi phoṭṭhabbehi.
已對照

“諸比丘,又在此,某人的布施所成的福業事作得極多,戒所成的福業事作得極多,修習所成的福業事未能成就。他身壞命終之後,得生於他化自在天諸天的同伴中。諸比丘,在那裡,婆舍跋提天子把布施所成的福業事作得更多、把戒所成的福業事作得更多之後,以十處勝過他化自在天諸天——以天的壽命、天的容色、天的樂、天的名聲、天的權勢、天的色、天的聲、天的香、天的味、天的觸。諸比丘,這就是三種福業事。”第六[經]。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tatra, bhikkhave, vasavattī devaputto dānamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, sīlamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, paranimmitavasavattīdeve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti – dibbena āyunā, dibbena vaṇṇena, dibbena sukhena, dibbena yasena, dibbena ādhipateyyena, dibbehi rūpehi, dibbehi saddehi, dibbehi gandhehi, dibbehi rasehi, dibbehi phoṭṭhabbehi. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi puññakiriyavatthūnī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、善士施經

7. Sappurisadānasuttaṃ
37PTS 4.244已對照

三十七、“諸比丘,有這八種善士施。哪八種[善士施]呢?施與潔淨的,施與勝妙的,適時施與,施與許可的,揀擇而施與,頻頻施與,施與時令心淨信,施與後滿意。諸比丘,這就是八種善士施。”

37. ‘‘Aṭṭhimāni, bhikkhave, sappurisadānāni. Katamāni aṭṭha? Suciṃ deti, paṇītaṃ deti, kālena deti, kappiyaṃ deti, viceyya deti, abhiṇhaṃ deti, dadaṃ cittaṃ pasādeti, datvā attamano hoti. Imāni kho, bhikkhave, aṭṭha sappurisadānānī’’ti.
已對照

“潔淨的、勝妙的,適時[施與]許可的飲食;

‘‘Suciṃ paṇītaṃ kālena, kappiyaṃ pānabhojanaṃ;
已對照

於諸善田——諸梵行者,頻頻施與布施。

Abhiṇhaṃ dadāti dānaṃ, sukhettesu [sukhette (sī. pī.)] brahmacārisu.
已對照

“捨棄了許多財物之後,也不會追悔;

‘‘Neva [na ca (sī. pī.)] vippaṭisārissa, cajitvā āmisaṃ bahuṃ;
已對照

如是所施的諸布施,有慧觀者稱讚[它們]。

Evaṃ dinnāni dānāni, vaṇṇayanti vipassino.
已對照

“如是供施之後,有信的明智者以舍離[慳吝]的心,

‘‘Evaṃ yajitvā medhāvī, saddho muttena cetasā;
已對照

這智者投生於無惱害的、安樂的世間。”第七[經]。

Abyābajjhaṃ [abyāpajjhaṃ (ka.) a. ni. 4.40; 6.37] sukhaṃ lokaṃ, paṇḍito upapajjatī’’ti. sattamaṃ;
已對照

八、善士經

8. Sappurisasuttaṃ
38緬 3.75已對照

三十八、“諸比丘,善士生於家中,是為廣大人眾的義利、利益與安樂——是為父母的義利、利益與安樂;是為妻兒的義利、利益與安樂;是為奴僕、傭工、僕從的義利、利益與安樂;是為朋友同僚的義利、利益與安樂;是為先亡者的義利、利益與安樂;是為國王的義利、利益與安樂;是為天神們的義利、利益與安樂;是為沙門婆羅門的義利、利益與安樂。

38. ‘‘Sappuriso, bhikkhave, kule jāyamāno bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya hoti – mātāpitūnaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, puttadārassa atthāya hitāya sukhāya hoti, dāsakammakaraporisassa atthāya hitāya sukhāya hoti, mittāmaccānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, pubbapetānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, rañño atthāya hitāya sukhāya hoti, devatānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, samaṇabrāhmaṇānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti.
PTS 4.245已對照

“諸比丘,猶如大雲使一切穀物成熟,是為廣大人眾的義利、利益與安樂;同樣,諸比丘,善士生於家中,是為廣大人眾的義利、利益與安樂——是為父母的義利、利益與安樂;是為妻兒的義利、利益與安樂;是為奴僕、傭工、僕從的義利、利益與安樂;是為朋友同僚的義利、利益與安樂;是為先亡者的義利、利益與安樂;是為國王的義利、利益與安樂;是為天神們的義利、利益與安樂;是為沙門婆羅門的義利、利益與安樂。”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahāmegho sabbasassāni sampādento bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya [hitāya…pe… (syā. ka.)] hoti; evamevaṃ kho, bhikkhave, sappuriso kule jāyamāno bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya hoti – mātāpitūnaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, puttadārassa atthāya hitāya sukhāya hoti, dāsakammakaraporisassa atthāya hitāya sukhāya hoti, mittāmaccānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, pubbapetānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, rañño atthāya hitāya sukhāya hoti, devatānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, samaṇabrāhmaṇānaṃ atthāya hitāya sukhāya hotī’’ti.
已對照

“有慧者居家,確實是為了眾多[人]的利益;

‘‘Bahūnaṃ [bahunnaṃ (sī. pī.)] vata atthāya, sappañño gharamāvasaṃ;
已對照

首先[對]母親與父親,日夜不懈怠,

Mātaraṃ pitaraṃ pubbe, rattindivamatandito.
已對照

“如法供養[他們],憶念[他們]先前所作的[恩];

‘‘Pūjeti sahadhammena, pubbekatamanussaraṃ;
已對照

對無家的出家者、諸梵行者恭敬。

Anāgāre pabbajite, apace brahmacārayo [brahmacārino (syā.)].
已對照

“信已確立的善良者,了知諸法而供養;

‘‘Niviṭṭhasaddho pūjeti, ñatvā dhamme ca pesalo [pesale (ka.)];
已對照

[他]利益國王,利益諸天,利益親族與朋友。

Rañño hito devahito, ñātīnaṃ sakhinaṃ hito.
已對照

“他利益一切[人],善安立於正法;

‘‘Sabbesaṃ [sabbesu (ka.)] so [sa (syā. pī. ka.)] hito hoti, saddhamme suppatiṭṭhito;
已對照

調伏了慳吝之垢,他趣向吉祥的世間。”第八[經]。

Vineyya maccheramalaṃ, sa lokaṃ bhajate siva’’nti. aṭṭhamaṃ;
已對照

九、潤經

9. Abhisandasuttaṃ
39緬 3.76已對照

三十九、“諸比丘,有這八種福潤、善潤、樂之食,是有生天之益的、有安樂果報的、導向天界的,導向可喜、可愛、可意、利益與安樂。哪八種[福潤]呢?諸比丘,在此,聖弟子已皈依佛。諸比丘,這是第一種福潤、善潤、樂之食,是有生天之益的、有安樂果報的、導向天界的,導向可喜、可愛、可意、利益與安樂。

39. ‘‘Aṭṭhime, bhikkhave, puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā sovaggikā sukhavipākā saggasaṃvattanikā, iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattanti. Katame aṭṭha? Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko, iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,聖弟子已皈依法。諸比丘,這是第二種福潤……乃至……導向。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo puññābhisando…pe… saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,聖弟子已皈依僧。諸比丘,這是第三種福潤、善潤、樂之食,是有生天之益的、有安樂果報的、導向天界的,導向可喜、可愛、可意、利益與安樂。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko, iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati.
PTS 4.246已對照

“諸比丘,有這五種布施,是大布施,是最上所知的、久遠所知的、傳承所知的、古老的,是未被棄捨的、往昔未曾被棄捨的,現在不被棄捨,將來不會被棄捨,為有智的沙門、婆羅門所不呵責。哪五種[布施]呢?諸比丘,在此,聖弟子舍斷殺生,遠離殺生。諸比丘,遠離殺生的聖弟子,施與無量眾生以無畏,施與無怨,施與無惱害。施與無量眾生以無畏、無怨、無惱害之後,他便分得無量的無畏、無怨、無惱害。諸比丘,這是第一種布施,是大布施,是最上所知的、久遠所知的、傳承所知的、古老的,是未被棄捨的、往昔未曾被棄捨的,現在不被棄捨,將來不會被棄捨,為有智的沙門、婆羅門所不呵責。諸比丘,這是第四種福潤、善潤、樂之食,是有生天之益的、有安樂果報的、導向天界的,導向可喜、可愛、可意、利益與安樂。

[kathā. 480] ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, dānāni mahādānāni aggaññāni rattaññāni vaṃsaññāni porāṇāni asaṃkiṇṇāni asaṃkiṇṇapubbāni, na saṃkiyanti na saṃkiyissanti, appaṭikuṭṭhāni [appatikuṭṭhāni (sī.)] samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, ariyasāvako pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti. Pāṇātipātā paṭivirato, bhikkhave, ariyasāvako aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ deti, averaṃ deti, abyābajjhaṃ [abyāpajjhaṃ (ka.) evamuparipi] deti. Aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ datvā averaṃ datvā abyābajjhaṃ datvā aparimāṇassa abhayassa averassa abyābajjhassa bhāgī hoti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ dānaṃ mahādānaṃ aggaññaṃ rattaññaṃ vaṃsaññaṃ porāṇaṃ asaṃkiṇṇaṃ asaṃkiṇṇapubbaṃ, na saṃkiyati na saṃkiyissati, appaṭikuṭṭhaṃ samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko, iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati.
PTS 4.247緬 3.77已對照

“再者,諸比丘,聖弟子舍斷不與取,遠離不與取……乃至……舍斷欲邪行,遠離欲邪行……乃至……舍斷虛妄語,遠離虛妄語……乃至……舍斷[導致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒類,遠離[導致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒類。諸比丘,遠離[導致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒類的聖弟子,施與無量眾生以無畏,施與無怨,施與無惱害。施與無量眾生以無畏、無怨、無惱害之後,他便分得無量的無畏、無怨、無惱害。諸比丘,這是第五種布施,是大布施,是最上所知的、久遠所知的、傳承所知的、古老的,是未被棄捨的、往昔未曾被棄捨的,現在不被棄捨,將來不會被棄捨,為有智的沙門、婆羅門所不呵責。諸比丘,這是第八種福潤、善潤、樂之食,是有生天之益的、有安樂果報的、導向天界的,導向可喜、可愛、可意、利益與安樂。諸比丘,這八種福潤、善潤、樂之食,是有生天之益的、有安樂果報的、導向天界的,導向可喜、可愛、可意、利益與安樂。”第九[經]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti…pe… kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭivirato hoti…pe… musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato, bhikkhave, ariyasāvako aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ deti averaṃ deti abyābajjhaṃ deti. Aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ datvā averaṃ datvā abyābajjhaṃ datvā, aparimāṇassa abhayassa averassa abyābajjhassa bhāgī hoti. Idaṃ, bhikkhave, pañcamaṃ dānaṃ mahādānaṃ aggaññaṃ rattaññaṃ vaṃsaññaṃ porāṇaṃ asaṃkiṇṇaṃ asaṃkiṇṇapubbaṃ, na saṃkiyati na saṃkiyissati, appaṭikuṭṭhaṃ samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Ayaṃ kho, bhikkhave, aṭṭhamo puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko, iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, aṭṭha puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā sovaggikā sukhavipākā saggasaṃvattanikā, iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattantī’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、惡行異熟經

10. Duccaritavipākasuttaṃ
40已對照

四十、“諸比丘,殺生若被習行、修習、多作,會導向地獄,導向畜生胎,導向餓鬼界。殺生的最輕的異熟,對已成為人者,是導向短壽的。

40. ‘‘Pāṇātipāto, bhikkhave, āsevito bhāvito bahulīkato nirayasaṃvattaniko tiracchānayonisaṃvattaniko pettivisayasaṃvattaniko. Yo sabbalahuso [sabbalahusoti sabbalahuko (syā. aṭṭha.)] pāṇātipātassa vipāko, manussabhūtassa appāyukasaṃvattaniko hoti.
已對照

“諸比丘,不與取若被習行、修習、多作,會導向地獄,導向畜生胎,導向餓鬼界。不與取的最輕的異熟,對已成為人者,是導向財物衰患的。

‘‘Adinnādānaṃ, bhikkhave, āsevitaṃ bhāvitaṃ bahulīkataṃ nirayasaṃvattanikaṃ tiracchānayonisaṃvattanikaṃ pettivisayasaṃvattanikaṃ. Yo sabbalahuso adinnādānassa vipāko, manussabhūtassa bhogabyasanasaṃvattaniko hoti.
已對照

“諸比丘,欲邪行若被習行、修習、多作,會導向地獄,導向畜生胎,導向餓鬼界。欲邪行的最輕的異熟,對已成為人者,是導向與敵人結怨的。

‘‘Kāmesumicchācāro, bhikkhave, āsevito bhāvito bahulīkato nirayasaṃvattaniko tiracchānayonisaṃvattaniko pettivisayasaṃvattaniko. Yo sabbalahuso kāmesumicchācārassa vipāko, manussabhūtassa sapattaverasaṃvattaniko hoti.
緬 3.78已對照

“諸比丘,虛妄語若被習行、修習、多作,會導向地獄,導向畜生胎,導向餓鬼界。虛妄語的最輕的異熟,對已成為人者,是導向以不實之事[被]誹謗的。

‘‘Musāvādo, bhikkhave, āsevito bhāvito bahulīkato nirayasaṃvattaniko tiracchānayonisaṃvattaniko pettivisayasaṃvattaniko. Yo sabbalahuso musāvādassa vipāko, manussabhūtassa abhūtabbhakkhānasaṃvattaniko hoti.
已對照

“諸比丘,離間語若被習行、修習、多作,會導向地獄,導向畜生胎,導向餓鬼界。離間語的最輕的異熟,對已成為人者,是導向與朋友分裂的。

‘‘Pisuṇā, bhikkhave, vācā āsevitā bhāvitā bahulīkatā nirayasaṃvattanikā tiracchānayonisaṃvattanikā pettivisayasaṃvattanikā. Yo sabbalahuso pisuṇāya vācāya vipāko, manussabhūtassa mittehi bhedanasaṃvattaniko hoti.
PTS 4.248已對照

“諸比丘,粗惡語若被習行、修習、多作,會導向地獄,導向畜生胎,導向餓鬼界。粗惡語的最輕的異熟,對已成為人者,是導向[聽到]不可意之聲的。

‘‘Pharusā, bhikkhave, vācā āsevitā bhāvitā bahulīkatā nirayasaṃvattanikā tiracchānayonisaṃvattanikā pettivisayasaṃvattanikā. Yo sabbalahuso pharusāya vācāya vipāko, manussabhūtassa amanāpasaddasaṃvattaniko hoti.
已對照

“諸比丘,雜穢語若被習行、修習、多作,會導向地獄,導向畜生胎,導向餓鬼界。雜穢語的最輕的異熟,對已成為人者,是導向言語不被採信的。

‘‘Samphappalāpo, bhikkhave, āsevito bhāvito bahulīkato nirayasaṃvattaniko tiracchānayonisaṃvattaniko pettivisayasaṃvattaniko. Yo sabbalahuso samphappalāpassa vipāko, manussabhūtassa anādeyyavācāsaṃvattaniko hoti.
已對照

“諸比丘,飲谷酒、花果酒若被習行、修習、多作,會導向地獄,導向畜生胎,導向餓鬼界。飲谷酒、花果酒的最輕的異熟,對已成為人者,是導向瘋狂的。”第十[經]。

‘‘Surāmerayapānaṃ, bhikkhave, āsevitaṃ bhāvitaṃ bahulīkataṃ nirayasaṃvattanikaṃ tiracchānayonisaṃvattanikaṃ pettivisayasaṃvattanikaṃ. Yo sabbalahuso surāmerayapānassa vipāko, manussabhūtassa ummattakasaṃvattaniko hotī’’ti. Dasamaṃ.
已對照

施品第四。

Dānavaggo catuttho.
已對照

其攝頌——

兩施、施事與田,諸施生;

[福]業[事]、兩善士,潤與異熟。

Tassuddānaṃ –
Dve dānāni vatthuñca, khettaṃ dānūpapattiyo;
Kiriyaṃ dve sappurisā, abhisando vipāko cāti.