快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 五集·正法品 Saddhammavaggo

本經目錄四、第四五十[經](十六)一、正法品一、第一正性決定經二、第二正性決定經三、第三正性決定經四、第一正法忘失經五、第二正法忘失經六、第三正法忘失經七、惡論經八、怯畏經九、優陀夷經十、難除經正法品第一。

已對照

四、第四五十[經]

已對照

(十六)一、正法品

(16) 1. Saddhammavaggo
已對照

一、第一正性決定經

1. Paṭhamasammattaniyāmasuttaṃ
151緬 2.154已對照

一百五十一、“諸比丘,具足五種法者,雖聽正法,也不能入於決定、[即]於諸善法中的正性。具足哪五種[法]呢?輕蔑論,輕蔑說法者,輕蔑自己,散亂心而聽法,不一心且不如理作意。諸比丘,具足這五種法者,雖聽正法,也不能入於決定、[即]於諸善法中的正性。

151. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Kathaṃ paribhoti, kathikaṃ [kathitaṃ (ka.)] paribhoti, attānaṃ paribhoti, vikkhittacitto dhammaṃ suṇāti, anekaggacitto ayoniso ca [ayoniso (syā. kaṃ.)] manasi karoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ.
PTS 3.175已對照

“諸比丘,具足五種法而聽正法者,能入於決定、[即]於諸善法中的正性。具足哪五種[法]呢?不輕蔑論,不輕蔑說法者,不輕蔑自己,不散亂心而聽法,一心並如理作意。諸比丘,具足這五種法而聽正法者,能入於決定、[即]於諸善法中的正性。”第一[經]。

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Na kathaṃ paribhoti, na kathikaṃ paribhoti, na attānaṃ paribhoti, avikkhittacitto dhammaṃ suṇāti, ekaggacitto yoniso ca manasi karoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammatta’’nti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、第二正性決定經

2. Dutiyasammattaniyāmasuttaṃ
152已對照

一百五十二、“諸比丘,具足五種法者,即使聽正法,也不能入於決定、[即]於諸善法中的正性。具足哪五種[法]呢?輕蔑論,輕蔑說法者,輕蔑自己,是劣慧者、愚鈍者、聾啞[般]者,於未了知的[事]自以為已了知。諸比丘,具足這五種法者,即使聽正法,也不能入於決定、[即]於諸善法中的正性。

152. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Kathaṃ paribhoti, kathikaṃ paribhoti, attānaṃ paribhoti, duppañño hoti jaḷo eḷamūgo, anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ.
緬 2.155已對照

“諸比丘,具足五種法而聽正法者,能入於決定、[即]於諸善法中的正性。具足哪五種[法]呢?不輕蔑論,不輕蔑說法者,不輕蔑自己,是有慧者、不愚鈍者、不聾啞[般]者,於未了知的[事]不自以為已了知。諸比丘,具足這五種法而聽正法者,能入於決定、[即]於諸善法中的正性。”第二[經]。

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Na kathaṃ paribhoti, na kathikaṃ paribhoti, na attānaṃ paribhoti, paññavā hoti ajaḷo aneḷamūgo, na anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammatta’’nti. Dutiyaṃ.
已對照

三、第三正性決定經

3. Tatiyasammattaniyāmasuttaṃ
153PTS 3.176已對照

一百五十三、“諸比丘,具足五種法者,即使聽正法,也不能入於決定、[即]於諸善法中的正性。具足哪五種[法]呢?是覆蔑者,為覆蔑所纏而聽法;以詰難之心聽法,尋求缺隙;對說法者心受打擊、成為荒蕪;是劣慧者、愚鈍者、聾啞[般]者;於未了知的[事]自以為已了知。諸比丘,具足這五種法者,即使聽正法,也不能入於決定、[即]於諸善法中的正性。

153. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Makkhī dhammaṃ suṇāti makkhapariyuṭṭhito, upārambhacitto [saupārambhacitto (syā. kaṃ.)] dhammaṃ suṇāti randhagavesī, dhammadesake āhatacitto hoti khīlajāto [khilajāto (syā. pī.)], duppañño hoti jaḷo eḷamūgo, anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ.
已對照

“諸比丘,具足五種法而聽正法者,能入於決定、[即]於諸善法中的正性。具足哪五種[法]呢?不是覆蔑者,不為覆蔑所纏而聽法;不以詰難之心聽法,不尋求缺隙;對說法者心不受打擊、不成為荒蕪;是有慧者、不愚鈍者、不聾啞[般]者;於未了知的[事]不自以為已了知。諸比丘,具足這五種法而聽正法者,能入於決定、[即]於諸善法中的正性。”第三[經]。

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Amakkhī dhammaṃ suṇāti na makkhapariyuṭṭhito, anupārambhacitto dhammaṃ suṇāti na randhagavesī, dhammadesake anāhatacitto hoti akhīlajāto, paññavā hoti ajaḷo aneḷamūgo, na anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammatta’’nti. Tatiyaṃ.
已對照

四、第一正法忘失經

4. Paṭhamasaddhammasammosasuttaṃ
154已對照

一百五十四、“諸比丘,有這五種法導向正法的忘失、隱沒。哪五種[法]呢?諸比丘,在此,比丘們不恭敬地聽法,不恭敬地學法,不恭敬地憶持法,不恭敬地詳察所憶持諸法之義,不恭敬地了知義、了知法而行法隨法。諸比丘,這五種法導向正法的忘失、隱沒。

154. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū na sakkaccaṃ dhammaṃ suṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ pariyāpuṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ dhārenti, na sakkaccaṃ dhātānaṃ [dhatānaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhanti, na sakkaccaṃ atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjanti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti.
PTS 3.177緬 2.156已對照

“諸比丘,有這五種法導向正法的住立、不忘失、不隱沒。哪五種[法]呢?諸比丘,在此,比丘們恭敬地聽法,恭敬地學法,恭敬地憶持法,恭敬地詳察所憶持諸法之義,恭敬地了知義、了知法而行法隨法。諸比丘,這五種法導向正法的住立、不忘失、不隱沒。”第四[經]。

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū sakkaccaṃ dhammaṃ suṇanti, sakkaccaṃ dhammaṃ pariyāpuṇanti, sakkaccaṃ dhammaṃ dhārenti, sakkaccaṃ dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhanti, sakkaccaṃ atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjanti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、第二正法忘失經

5. Dutiyasaddhammasammosasuttaṃ
155已對照

一百五十五、“諸比丘,有這五種法導向正法的忘失、隱沒。哪五種[法]呢?諸比丘,在此,比丘們不學法——經、應頌、記說、偈頌、自說、如是語、本生、未曾有法、智解。諸比丘,這是導向正法的忘失、隱沒的第一種法。

155. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū dhammaṃ na pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘們依所聞、依所受持,不為他人廣說法。諸比丘,這是導向正法的忘失、隱沒的第二種法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na vitthārena paresaṃ desenti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘們依所聞、依所受持,不廣教他人讀誦法。諸比丘,這是導向正法的忘失、隱沒的第三種法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na vitthārena paraṃ [paresaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.), pare (?)] vācenti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘們依所聞、依所受持,不廣作誦習。諸比丘,這是導向正法的忘失、隱沒的第四種法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na vitthārena sajjhāyaṃ karonti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘們依所聞、依所受持,不以心隨尋、隨伺,不以意隨觀察。諸比丘,這是導向正法的忘失、隱沒的第五種法。諸比丘,這五種法導向正法的忘失、隱沒。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na cetasā anuvitakkenti anuvicārenti manasānupekkhanti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti.
PTS 3.178已對照

“諸比丘,有這五種法導向正法的住立、不忘失、不隱沒。哪五種[法]呢?諸比丘,在此,比丘們學法——經、應頌、記說、偈頌、自說、如是語、本生、未曾有法、智解。諸比丘,這是導向正法的住立、不忘失、不隱沒的第一種法。

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū dhammaṃ pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
緬 2.157已對照

“再者,諸比丘,比丘們依所聞、依所受持,為他人廣說法。諸比丘,這是導向正法的住立、不忘失、不隱沒的第二種法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ desenti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘們依所聞、依所受持,廣教他人讀誦法。諸比丘,這是導向正法的住立、不忘失、不隱沒的第三種法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paraṃ vācenti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘們依所聞、依所受持,廣作誦習。諸比丘,這是導向正法的住立、不忘失、不隱沒的第四種法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karonti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘們依所聞、依所受持,以心隨尋、隨伺,以意隨觀察。諸比丘,這是導向正法的住立、不忘失、不隱沒的第五種法。諸比丘,這五種法導向正法的住立、不忘失、不隱沒。”第五[經]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakkenti anuvicārenti manasānupekkhanti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、第三正法忘失經

6. Tatiyasaddhammasammosasuttaṃ
156已對照

一百五十六、“諸比丘,有這五種法導向正法的忘失、隱沒。哪五種[法]呢?諸比丘,在此,比丘們以惡安置的句文學惡把持的經。諸比丘,惡安置的句文,其義也難以引導。諸比丘,這是導向正法的忘失、隱沒的第一種法。

156. [a. ni. 4.160] ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū duggahitaṃ suttantaṃ pariyāpuṇanti dunnikkhittehi padabyañjanehi. Dunnikkhittassa, bhikkhave, padabyañjanassa atthopi dunnayo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘們是難受勸者,具足諸作難受勸之法,不能忍、不善持教誡。諸比丘,這是導向正法的忘失、隱沒的第二種法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū dubbacā honti, dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā, akkhamā appadakkhiṇaggāhino anusāsaniṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
PTS 3.179已對照

“再者,諸比丘,那些多聞者、通曉阿含者、持法者、持律者、持論母者的比丘,他們不恭敬地教他人讀誦經;他們去世之後,經便斷了根,無所依止。諸比丘,這是導向正法的忘失、隱沒的第三種法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te na sakkaccaṃ suttantaṃ paraṃ vācenti; tesaṃ accayena chinnamūlako suttanto hoti appaṭisaraṇo. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
緬 2.158已對照

“再者,諸比丘,長老比丘們多欲、懈緩,於退墮為前導,於遠離捨棄擔負,不發起精進,以達到未達到的、證得未證得的、作證未作證的。他們的後輩人眾隨[前者]所見而效行;那[後輩人眾]也多欲、懈緩,於退墮為前導,於遠離捨棄擔負,不發起精進,以達到未達到的、證得未證得的、作證未作證的。諸比丘,這是導向正法的忘失、隱沒的第四種法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, therā bhikkhū bāhulikā honti sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Sāpi hoti bāhulikā sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṃ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,僧團分裂了。諸比丘,而當僧團分裂時,便有彼此辱罵,有彼此誹謗,有彼此排斥,有彼此捨棄。在那裡,未淨信者不生淨信,而已淨信者中的一些人則生變異。諸比丘,這是導向正法的忘失、隱沒的第五種法。諸比丘,這五種法導向正法的忘失、隱沒。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, saṅgho bhinno hoti. Saṅghe kho pana, bhikkhave, bhinne aññamaññaṃ akkosā ca honti, aññamaññaṃ paribhāsā ca honti, aññamaññaṃ parikkhepā ca honti, aññamaññaṃ pariccajanā [pariccajā (syā. kaṃ.)] ca honti. Tattha appasannā ceva nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattaṃ hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti.
已對照

“諸比丘,有這五種法導向正法的住立、不忘失、不隱沒。哪五種[法]呢?諸比丘,在此,比丘們以善安置的句文學善把持的經。諸比丘,善安置的句文,其義也易於引導。諸比丘,這是導向正法的住立、不忘失、不隱沒的第一種法。

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū suggahitaṃ suttantaṃ pariyāpuṇanti sunikkhittehi padabyañjanehi. Sunikkhittassa, bhikkhave, padabyañjanassa atthopi sunayo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
PTS 3.180已對照

“再者,諸比丘,比丘們是易受勸者,具足諸作易受勸之法,能忍、善持教誡。諸比丘,這是導向正法的住立、不忘失、不隱沒的第二種法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū suvacā honti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā, khamā padakkhiṇaggāhino anusāsaniṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,那些多聞者、通曉阿含者、持法者、持律者、持論母者的比丘,他們恭敬地教他人讀誦經;他們去世之後,經不斷根,有所依止。諸比丘,這是導向正法的住立、不忘失、不隱沒的第三種法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te sakkaccaṃ suttantaṃ paraṃ vācenti; tesaṃ accayena na chinnamūlako [acchinnamūlako (ka.) a. ni. 4.160] suttanto hoti sappaṭisaraṇo. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
緬 2.159已對照

“再者,諸比丘,長老比丘們不多欲、不懈緩,於退墮捨棄擔負,於遠離為前導,發起精進,以達到未達到的、證得未證得的、作證未作證的。他們的後輩人眾隨[前者]所見而效行;那[後輩人眾]也不多欲、不懈緩,於退墮捨棄擔負,於遠離為前導,發起精進,以達到未達到的、證得未證得的、作證未作證的。諸比丘,這是導向正法的住立、不忘失、不隱沒的第四種法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, therā bhikkhū na bāhulikā honti na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā; vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Sāpi hoti na bāhulikā na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā, vīriyaṃ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,僧團和合、和睦、無爭、同一誦出,安樂而住。諸比丘,而當僧團和合時,既沒有彼此辱罵,也沒有彼此誹謗,沒有彼此排斥,沒有彼此捨棄。在那裡,未淨信者生淨信,已淨信者更為增長。諸比丘,這是導向正法的住立、不忘失、不隱沒的第五種法。諸比丘,這五種法導向正法的住立、不忘失、不隱沒。”第六[經]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, saṅgho samaggo sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsuṃ viharati. Saṅghe kho pana, bhikkhave, samagge na ceva aññamaññaṃ akkosā honti, na ca aññamaññaṃ paribhāsā honti, na ca aññamaññaṃ parikkhepā honti, na ca aññamaññaṃ pariccajanā honti. Tattha appasannā ceva pasīdanti, pasannānañca bhiyyobhāvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、惡論經

7. Dukkathāsuttaṃ
157PTS 3.181已對照

一百五十七、“諸比丘,以人與人相對照,對五種人的論是惡論。對哪五種[人]呢?諸比丘,對無信者,信論是惡論;對破戒者,戒論是惡論;對少聞者,多聞論是惡論;對慳者,施捨論是惡論;對劣慧者,慧論是惡論。

157. ‘‘Pañcannaṃ, bhikkhave, puggalānaṃ kathā dukkathā puggale puggalaṃ [puggalaṃ puggalaṃ (sī. pī.)] upanidhāya. Katamesaṃ pañcannaṃ? Assaddhassa, bhikkhave, saddhākathā dukkathā; dussīlassa sīlakathā dukkathā; appassutassa bāhusaccakathā dukkathā; maccharissa [macchariyassa (sī. pī. ka.)] cāgakathā dukkathā; duppaññassa paññākathā dukkathā.
已對照

“諸比丘,為什麼對無信者,信論是惡論呢?諸比丘,當信論被談論時,無信者便黏著、動怒、起瞋恚、僵執,顯露出怒、瞋與不悅。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他在自己身上不見那信具足,也不得以那為因緣的喜與愉悅。因此,對無信者,信論是惡論。

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, assaddhassa saddhākathā dukkathā? Assaddho, bhikkhave, saddhākathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, saddhāsampadaṃ attani na samanupassati [na sampassati (sī.)], na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā assaddhassa saddhākathā dukkathā.
緬 2.160已對照

“諸比丘,為什麼對破戒者,戒論是惡論呢?諸比丘,當戒論被談論時,破戒者便黏著、動怒、起瞋恚、僵執,顯露出怒、瞋與不悅。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他在自己身上不見那戒具足,也不得以那為因緣的喜與愉悅。因此,對破戒者,戒論是惡論。

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, dussīlassa sīlakathā dukkathā? Dussīlo, bhikkhave, sīlakathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, sīlasampadaṃ attani na samanupassati na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā dussīlassa sīlakathā dukkathā.
已對照

“諸比丘,為什麼對少聞者,多聞論是惡論呢?諸比丘,當多聞論被談論時,少聞者便黏著、動怒、起瞋恚、僵執,顯露出怒、瞋與不悅。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他在自己身上不見那聞具足,也不得以那為因緣的喜與愉悅。因此,對少聞者,多聞論是惡論。

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, appassutassa bāhusaccakathā dukkathā? Appassuto, bhikkhave, bāhusaccakathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, sutasampadaṃ attani na samanupassati, na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā appassutassa bāhusaccakathā dukkathā.
PTS 3.182已對照

“諸比丘,為什麼對慳者,施捨論是惡論呢?諸比丘,當施捨論被談論時,慳者便黏著、動怒、起瞋恚、僵執,顯露出怒、瞋與不悅。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他在自己身上不見那施捨具足,也不得以那為因緣的喜與愉悅。因此,對慳者,施捨論是惡論。

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, maccharissa cāgakathā dukkathā? Maccharī, bhikkhave, cāgakathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, cāgasampadaṃ attani na samanupassati na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā maccharissa cāgakathā dukkathā.
已對照

“諸比丘,為什麼對劣慧者,慧論是惡論呢?諸比丘,當慧論被談論時,劣慧者便黏著、動怒、起瞋恚、僵執,顯露出怒、瞋與不悅。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他在自己身上不見那慧具足,也不得以那為因緣的喜與愉悅。因此,對劣慧者,慧論是惡論。諸比丘,以人與人相對照,對這五種人的論是惡論。

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, duppaññassa paññākathā dukkathā? Duppañño, bhikkhave, paññākathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, paññāsampadaṃ attani na samanupassati, na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā duppaññassa paññākathā dukkathā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ puggalānaṃ kathā dukkathā puggale puggalaṃ upanidhāya.
已對照

“諸比丘,以人與人相對照,對五種人的論是善論。對哪五種[人]呢?諸比丘,對有信者,信論是善論;對具戒者,戒論是善論;對多聞者,多聞論是善論;對有施捨者,施捨論是善論;對有慧者,慧論是善論。

‘‘Pañcannaṃ, bhikkhave, puggalānaṃ kathā sukathā puggale puggalaṃ upanidhāya. Katamesaṃ pañcannaṃ? Saddhassa, bhikkhave, saddhākathā sukathā; sīlavato sīlakathā sukathā; bahussutassa bāhusaccakathā sukathā; cāgavato cāgakathā sukathā; paññavato paññākathā sukathā.
已對照

“諸比丘,為什麼對有信者,信論是善論呢?諸比丘,當信論被談論時,有信者不黏著、不動怒、不起瞋恚、不僵執,不顯露怒、瞋與不悅。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他在自己身上看見那信具足,也得到以那為因緣的喜與愉悅。因此,對有信者,信論是善論。

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, saddhassa saddhākathā sukathā? Saddho, bhikkhave, saddhākathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, saddhāsampadaṃ attani samanupassati labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā saddhassa saddhākathā sukathā.
緬 2.161已對照

“諸比丘,為什麼對具戒者,戒論是善論呢?諸比丘,當戒論被談論時,具戒者不黏著、不動怒、不起瞋恚、不僵執,不顯露怒、瞋與不悅。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他在自己身上看見那戒具足,也得到以那為因緣的喜與愉悅。因此,對具戒者,戒論是善論。

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, sīlavato sīlakathā sukathā? Sīlavā, bhikkhave, sīlakathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, sīlasampadaṃ attani samanupassati, labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā sīlavato sīlakathā sukathā.
PTS 3.183已對照

“諸比丘,為什麼對多聞者,多聞論是善論呢?諸比丘,當多聞論被談論時,多聞者不黏著、不動怒、不起瞋恚、不僵執,不顯露怒、瞋與不悅。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他在自己身上看見那聞具足,也得到以那為因緣的喜與愉悅。因此,對多聞者,多聞論是善論。

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, bahussutassa bāhusaccakathā sukathā? Bahussuto, bhikkhave, bāhusaccakathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, sutasampadaṃ attani samanupassati, labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā bahussutassa bāhusaccakathā sukathā.
已對照

“諸比丘,為什麼對有施捨者,施捨論是善論呢?諸比丘,當施捨論被談論時,有施捨者不黏著、不動怒、不起瞋恚、不僵執,不顯露怒、瞋與不悅。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他在自己身上看見那施捨具足,也得到以那為因緣的喜與愉悅。因此,對有施捨者,施捨論是善論。

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, cāgavato cāgakathā sukathā? Cāgavā, bhikkhave, cāgakathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, cāgasampadaṃ attani samanupassati, labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā cāgavato cāgakathā sukathā.
已對照

“諸比丘,為什麼對有慧者,慧論是善論呢?諸比丘,當慧論被談論時,有慧者不黏著、不動怒、不起瞋恚、不僵執,不顯露怒、瞋與不悅。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他在自己身上看見那慧具足,也得到以那為因緣的喜與愉悅。因此,對有慧者,慧論是善論。諸比丘,以人與人相對照,對這五種人的論是善論。”第七[經]。

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, paññavato paññākathā sukathā? Paññavā, bhikkhave, paññākathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, paññāsampadaṃ attani samanupassati labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā paññavato paññākathā sukathā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ puggalānaṃ kathā sukathā puggale puggalaṃ upanidhāyā’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、怯畏經

8. Sārajjasuttaṃ
158已對照

一百五十八、“諸比丘,具足五種法的比丘陷入怯畏。具足哪五種[法]呢?諸比丘,在此,比丘是無信者,是破戒者,是少聞者,是懈怠者,是劣慧者。諸比丘,具足這五種法的比丘陷入怯畏。

158. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu sārajjaṃ okkanto [okkamanto (ka.)] hoti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu assaddho hoti, dussīlo hoti, appassuto hoti, kusīto hoti, dupañño hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi, dhammehi samannāgato bhikkhu sārajjaṃ okkanto hoti.
PTS 3.184緬 2.162已對照

“諸比丘,具足五種法的比丘有自信。具足哪五種[法]呢?諸比丘,在此,比丘是有信者,是具戒者,是多聞者,是發起精進者,是有慧者。諸比丘,具足這五種法的比丘有自信。”第八[經]。

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu visārado hoti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti, sīlavā hoti, bahussuto hoti, āraddhavīriyo hoti, paññavā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu visārado hotī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、優陀夷經

9. Udāyīsuttaṃ
159已對照

一百五十九、如是我聞——一時,世尊住在憍賞彌的瞿師羅園。那時,具壽優陀夷為大在家會眾所圍繞,坐著說法。具壽阿難看見具壽優陀夷為大在家會眾所圍繞,坐著說法。看見之後,來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽阿難對世尊這樣說——“尊者,具壽優陀夷為大在家會眾所圍繞而說法。”

159. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī mahatiyā gihiparisāya parivuto dhammaṃ desento nisinno hoti. Addasā kho āyasmā ānando āyasmantaṃ udāyiṃ mahatiyā gihiparisāya parivutaṃ dhammaṃ desentaṃ nisinnaṃ. Disvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘āyasmā, bhante, udāyī mahatiyā gihiparisāya parivuto dhammaṃ desetī’’ti [desento nisinno’’ti (syā.)].
已對照

“阿難,為他人說法實不容易。阿難,為他人說法者,應在內[心]現起五種法之後,為他人說法。哪五種[法]呢?應[想著]‘我要說次第之論’而為他人說法;應[想著]‘我要顯示理趣而說論’而為他人說法;應[想著]‘我要緣於護念而說論’而為他人說法;應[想著]‘我要不以財物為目的而說論’而為他人說法;應[想著]‘我要不損害自己與他人而說論’而為他人說法。阿難,為他人說法實不容易。阿難,為他人說法者,應在內[心]現起這五種法之後,為他人說法。”第九[經]。

‘‘Na kho, ānanda, sukaraṃ paresaṃ dhammaṃ desetuṃ. Paresaṃ, ānanda, dhammaṃ desentena pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paresaṃ dhammo desetabbo. Katame pañca? ‘Anupubbiṃ kathaṃ [ānupubbikathaṃ (sī.), anupubbikathaṃ (syā. pī. ka.)] kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘pariyāyadassāvī kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘anuddayataṃ paṭicca kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘na āmisantaro kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘attānañca parañca anupahacca kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo. Na kho, ānanda, sukaraṃ paresaṃ dhammaṃ desetuṃ. Paresaṃ, ānanda, dhammaṃ desentena ime pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paresaṃ dhammo desetabbo’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、難除經

10. Duppaṭivinodayasuttaṃ
160PTS 3.185緬 2.163已對照

一百六十、“諸比丘,有這五種已生起而難以除遣的[法]。哪五種[法]呢?已生起的貪難以除遣,已生起的瞋難以除遣,已生起的痴難以除遣,已生起的辯才難以除遣,已生起的欲出行之心難以除遣。諸比丘,這就是五種已生起而難以除遣的[法]。”第十[經]。

160. ‘‘Pañcime, bhikkhave, uppannā duppaṭivinodayā. Katame pañca? Uppanno rāgo duppaṭivinodayo, uppanno doso duppaṭivinodayo, uppanno moho duppaṭivinodayo, uppannaṃ paṭibhānaṃ duppaṭivinodayaṃ, uppannaṃ gamikacittaṃ duppaṭivinodayaṃ. Ime kho, bhikkhave, pañca uppannā duppaṭivinodayā’’ti. Dasamaṃ.
已對照

正法品第一。

Saddhammavaggo paṭhamo.
已對照

其攝頌——

三正性決定,三正法忘失;

惡論以及怯畏,優陀夷、難除。

Tassuddānaṃ –
Tayo sammattaniyāmā, tayo saddhammasammosā;
Dukkathā ceva sārajjaṃ, udāyidubbinodayāti.