快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 七集·天品 Devatāvaggo

本經目錄四、天品一、不放逸恭敬經二、慚恭敬經三、第一易受勸經四、第二易受勸經五、第一友經六、第二友經七、第一無礙解經八、第二無礙解經九、第一支配經十、第二支配經十一、第一無十經十二、第二無十經天品第四。

已對照

四、天品

4. Devatāvaggo
已對照

一、不放逸恭敬經

1. Appamādagāravasuttaṃ
32PTS 4.28已對照

三十二、那時,有一位天神在夜將盡時容色殊勝,遍照整座祇樹林,來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,站在一旁。站在一旁的那位天神對世尊這樣說——

32. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ etadavoca –
已對照

“尊者,有這七種法導向比丘的不退失。哪七種[法]呢?對導師的恭敬、對法的恭敬、對僧的恭敬、對學的恭敬、對定的恭敬、對不放逸的恭敬、對親厚的恭敬。尊者,這七種法導向比丘的不退失。”那位天神說了這話。導師表示贊同。於是那位天神想“導師對我表示贊同了”,便禮敬世尊,右繞之後,就在那裡隱沒了。

‘‘Sattime, bhante, dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame satta? Satthugāravatā, dhammagāravatā, saṅghagāravatā, sikkhāgāravatā, samādhigāravatā, appamādagāravatā, paṭisanthāragāravatā. Ime kho, bhante, satta dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’’ti. Idamavoca sā devatā. Samanuñño satthā ahosi. Atha kho sā devatā ‘‘samanuñño me satthā’’ti bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi.
緬 2.419已對照

於是那一夜過後,世尊召喚諸比丘——“諸比丘,這一夜,有一位天神在夜將盡時容色殊勝,遍照整座祇樹林,來到我之處;到了之後,禮敬我,站在一旁。諸比丘,站在一旁的那位天神對我這樣說:‘尊者,有這七種法導向比丘的不退失。哪七種[法]呢?對導師的恭敬、對法的恭敬、對僧的恭敬、對學的恭敬、對定的恭敬、對不放逸的恭敬、對親厚的恭敬——尊者,這七種法導向比丘的不退失。’諸比丘,那位天神說了這話。說了這話之後,禮敬我,右繞之後,就在那裡隱沒了。”

Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi – ‘‘imaṃ, bhikkhave, rattiṃ aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho, bhikkhave, sā devatā maṃ etadavoca – ‘sattime, bhante, dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame satta? Satthugāravatā, dhammagāravatā, saṅghagāravatā, sikkhāgāravatā, samādhigāravatā, appamādagāravatā, paṭisanthāragāravatā – ime kho, bhante, satta dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’ti. Idamavoca, bhikkhave, sā devatā. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī’’ti.
已對照

“敬重導師、敬重法,對僧有強烈的恭敬;

‘‘Satthugaru dhammagaru, saṅghe ca tibbagāravo;
已對照

敬重定而熱勤,對學有強烈的恭敬。

Samādhigaru ātāpī [samādhigāravatāpi ca (ka.)], sikkhāya tibbagāravo.
已對照

“敬重不放逸的比丘,恭敬親厚,

‘‘Appamādagaru bhikkhu, paṭisanthāragāravo;
已對照

不可能退失,正是近於涅槃。”第一[經]。

Abhabbo parihānāya, nibbānasseva santike’’ti. paṭhamaṃ;
已對照

二、慚恭敬經

2. Hirīgāravasuttaṃ
33PTS 4.29已對照

三十三、“諸比丘,這一夜,有一位天神在夜將盡時容色殊勝,遍照整座祇樹林,來到我之處;到了之後,禮敬我,站在一旁。諸比丘,站在一旁的那位天神對我這樣說:‘尊者,有這七種法導向比丘的不退失。哪七種[法]呢?對導師的恭敬、對法的恭敬、對僧的恭敬、對學的恭敬、對定的恭敬、對慚的恭敬、對愧的恭敬。尊者,這七種法導向比丘的不退失。’諸比丘,那位天神說了這話。說了這話之後,禮敬我,右繞之後,就在那裡隱沒了。”

33. ‘‘Imaṃ, bhikkhave, rattiṃ aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho, bhikkhave, sā devatā maṃ etadavoca – ‘sattime, bhante, dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame satta? Satthugāravatā, dhammagāravatā, saṅghagāravatā, sikkhāgāravatā, samādhigāravatā, hirigāravatā, ottappagāravatā. Ime kho, bhante, satta dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’ti. Idamavoca, bhikkhave, sā devatā. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī’’ti.
已對照

“敬重導師、敬重法,對僧有強烈的恭敬;

‘‘Satthugaru dhammagaru, saṅghe ca tibbagāravo;
已對照

敬重定而熱勤,對學有強烈的恭敬。

Samādhigaru ātāpī, sikkhāya tibbagāravo.
已對照

“具足慚與愧,有順從、有恭敬,

‘‘Hiri ottappasampanno, sappatisso sagāravo;
已對照

不可能退失,正是近於涅槃。”第二[經]。

Abhabbo parihānāya, nibbānasseva santike’’ti. dutiyaṃ;
已對照

三、第一易受勸經

3. Paṭhamasovacassatāsuttaṃ
34緬 2.420已對照

三十四、“諸比丘,這一夜,有一位天神……乃至……對我這樣說:‘尊者,有這七種法導向比丘的不退失。哪七種[法]呢?對導師的恭敬、對法的恭敬、對僧的恭敬、對學的恭敬、對定的恭敬、易受勸、善友性。尊者,這七種法導向比丘的不退失。’諸比丘,那位天神說了這話。說了這話之後,禮敬我,右繞之後,就在那裡隱沒了。”

34. ‘‘Imaṃ, bhikkhave, rattiṃ aññatarā devatā…pe… maṃ etadavoca – ‘sattime, bhante, dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame satta? Satthugāravatā, dhammagāravatā, saṅghagāravatā, sikkhāgāravatā, samādhigāravatā, sovacassatā, kalyāṇamittatā. Ime kho, bhante, satta dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’ti. Idamavoca, bhikkhave, sā devatā. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī’’ti.
已對照

“敬重導師、敬重法,對僧有強烈的恭敬;

‘‘Satthugaru dhammagaru, saṅghe ca tibbagāravo;
已對照

敬重定而熱勤,對學有強烈的恭敬。

Samādhigaru ātāpī, sikkhāya tibbagāravo.
已對照

“有善友、易受勸,有順從、有恭敬,

‘‘Kalyāṇamitto suvaco, sappatisso sagāravo;
已對照

不可能退失,正是近於涅槃。”第三[經]。

Abhabbo parihānāya, nibbānasseva santike’’ti. tatiyaṃ;
已對照

四、第二易受勸經

4. Dutiyasovacassatāsuttaṃ
35PTS 4.30已對照

三十五、“諸比丘,這一夜,有一位天神在夜將盡時容色殊勝……乃至……‘尊者,有這七種法導向比丘的不退失。哪七種[法]呢?對導師的恭敬、對法的恭敬、對僧的恭敬、對學的恭敬、對定的恭敬、易受勸、善友性。尊者,這七種法導向比丘的不退失。’諸比丘,那位天神說了這話。說了這話之後,禮敬我,右繞之後,就在那裡隱沒了。”

35. ‘‘Imaṃ, bhikkhave, rattiṃ aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā…pe… ‘sattime, bhante, dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame satta? Satthugāravatā, dhammagāravatā, saṅghagāravatā, sikkhāgāravatā, samādhigāravatā, sovacassatā, kalyāṇamittatā. Ime kho, bhante, satta dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’ti. Idamavoca, bhikkhave, sā devatā. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī’’ti.
緬 2.421已對照

這樣說了之後,具壽舍利弗對世尊這樣說——“尊者,對世尊這段略說,我這樣詳細地了知其義。尊者,在此,比丘自己恭敬導師,並稱贊對導師的恭敬;對其他不恭敬導師的比丘,勸導[他們]於對導師的恭敬;對其他恭敬導師的比丘,適時地以真實、如實[之言]稱讚[他們]。自己恭敬法……乃至……恭敬僧……恭敬學……恭敬定……易受勸……有善友,並稱贊善友性;對其他沒有善友的比丘,勸導[他們]於善友性;對其他有善友的比丘,適時地以真實、如實[之言]稱讚[他們]。尊者,對世尊這段略說,我這樣詳細地了知其義。”

Evaṃ vutte āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘imassa kho ahaṃ, bhante, bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi. Idha, bhante, bhikkhu attanā ca satthugāravo hoti, satthugāravatāya ca vaṇṇavādī. Ye caññe bhikkhū na satthugāravā te ca satthugāravatāya samādapeti. Ye caññe bhikkhū satthugāravā tesañca vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena. Attanā ca dhammagāravo hoti…pe… saṅghagāravo hoti… sikkhāgāravo hoti… samādhigāravo hoti… suvaco hoti… kalyāṇamitto hoti, kalyāṇamittatāya ca vaṇṇavādī. Ye caññe bhikkhū na kalyāṇamittā te ca kalyāṇamittatāya samādapeti. Ye caññe bhikkhū kalyāṇamittā tesañca vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālenāti. Imassa kho ahaṃ, bhante, bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmī’’ti.
PTS 4.31已對照

“善哉,善哉,舍利弗!舍利弗,你對我這段略說,善能詳細地了知其義。舍利弗,在此,比丘自己恭敬導師,並稱贊對導師的恭敬;對其他不恭敬導師的比丘,勸導[他們]於對導師的恭敬;對其他恭敬導師的比丘,適時地以真實、如實[之言]稱讚[他們]。自己恭敬法……乃至……恭敬僧……恭敬學……恭敬定……易受勸……有善友,並稱贊善友性;對其他沒有善友的比丘,勸導[他們]於善友性;對其他有善友的比丘,適時地以真實、如實[之言]稱讚[他們]。舍利弗,對我這段略說,其義應這樣詳細地理解。”第四[經]。

‘‘Sādhu sādhu, sāriputta! Sādhu kho tvaṃ, sāriputta, imassa mayā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāsi. Idha, sāriputta, bhikkhu attanā ca satthugāravo hoti, satthugāravatāya ca vaṇṇavādī. Ye caññe bhikkhū na satthugāravā te ca satthugāravatāya samādapeti. Ye caññe bhikkhū satthugāravā tesañca vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena. Attanā ca dhammagāravo hoti…pe… saṅghagāravo hoti… sikkhāgāravo hoti… samādhigāravo hoti… suvaco hoti… kalyāṇamitto hoti, kalyāṇamittatāya ca vaṇṇavādī. Ye caññe bhikkhū na kalyāṇamittā te ca kalyāṇamittatāya samādapeti. Ye caññe bhikkhū kalyāṇamittā tesañca vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālenāti. Imassa kho, sāriputta, mayā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、第一友經

5. Paṭhamamittasuttaṃ
36已對照

三十六、“諸比丘,具足七種支的友應當親近。具足哪七種[支]呢?[他]施難施之物,作難作之事,忍難忍之事,把自己的秘密向他顯露,為他隱藏秘密,於諸禍患中不捨棄[他],不因[他財富]耗盡而輕視[他]。諸比丘,具足這七種支的友應當親近。”

36. ‘‘Sattahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato mitto sevitabbo. Katamehi sattahi? Duddadaṃ dadāti, dukkaraṃ karoti, dukkhamaṃ khamati, guyhamassa [guyhassa (ka.)] āvi karoti, guyhamassa [guyhaṃ assa (sī.), guyhassa (ka.)] pariguhati [parigūhati (sī. syā.), pariguyhati (ka.)], āpadāsu na jahati, khīṇena [khīṇe (ka.)] nātimaññati. Imehi kho, bhikkhave, sattahi aṅgehi samannāgato mitto sevitabbo’’ti.
已對照

“友施難施之物,也作難作之事;

‘‘Duddadaṃ dadāti mitto, dukkarañcāpi kubbati;
已對照

又對他的惡語,與難忍之事,都能忍受。

Athopissa duruttāni, khamati dukkhamāni ca [dukkhamānipi (sī. syā.)].
已對照

“把秘密告訴他,為他隱藏秘密;

‘‘Guyhañca tassa [guyhamassa ca (syā.)] akkhāti, guyhassa parigūhati;
已對照

於諸禍患中不捨棄,不因[他]耗盡而輕視。

Āpadāsu na jahāti, khīṇena nātimaññati.
已對照

“在此,於哪個人身上存在這些處,

‘‘Yamhi etāni ṭhānāni, saṃvijjantīdha [saṃvijjanti ca (ka.)] puggale;
已對照

那樣的友,求友者應當結交。”第五[經]。

So mitto mittakāmena, bhajitabbo tathāvidho’’ti. pañcamaṃ;
已對照

六、第二友經

6. Dutiyamittasuttaṃ
37PTS 4.32緬 2.422已對照

三十七、“諸比丘,具足七種法的比丘友,即使被驅遣,也是應親近、應結交、應侍奉的。具足哪七種[法]呢?[他]是可愛、可意、受尊重、受欽敬的,是能說者、堪受[人]言者,作甚深之論說,不勸[人]於非處。諸比丘,具足這七種法的比丘友,即使被驅遣,也是應親近、應結交、應侍奉的。”

37. ‘‘Sattahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu mitto sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo api panujjamānenapi [paṇujjamānenapi (sī.)]. Katamehi sattahi? Piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca vattā ca vacanakkhamo ca gambhīrañca kathaṃ kattā hoti, no ca aṭṭhāne niyojeti. Imehi kho, bhikkhave, sattahi dhammehi samannāgato bhikkhu mitto sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo api panujjamānenapī’’ti.
已對照

“可愛、可敬、可尊重,善言且堪受[人]言;

‘‘Piyo garu bhāvanīyo, vattā ca vacanakkhamo;
已對照

能作甚深之論說,不勸[人]於非處。

Gambhīrañca kathaṃ kattā, no caṭṭhāne niyojako [niyojaye (sī. syā.)].
已對照

“在此,於哪個人身上存在這些處,

‘‘Yamhi etāni ṭhānāni, saṃvijjantīdha puggale;
已對照

那位求[人]利益、憐憫[人]的友,求友者

So mitto mittakāmena, atthakāmānukampato;
已對照

即使被驅逐,也應當結交這樣的[友]。”第六[經]。

Api nāsiyamānena, bhajitabbo tathāvidho’’ti. chaṭṭhaṃ;
已對照

七、第一無礙解經

7. Paṭhamapaṭisambhidāsuttaṃ
38PTS 4.33已對照

三十八、“諸比丘,具足七種法的比丘,不久便會自己以證智證知四無礙解,成就並住。具足哪七種[法]呢?諸比丘,在此,比丘如實了知:‘這是我心的退縮。’或向內萎縮的心,他如實了知:‘我的心向內萎縮。’或向外散亂的心,他如實了知:‘我的心向外散亂。’他的諸受是被了知地生起,被了知地現起,被了知地滅沒;諸想是被了知地生起,被了知地現起,被了知地滅沒;諸尋是被了知地生起,被了知地現起,被了知地滅沒;又,於諸適宜與不適宜、劣與勝、黑白相對的法,他善把持、善作意、善憶持、以慧善通達[其]相。諸比丘,具足這七種法的比丘,不久便會自己以證智證知四無礙解,成就並住。”第七[經]。

38. ‘‘Sattahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva catasso paṭisambhidā sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya. Katamehi sattahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ me cetaso līnatta’nti yathābhūtaṃ pajānāti; ajjhattaṃ saṃkhittaṃ vā cittaṃ ‘ajjhattaṃ me saṃkhittaṃ citta’nti yathābhūtaṃ pajānāti; bahiddhā vikkhittaṃ vā cittaṃ ‘bahiddhā me vikkhittaṃ citta’nti yathābhūtaṃ pajānāti; tassa viditā vedanā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṃ gacchanti; viditā saññā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṃ gacchanti; viditā vitakkā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṃ gacchanti; sappāyāsappāyesu kho panassa dhammesu hīnappaṇītesu kaṇhasukkasappatibhāgesu nimittaṃ suggahitaṃ hoti sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ suppaṭividdhaṃ paññāya. Imehi kho, bhikkhave, sattahi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva catasso paṭisambhidā sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyā’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、第二無礙解經

8. Dutiyapaṭisambhidāsuttaṃ
39緬 2.423已對照

三十九、“諸比丘,具足七種法的舍利弗,自己以證智證知四無礙解,成就並住。具足哪七種[法]呢?諸比丘,在此,舍利弗如實了知:‘這是我心的退縮。’或向內萎縮的心,他如實了知:‘我的心向內萎縮。’或向外散亂的心,他如實了知:‘我的心向外散亂。’他的諸受是被了知地生起,被了知地現起,被了知地滅沒;諸想……乃至……諸尋是被了知地生起,被了知地現起,被了知地滅沒;又,於諸適宜與不適宜、劣與勝、黑白相對的法,他善把持、善作意、善憶持、以慧善通達[其]相。諸比丘,具足這七種法的舍利弗,自己以證智證知四無礙解,成就並住。”第八[經]。

39. ‘‘Sattahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato sāriputto catasso paṭisambhidā sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Katamehi sattahi? Idha, bhikkhave, sāriputto ‘idaṃ me cetaso līnatta’nti yathābhūtaṃ pajānāti; ajjhattaṃ saṃkhittaṃ vā cittaṃ ‘ajjhattaṃ me saṃkhittaṃ citta’nti yathābhūtaṃ pajānāti; bahiddhā vikkhittaṃ vā cittaṃ ‘bahiddhā me vikkhittaṃ citta’nti yathābhūtaṃ pajānāti; tassa viditā vedanā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṃ gacchanti; viditā saññā…pe… vitakkā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṃ gacchanti; sappāyāsappāyesu kho panassa dhammesu hīnappaṇītesu kaṇhasukkasappatibhāgesu nimittaṃ suggahitaṃ sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ suppaṭividdhaṃ paññāya. Imehi kho, bhikkhave, sattahi dhammehi samannāgato sāriputto catasso paṭisambhidā sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、第一支配經

9. Paṭhamavasasuttaṃ
40PTS 4.34已對照

四十、“諸比丘,具足七種法的比丘,令心隨[己]轉,而比丘不隨心而轉。具足哪七種[法]呢?諸比丘,在此,比丘是定善巧者,是定的等至善巧者,是定的住定善巧者,是定的出定善巧者,是定的堪能善巧者,是定的行處善巧者,是定的引導善巧者。諸比丘,具足這七種法的比丘,令心隨[己]轉,而比丘不隨心而轉。”第九[經]。

40. ‘‘Sattahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu cittaṃ vase [vasaṃ (ka.)] vatteti, no ca bhikkhu cittassa vasena vattati. Katamehi sattahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu samādhikusalo hoti, samādhissa samāpattikusalo hoti, samādhissa ṭhitikusalo hoti, samādhissa vuṭṭhānakusalo hoti, samādhissa kalyāṇakusalo hoti, samādhissa gocarakusalo hoti, samādhissa abhinīhārakusalo hoti. Imehi kho, bhikkhave, sattahi dhammehi samannāgato bhikkhu cittaṃ vase vatteti, no ca bhikkhu cittassa vasena vattatī’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、第二支配經

10. Dutiyavasasuttaṃ
41緬 2.424已對照

四十一、“諸比丘,具足七種法的舍利弗,令心隨[己]轉,而舍利弗不隨心而轉。具足哪七種[法]呢?諸比丘,在此,舍利弗是定善巧者,是定的等至善巧者,是定的住定善巧者,是定的出定善巧者,是定的堪能善巧者,是定的行處善巧者,是定的引導善巧者。諸比丘,具足這七種法的舍利弗,令心隨[己]轉,而舍利弗不隨心而轉。”第十[經]。

41. ‘‘Sattahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato sāriputto cittaṃ vase vatteti, no ca sāriputto cittassa vasena vattati. Katamehi sattahi? Idha, bhikkhave, sāriputto samādhikusalo hoti, samādhissa samāpattikusalo, samādhissa ṭhitikusalo, samādhissa vuṭṭhānakusalo, samādhissa kalyāṇakusalo, samādhissa gocarakusalo, samādhissa abhinīhārakusalo hoti. Imehi kho, bhikkhave, sattahi dhammehi samannāgato sāriputto cittaṃ vase vatteti, no ca sāriputto cittassa vasena vattatī’’ti. Dasamaṃ.
已對照

十一、第一無十經

11. Paṭhamaniddasasuttaṃ
42PTS 4.35已對照

四十二、那時,具壽舍利弗在上午穿好[下衣],取了缽與衣,進入舍衛城乞食。那時,具壽舍利弗心中這樣想——“現在為乞食而行於舍衛城還太早,我何不前往其他外道的遊方者們的園林呢?”於是具壽舍利弗便前往其他外道的遊方者們的園林;到了之後,與那些其他外道的遊方者互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。那時,那些其他外道的遊方者集坐會合時,生起了這樣的談論——“賢友們,任何人若十二年行圓滿、清淨的梵行,就足以被稱為‘無十的比丘’。”

42. Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi – ‘‘atippago kho tāva sāvatthiyaṃ piṇḍāya carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’’nti. Atha kho āyasmā sāriputto yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Tena kho pana samayena tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘yo hi koci, āvuso, dvādasavassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāyā’’ti.
已對照

那時,具壽舍利弗對那些其他外道的遊方者所說的話既不歡喜,也不呵斥;不歡喜、不呵斥而從座而起離去——“我要到世尊那裡去了知這話的義。”那時,具壽舍利弗在舍衛城乞食之後,飯後從乞食處回來,來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽舍利弗對世尊這樣說——

Atha kho āyasmā sāriputto tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandi nappaṭikkosi. Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi – ‘‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmī’’ti. Atha kho āyasmā sāriputto sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca –
PTS 4.36緬 2.425已對照

“尊者,我在上午穿好[下衣],取了缽與衣,進入舍衛城乞食。尊者,那時我心中這樣想——‘現在為乞食而行於舍衛城還太早,我何不前往其他外道的遊方者們的園林呢?’尊者,於是我便前往其他外道的遊方者們的園林;到了之後,與那些其他外道的遊方者互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。尊者,那時,那些其他外道的遊方者集坐會合時,生起了這樣的談論——‘賢友們,任何人若十二年行圓滿、清淨的梵行,就足以被稱為“無十的比丘”。’尊者,那時我對那些其他外道的遊方者所說的話既不歡喜,也不呵斥;不歡喜、不呵斥而從座而起離去——‘我要到世尊那裡去了知這[話]的義。’尊者,在這法與律中,能否僅憑計算年數而施設無十的比丘呢?”

‘‘Idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Tassa mayhaṃ, bhante, etadahosi – ‘atippago kho tāva sāvatthiyaṃ piṇḍāya carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’nti. Atha khvāhaṃ, bhante, yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodiṃ. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃ. Tena kho pana, bhante, samayena tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘yo hi koci, āvuso, dvādasavassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, niddaso bhikkhūti alaṃ vacanāyā’ti. Atha khvāhaṃ, bhante, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandiṃ nappaṭikkosiṃ. Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṃ [pakkāmiṃ (sī. syā.)] – ‘bhagavato santike etassa atthaṃ ājānissāmī’ti. Sakkā nu kho, bhante, imasmiṃ dhammavinaye kevalaṃ vassagaṇanamattena niddaso bhikkhu paññāpetu’’nti?
已對照

“舍利弗,在這法與律中,不能僅憑計算年數而施設無十的比丘。舍利弗,有這七種無十事,是我自己以證智證知後宣說的。

‘‘Na kho, sāriputta, sakkā imasmiṃ dhammavinaye kevalaṃ vassagaṇanamattena niddaso bhikkhu paññāpetuṃ. Satta kho imāni, sāriputta, niddasavatthūni mayā sayaṃ abhiññā sacchikatvā paveditāni.
PTS 4.37已對照

“哪七種[無十事]呢?舍利弗,在此,比丘對受持學處有強烈的欲,將來對受持學處也愛戀未離;對法的審聽有強烈的欲,將來對法的審聽也愛戀未離;對欲的調伏有強烈的欲,將來對欲的調伏也愛戀未離;對宴默有強烈的欲,將來對宴默也愛戀未離;對發起精進有強烈的欲,將來對發起精進也愛戀未離;對念與審慎有強烈的欲,將來對念與審慎也愛戀未離;對見的通達有強烈的欲,將來對見的通達也愛戀未離。舍利弗,這就是我自己以證智證知後宣說的七種無十事。舍利弗,具足這七種無十事的比丘,即使十二年行圓滿、清淨的梵行,也足以被稱為‘無十的比丘’;即使二十四年行圓滿、清淨的梵行,也足以被稱為‘無十的比丘’;即使三十六年行圓滿、清淨的梵行,也足以被稱為‘無十的比丘’;即使四十八年行圓滿、清淨的梵行,也足以被稱為‘無十的比丘’。”第十一[經]。

[a. ni. 7.20; dī. ni. 3.331] ‘‘Katamāni satta? Idha, sāriputta, bhikkhu sikkhāsamādāne tibbacchando hoti āyatiñca sikkhāsamādāne avigatapemo, dhammanisantiyā tibbacchando hoti āyatiñca dhammanisantiyā avigatapemo, icchāvinaye tibbacchando hoti āyatiñca icchāvinaye avigatapemo, paṭisallāne tibbacchando hoti āyatiñca paṭisallāne avigatapemo, vīriyārambhe tibbacchando hoti āyatiñca vīriyārambhe avigatapemo, satinepakke tibbacchando hoti āyatiñca satinepakke avigatapemo, diṭṭhipaṭivedhe tibbacchando hoti āyatiñca diṭṭhipaṭivedhe avigatapemo. Imāni kho, sāriputta, satta niddasavatthūni mayā sayaṃ abhiññā sacchikatvā paveditāni. Imehi kho, sāriputta, sattahi niddasavatthūhi samannāgato bhikkhu dvādasa cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāya; catubbīsati cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāya; chattiṃsati cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāya, aṭṭhacattārīsaṃ cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāyā’’ti. Ekādasamaṃ.
已對照

十二、第二無十經

12. Dutiyaniddasasuttaṃ
43緬 2.426已對照

四十三、如是我聞——一時,世尊住在憍賞彌瞿師羅園。那時,具壽阿難在上午穿好[下衣],取了缽與衣,進入憍賞彌乞食。那時,具壽阿難心中這樣想——“現在為乞食而行於憍賞彌還太早,我何不前往其他外道的遊方者們的園林呢?”於是具壽阿難便前往其他外道的遊方者們的園林;到了之後,與那些其他外道的遊方者互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。

43. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṃ piṇḍāya pāvisi. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi – ‘‘atippago kho tāva kosambiyaṃ piṇḍāya carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’’nti. Atha kho āyasmā ānando yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi.
已對照

那時,那些其他外道的遊方者集坐會合時,生起了這樣的談論——“賢友們,任何人若十二年行圓滿、清淨的梵行,就足以被稱為‘無十的比丘’。”

Tena kho pana samayena tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘yo hi koci, āvuso, dvādasa vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāyā’’ti.
PTS 4.38已對照

那時,具壽阿難對那些其他外道的遊方者所說的話既不歡喜,也不呵斥;不歡喜、不呵斥而從座而起離去——“我要到世尊那裡去了知這話的義。”那時,具壽阿難在憍賞彌乞食之後,飯後從乞食處回來,來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽阿難對世尊這樣說——

Atha kho āyasmā ānando tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandi nappaṭikkosi. Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi – ‘‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmī’’ti. Atha kho āyasmā ānando kosambiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
已對照

“尊者,我在上午穿好[下衣],取了缽與衣,進入憍賞彌乞食。尊者,那時我心中這樣想——‘現在為乞食而行於憍賞彌還太早,我何不前往其他外道的遊方者們的園林呢?’……乃至……與他們互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。

‘‘Idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Tassa mayhaṃ, bhante, etadahosi – ‘atippago kho tāva kosambiyaṃ piṇḍāya carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’nti…pe… tehi saddhiṃ sammodiṃ. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃ.
緬 2.427已對照

“尊者,那時,那些其他外道的遊方者集坐會合時,生起了這樣的談論——‘賢友們,任何人若十二年行圓滿、清淨的梵行,就足以被稱為“無十的比丘”。’尊者,那時我對那些其他外道的遊方者所說的話既不歡喜,也不呵斥;不歡喜、不呵斥而從座而起離去——‘我要到世尊那裡去了知這話的義。’尊者,在這法與律中,能否僅憑計算年數而施設無十的比丘呢?”

‘‘Tena kho pana, bhante, samayena tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘yo hi koci, āvuso, dvādasavassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, niddaso bhikkhūti alaṃ vacanāyā’ti. Atha khvāhaṃ, bhante, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandiṃ nappaṭikkosiṃ. Anabhinanditvā, appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṃ – ‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmī’ti. Sakkā nu kho, bhante, imasmiṃ dhammavinaye kevalaṃ vassagaṇanamattena niddaso bhikkhu paññāpetu’’nti?
已對照

“阿難,在這法與律中,不能僅憑計算年數而施設無十的比丘。阿難,有這七種無十事,是我自己以證智證知後宣說的。

‘‘Na kho, ānanda, sakkā imasmiṃ dhammavinaye kevalaṃ vassagaṇanamattena niddaso bhikkhu paññāpetuṃ. Satta kho imāni, ānanda, niddasavatthūni mayā sayaṃ abhiññā sacchikatvā paveditāni.
PTS 4.39已對照

“哪七種[無十事]呢?阿難,在此,比丘是有信者,是有慚者,是有愧者,是多聞者,是發起精進者,是具念者,是有慧者。阿難,這就是我自己以證智證知後宣說的七種無十事。阿難,具足這七種無十事的比丘,即使十二年行圓滿、清淨的梵行,也足以被稱為‘無十的比丘’;即使二十四年行圓滿、清淨的梵行,也足以被稱為‘無十的比丘’;即使三十六年行圓滿、清淨的梵行,也足以被稱為‘無十的比丘’;即使四十八年行圓滿、清淨的梵行,也足以被稱為‘無十的比丘’。”第十二[經]。

‘‘Katamāni satta? Idhānanda, bhikkhu, saddho hoti, hirīmā hoti, ottappī hoti, bahussuto hoti, āraddhavīriyo hoti, satimā hoti, paññavā hoti. Imāni kho, ānanda, satta niddasavatthūni mayā sayaṃ abhiññā sacchikatvā paveditāni. Imehi kho, ānanda, sattahi niddasavatthūhi samannāgato bhikkhu dvādasa cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāya; catubbīsati cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāya; chattiṃsati cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāya, aṭṭhacattārīsaṃ cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāyā’’ti. Dvādasamaṃ.
已對照

天品第四。

Devatāvaggo catuttho.
已對照

其攝頌——

不放逸與慚,兩易受勸、兩友;

兩無礙解、兩支配,兩無十事。

Tassuddānaṃ –
Appamādo hirī ceva, dve suvacā duve mittā;
Dve paṭisambhidā dve vasā, duve niddasavatthunāti.