快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 五集·想品 Saññāvaggo

本經目錄(七)二、想品一、第一想經二、第二想經三、第一增長經四、第二增長經五、論議經六、共活經七、第一神足經八、第二神足經九、厭離經十、漏盡經想品第二。

已對照

(七)二、想品

(7) 2. Saññāvaggo
已對照

一、第一想經

1. Paṭhamasaññāsuttaṃ
61緬 2.70已對照

六十一、“諸比丘,有這五種想,若修習、多作,有大果、大功德,入於不死、以不死為終點。哪五種[想]呢?不淨想、死想、過患想、於食厭逆想、於一切世間不樂想——諸比丘,這五種想若修習、多作,有大果、大功德,入於不死、以不死為終點。”第一[經]。

61. ‘‘Pañcimā, bhikkhave, saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā. Katamā pañca? Asubhasaññā, maraṇasaññā, ādīnavasaññā, āhāre paṭikūlasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā [anabhiratisaññā (ka.) a. ni. 5.121-122, 303-304 passitabbaṃ] – imā kho, bhikkhave, pañca saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、第二想經

2. Dutiyasaññāsuttaṃ
62PTS 3.80已對照

六十二、“諸比丘,有這五種想,若修習、多作,有大果、大功德,入於不死、以不死為終點。哪五種[想]呢?無常想、無我想、死想、於食厭逆想、於一切世間不樂想——諸比丘,這五種想若修習、多作,有大果、大功德,入於不死、以不死為終點。”第二[經]。

62. ‘‘Pañcimā, bhikkhave, saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā. Katamā pañca? Aniccasaññā, anattasaññā, maraṇasaññā, āhāre paṭikūlasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā – imā kho, bhikkhave, pañca saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、第一增長經

3. Paṭhamavaḍḍhisuttaṃ
63已對照

六十三、“諸比丘,以五種增長而增長的聖弟子,以聖增長而增長,是身之精要的攝取者,也是身之最勝的攝取者。哪五種[增長]呢?以信增長,以戒增長,以聞增長,以施捨增長,以慧增長——諸比丘,以這五種增長而增長的聖弟子,以聖增長而增長,是身之精要的攝取者,也是身之最勝的攝取者。”

“凡以信與戒而增長,

以慧、施捨與聞於兩方面[增長]者;

那樣的善士、明智者,

就在此世為自己攝取精要。”第三[經]。

63. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, vaḍḍhīhi vaḍḍhamāno ariyasāvako ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyī ca hoti varādāyī ca kāyassa. Katamāhi pañcahi? Saddhāya vaḍḍhati, sīlena vaḍḍhati, sutena vaḍḍhati, cāgena vaḍḍhati, paññāya vaḍḍhati – imāhi kho, bhikkhave, pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhamāno ariyasāvako ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyī ca hoti varādāyī ca kāyassā’’ti.
‘‘Saddhāya sīlena ca yo pavaḍḍhati [yodha vaḍḍhati (sī.)],
Paññāya cāgena sutena cūbhayaṃ;
So tādiso sappuriso vicakkhaṇo,
Ādīyatī sāramidheva attano’’ti. tatiyaṃ;
已對照

四、第二增長經

4. Dutiyavaḍḍhisuttaṃ
64緬 2.71已對照

六十四、“諸比丘,以五種增長而增長的聖女弟子,以聖增長而增長,是身之精要的攝取者,也是身之最勝的攝取者。哪五種[增長]呢?以信增長,以戒增長,以聞增長,以施捨增長,以慧增長——諸比丘,以這五種增長而增長的聖女弟子,以聖增長而增長,是身之精要的攝取者,也是身之最勝的攝取者。”

“凡以信與戒而增長,

以慧、施捨與聞於兩方面[增長]者;

那樣的具戒優婆夷,

就在此世為自己攝取精要。”第四[經]。

64. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, vaḍḍhīhi vaḍḍhamānā ariyasāvikā ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyinī ca hoti varādāyinī ca kāyassa. Katamāhi pañcahi? Saddhāya vaḍḍhati, sīlena vaḍḍhati, sutena vaḍḍhati, cāgena vaḍḍhati, paññāya vaḍḍhati – imāhi kho, bhikkhave, pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhamānā ariyasāvikā ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyinī ca hoti varādāyinī ca kāyassā’’ti.
‘‘Saddhāya sīlena ca yā pavaḍḍhati [yādha vaḍḍhati (sī.)],
Paññāya cāgena sutena cūbhayaṃ;
Sā tādisī sīlavatī upāsikā,
Ādīyatī sāramidheva attano’’ti. catutthaṃ;
已對照

五、論議經

5. Sākacchasuttaṃ
65PTS 3.81已對照

六十五、“諸比丘,具足五種法的比丘,是堪與諸同梵行者論議者。具足哪五種[法]呢?諸比丘,在此,比丘自己是戒具足者,並且是戒具足之論中所提問題的解答者;自己是定具足者,並且是定具足之論中所提問題的解答者;自己是慧具足者,並且是慧具足之論中所提問題的解答者;自己是解脫具足者,並且是解脫具足之論中所提問題的解答者;自己是解脫知見具足者,並且是解脫知見具足之論中所提問題的解答者。諸比丘,具足這五種法的比丘,是堪與諸同梵行者論議者。”第五[經]。

65. [a. ni. 5.164] ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsākaccho sabrahmacārīnaṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu attanā ca sīlasampanno hoti, sīlasampadāya kathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca samādhisampanno hoti, samādhisampadāya kathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca paññāsampanno hoti, paññāsampadāya kathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttisampanno hoti, vimuttisampadāya kathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, vimuttiñāṇadassanasampadāya kathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsākaccho sabrahmacārīna’’nti. Pañcamaṃ.
已對照

六、共活經

6. Sājīvasuttaṃ
66緬 2.72已對照

六十六、“諸比丘,具足五種法的比丘,是堪與諸同梵行者共活者。具足哪五種[法]呢?諸比丘,在此,比丘自己是戒具足者,並且是戒具足之論中所構設問題的解答者;自己是定具足者,並且是定具足之論中所構設問題的解答者;自己是慧具足者,並且是慧具足之論中所構設問題的解答者;自己是解脫具足者,並且是解脫具足之論中所構設問題的解答者;自己是解脫知見具足者,並且是解脫知見具足之論中所構設問題的解答者。諸比丘,具足這五種法的比丘,是堪與諸同梵行者共活者。”第六[經]。

66. [a. ni. 5.164] ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsājīvo sabrahmacārīnaṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu attanā ca sīlasampanno hoti, sīlasampadāya kathāya ca kataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca samādhisampanno hoti, samādhisampadāya kathāya ca kataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca paññāsampanno hoti, paññāsampadāya kathāya ca kataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttisampanno hoti, vimuttisampadāya kathāya ca kataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, vimuttiñāṇadassanasampadāya kathāya ca kataṃ pañhaṃ byākattā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsājīvo sabrahmacārīna’’nti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、第一神足經

7. Paṭhamaiddhipādasuttaṃ
67PTS 3.82已對照

六十七、“諸比丘,無論任何比丘或比丘尼,修習五種法,多作五種法,他可期待兩種果之一:於現法中[得]究竟智(aññā),或若有餘依,[得]阿那含性(anāgāmitā)。

67. ‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā pañca dhamme [ime pañca dhamme (ka.)] bhāveti, pañca dhamme [ime pañca dhamme (ka.)] bahulīkaroti, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā.
已對照

“哪五種[法]呢?諸比丘,在此,比丘修習具足欲定勤行的神足,精進定……乃至……心定……修習具足審察定勤行的神足,以奮發為第五。諸比丘,無論任何比丘或比丘尼,修習這五種法,多作這五種法,他可期待兩種果之一:於現法中[得]究竟智,或若有餘依,[得]阿那含性。”第七[經]。

‘‘Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi… vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, ussoḷhiññeva pañcamiṃ [ussoḷhīyeva pañcamī (sī.)]. Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā ime pañca dhamme bhāveti, ime pañca dhamme bahulīkaroti, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、第二神足經

8. Dutiyaiddhipādasuttaṃ
68已對照

六十八、“諸比丘,我在正覺之前,還是未成正覺的菩薩時,修習了五種法,多作了五種法。哪五種[法]呢?我修習了具足欲定勤行的神足,精進定……心定……修習了具足審察定勤行的神足,以奮發為第五。諸比丘,由於已修習、已多作這些以奮發為第五的法,凡為證知、作證而使心轉向任何應以證知作證之法,當有其因時,我便於彼彼[法]上達到了親證之能。

68. ‘‘Pubbevāhaṃ, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddho bodhisattova samāno pañca dhamme bhāvesiṃ, pañca dhamme bahulīkāsiṃ [bahulimakāsiṃ (ka.), bahulamakāsiṃ (ka.)]. Katame pañca? Chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāvesiṃ, vīriyasamādhi… cittasamādhi… vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāvesiṃ, ussoḷhiññeva pañcamiṃ. So kho ahaṃ, bhikkhave, imesaṃ ussoḷhipañcamānaṃ dhammānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā yassa yassa abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmesiṃ abhiññāsacchikiriyāya, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇiṃ sati sati āyatane.
緬 2.73已對照

“我若希望:‘願我體驗多種神變……乃至……以身自在通行,直到梵天界’——當有其因時,我便於彼彼[法]上達到了親證之能。

‘‘So sace ākaṅkhiṃ – ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇiṃ sati sati āyatane.
PTS 3.83已對照

“我若希望……乃至……‘願我由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住’——當有其因時,我便於彼彼[法]上達到了親證之能。”第八[經]。

‘‘So sace ākaṅkhiṃ…pe… ‘āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇiṃ sati sati āyatane’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、厭離經

9. Nibbidāsuttaṃ
69已對照

六十九、“諸比丘,有這五種法,若修習、多作,一向導向厭離、離貪、滅、寂止、證智、正覺、涅槃。

69. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattanti.
已對照

“哪五種[法]呢?諸比丘,在此,比丘於身隨觀不淨而住,於食有厭逆想,於一切世間有不樂想,於一切行隨觀無常,且死想於內善現起。諸比丘,這五種法若修習、多作,一向導向厭離、離貪、滅、寂止、證智、正覺、涅槃。”第九[經]。

‘‘Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratasaññī [anabhiratisaññī (ka.) a. ni. 5.121-122, 303-304 passitabbaṃ], sabbasaṅkhāresu aniccānupassī, maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṃ sūpaṭṭhitā hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā bhāvitā bahulīkatā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattantī’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、漏盡經

10. Āsavakkhayasuttaṃ
70已對照

七十、“諸比丘,有這五種法,若修習、多作,導向諸漏的滅盡。哪五種[法]呢?諸比丘,在此,比丘於身隨觀不淨而住,於食有厭逆想,於一切世間有不樂想,於一切行隨觀無常,且死想於內善現起。諸比丘,這五種法若修習、多作,導向諸漏的滅盡。”第十[經]。

70. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṃ khayāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratasaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī, maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṃ sūpaṭṭhitā hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṃ khayāya saṃvattantī’’ti. Dasamaṃ.
已對照

想品第二。

Saññāvaggo dutiyo.
已對照

其攝頌——

兩想與兩增長,論議以及共活;

所說的兩神足,厭離與漏盡。

Tassuddānaṃ –
Dve ca saññā dve vaḍḍhī ca, sākacchena ca sājīvaṃ;
Iddhipādā ca dve vuttā, nibbidā cāsavakkhayāti.