快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 三集·車匠品 Rathakāravaggo

本經目錄二、車匠品一、知名經二、值得憶念經三、渴望經四、轉輪王經五、沙遮多那經六、無誤經七、自害經八、天界經九、第一店主經十、第二店主經車匠品第二。第一誦分終。

已對照

二、車匠品

2. Rathakāravaggo
已對照

一、知名經

1. Ñātasuttaṃ
11PTS 1.106已對照

十一、“諸比丘,具足三種法的知名比丘,是為眾人的不利益、為眾人的苦,為廣大人眾的無義利、不利益與苦,為天與人而行道。具足哪三種[法]呢?他勸導[人]於不隨順的身業,勸導[人]於不隨順的語業,勸導[人]於不隨順的諸法。諸比丘,具足這三種法的知名比丘,是為眾人的不利益、為眾人的苦,為廣大人眾的無義利、不利益與苦,為天與人而行道。

11. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujanadukkhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Ananulomike kāyakamme samādapeti, ananulomike vacīkamme samādapeti, ananulomikesu dhammesu samādapeti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujanadukkhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ.
已對照

“諸比丘,具足三種法的知名比丘,是為眾人的利益、為眾人的安樂,為廣大人眾的義利、利益與安樂,為天與人而行道。具足哪三種[法]呢?他勸導[人]於隨順的身業,勸導[人]於隨順的語業,勸導[人]於隨順的諸法。諸比丘,具足這三種法的知名比丘,是為眾人的利益、為眾人的安樂,為廣大人眾的義利、利益與安樂,為天與人而行道。”第一[經]。

‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Anulomike kāyakamme samādapeti, anulomike vacīkamme samādapeti, anulomikesu dhammesu samādapeti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’’nti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、值得憶念經

2. Sāraṇīyasuttaṃ
12緬 1.105已對照

十二、“諸比丘,已灌頂的剎帝利王有這三種終身值得憶念的[處]。哪三種呢?諸比丘,已灌頂的剎帝利王在哪個地方出生——諸比丘,這是已灌頂的剎帝利王第一種終身值得憶念的[處]。

12. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni [saraṇīyāni (sī. syā. kaṃ. pī.)] bhavanti. Katamāni tīṇi? Yasmiṃ, bhikkhave, padese rājā khattiyo muddhāvasitto jāto hoti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti.
已對照

“再者,諸比丘,在哪個地方成為已灌頂的剎帝利王——諸比丘,這是已灌頂的剎帝利王第二種終身值得憶念的[處]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese rājā khattiyo muddhāvasitto hoti. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti.
已對照

“再者,諸比丘,已灌頂的剎帝利王在哪個地方戰勝戰爭、成為戰勝者,而就居於那同一戰場——諸比丘,這是已灌頂的剎帝利王第三種終身值得憶念的[處]。諸比丘,這就是已灌頂的剎帝利王三種終身值得憶念的[處]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese rājā khattiyo muddhāvasitto saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni bhavanti.
PTS 1.107已對照

“同樣,諸比丘,比丘有這三種終身值得憶念的[處]。哪三種呢?諸比丘,比丘在哪個地方剃除鬚髮,披上袈裟衣,從家出家、成為無家者——諸比丘,這是比丘第一種終身值得憶念的[處]。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīṇimāni bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni bhavanti. Katamāni tīṇi? Yasmiṃ, bhikkhave, padese bhikkhu kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti.
已對照

“再者,諸比丘,比丘在哪個地方如實了知‘此是苦’,如實了知‘此是苦集’,如實了知‘此是苦滅’,如實了知‘此是導至苦滅之道’——諸比丘,這是比丘第二種終身值得憶念的[處]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti.
已對照

“再者,諸比丘,比丘在哪個地方由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住——諸比丘,這是比丘第三種終身值得憶念的[處]。諸比丘,這就是比丘三種終身值得憶念的[處]。”第二[經]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni bhavantī’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、渴望經

3. Āsaṃsasuttaṃ
13緬 1.106已對照

十三、“諸比丘,世間有這三種人存在、可得。哪三種[人]呢?無渴望者、懷渴望者、離渴望者。諸比丘,什麼是無渴望的人呢?諸比丘,此處有一類人生於卑下的家族——旃陀羅家、竹匠家、獵師家、車匠家或補羯娑家——貧窮、飲食匱乏、生計艱難,在那裡衣食難以得到。而且他醜陋、難看、矮小、多病,或瞎眼、或跛手、或跛腳、或半身不遂,得不到食、飲、衣、乘、花鬘、香、塗香、臥具、住處、燈明。他聽到:‘據說名叫某某的剎帝利已被剎帝利們以剎帝利的灌頂禮灌頂了。’他不會這樣想:‘什麼時候剎帝利們也會以剎帝利的灌頂禮為我灌頂呢!’諸比丘,這稱為無渴望的人。

13. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Nirāso, āsaṃso, vigatāso. Katamo ca, bhikkhave puggalo nirāso? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo nīce kule paccājāto hoti, caṇḍālakule vā venakule [veṇakule (syā. kaṃ. pī.)] vā nesādakule vā rathakārakule vā pukkusakule vā dalidde appannapānabhojane kasiravuttike, yattha kasirena ghāsacchādo labbhati. So ca hoti dubbaṇṇo duddasiko okoṭimako bavhābādho [bahvābādho (syā. kaṃ. pī. ka.)] kāṇo vā kuṇī vā khañjo vā pakkhahato vā, na lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa. So suṇāti – ‘itthannāmo kira khattiyo khattiyehi khattiyābhisekena abhisitto’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma mampi khattiyā khattiyābhisekena abhisiñcissantī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo nirāso.
PTS 1.108已對照

“諸比丘,什麼是懷渴望的人呢?諸比丘,此處有已灌頂的剎帝利王的長子,堪受灌頂,尚未灌頂,已屆穩固[之年]。他聽到:‘據說名叫某某的剎帝利已被剎帝利們以剎帝利的灌頂禮灌頂了。’他會這樣想:‘什麼時候剎帝利們也會以剎帝利的灌頂禮為我灌頂呢!’諸比丘,這稱為懷渴望的人。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo āsaṃso? Idha, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto hoti ābhiseko anabhisitto acalappatto [macalappatto (sī. pī.)]. So suṇāti – ‘itthannāmo kira khattiyo khattiyehi khattiyābhisekena abhisitto’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma mampi khattiyā khattiyābhisekena abhisiñcissantī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo āsaṃso.
已對照

“諸比丘,什麼是離渴望的人呢?諸比丘,此處有一位已灌頂的剎帝利王。他聽到:‘據說名叫某某的剎帝利已被剎帝利們以剎帝利的灌頂禮灌頂了。’他不會這樣想:‘什麼時候剎帝利們也會以剎帝利的灌頂禮為我灌頂呢!’這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他先前未灌頂時的那灌頂的渴望,已經止息了。諸比丘,這稱為離渴望的人。諸比丘,這就是世間存在、可得的三種人。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo vigatāso? Idha, bhikkhave, rājā hoti khattiyo muddhāvasitto. So suṇāti – ‘itthannāmo kira khattiyo khattiyehi khattiyābhisekena abhisitto’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma mampi khattiyā khattiyābhisekena abhisiñcissantī’ti! Taṃ kissa hetu? Yā hissa, bhikkhave, pubbe anabhisittassa abhisekāsā sā [sāssa (sī. syā. kaṃ. pī.)] paṭippassaddhā. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo vigatāso. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ.
緬 1.107已對照

“同樣,諸比丘,比丘之中有三種人存在、可得。哪三種[人]呢?無渴望者、懷渴望者、離渴望者。諸比丘,什麼是無渴望的人呢?諸比丘,此處有一類人是破戒者、有惡法者、不淨、行為可疑、行事隱秘、非沙門而自稱沙門、非梵行者而自稱梵行者、內部腐敗、漏洩、成為汙穢者。他聽到:‘據說名叫某某的比丘由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住。’他不會這樣想:‘什麼時候我也將由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住呢!’諸比丘,這稱為無渴望的人。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsu. Katame tayo? Nirāso, āsaṃso, vigatāso. Katamo ca, bhikkhave, puggalo nirāso? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto. So suṇāti – ‘itthannāmo kira bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma ahampi āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissāmī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo nirāso.
PTS 1.109已對照

“諸比丘,什麼是懷渴望的人呢?諸比丘,此處有比丘是持戒者、有善法者。他聽到:‘[據說名叫某某的比丘]由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住。’他會這樣想:‘什麼時候我也將由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住呢!’諸比丘,這稱為懷渴望的人。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo āsaṃso? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti kalyāṇadhammo. So suṇāti āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma ahampi āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissāmī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo āsaṃso.
已對照

“諸比丘,什麼是離渴望的人呢?諸比丘,此處有比丘是阿羅漢、諸漏已盡者。他聽到:‘據說名叫某某的比丘由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住。’他不會這樣想:‘什麼時候我也將由於諸漏的滅盡……乃至……證知,成就並住呢!’這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他先前未解脫時的那解脫的渴望,已經止息了。諸比丘,這稱為離渴望的人。諸比丘,這就是比丘之中存在、可得的三種人。”第三[經]。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo vigatāso? Idha, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ hoti khīṇāsavo. So suṇāti – ‘itthannāmo kira bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma ahampi āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja viharissāmī’ti! Taṃ kissa hetu? Yā hissa, bhikkhave, pubbe avimuttassa vimuttāsā sā paṭippassaddhā. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo vigatāso. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsū’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、轉輪王經

4. Cakkavattisuttaṃ
14緬 1.108已對照

十四、“諸比丘,即使是那位轉輪王、如法的法王,他也不是無王而轉輪的。”這樣說時,某位比丘對世尊這樣說:“尊者,那麼轉輪王、如法的法王的王是誰呢?”“比丘,是法。”世尊說——“比丘,在此,轉輪王、如法的法王唯依止於法,恭敬法、尊重法、禮敬法,以法為幢、以法為旗、以法為主,為內宮眾安排如法的守護、遮護與保衛。”

14. ‘‘Yopi so, bhikkhave, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā sopi na arājakaṃ cakkaṃ vattetī’’ti. Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko pana, bhante, rañño cakkavattissa dhammikassa dhammarañño rājā’’ti [cakkanti (ka.)]? ‘‘Dhammo, bhikkhū’’ti bhagavā avoca – ‘‘idha, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya [garukaronto (sī. syā. kaṃ. pī.)] dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati antojanasmiṃ’’.
PTS 1.110已對照

“再者,比丘,轉輪王、如法的法王唯依止於法,恭敬法、尊重法、禮敬法,以法為幢、以法為旗、以法為主,為剎帝利們、附從[的剎帝利]們、軍眾、婆羅門與居士們、城邑與地方[之人]、沙門與婆羅門們、禽與獸,安排如法的守護、遮護與保衛。比丘,那位轉輪王、如法的法王唯依止於法,恭敬法、尊重法、禮敬法,以法為幢、以法為旗、以法為主,為內宮眾安排瞭如法的守護、遮護與保衛,為剎帝利們、附從[的剎帝利]們、軍眾、婆羅門與居士們、城邑與地方[之人]、沙門與婆羅門們、禽與獸安排瞭如法的守護、遮護與保衛之後,便唯以法轉輪。那輪是任何身為人的、敵對的生物都不能逆轉的。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati khattiyesu, anuyantesu [anuyuttesu (sī. syā. kaṃ. pī.)], balakāyasmiṃ, brāhmaṇagahapatikesu, negamajānapadesu, samaṇabrāhmaṇesu, migapakkhīsu. Sa kho so bhikkhu rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā antojanasmiṃ, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā khattiyesu, anuyantesu, balakāyasmiṃ, brāhmaṇagahapatikesu, negamajānapadesu, samaṇabrāhmaṇesu, migapakkhīsu, dhammeneva cakkaṃ vatteti. Taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.
已對照

“同樣,比丘,如來、阿羅漢、正等正覺者,如法的法王,唯依止於法,恭敬法、尊重法、禮敬法,以法為幢、以法為旗、以法為主,就身業安排如法的守護、遮護與保衛:‘這樣的身業應習近,這樣的身業不應習近。’”

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhu [bhikkhave (ka.)], tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati kāyakammasmiṃ – ‘evarūpaṃ kāyakammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ kāyakammaṃ na sevitabba’’’nti.
已對照

“再者,比丘,如來、阿羅漢、正等正覺者,如法的法王,唯依止於法,恭敬法、尊重法、禮敬法,以法為幢、以法為旗、以法為主,就語業安排如法的守護、遮護與保衛:‘這樣的語業應習近,這樣的語業不應習近。’……乃至……就意業[安排如法的守護、遮護與保衛]:‘這樣的意業應習近,這樣的意業不應習近。’”

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati vacīkammasmiṃ – ‘evarūpaṃ vacīkammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ vacīkammaṃ na sevitabba’nti…pe… manokammasmiṃ – ‘evarūpaṃ manokammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ manokammaṃ na sevitabba’’’nti.
緬 1.109已對照

“比丘,那位如來、阿羅漢、正等正覺者,如法的法王,唯依止於法,恭敬法、尊重法、禮敬法,以法為幢、以法為旗、以法為主,就身業安排瞭如法的守護、遮護與保衛,就語業安排瞭如法的守護、遮護與保衛,就意業安排瞭如法的守護、遮護與保衛之後,便唯以法轉起無上法輪。那輪是沙門、婆羅門、天、魔、梵天或世間任何人都不能逆轉的。”第四[經]。

‘‘Sa kho so, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā kāyakammasmiṃ, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā vacīkammasmiṃ, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā manokammasmiṃ, dhammeneva anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavatteti. Taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. Catutthaṃ.
已對照

五、沙遮多那經

5. Sacetanasuttaṃ
15PTS 1.111已對照

十五、一時,世尊住在波羅奈仙人墮處鹿野苑。在那裡,世尊召喚諸比丘:“諸比丘。”“尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

15. Ekaṃ samayaṃ bhagavā bārāṇasiyaṃ viharati isipatane migadāye. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已對照

“諸比丘,從前有一位名叫沙遮多那(Sacetana)的國王。諸比丘,那時沙遮多那王召喚車匠:‘親愛的車匠,從今起過六個月,我將有一場戰事。親愛的車匠,你能為我造一對新輪嗎?’諸比丘,車匠應諾沙遮多那王:‘陛下,我能。’諸比丘,於是車匠以差六夜的六個月造成了一個輪。諸比丘,於是沙遮多那王召喚車匠:‘親愛的車匠,從今起過六天,我將有一場戰事,那對新輪造成了嗎?’‘陛下,在這差六夜的六個月裡,造成了一個輪。’‘親愛的車匠,那麼你能在這六天裡為我造成第二個輪嗎?’諸比丘,車匠[說]:‘陛下,我能。’便以六天造成了第二個輪,帶著那對新輪前往沙遮多那王之處;到了之後,對沙遮多那王這樣說:‘陛下,這是您的一對新輪,已經造成了。’‘親愛的車匠,你這以差六夜的六個月造成的輪,與你這以六天造成的輪,它們有什麼差別?我看不出它們有任何差別。’‘陛下,它們是有差別的。請陛下看看[這]差別。’”

‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, rājā ahosi sacetano [pacetano (sī. syā. kaṃ. pī.)] nāma. Atha kho, bhikkhave, rājā sacetano rathakāraṃ āmantesi – ‘ito me, samma rathakāra, channaṃ māsānaṃ accayena saṅgāmo bhavissati. Sakkhissasi [sakkhasi (syā. kaṃ. pī.)] me, samma rathakāra, navaṃ cakkayugaṃ kātu’nti? ‘Sakkomi devā’ti kho, bhikkhave, rathakāro rañño sacetanassa paccassosi. Atha kho, bhikkhave, rathakāro chahi māsehi chārattūnehi ekaṃ cakkaṃ niṭṭhāpesi. Atha kho, bhikkhave, rājā sacetano rathakāraṃ āmantesi – ‘ito me, samma rathakāra, channaṃ divasānaṃ accayena saṅgāmo bhavissati, niṭṭhitaṃ navaṃ cakkayuga’nti? ‘Imehi kho, deva, chahi māsehi chārattūnehi ekaṃ cakkaṃ niṭṭhita’nti. ‘Sakkhissasi pana me, samma rathakāra, imehi chahi divasehi dutiyaṃ cakkaṃ niṭṭhāpetu’nti? ‘Sakkomi devā’ti kho, bhikkhave, rathakāro chahi divasehi dutiyaṃ cakkaṃ niṭṭhāpetvā navaṃ cakkayugaṃ ādāya yena rājā sacetano tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṃ sacetanaṃ etadavoca – ‘idaṃ te, deva, navaṃ cakkayugaṃ niṭṭhita’nti. ‘Yañca te idaṃ, samma rathakāra, cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi yañca te idaṃ cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ, imesaṃ kiṃ nānākaraṇaṃ? Nesāhaṃ kiñci nānākaraṇaṃ passāmī’ti. ‘Atthesaṃ, deva, nānākaraṇaṃ. Passatu devo nānākaraṇa’’’nti.
PTS 1.112緬 1.110已對照

“諸比丘,於是那車匠把那以六天造成的輪轉了出去。那[輪]被轉出去之後,推動之力能行多遠,就行到多遠,[然後]旋轉著倒在地上。他又把那以差六夜的六個月造成的輪轉了出去。那[輪]被轉出去之後,推動之力能行多遠,就行到多遠,[然後]猶如裝在軸上一般立住了。

‘‘Atha kho, bhikkhave, rathakāro yaṃ taṃ cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ taṃ pavattesi. Taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā ciṅgulāyitvā bhūmiyaṃ papati. Yaṃ pana taṃ cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi taṃ pavattesi. Taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsi.
已對照

“‘親愛的車匠,這以六天造成的輪,被轉出去之後,推動之力能行多遠,就行到多遠,[然後]旋轉著倒在地上——這是什麼因、什麼緣呢?親愛的車匠,而這以差六夜的六個月造成的輪,被轉出去之後,推動之力能行多遠,就行到多遠,[然後]猶如裝在軸上一般立住了——這又是什麼因、什麼緣呢?’‘陛下,這以六天造成的輪,它的輪輞有彎曲、有瑕疵、有腐朽,輪輻也有彎曲、有瑕疵、有腐朽,輪轂也有彎曲、有瑕疵、有腐朽。由於輪輞有彎曲、有瑕疵、有腐朽,輪輻也有彎曲、有瑕疵、有腐朽,輪轂也有彎曲、有瑕疵、有腐朽,它被轉出去之後,推動之力能行多遠,就行到多遠,[然後]旋轉著倒在地上。陛下,而那以差六夜的六個月造成的輪,它的輪輞無彎曲、無瑕疵、無腐朽,輪輻也無彎曲、無瑕疵、無腐朽,輪轂也無彎曲、無瑕疵、無腐朽。由於輪輞無彎曲、無瑕疵、無腐朽,輪輻也無彎曲、無瑕疵、無腐朽,輪轂也無彎曲、無瑕疵、無腐朽,它被轉出去之後,推動之力能行多遠,就行到多遠,[然後]猶如裝在軸上一般立住了。’”

‘‘‘Ko nu kho, samma rathakāra, hetu ko paccayo yamidaṃ [yadidaṃ (ka.)] cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā ciṅgulāyitvā bhūmiyaṃ papati? Ko pana, samma rathakāra, hetu ko paccayo yamidaṃ cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsī’ti? ‘Yamidaṃ, deva, cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ tassa nemipi savaṅkā sadosā sakasāvā, arāpi savaṅkā sadosā sakasāvā, nābhipi savaṅkā sadosā sakasāvā. Taṃ nemiyāpi savaṅkattā sadosattā sakasāvattā, arānampi savaṅkattā sadosattā sakasāvattā, nābhiyāpi savaṅkattā sadosattā sakasāvattā pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā ciṅgulāyitvā bhūmiyaṃ papati. Yaṃ pana taṃ, deva, cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi tassa nemipi avaṅkā adosā akasāvā, arāpi avaṅkā adosā akasāvā, nābhipi avaṅkā adosā akasāvā. Taṃ nemiyāpi avaṅkattā adosattā akasāvattā, arānampi avaṅkattā adosattā akasāvattā, nābhiyāpi avaṅkattā adosattā akasāvattā pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsī’’’ti.
緬 1.111已對照

“諸比丘,你們或許會這樣想:‘那時的那位車匠想必是另一個人!’諸比丘,[這事]不應這樣看。那時我就是那位車匠。諸比丘,那時我善巧於木的彎曲、木的瑕疵、木的腐朽。諸比丘,而如今我是阿羅漢、正等正覺者,善巧於身的彎曲、身的瑕疵、身的腐朽,善巧於語的彎曲、語的瑕疵、語的腐朽,善巧於意的彎曲、意的瑕疵、意的腐朽。諸比丘,任何比丘或比丘尼,身的彎曲、身的瑕疵、身的腐朽未斷,語的彎曲、語的瑕疵、語的腐朽未斷,意的彎曲、意的瑕疵、意的腐朽未斷,諸比丘,他們就這樣從這法與律中倒下了,猶如那以六天造成的輪。

‘‘Siyā kho pana, bhikkhave, tumhākaṃ evamassa – ‘añño nūna tena samayena so rathakāro ahosī’ti! Na kho panetaṃ, bhikkhave, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Ahaṃ tena samayena so rathakāro ahosiṃ. Tadāhaṃ, bhikkhave, kusalo dāruvaṅkānaṃ dārudosānaṃ dārukasāvānaṃ. Etarahi kho panāhaṃ, bhikkhave, arahaṃ sammāsambuddho kusalo kāyavaṅkānaṃ kāyadosānaṃ kāyakasāvānaṃ, kusalo vacīvaṅkānaṃ vacīdosānaṃ vacīkasāvānaṃ, kusalo manovaṅkānaṃ manodosānaṃ manokasāvānaṃ. Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā kāyavaṅko appahīno kāyadoso kāyakasāvo, vacīvaṅko appahīno vacīdoso vacīkasāvo, manovaṅko appahīno manodoso manokasāvo, evaṃ papatitā te, bhikkhave, imasmā dhammavinayā, seyyathāpi taṃ cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ.
PTS 1.113已對照

“諸比丘,任何比丘或比丘尼,身的彎曲、身的瑕疵、身的腐朽已斷,語的彎曲、語的瑕疵、語的腐朽已斷,意的彎曲、意的瑕疵、意的腐朽已斷,諸比丘,他們就這樣在這法與律中立住了,猶如那以差六夜的六個月造成的輪。

‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā kāyavaṅko pahīno kāyadoso kāyakasāvo, vacīvaṅko pahīno vacīdoso vacīkasāvo, manovaṅko pahīno manodoso manokasāvo, evaṃ patiṭṭhitā te, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye, seyyathāpi taṃ cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi.
已對照

“因此,諸比丘,你們應當這樣修學:‘我們要舍斷身的彎曲、身的瑕疵、身的腐朽,我們要舍斷語的彎曲、語的瑕疵、語的腐朽,我們要舍斷意的彎曲、意的瑕疵、意的腐朽。’諸比丘,你們應當這樣修學。”第五[經]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘kāyavaṅkaṃ pajahissāma kāyadosaṃ kāyakasāvaṃ, vacīvaṅkaṃ pajahissāma vacīdosaṃ vacīkasāvaṃ, manovaṅkaṃ pajahissāma manodosaṃ manokasāva’nti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Pañcamaṃ.
已對照

六、無誤經

6. Apaṇṇakasuttaṃ
16已對照

十六、“諸比丘,具足三種法的比丘,是行於無誤的行道者,並且,為了諸漏的滅盡,他的根源已圓滿。具足哪三種[法]呢?諸比丘,在此,比丘守護諸根之門,於食知量,勤修警寤。

16. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu apaṇṇakapaṭipadaṃ [apaṇṇakataṃ paṭipadaṃ (sī. pī.) ṭīkāya pana sameti] paṭipanno hoti, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāya. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti, bhojane mattaññū hoti, jāgariyaṃ anuyutto hoti.
緬 1.112已對照

“諸比丘,比丘又怎樣是守護諸根之門的呢?諸比丘,在此,比丘以眼見色後,不取於相,不取隨相。若不守護眼根而住,貪與憂等惡、不善法就會流入,所以他為防護它而行道,守護眼根,致力於眼根的律儀。以耳聞聲後……以鼻嗅香後……以舌嘗味後……以身觸所觸後……以意識知法後,不取於相,不取隨相。若不守護意根而住,貪與憂等惡、不善法就會流入,所以他為防護它而行道,守護意根,致力於意根的律儀。諸比丘,比丘就是這樣守護諸根之門的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ [yatvādhikaraṇametaṃ (sī.)] cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṃ, manindriye saṃvaraṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti.
PTS 1.114已對照

“諸比丘,比丘又怎樣是於食知量的呢?諸比丘,在此,比丘如理省思後攝取食物:‘不為嬉遊,不為驕慢,不為裝飾,不為莊嚴,只是為了這身體的住立、維持,為了止息傷害,為了資助梵行;我將如此消除舊受,也不令新受生起;我將得以維生、無過,並且安樂而住。’諸比丘,比丘就是這樣於食知量的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu bhojane mattaññū hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso āhāraṃ āhāreti – ‘neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṃsūparatiyā brahmacariyānuggahāya, iti purāṇañca vedanaṃ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṃ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cā’ti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu bhojane mattaññū hoti.
已對照

“諸比丘,比丘又怎樣是勤修警寤的呢?諸比丘,在此,比丘白天以經行、以坐,令心從諸所應遮之法中淨化;夜的初分以經行、以坐,令心從諸所應遮之法中淨化;夜的中分以右脅作獅子臥,足足相疊,具念、正知,作意起身之想;夜的後分起身,以經行、以坐,令心從諸所應遮之法中淨化。諸比丘,比丘就是這樣勤修警寤的。諸比丘,具足這三種法的比丘,是行於無誤的行道者,並且,為了諸漏的滅盡,他的根源已圓滿。”第六[經]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu jāgariyaṃ anuyutto hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu divasaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti, rattiyā paṭhamaṃ yāmaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti, rattiyā majjhimaṃ yāmaṃ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappeti pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṃ manasi karitvā, rattiyā pacchimaṃ yāmaṃ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu jāgariyaṃ anuyutto hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu apaṇṇakapaṭipadaṃ paṭipanno hoti, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāyā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、自害經

7. Attabyābādhasuttaṃ
17已對照

十七、“諸比丘,有這三種法,導向自身的損害,也導向他人的損害,也導向兩者的損害。哪三種[法]呢?身惡行、語惡行、意惡行。諸比丘,這三種法導向自身的損害,也導向他人的損害,也導向兩者的損害。

17. ‘‘Tayome, bhikkhave, dhammā attabyābādhāyapi saṃvattanti, parabyābādhāyapi saṃvattanti, ubhayabyābādhāyapi saṃvattanti. Katame tayo? Kāyaduccaritaṃ, vacīduccaritaṃ, manoduccaritaṃ. Ime kho, bhikkhave, tayo dhammā attabyābādhāyapi saṃvattanti, parabyābādhāyapi saṃvattanti, ubhayabyābādhāyapi saṃvattanti.
緬 1.113已對照

“諸比丘,有這三種法,不導向自身的損害,也不導向他人的損害,也不導向兩者的損害。哪三種[法]呢?身善行、語善行、意善行。諸比丘,這三種法不導向自身的損害,也不導向他人的損害,也不導向兩者的損害。”第七[經]。

‘‘Tayome, bhikkhave, dhammā nevattabyābādhāyapi saṃvattanti, na parabyābādhāyapi saṃvattanti, na ubhayabyābādhāyapi saṃvattanti. Katame tayo? Kāyasucaritaṃ, vacīsucaritaṃ, manosucaritaṃ. Ime kho, bhikkhave, tayo dhammā nevattabyābādhāyapi saṃvattanti, na parabyābādhāyapi saṃvattanti, na ubhayabyābādhāyapi saṃvattantī’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、天界經

8. Devalokasuttaṃ
18PTS 1.115已對照

十八、“諸比丘,如果外道遊方者這樣問你們:‘賢友,你們是為了投生天界而於沙門喬達摩[座下]修梵行嗎?’諸比丘,被這樣問時,你們難道不會苦惱、羞慚、厭惡嗎?”“是的,尊者。”“諸比丘,那麼,據說你們對天的壽命苦惱、羞慚、厭惡,對天的容色、天的樂、天的名聲、天的權勢苦惱、羞慚、厭惡;諸比丘,那麼你們更應當首先對身惡行苦惱、羞慚、厭惡,對語惡行……對意惡行苦惱、羞慚、厭惡。”第八[經]。

18. ‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘devalokūpapattiyā, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussathā’ti? Nanu tumhe, bhikkhave, evaṃ puṭṭhā aṭṭīyeyyātha harāyeyyātha jiguccheyyāthā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kira tumhe, bhikkhave, dibbena āyunā aṭṭīyatha harāyatha jigucchatha, dibbena vaṇṇena dibbena sukhena dibbena yasena dibbenādhipateyyena aṭṭīyatha harāyatha jigucchatha; pageva kho pana, bhikkhave, tumhehi kāyaduccaritena aṭṭīyitabbaṃ harāyitabbaṃ jigucchitabbaṃ, vacīduccaritena… manoduccaritena aṭṭīyitabbaṃ harāyitabbaṃ jigucchitabba’’nti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、第一店主經

9. Paṭhamapāpaṇikasuttaṃ
19已對照

十九、“諸比丘,具足三種支的店主,不能得到未得到的財富,或使已得到的財富增長。具足哪三種[支]呢?諸比丘,在此,店主在上午不恭敬地著力於事業,在中午不恭敬地著力於事業,在傍晚不恭敬地著力於事業。諸比丘,具足這三種支的店主,不能得到未得到的財富,或使已得到的財富增長。

19. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato pāpaṇiko abhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko pubbaṇhasamayaṃ [majjhantikasamayaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] na sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ na sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti, sāyanhasamayaṃ na sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpaṇiko abhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ [phātikattuṃ (sī.), phātikātuṃ (syā. kaṃ. pī.)].
已對照

“同樣,諸比丘,具足三種法的比丘,不能得到未得到的善法,或使已得到的善法增長。具足哪三種[法]呢?諸比丘,在此,比丘在上午不恭敬地著力於定相,在中午不恭敬地著力於定相,在傍晚不恭敬地著力於定相。諸比丘,具足這三種法的比丘,不能得到未得到的善法,或使已得到的善法增長。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu pubbaṇhasamayaṃ na sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ na sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti, sāyanhasamayaṃ na sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātuṃ.
PTS 1.116緬 1.114已對照

“諸比丘,具足三種支的店主,能得到未得到的財富,或使已得到的財富增長。具足哪三種[支]呢?諸比丘,在此,店主在上午恭敬地著力於事業,在中午……乃至……在傍晚恭敬地著力於事業。諸比丘,具足這三種支的店主,能得到未得到的財富,或使已得到的財富增長。

‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato pāpaṇiko bhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko pubbaṇhasamayaṃ sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ…pe… sāyanhasamayaṃ sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpaṇiko bhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ.
已對照

“同樣,諸比丘,具足三種法的比丘,能得到未得到的善法,或使已得到的善法增長。具足哪三種[法]呢?諸比丘,在此,比丘在上午恭敬地著力於定相,在中午……乃至……在傍晚恭敬地著力於定相。諸比丘,具足這三種法的比丘,能得到未得到的善法,或使已得到的善法增長。”第九[經]。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu pubbaṇhasamayaṃ sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ…pe… sāyanhasamayaṃ sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātu’’nti. Navamaṃ.
已對照

十、第二店主經

10. Dutiyapāpaṇikasuttaṃ
20已對照

二十、“諸比丘,具足三種支的店主,不久便在諸財富上達到廣大、豐盈。具足哪三種[支]呢?諸比丘,在此,店主是具眼者、堪當重任者、具足依靠者。諸比丘,店主怎樣是具眼者呢?諸比丘,在此,店主了知貨物:‘這貨物這樣買進,這樣賣出,本錢將是這麼多,利潤將是這麼多。’諸比丘,店主就是這樣是具眼者。

20. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato pāpaṇiko nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ [mahantattaṃ vā vepullattaṃ vā (pī. ka.)] pāpuṇāti bhogesu. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā ca hoti vidhuro ca nissayasampanno ca. Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā hoti? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko paṇiyaṃ jānāti – ‘idaṃ paṇiyaṃ evaṃ kītaṃ, evaṃ vikkayamānaṃ [vikkīyamānaṃ (?)], ettakaṃ mūlaṃ bhavissati, ettako udayo’ti [uddayoti (sī.)]. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā hoti.
已對照

“諸比丘,店主怎樣是堪當重任者呢?諸比丘,在此,店主善巧於買進與賣出貨物。諸比丘,店主就是這樣是堪當重任者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko vidhuro hoti? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko kusalo hoti paṇiyaṃ ketuñca vikketuñca. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpaṇiko vidhuro hoti.
PTS 1.117緬 1.115已對照

“諸比丘,店主怎樣是具足依靠者呢?諸比丘,在此,那些富裕、有大財富、大受用的居士或居士子,這樣了知店主:‘這位店主先生是具眼者、堪當重任者,有能力養活妻兒,並時時付給我們[利息]。’他們便以財富邀請他:‘親愛的店主,從這裡拿去財富經營,養活妻兒,並時時付給我們[利息]。’諸比丘,店主就是這樣是具足依靠者。諸比丘,具足這三種支的店主,不久便在諸財富上達到廣大、豐盈。

‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko nissayasampanno hoti? Idha bhikkhave, pāpaṇikaṃ ye te gahapatī vā gahapatiputtā vā aḍḍhā mahaddhanā mahābhogā te evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho bhavaṃ pāpaṇiko cakkhumā vidhuro ca paṭibalo puttadārañca posetuṃ, amhākañca kālena kālaṃ anuppadātu’nti. Te naṃ bhogehi nipatanti – ‘ito, samma pāpaṇika, bhoge karitvā [haritvā (sī. syā. kaṃ.)] puttadārañca posehi, amhākañca kālena kālaṃ anuppadehī’ti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpaṇiko nissayasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpaṇiko nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti bhogesu.
已對照

“同樣,諸比丘,具足三種法的比丘,不久便在諸善法上達到廣大、豐盈。具足哪三種[法]呢?諸比丘,在此,比丘是具眼者、堪當重任者、具足依靠者。諸比丘,比丘怎樣是具眼者呢?諸比丘,在此,比丘如實了知‘此是苦’,如實了知‘此是苦集’,如實了知‘此是苦滅’,如實了知‘此是導至苦滅之道’。諸比丘,比丘就是這樣是具眼者。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti kusalesu dhammesu. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā ca hoti vidhuro ca nissayasampanno ca. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā hoti.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是堪當重任者呢?諸比丘,在此,比丘為舍斷諸不善法、為成就諸善法而住於發起精進,有力、堅固勇猛,於諸善法不放下[重]擔。諸比丘,比丘就是這樣是堪當重任者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vidhuro hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vidhuro hoti.
PTS 1.118已對照

“諸比丘,比丘怎樣是具足依靠者呢?諸比丘,在此,比丘對那些多聞者、通曉阿含者、持法者、持律者、持論母者的比丘,時時前往請問、發問:‘尊者,這是怎樣?這是什麼義?’那些具壽便為他開顯未開顯的,明瞭未明瞭的,並於種種可疑之處除遣其疑。諸比丘,比丘就是這樣是具足依靠者。諸比丘,具足這三種法的比丘,不久便在諸善法上達到廣大、豐盈。”第十[經]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu nissayasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā te kālena kālaṃ upasaṅkamitvā paripucchati paripañhati – ‘idaṃ, bhante, kathaṃ, imassa ko attho’ti? Tassa te āyasmanto avivaṭañceva vivaranti, anuttānīkatañca uttānīkaronti, anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṃ paṭivinodenti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu nissayasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti kusalesu dhammesū’’ti. Dasamaṃ.
已對照

車匠品第二。

Rathakāravaggo dutiyo.
已對照

第一誦分終。

Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.
緬 1.116已對照

其攝頌——

知名、值得憶念、比丘,轉輪王、沙遮多那;

無誤、自[害]與天,以及兩店主。

Tassuddānaṃ –
Ñāto [ñātako (syā. kaṃ.)] sāraṇīyo bhikkhu, cakkavattī sacetano;
Apaṇṇakattā devo ca, duve pāpaṇikena cāti.