快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 十集·長老品 Theravaggo

本經目錄(九)四、長老品一、婆訶那經二、阿難經三、富尼耶經四、記說經五、自誇者經六、增上慢經七、不可愛經八、辱罵者經九、俱迦利經十、漏盡者力經長老品第四。

已對照

(九)四、長老品

(9) 4. Theravaggo
已對照

一、婆訶那經

1. Vāhanasuttaṃ
81PTS 5.152緬 3.377已對照

八十一、一時,世尊住在瞻波的伽伽羅蓮花池畔。那時,具壽婆訶那(Vāhana)來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽婆訶那對世尊這樣說——“尊者,如來從多少法出離、離系、脫離,以無界限的心而住呢?”

“婆訶那,如來從十種法出離、離系、脫離,以無界限的心而住。從哪十種[法]呢?婆訶那,如來從色出離、離系、脫離,以無界限的心而住;婆訶那,從受……乃至……婆訶那,從想……婆訶那,從諸行……婆訶那,從識……婆訶那,從生……婆訶那,從老……婆訶那,從死……婆訶那,從諸苦……婆訶那,如來從諸煩惱出離、離系、脫離,以無界限的心而住。婆訶那,猶如青蓮、白蓮或紅蓮,生於水中、長於水中,出於水面而立,不為水所染;同樣,婆訶那,如來從這十種法出離、離系、脫離,以無界限的心而住。”第一[經]。

81. Ekaṃ samayaṃ bhagavā campāyaṃ viharati gaggarāya pokkharaṇiyā tīre. Atha kho āyasmā vāhano yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā vāhano bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘katihi nu kho, bhante, dhammehi tathāgato nissaṭo visaṃyutto vippamutto vimariyādīkatena cetasā viharatī’’ti?
‘‘Dasahi kho, vāhana, dhammehi tathāgato nissaṭo visaṃyutto vippamutto vimariyādīkatena cetasā viharati. Katamehi dasahi? Rūpena kho, vāhana, tathāgato nissaṭo visaṃyutto vippamutto vimariyādīkatena cetasā viharati, vedanāya kho, vāhana…pe… saññāya kho, vāhana… saṅkhārehi kho, vāhana… viññāṇena kho, vāhana… jātiyā kho, vāhana… jarāya kho, vāhana… maraṇena kho, vāhana… dukkhehi kho, vāhana… kilesehi kho, vāhana, tathāgato nissaṭo visaṃyutto vippamutto vimariyādīkatena cetasā viharati. Seyyathāpi, vāhana, uppalaṃ vā padumaṃ vā puṇḍarīkaṃ vā udake jātaṃ udake saṃvaḍḍhaṃ udakā paccuggamma ṭhitaṃ anupalittaṃ udakena; evamevaṃ kho, vāhana, imehi dasahi dhammehi tathāgato nissaṭo visaṃyutto vippamutto vimariyādīkatena cetasā viharatī’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、阿難經

2. Ānandasuttaṃ
82已對照

八十二、那時,具壽阿難來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。世尊對坐在一旁的具壽阿難這樣說——

82. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ ānandaṃ bhagavā etadavoca –
已對照

“阿難,那比丘‘既是無信者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是不存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘assaddho samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘既是破戒者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是不存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘dussīlo samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘既是少聞者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是不存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘appassuto samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
PTS 5.153已對照

“阿難,那比丘‘既是難受勸者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是不存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘dubbaco samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘既是惡友者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是不存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘pāpamitto samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘既是懈怠者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是不存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘kusīto samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘既是失念者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是不存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘muṭṭhassati samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
緬 3.378已對照

“阿難,那比丘‘既是不知足者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是不存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘asantuṭṭho samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘既是惡欲者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是不存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘pāpiccho samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘既是邪見者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是不存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘micchādiṭṭhiko samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘具足這十種法,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是不存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘imehi dasahi dhammehi samannāgato imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘既是有信者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘saddho samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘既是具戒者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘sīlavā samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘既是多聞者、憶持所聞者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘bahussuto sutadharo samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘既是易受勸者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘suvaco samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘既是善友者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘kalyāṇamitto samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘既是發起精進者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘āraddhavīriyo samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati.
PTS 5.154已對照

“阿難,那比丘‘既是念已現起者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘upaṭṭhitassati samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘既是知足者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘santuṭṭho samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘既是少欲者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘appiccho samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati.
緬 3.379已對照

“阿難,那比丘‘既是正見者,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是存在的。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘sammādiṭṭhiko samāno imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjati.
已對照

“阿難,那比丘‘具足這十種法,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是存在的。”第二[經]。

‘‘So vatānanda, bhikkhu ‘imehi dasahi dhammehi samannāgato imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、富尼耶經

3. Puṇṇiyasuttaṃ
83PTS 5.155緬 3.380已對照

八十三、那時,具壽富尼耶(Puṇṇiya)來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽富尼耶對世尊這樣說——“尊者,是什麼因、什麼緣,使得說法有時在如來[心中]現起,有時不現起?”

“富尼耶,比丘是有信者,卻不是前往者,說法就還是不在如來[心中]現起。富尼耶,而當比丘是有信者,也是前往者時,如是,說法就在如來[心中]現起。

“富尼耶,比丘是有信者,也是前往者,卻不是親近者……乃至……是親近者,卻不是請問者……是請問者,卻不傾耳聽法……傾耳聽法,卻不在聽了之後憶持法……聽了之後憶持法,卻不詳察所憶持諸法的義……詳察所憶持諸法的義,卻不是了知義、了知法而行法隨法者……是了知義、了知法而行法隨法者,卻不是言語良善,善於言辭,具足文雅的言語——清晰流利、無有瑕疵,能令人了知義理者……是言語良善,善於言辭,具足文雅的言語——清晰流利、無有瑕疵,能令人了知義理者,卻不是諸同梵行者的開示者、勸導者、激勵者、令歡喜者,說法就還是不在如來[心中]現起。

“富尼耶,而當比丘是有信者,是前往者,是親近者,是請問者,傾耳聽法,聽了之後憶持法,詳察所憶持諸法的義,是了知義、了知法而行法隨法者,是言語良善,善於言辭,具足文雅的言語——清晰流利、無有瑕疵,能令人了知義理者,是諸同梵行者的開示者、勸導者、激勵者、令歡喜者時——如是,說法就在如來[心中]現起。富尼耶,對具足這十種法的[比丘],說法一向在如來[心中]現起。”第三[經]。

83. Atha kho āyasmā puṇṇiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā puṇṇiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo yena appekadā tathāgataṃ dhammadesanā paṭibhāti appekadā nappaṭibhātī’’ti?
‘‘Saddho ca, puṇṇiya, bhikkhu hoti, no ca upasaṅkamitā; neva tāva tathāgataṃ dhammadesanā paṭibhāti. Yato ca kho, puṇṇiya, bhikkhu saddho ca hoti upasaṅkamitā ca, evaṃ tathāgataṃ dhammadesanā paṭibhāti.
‘‘Saddho ca, puṇṇiya, bhikkhu hoti upasaṅkamitā ca, no ca payirupāsitā…pe… payirupāsitā ca, no ca paripucchitā… paripucchitā ca, no ca ohitasoto dhammaṃ suṇāti… ohitasoto ca dhammaṃ suṇāti, no ca sutvā dhammaṃ dhāreti… sutvā ca dhammaṃ dhāreti, no ca dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhati… dhātānañca dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhati no ca atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno hoti… atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno ca hoti, no ca kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā… kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā, no ca sandassako hoti samādapako samuttejako sampahaṃsako sabrahmacārīnaṃ, neva tāva tathāgataṃ dhammadesanā paṭibhāti.
‘‘Yato ca kho, puṇṇiya, bhikkhu saddho ca hoti, upasaṅkamitā ca, payirupāsitā ca, paripucchitā ca, ohitasoto ca dhammaṃ suṇāti, sutvā ca dhammaṃ dhāreti, dhātānañca dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhati, atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno ca hoti, kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā, sandassako ca hoti samādapako samuttejako sampahaṃsako sabrahmacārīnaṃ – evaṃ tathāgataṃ dhammadesanā paṭibhāti. Imehi kho, puṇṇiya, dasahi dhammehi samannāgatā [samannāgato (ka.)] [ekantaṃ tathāgataṃ dhammadesanā paṭibhātīti (syā.)] ekantapaṭibhānā [ekantapaṭibhānaṃ (sī.)] tathāgataṃ dhammadesanā hotī’’ti [ekantaṃ tathāgataṃ dhammadesanā paṭibhātīti (syā.)]. Tatiyaṃ.
已對照

四、記說經

4. Byākaraṇasuttaṃ
84已對照

八十四、在那裡,具壽大目犍連召喚諸比丘:“賢友們,諸比丘。”“賢友。”那些比丘應諾具壽大目犍連。具壽大目犍連這樣說——

84. Tatra kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paccassosuṃ. Āyasmā mahāmoggallāno etadavoca –
PTS 5.156已對照

“賢友們,在此,比丘記說究竟智:‘我了知生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。’如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——對他盤問、追問、詰問。他被如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——盤問、追問、詰問時,陷入空虛,陷入無德,陷入不幸,陷入災禍,陷入不幸與災禍。

‘‘Idhāvuso, bhikkhu aññaṃ byākaroti – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo samanuyuñjati samanuggāhati samanubhāsati. So tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā jhāyinā samāpattikusalena paracittakusalena paracittapariyāyakusalena samanuyuñjiyamāno samanuggāhiyamāno samanubhāsiyamāno irīṇaṃ āpajjati vicinaṃ [visinaṃ (sī. aṭṭha.)] āpajjati anayaṃ āpajjati byasanaṃ āpajjati anayabyasanaṃ āpajjati.
已對照

“如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——以心遍知[他的]心而這樣作意:‘這位具壽以什麼緣故記說究竟智——我了知生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有?’

‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca manasi karoti – ‘kiṃ nu kho ayamāyasmā aññaṃ byākaroti – khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti?
已對照

“如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——以心遍知[他的]心而這樣了知——

‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca pajānāti –
緬 3.381已對照

‘這位具壽是忿怒者,多以被忿所纏的心而住。而被忿所纏,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Kodhano kho ayamāyasmā; kodhapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Kodhapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是怨恨者,多以被怨恨所纏的心而住。而被怨恨所纏,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Upanāhī kho pana ayamāyasmā; upanāhapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Upanāhapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是覆蔑者,多以被覆蔑所纏的心而住。而被覆蔑所纏,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Makkhī kho pana ayamāyasmā; makkhapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Makkhapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是攀齊者,多以被攀齊所纏的心而住。而被攀齊所纏,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Paḷāsī kho pana ayamāyasmā; paḷāsapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Paḷāsapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是嫉者,多以被嫉所纏的心而住。而被嫉所纏,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Issukī kho pana ayamāyasmā; issāpariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Issāpariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
PTS 5.157已對照

‘這位具壽又是慳者,多以被慳所纏的心而住。而被慳所纏,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Maccharī kho pana ayamāyasmā; maccherapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Maccherapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是諂者,多以被諂所纏的心而住。而被諂所纏,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Saṭho kho pana ayamāyasmā; sāṭheyyapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Sāṭheyyapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是誑者,多以被誑所纏的心而住。而被誑所纏,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Māyāvī kho pana ayamāyasmā; māyāpariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Māyāpariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是惡欲者,多以被欲所纏的心而住。而被欲所纏,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Pāpiccho kho pana ayamāyasmā; icchāpariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Icchāpariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
緬 3.382已對照

‘這位具壽又在尚有更上應作之事時,以少分的殊勝證得而中途止息了。而中途止息,在如來所宣說的法與律中,這是退失。’

‘Sati [muṭṭhassati (sī. syā.)] kho pana ayamāyasmā uttari karaṇīye oramattakena visesādhigamena antarā vosānaṃ āpanno. Antarā vosānagamanaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ’.
已對照

“賢友們,那比丘‘不捨斷這十種法,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是不存在的。賢友們,那比丘‘舍斷這十種法,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是存在的。”第四[經]。

‘‘So vatāvuso, bhikkhu ‘ime dasa dhamme appahāya imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. So vatāvuso, bhikkhu ‘ime dasa dhamme pahāya imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、自誇者經

5. Katthīsuttaṃ
85已對照

八十五、一時,具壽大純陀住在遮提[國]的薩訶闍提(Sahajāti)。在那裡,具壽大純陀召喚諸比丘:“賢友們,諸比丘。”“賢友。”那些比丘應諾具壽大純陀。具壽大純陀這樣說——

85. Ekaṃ samayaṃ āyasmā mahācundo cetīsu viharati sahajātiyaṃ. Tatra kho āyasmā mahācundo bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahācundassa paccassosuṃ. Āyasmā mahācundo etadavoca –
PTS 5.158已對照

“賢友們,在此,比丘對諸證得是自誇者、誇大者:‘我入初禪,也出[初禪];我入第二禪,也出[第二禪];我入第三禪,也出[第三禪];我入第四禪,也出[第四禪];我入空無邊處,也出[空無邊處];我入識無邊處,也出[識無邊處];我入無所有處,也出[無所有處];我入非想非非想處,也出[非想非非想處];我入想受滅,也出[想受滅]。’

‘‘Idhāvuso, bhikkhu katthī hoti vikatthī adhigamesu – ‘ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ tatiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ catutthaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ ākāsānañcāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ viññāṇañcāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ ākiñcaññāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipī’ti.
已對照

“如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——對他盤問、追問、詰問。他被如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——盤問、追問、詰問時,陷入空虛,陷入無德,陷入不幸,陷入災禍,陷入不幸與災禍。

‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo samanuyuñjati samanuggāhati samanubhāsati. So tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā jhāyinā samāpattikusalena paracittakusalena paracittapariyāyakusalena samanuyuñjiyamāno samanuggāhiyamāno samanubhāsiyamāno irīṇaṃ āpajjati vicinaṃ āpajjati anayaṃ āpajjati byasanaṃ āpajjati anayabyasanaṃ āpajjati.
緬 3.383已對照

“如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——以心遍知[他的]心而這樣作意:‘這位具壽以什麼緣故對諸證得是自誇者、誇大者——我入初禪,也出[初禪]……乃至……我入想受滅,也出[想受滅]?’

‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca manasi karoti – ‘kiṃ nu kho ayamāyasmā katthī hoti vikatthī adhigamesu – ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi…pe… ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipī’ti.
已對照

“如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——以心遍知[他的]心而這樣了知——

‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca pajānāti –
已對照

‘這位具壽長久以來於諸戒是作毀者、作穿者、作斑者、作雜者,不是恆常作者,不是恆常行者。這位具壽是破戒者。而惡戒,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Dīgharattaṃ kho ayamāyasmā khaṇḍakārī chiddakārī sabalakārī kammāsakārī na santatakārī na santatavutti sīlesu. Dussīlo kho ayamāyasmā. Dussilyaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是無信者;而不信,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Assaddho kho pana ayamāyasmā; assaddhiyaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
PTS 5.159已對照

‘這位具壽又是少聞者、無正行者;而少聞,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Appassuto kho pana ayamāyasmā anācāro; appasaccaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是難受勸者;而難受勸性,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Dubbaco kho pana ayamāyasmā; dovacassatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是惡友者;而惡友性,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Pāpamitto kho pana ayamāyasmā; pāpamittatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是懈怠者;而懈怠,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Kusīto kho pana ayamāyasmā; kosajjaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是失念者;而失念,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Muṭṭhassati kho pana ayamāyasmā; muṭṭhassaccaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是詭詐者;而詭詐,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Kuhako kho pana ayamāyasmā; kohaññaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是難養者;而難養性,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Dubbharo kho pana ayamāyasmā; dubbharatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
緬 3.384已對照

‘這位具壽又是劣慧者;而劣慧性,在如來所宣說的法與律中,這是退失。’

‘Duppañño kho pana ayamāyasmā; duppaññatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ’.
PTS 5.160已對照

“賢友們,猶如有一個同伴對[另一個]同伴這樣說:‘朋友,當你有需要用錢財來辦的事時,你就向我索取錢財吧。我會給你錢財。’後來,當某件需要用錢財來辦的事生起時,那同伴對[這]同伴這樣說:‘朋友,我需要錢財,請給我錢財。’他這樣說:‘那麼,朋友,你在這裡挖吧。’他在那裡挖,卻沒有得到。他這樣說:‘朋友,你對我說了假話;朋友,你對我說了空話——[說]“在這裡挖吧”。’他這樣說:‘朋友,我沒有對你說假話,沒有說空話。那麼,朋友,你在這裡挖吧。’他在那裡挖,也沒有得到。他這樣說:‘朋友,你對我說了假話,朋友,你對我說了空話——[說]“在這裡挖吧”。’他這樣說:‘朋友,我沒有對你說假話,沒有說空話。那麼,朋友,你在這裡挖吧。’他在那裡挖,也沒有得到。他這樣說:‘朋友,你對我說了假話,朋友,你對我說了空話——[說]“在這裡挖吧”。’他這樣說:‘朋友,我沒有對你說假話,沒有說空話。然而是我自己由於心的顛倒而陷入了瘋狂。’

‘‘Seyyathāpi, āvuso, sahāyako sahāyakaṃ evaṃ vadeyya – ‘yadā te, samma, dhanena [bandho (ka.)] dhanakaraṇīyaṃ assa, yāceyyāsi maṃ [yācissasi maṃ (sī.), pavedeyyāsi maṃ (syā.), parājeyyāpi maṃ (ka.)] dhanaṃ. Dassāmi te dhana’nti. So kiñcideva dhanakaraṇīye samuppanne sahāyako sahāyakaṃ evaṃ vadeyya – ‘attho me, samma, dhanena. Dehi me dhana’nti. So evaṃ vadeyya – ‘tena hi, samma, idha khanāhī’ti. So tatra khananto nādhigaccheyya. So evaṃ vadeyya – ‘alikaṃ maṃ, samma, avaca; tucchakaṃ maṃ, samma, avaca – idha khanāhī’ti. So evaṃ vadeyya – ‘nāhaṃ taṃ, samma, alikaṃ avacaṃ, tucchakaṃ avacaṃ. Tena hi, samma, idha khanāhī’ti. So tatrapi khananto nādhigaccheyya. So evaṃ vadeyya – ‘alikaṃ maṃ, samma, avaca, tucchakaṃ maṃ, samma, avaca – idha khanāhī’ti. So evaṃ vadeyya – ‘nāhaṃ taṃ, samma, alikaṃ avacaṃ, tucchakaṃ avacaṃ. Tena hi, samma, idha khanāhī’ti. So tatrapi khananto nādhigaccheyya. So evaṃ vadeyya – ‘alikaṃ maṃ, samma, avaca, tucchakaṃ maṃ, samma, avaca – idha khanāhī’ti. So evaṃ vadeyya – ‘nāhaṃ taṃ, samma, alikaṃ avacaṃ, tucchakaṃ avacaṃ. Api ca ahameva ummādaṃ pāpuṇiṃ cetaso vipariyāya’nti.
已對照

“同樣,賢友們,比丘對諸證得是自誇者、誇大者:‘我入初禪,也出[初禪];我入第二禪,也出[第二禪];我入第三禪,也出[第三禪];我入第四禪,也出[第四禪];我入空無邊處,也出[空無邊處];我入識無邊處,也出[識無邊處];我入無所有處,也出[無所有處];我入非想非非想處,也出[非想非非想處];我入想受滅,也出[想受滅]。’

‘‘Evamevaṃ kho, āvuso, bhikkhu katthī hoti vikatthī adhigamesu – ‘ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ dutiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ tatiyaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ catutthaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ ākāsānañcāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ viññāṇañcāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ ākiñcaññāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipi, ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipī’ti.
緬 3.385已對照

“如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——對他盤問、追問、詰問。他被如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——盤問、追問、詰問時,陷入空虛,陷入無德,陷入不幸,陷入災禍,陷入不幸與災禍。

‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo samanuyuñjati samanuggāhati samanubhāsati. So tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā jhāyinā samāpattikusalena paracittakusalena paracittapariyāyakusalena samanuyuñjiyamāno samanuggāhiyamāno samanubhāsiyamāno irīṇaṃ āpajjati vicinaṃ āpajjati anayaṃ āpajjati byasanaṃ āpajjati anayabyasanaṃ āpajjati.
已對照

“如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——以心遍知[他的]心而這樣作意:‘這位具壽以什麼緣故對諸證得是自誇者、誇大者——我入初禪……乃至……我入想受滅,也出[想受滅]?’

‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca manasi karoti – ‘kiṃ nu kho ayamāyasmā katthī hoti vikatthī adhigamesu – ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmipi…pe… ahaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjāmipi vuṭṭhahāmipī’ti.
已對照

“如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心之理趣者——以心遍知[他的]心而了知——

‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittapariyāyakusalo cetasā ceto paricca pajānāti –
PTS 5.161已對照

‘這位具壽長久以來於諸戒是作毀者、作穿者、作斑者、作雜者,不是恆常作者,不是恆常行者。這位具壽是破戒者。而惡戒,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Dīgharattaṃ kho ayamāyasmā khaṇḍakārī chiddakārī sabalakārī kammāsakārī, na santatakārī na santatavutti sīlesu. Dussīlo kho ayamāyasmā; dussilyaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是無信者;而不信,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Assaddho kho pana ayamāyasmā; assaddhiyaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是少聞者、無正行者;而少聞,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Appassuto kho pana ayamāyasmā anācāro; appasaccaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是難受勸者;而難受勸性,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Dubbaco kho pana ayamāyasmā; dovacassatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是惡友者;而惡友性,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Pāpamitto kho pana ayamāyasmā; pāpamittatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是懈怠者;而懈怠,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Kusīto kho pana ayamāyasmā; kosajjaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是失念者;而失念,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Muṭṭhassati kho pana ayamāyasmā; muṭṭhassaccaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是詭詐者;而詭詐,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Kuhako kho pana ayamāyasmā; kohaññaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
緬 3.386已對照

‘這位具壽又是難養者;而難養性,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Dubbharo kho pana ayamāyasmā; dubbharatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是劣慧者;而劣慧性,在如來所宣說的法與律中,這是退失。’

‘Duppañño kho pana ayamāyasmā; duppaññatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ’.
已對照

“賢友們,那比丘‘不捨斷這十種法,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是不存在的。賢友們,那比丘‘舍斷這十種法,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是存在的。”第五[經]。

‘‘So vatāvuso, bhikkhu ‘ime dasa dhamme appahāya imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. So vatāvuso, bhikkhu ‘ime dasa dhamme pahāya imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、增上慢經

6. Adhimānasuttaṃ
86PTS 5.162已對照

八十六、一時,具壽大迦葉住在王舍城竹林迦蘭陀園。在那裡,具壽大迦葉召喚諸比丘:“賢友們,諸比丘。”“賢友。”那些比丘應諾具壽大迦葉。具壽大迦葉這樣說——

86. Ekaṃ samayaṃ āyasmā mahākassapo rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tatra kho āyasmā mahākassapo bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahākassapassa paccassosuṃ. Āyasmā mahākassapo etadavoca –
已對照

“賢友們,在此,比丘記說究竟智:‘我了知生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。’如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——對他盤問、追問、詰問。他被如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——盤問、追問、詰問時,陷入空虛,陷入無德,陷入不幸,陷入災禍,陷入不幸與災禍。

‘‘Idhāvuso, bhikkhu aññaṃ byākaroti – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo samanuyuñjati samanuggāhati samanubhāsati. So tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā jhāyinā samāpattikusalena paracittakusalena paracittapariyāyakusalena samanuyuñjiyamāno samanuggāhiyamāno samanubhāsiyamāno irīṇaṃ āpajjati vicinaṃ āpajjati anayaṃ āpajjati byasanaṃ āpajjati anayabyasanaṃ āpajjati.
已對照

“如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——以心遍知[他的]心而這樣作意:‘這位具壽以什麼緣故記說究竟智——我了知生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有?’

‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca manasi karoti – ‘kiṃ nu kho ayamāyasmā aññaṃ byākaroti – khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti.
緬 3.387已對照

“如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——以心遍知[他的]心而這樣了知——

‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca pajānāti –
已對照

‘這位具壽是增上慢者、以增上慢為真實者,於未到達的有已到達之想,於未作的有已作之想,於未證得的有已證得之想。他以增上慢記說究竟智——我了知生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。’

‘Adhimāniko kho ayamāyasmā adhimānasacco, appatte pattasaññī, akate katasaññī, anadhigate adhigatasaññī. Adhimānena aññaṃ byākaroti – khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti.
PTS 5.163已對照

“如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——以心遍知[他的]心而這樣作意:‘這位具壽依於什麼而是增上慢者、以增上慢為真實者,於未到達的有已到達之想,於未作的有已作之想,於未證得的有已證得之想,以增上慢記說究竟智——我了知生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有?’

‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca manasi karoti – ‘kiṃ nu kho ayamāyasmā nissāya adhimāniko adhimānasacco, appatte pattasaññī, akate katasaññī, anadhigate adhigatasaññī. Adhimānena aññaṃ byākaroti – khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti.
已對照

“如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——以心遍知[他的]心而這樣了知——

‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca pajānāti –
已對照

‘這位具壽是多聞者、憶持所聞者、積集所聞者,凡是那些初善、中善、後善的,顯示具足義理與文句、完全圓滿、遍淨的梵行的法,他對這樣的諸法多聞、憶持、以語熟習、以意隨觀察、以見善通達。因此,這位具壽是增上慢者、以增上慢為真實者,於未到達的有已到達之想,於未作的有已作之想,於未證得的有已證得之想。他以增上慢記說究竟智——我了知生已盡,梵行已立,應作已作,再無後有。’

‘Bahussuto kho pana ayamāyasmā sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Tasmā ayamāyasmā adhimāniko adhimānasacco, appatte pattasaññī, akate katasaññī, anadhigate adhigatasaññī. Adhimānena aññaṃ byākaroti – khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti.
已對照

“如來或如來的弟子——修禪者、等至善巧者、善知他心者、善知他心之理趣者——以心遍知[他的]心而這樣了知——

‘‘Tamenaṃ tathāgato vā tathāgatasāvako vā jhāyī samāpattikusalo paracittakusalo paracittapariyāyakusalo evaṃ cetasā ceto paricca pajānāti –
已對照

‘這位具壽又是貪欲者,多以被貪欲所纏的心而住。而被貪欲所纏,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Abhijjhālu kho pana ayamāyasmā; abhijjhāpariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Abhijjhāpariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
緬 3.388已對照

‘這位具壽又是瞋恚者,多以被瞋恚所纏的心而住。而被瞋恚所纏,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Byāpanno kho pana ayamāyasmā; byāpādapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Byāpādapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是昏沉睡眠者,多以被昏沉睡眠所纏的心而住。而被昏沉睡眠所纏,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Thinamiddho kho pana ayamāyasmā; thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Thinamiddhapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是掉舉者,多以被掉舉所纏的心而住。而被掉舉所纏,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Uddhato kho pana ayamāyasmā; uddhaccapariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Uddhaccapariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又是有疑者,多以被疑所纏的心而住。而被疑所纏,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Vicikiccho kho pana ayamāyasmā; vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā bahulaṃ viharati. Vicikicchāpariyuṭṭhānaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
PTS 5.164已對照

‘這位具壽又樂著事務、喜好事務、專事於樂著事務。而樂著事務,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Kammārāmo kho pana ayamāyasmā kammarato kammārāmataṃ anuyutto. Kammārāmatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又樂著閒談、喜好閒談、專事於樂著閒談。而樂著閒談,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Bhassārāmo kho pana ayamāyasmā bhassarato bhassārāmataṃ anuyutto. Bhassārāmatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又樂著睡眠、喜好睡眠、專事於樂著睡眠。而樂著睡眠,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Niddārāmo kho pana ayamāyasmā niddārato niddārāmataṃ anuyutto. Niddārāmatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又樂著聚眾、喜好聚眾、專事於樂著聚眾。而樂著聚眾,在如來所宣說的法與律中,這是退失。

‘Saṅgaṇikārāmo kho pana ayamāyasmā saṅgaṇikarato saṅgaṇikārāmataṃ anuyutto. Saṅgaṇikārāmatā kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ.
已對照

‘這位具壽又在尚有更上應作之事時,以少分的殊勝證得而中途止息了。而中途止息,在如來所宣說的法與律中,這是退失。’

‘Sati kho pana ayamāyasmā uttari karaṇīye oramattakena visesādhigamena antarā vosānaṃ āpanno. Antarā vosānagamanaṃ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṃ’.
緬 3.389已對照

“賢友們,那比丘‘不捨斷這十種法,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是不存在的。賢友們,那比丘‘舍斷這十種法,將在這法與律中達到增長、增廣、廣大’——這[種]處是存在的。”第六[經]。

‘‘So vatāvuso, bhikkhu ‘ime dasa dhamme appahāya imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. So vatāvuso, bhikkhu ‘ime dasa dhamme pahāya imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatī’ti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、不可愛經

7. Nappiyasuttaṃ
87已對照

八十七、在那裡,世尊就一位已命終的比丘[之事]召喚諸比丘:“諸比丘。”“尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

87. Tatra kho bhagavā kālaṅkataṃ bhikkhuṃ [kalandakaṃ bhikkhuṃ (sī.), kāḷakabhikkhuṃ (syā.)] ārabbha bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已對照

“諸比丘,在此,比丘是作諍事者,不稱讚滅諍。諸比丘,凡比丘是作諍事者,不稱讚滅諍——這法也不導向可愛、尊重、修習、沙門性、一如。

‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu adhikaraṇiko hoti, adhikaraṇasamathassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu adhikaraṇiko hoti adhikaraṇasamathassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati.
PTS 5.165已對照

“再者,諸比丘,比丘不樂學,不稱讚受持學。諸比丘,凡比丘不樂學,不稱讚受持學——這法也不導向可愛、尊重、修習、沙門性、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu na sikkhākāmo hoti, sikkhāsamādānassa [sikkhākāmassa (ka.)] na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu na sikkhākāmo hoti sikkhāsamādānassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是惡欲者,不稱讚欲的調伏。諸比丘,凡比丘是惡欲者,不稱讚欲的調伏——這法也不導向可愛、尊重、修習、沙門性、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu pāpiccho hoti, icchāvinayassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu pāpiccho hoti icchāvinayassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是忿怒者,不稱讚忿的調伏。諸比丘,凡比丘是忿怒者,不稱讚忿的調伏——這法也不導向可愛、尊重、修習、沙門性、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kodhano hoti, kodhavinayassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu kodhano hoti kodhavinayassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是覆蔑者,不稱讚覆蔑的調伏。諸比丘,凡比丘是覆蔑者,不稱讚覆蔑的調伏——這法也不導向可愛、尊重、修習、沙門性、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu makkhī hoti, makkhavinayassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu makkhī hoti makkhavinayassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati.
緬 3.390已對照

“再者,諸比丘,比丘是諂者,不稱讚諂的調伏。諸比丘,凡比丘是諂者,不稱讚諂的調伏——這法也不導向可愛、尊重、修習、沙門性、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saṭho hoti, sāṭheyyavinayassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu saṭho hoti sāṭheyyavinayassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是誑者,不稱讚誑的調伏。諸比丘,凡比丘是誑者,不稱讚誑的調伏——這法也不導向可愛、尊重、修習、沙門性、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu māyāvī hoti, māyāvinayassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu māyāvī hoti māyāvinayassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati.
PTS 5.166已對照

“再者,諸比丘,比丘對諸法不是具審聽之性者,不稱讚法的審聽。諸比丘,凡比丘對諸法不是具審聽之性者,不稱讚法的審聽——這法也不導向可愛、尊重、修習、沙門性、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammānaṃ na nisāmakajātiko hoti, dhammanisantiyā na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu dhammānaṃ na nisāmakajātiko hoti dhammanisantiyā na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘不是宴默獨處者,不稱讚宴默獨處。諸比丘,凡比丘不是宴默獨處者,不稱讚宴默獨處——這法也不導向可愛、尊重、修習、沙門性、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu na paṭisallīno hoti, paṭisallānassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu na paṭisallīno hoti paṭisallānassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘對諸同梵行者不是親厚者,不稱讚親厚。諸比丘,凡比丘對諸同梵行者不是親厚者,不稱讚親厚——這法也不導向可愛、尊重、修習、沙門性、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīnaṃ na paṭisanthārako [paṭisandhārako (ka.)] hoti, paṭisanthārakassa na vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīnaṃ na paṭisanthārako hoti paṭisanthārakassa na vaṇṇavādī, ayampi dhammo na piyatāya na garutāya na bhāvanāya na sāmaññāya na ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“諸比丘,這樣的比丘,縱使生起這樣的欲求:‘啊,但願諸同梵行者恭敬我、尊重我、敬重我、供養我’,然而諸同梵行者並不恭敬他、不尊重、不敬重、不供養[他]。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為有智的諸同梵行者看見他的那些惡不善法未斷。

‘‘Evarūpassa, bhikkhave, bhikkhuno kiñcāpi evaṃ icchā uppajjeyya – ‘aho vata maṃ sabrahmacārī sakkareyyuṃ garuṃ kareyyuṃ [garukareyyuṃ (sī. syā.)] māneyyuṃ pūjeyyu’nti, atha kho naṃ sabrahmacārī na ceva sakkaronti na garuṃ karonti [garukaronti (sī. syā.)] na mānenti na pūjenti. Taṃ kissa hetu? Tathāhissa, bhikkhave, viññū sabrahmacārī te pāpake akusale dhamme appahīne samanupassanti.
PTS 5.167緬 3.391已對照

“諸比丘,猶如一匹馬駒,縱使生起這樣的欲求:‘啊,但願人們把我安置在良種[馬]之處,給我吃良種[馬]的食物,給我作良種[馬]的刷拭’,然而人們並不把它安置在良種[馬]之處,不給它吃良種[馬]的食物,不給它作良種[馬]的刷拭。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為有智的人們看見它的那些諂、欺誑、邪曲、彎曲未斷。同樣,諸比丘,這樣的比丘,縱使生起這樣的欲求:‘啊,但願諸同梵行者恭敬我、尊重我、敬重我、供養我’,然而諸同梵行者並不恭敬他、不尊重、不敬重、不供養[他]。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為有智的諸同梵行者看見他的那些惡不善法未斷。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, assakhaḷuṅkassa kiñcāpi evaṃ icchā uppajjeyya – ‘aho vata maṃ manussā ājānīyaṭṭhāne ṭhapeyyuṃ, ājānīyabhojanañca bhojeyyuṃ, ājānīyaparimajjanañca parimajjeyyu’nti, atha kho naṃ manussā na ceva ājānīyaṭṭhāne ṭhapenti na ca ājānīyabhojanaṃ bhojenti na ca ājānīyaparimajjanaṃ parimajjanti. Taṃ kissa hetu? Tathāhissa, bhikkhave, viññū manussā tāni sāṭheyyāni kūṭeyyāni jimheyyāni vaṅkeyyāni appahīnāni samanupassanti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, evarūpassa bhikkhuno kiñcāpi evaṃ icchā uppajjeyya – ‘aho vata maṃ sabrahmacārī sakkareyyuṃ garuṃ kareyyuṃ māneyyuṃ pūjeyyu’nti, atha kho naṃ sabrahmacārī na ceva sakkaronti na garuṃ karonti na mānenti na pūjenti. Taṃ kissa hetu? Tathāhissa, bhikkhave, viññū sabrahmacārī te pāpake akusale dhamme appahīne samanupassanti.
已對照

“諸比丘,又在此,比丘不是作諍事者,稱讚滅諍。諸比丘,凡比丘不是作諍事者,稱讚滅諍——這法也導向可愛、尊重、修習、沙門性、一如。

‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu na adhikaraṇiko hoti, adhikaraṇasamathassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu na adhikaraṇiko hoti adhikaraṇasamathassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo piyatāya garutāya bhāvanāya sāmaññāya ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘樂學,稱讚受持學。諸比丘,凡比丘樂學,稱讚受持學——這法也導向可愛、尊重、修習、沙門性、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sikkhākāmo hoti, sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu sikkhākāmo hoti sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo piyatāya garutāya bhāvanāya sāmaññāya ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是少欲者,稱讚欲的調伏。諸比丘,凡比丘是少欲者,稱讚欲的調伏——這法也……乃至……導向一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu appiccho hoti, icchāvinayassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu appiccho hoti icchāvinayassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo…pe… ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是不忿怒者,稱讚忿的調伏。諸比丘,凡比丘是不忿怒者,稱讚忿的調伏——這法也……乃至……導向一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu akkodhano hoti, kodhavinayassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu akkodhano hoti kodhavinayassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo…pe… ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是不覆蔑者,稱讚覆蔑的調伏。諸比丘,凡比丘是不覆蔑者,稱讚覆蔑的調伏——這法也……乃至……導向一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu amakkhī hoti, makkhavinayassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu amakkhī hoti makkhavinayassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo…pe… ekībhāvāya saṃvattati.
PTS 5.168已對照

“再者,諸比丘,比丘是不諂者,稱讚諂的調伏。諸比丘,凡比丘是不諂者,稱讚諂的調伏——這法也……乃至……導向一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu asaṭho hoti, sāṭheyyavinayassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu asaṭho hoti sāṭheyyavinayassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo…pe… ekībhāvāya saṃvattati.
緬 3.392已對照

“再者,諸比丘,比丘是不誑者,稱讚誑的調伏。諸比丘,凡比丘是不誑者,稱讚誑的調伏——這法也……乃至……導向一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu amāyāvī hoti, māyāvinayassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu amāyāvī hoti māyāvinayassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo…pe… ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘對諸法是具審聽之性者,稱讚法的審聽。諸比丘,凡比丘對諸法是具審聽之性者,稱讚法的審聽——這法也……乃至……導向一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammānaṃ nisāmakajātiko hoti, dhammanisantiyā vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu dhammānaṃ nisāmakajātiko hoti dhammanisantiyā vaṇṇavādī, ayampi dhammo…pe… ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是宴默獨處者,稱讚宴默獨處。諸比丘,凡比丘是宴默獨處者,稱讚宴默獨處——這法也……乃至……導向一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu paṭisallīno hoti, paṭisallānassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu paṭisallīno hoti paṭisallānassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo…pe… ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘對諸同梵行者是親厚者,稱讚親厚。諸比丘,凡比丘對諸同梵行者是親厚者,稱讚親厚——這法也導向可愛、尊重、修習、沙門性、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīnaṃ paṭisanthārako hoti, paṭisanthārakassa vaṇṇavādī. Yampi, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīnaṃ paṭisanthārako hoti paṭisanthārakassa vaṇṇavādī, ayampi dhammo piyatāya garutāya bhāvanāya sāmaññāya ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“諸比丘,這樣的比丘,縱使不生起這樣的欲求:‘啊,但願諸同梵行者恭敬我、尊重我、敬重我、供養我’,然而諸同梵行者恭敬他、尊重、敬重、供養[他]。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為有智的諸同梵行者看見他的那些惡不善法已斷。

‘‘Evarūpassa, bhikkhave, bhikkhuno kiñcāpi na evaṃ icchā uppajjeyya – ‘aho vata maṃ sabrahmacārī sakkareyyuṃ garuṃ kareyyuṃ māneyyuṃ pūjeyyu’nti, atha kho naṃ sabrahmacārī sakkaronti garuṃ karonti mānenti pūjenti. Taṃ kissa hetu? Tathāhissa, bhikkhave, viññū sabrahmacārī te pāpake akusale dhamme pahīne samanupassanti.
PTS 5.169已對照

“諸比丘,猶如一匹賢善的良種馬,縱使不生起這樣的欲求:‘啊,但願人們把我安置在良種[馬]之處,給我吃良種[馬]的食物,給我作良種[馬]的刷拭’,然而人們把它安置在良種[馬]之處,給它吃良種[馬]的食物,給它作良種[馬]的刷拭。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為有智的人們看見它的那些諂、欺誑、邪曲、彎曲已斷。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, bhaddassa assājānīyassa kiñcāpi na evaṃ icchā uppajjeyya – ‘aho vata maṃ manussā ājānīyaṭṭhāne ṭhapeyyuṃ, ājānīyabhojanañca bhojeyyuṃ, ājānīyaparimajjanañca parimajjeyyu’nti, atha kho naṃ manussā ājānīyaṭṭhāne ca ṭhapenti ājānīyabhojanañca bhojenti ājānīyaparimajjanañca parimajjanti. Taṃ kissa hetu? Tathāhissa, bhikkhave, viññū manussā tāni sāṭheyyāni kūṭeyyāni jimheyyāni vaṅkeyyāni pahīnāni samanupassanti.
已對照

“同樣,諸比丘,這樣的比丘,縱使不生起這樣的欲求:‘啊,但願諸同梵行者恭敬我、尊重我、敬重我、供養我’,然而諸同梵行者恭敬他、尊重、敬重、供養[他]。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為有智的諸同梵行者看見他的那些惡不善法已斷。”第七[經]。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, evarūpassa bhikkhuno kiñcāpi na evaṃ icchā uppajjeyya – ‘aho vata maṃ sabrahmacārī sakkareyyuṃ garuṃ kareyyuṃ māneyyuṃ pūjeyyu’nti, atha kho naṃ sabrahmacārī sakkaronti garuṃ karonti mānenti pūjenti. Taṃ kissa hetu? Tathāhissa, bhikkhave, viññū sabrahmacārī te pāpake akusale dhamme pahīne samanupassantī’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、辱罵者經

8. Akkosakasuttaṃ
88緬 3.393已對照

八十八、“諸比丘,凡是辱罵、謾罵諸同梵行者、誹謗聖者的比丘,這是有處、有機會的:他會遭遇十種衰患中的某一種衰患。哪十種[衰患]呢?未證得的不能證得,已證得的退失,他的諸正法不得清淨,或者於諸正法成為增上慢者,或者不樂而修梵行,或者犯某種染汙的罪,或者遭受嚴重的病患,或者陷入瘋狂、心亂,昏昧而命終,身壞命終之後,投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。諸比丘,凡是辱罵、謾罵諸同梵行者、誹謗聖者的比丘,這是有處、有機會的:他會遭遇這十種衰患中的某一種衰患。”第八[經]。

88. ‘‘Yo so, bhikkhave, bhikkhu akkosakaparibhāsako ariyūpavādī sabrahmacārīnaṃ ṭhānametaṃ avakāso [aṭṭhānametaṃ anavakāso (sī. syā. pī.)] yaṃ so dasannaṃ byasanānaṃ aññataraṃ byasanaṃ nigaccheyya [na nigaccheyya (sī. syā. pī.)]. Katamesaṃ dasannaṃ? Anadhigataṃ nādhigacchati, adhigatā parihāyati, saddhammassa na vodāyanti, saddhammesu vā adhimāniko hoti anabhirato vā brahmacariyaṃ carati, aññataraṃ vā saṃkiliṭṭhaṃ āpattiṃ āpajjati, gāḷhaṃ vā rogātaṅkaṃ phusati, ummādaṃ vā pāpuṇāti cittakkhepaṃ, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu akkosakaparibhāsako ariyūpavādī sabrahmacārīnaṃ, ṭhānametaṃ avakāso yaṃ so imesaṃ dasannaṃ byasanānaṃ aññataraṃ byasanaṃ nigaccheyyā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、俱迦利經

9. Kokālikasuttaṃ
89PTS 5.170緬 3.394已對照

八十九、那時,俱迦利(Kokālika)比丘來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的俱迦利比丘對世尊這樣說——“尊者,舍利弗與目犍連有惡欲,已受惡欲所支配。”“俱迦利,別這樣[說]!俱迦利,別這樣[說]!俱迦利,對舍利弗與目犍連令心淨信吧。舍利弗與目犍連是善良的。”

第二次,俱迦利比丘對世尊這樣說——“尊者,雖然世尊對我是可信的、可靠的,但是舍利弗與目犍連確實有惡欲,已受惡欲所支配。”“俱迦利,別這樣[說]!俱迦利,別這樣[說]!俱迦利,對舍利弗與目犍連令心淨信吧。舍利弗與目犍連是善良的。”

第三次,俱迦利比丘對世尊這樣說——“尊者,雖然世尊對我是可信的、可靠的,但是舍利弗與目犍連確實有惡欲,已受惡欲所支配。”“俱迦利,別這樣[說]!俱迦利,別這樣[說]!俱迦利,對舍利弗與目犍連令心淨信吧。舍利弗與目犍連是善良的。”

於是俱迦利比丘從座而起,禮敬世尊,右繞之後離去了。俱迦利比丘離去不久,全身便佈滿了芥子大的皰(pīḷakā)。[那些皰]由芥子大變成綠豆大,由綠豆大變成豌豆大,由豌豆大變成棗核大,由棗核大變成棗子大,由棗子大變成餘甘子(āmalaka)大,由余甘子大(變成鎮頭迦大,由鎮頭迦大)變成嫩木蘋果(beḷuvasalāṭuka)大,由嫩木蘋果大變成木蘋果(billa)大;成了木蘋果大之後,便破裂了。膿與血流了出來。他就躺在芭蕉葉上,猶如吞了鉤的魚。

於是都盧(Turū)獨行梵天來到俱迦利比丘之處;到了之後,站在空中,對俱迦利比丘這樣說——“俱迦利,對舍利弗與目犍連令心淨信吧。舍利弗與目犍連是善良的。”“賢友,你是誰?”“我是都盧獨行梵天。”“賢友,你不是被世尊記說為阿那含了嗎?那你為何來到這裡?看看,你這[事]錯得多麼[厲害]!”

於是都盧獨行梵天以諸偈對俱迦利比丘說——

“人確實一出生,斧便生於[他]口中;

以它砍斫自己,愚人說惡說[時]。

“凡稱讚應受呵責者,或呵責那應受稱讚者;

他便以口積聚敗運(kali),因那敗運而得不到安樂。

“這是微小的敗運——即在骰子上輸掉財物;

縱然連同一切所有、連同自身[一併輸掉],這才是更大的敗運——

即對諸善逝心懷瞋惡。

“十萬尼羅浮陀(nirabbuda),又三十六[尼羅浮陀]與五阿浮陀(abbuda);

呵責聖者者所趣入的地獄[壽量即此],[由於他]立定了惡的語與意。”

於是俱迦利比丘就因那病而命終了。命終之後,俱迦利比丘因對舍利弗與目犍連心懷嫌恨,投生於缽頭摩(Paduma)地獄。

於是娑婆主梵天(Brahmā Sahampati)在夜將盡時容色殊勝,遍照整座祇樹林,來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,站在一旁。站在一旁的娑婆主梵天對世尊這樣說——“尊者,俱迦利比丘已命終了。尊者,俱迦利比丘命終之後,因對舍利弗與目犍連心懷嫌恨,已投生於缽頭摩地獄。”娑婆主梵天說了這[話]。說了這[話]之後,他禮敬世尊,右繞之後,就在那裡隱沒了。

於是那一夜過後,世尊召喚諸比丘——“諸比丘,這一夜,娑婆主梵天在夜將盡時容色殊勝,遍照整座祇樹林,來到我之處;到了之後,禮敬我,站在一旁。諸比丘,站在一旁的娑婆主梵天對我這樣說:‘尊者,俱迦利比丘已命終了。尊者,俱迦利比丘命終之後,因對舍利弗與目犍連心懷嫌恨,已投生於缽頭摩地獄。’諸比丘,娑婆主梵天說了這[話]。說了這[話]之後,他禮敬我,右繞之後,就在那裡隱沒了。”

這樣說了之後,某位比丘對世尊這樣說——“尊者,缽頭摩地獄的壽量有多長?”“比丘,缽頭摩地獄的壽量是長的。那不容易計算——‘有這麼多年’,或‘有這麼多百年’,或‘有這麼多千年’,或‘有這麼多十萬年’。”

“尊者,那麼可以作個譬喻嗎?”“可以,比丘。”世尊說——“比丘,譬如憍薩羅的二十筐(khārī)芝麻馱(tilavāha)。有人每過一百年,就從中取出一粒芝麻;比丘,那憍薩羅的二十筐芝麻馱依這方法會更快地趨於耗盡、窮盡,而一個阿浮陀地獄卻不然。比丘,譬如二十個阿浮陀地獄,這樣便是一個尼羅浮陀地獄。比丘,譬如二十個尼羅浮陀地獄,這樣便是一個阿波波(Ababa)地獄。比丘,譬如二十個阿波波地獄,這樣便是一個阿吒吒(Aṭaṭa)地獄。比丘,譬如二十個阿吒吒地獄,這樣便是一個阿休休(Ahaha)地獄。比丘,譬如二十個阿休休地獄,這樣便是一個拘物頭(Kumuda)地獄。比丘,譬如二十個拘物頭地獄,這樣便是一個須幹提(Sogandhika)地獄。比丘,譬如二十個須幹提地獄,這樣便是一個優缽羅(Uppalaka)地獄。比丘,譬如二十個優缽羅地獄,這樣便是一個分陀利(Puṇḍarīka)地獄。比丘,譬如二十個分陀利地獄,這樣便是一個缽頭摩地獄。比丘,而俱迦利比丘因對舍利弗與目犍連心懷嫌恨,已投生於缽頭摩地獄。”世尊說了這[番話]。善逝說了這[番話]之後,導師又接著這樣說:

“人確實一出生,斧便生於[他]口中;

以它砍斫自己,愚人說惡說[時]。

“凡稱讚應受呵責者,或呵責那應受稱讚者;

他便以口積聚敗運,因那敗運而得不到安樂。

“這是微小的敗運——即在骰子上輸掉財物;

縱然連同一切所有、連同自身[一併輸掉],這才是更大的敗運——

即對諸善逝心懷瞋惡。

“十萬尼羅浮陀,又三十六[尼羅浮陀]與五阿浮陀;

呵責聖者者所趣入的地獄[壽量即此],[由於他]立定了惡的語與意。”第九[經]。

89. [saṃ. ni. 1.181; su. ni. kokālikasutta] Atha kho kokāliko bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho kokāliko bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘pāpicchā, bhante, sāriputtamoggallānā, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gatā’’ti. ‘‘Mā hevaṃ, kokālika, mā hevaṃ, kokālika! Pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṃ. Pesalā sāriputtamoggallānā’’ti.
Dutiyampi kho kokāliko bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiñcāpi me, bhante, bhagavā saddhāyiko paccayiko, atha kho pāpicchāva sāriputtamoggallānā, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gatā’’ti. ‘‘Mā hevaṃ, kokālika, mā hevaṃ, kokālika! Pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṃ. Pesalā sāriputtamoggallānā’’ti.
Tatiyampi kho kokāliko bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiñcāpi me, bhante, bhagavā saddhāyiko paccayiko, atha kho pāpicchāva sāriputtamoggallānā, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gatā’’ti. ‘‘Mā hevaṃ, kokālika, mā hevaṃ, kokālika! Pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṃ. Pesalā sāriputtamoggallānā’’ti.
Atha kho kokāliko bhikkhu uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Acirapakkantassa ca kokālikassa bhikkhuno sāsapamattīhi pīḷakāhi sabbo kāyo phuṭo ahosi. Sāsapamattiyo hutvā muggamattiyo ahesuṃ, muggamattiyo hutvā kalāyamattiyo ahesuṃ, kalāyamattiyo hutvā kolaṭṭhimattiyo ahesuṃ, kolaṭṭhimattiyo hutvā kolamattiyo ahesuṃ, kolamattiyo hutvā āmalakamattiyo ahesuṃ, āmalakamattiyo hutvā (tiṇḍukamattiyo ahesuṃ, tiṇḍukamattiyo hutvā,) [saṃ. ni. 1.181; su. ni. kokālikasutta natthi] beḷuvasalāṭukamattiyo ahesuṃ, beḷuvasalāṭukamattiyo hutvā billamattiyo ahesuṃ, billamattiyo hutvā pabhijjiṃsu, pubbañca lohitañca pagghariṃsu. So sudaṃ kadalipattesu seti macchova visagilito.
Atha kho turū paccekabrahmā [tuduppaccekabrahmā (sī. pī.), tudi paccekabrahmā (syā.), turi paccekabrahmā (ka.) saṃ. ni. 1.180] yena kokāliko bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vehāse ṭhatvā kokālikaṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṃ. Pesalā sāriputtamoggallānā’’ti. ‘‘Kosi tvaṃ, āvuso’’ti? ‘‘Ahaṃ turū paccekabrahmā’’ti. ‘‘Nanu tvaṃ, āvuso, bhagavatā anāgāmī byākato, atha kiñcarahi idhāgato? Passa yāvañca te idaṃ aparaddha’’nti.
Atha kho turū paccekabrahmā kokālikaṃ bhikkhuṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
‘‘Purisassa hi jātassa, kuṭhārī jāyate mukhe;
Yāya chindati attānaṃ, bālo dubbhāsitaṃ bhaṇaṃ.
‘‘Yo nindiyaṃ pasaṃsati, taṃ vā nindati yo pasaṃsiyo;
Vicināti mukhena so kaliṃ, kalinā tena sukhaṃ na vindati.
‘‘Appamattako ayaṃ kali, yo akkhesu dhanaparājayo;
Sabbassāpi sahāpi attanā, ayameva mahattaro kali;
Yo sugatesu manaṃ padūsaye.
‘‘Sataṃ sahassānaṃ nirabbudānaṃ, chattiṃsati pañca ca abbudāni;
Yamariyagarahī nirayaṃ upeti, vācaṃ manañca paṇidhāya pāpaka’’nti.
Atha kho kokāliko bhikkhu teneva ābādhena kālamakāsi. Kālaṅkato ca kokāliko bhikkhu padumaṃ nirayaṃ upapajjati sāriputtamoggallānesu cittaṃ āghātetvā.
Atha kho brahmā sahampati abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho brahmā sahampati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kokāliko, bhante, bhikkhu kālaṅkato. Kālaṅkato ca, bhante, kokāliko bhikkhu padumaṃ nirayaṃ upapanno sāriputtamoggallānesu cittaṃ āghātetvā’’ti. Idamavoca brahmā sahampati. Idaṃ vatvā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi.
Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi – ‘‘imaṃ, bhikkhave, rattiṃ brahmā sahampati abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho, bhikkhave, brahmā sahampati maṃ etadavoca – ‘kokāliko, bhante, bhikkhu kālaṅkato; kālaṅkato ca, bhante, kokāliko bhikkhu padumaṃ nirayaṃ upapanno sāriputtamoggallānesu cittaṃ āghātetvā’ti. Idamavoca, bhikkhave, brahmā sahampati. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī’’ti.
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kīva dīghaṃ nu kho, bhante, padume niraye āyuppamāṇa’’nti? ‘‘Dīghaṃ kho, bhikkhu, padume niraye āyuppamāṇaṃ. Na taṃ sukaraṃ saṅkhātuṃ – ‘ettakāni vassānīti vā ettakāni vassasatānīti vā ettakāni vassasahassānīti vā ettakāni vassasatasahassānīti vā’’’ti.
‘‘Sakkā pana, bhante, upamaṃ kātu’’nti? ‘‘Sakkā, bhikkhū,’’ti bhagavā avoca – ‘‘seyyathāpi, bhikkhu, vīsatikhāriko kosalako tilavāho tato puriso vassasatassa vassasatassa accayena ekamekaṃ tilaṃ uddhareyya. Khippataraṃ kho so, bhikkhu, vīsatikhāriko kosalako tilavāho iminā upakkamena parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, na tveva eko abbudo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati abbudā nirayā, evameko nirabbudo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati nirabbudā nirayā, evameko ababo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati ababā nirayā, evameko aṭaṭo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati aṭaṭā nirayā, evameko ahaho nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati ahahā nirayā, evameko kumudo nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati kumudā nirayā, evameko sogandhiko nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati sogandhikā nirayā, evameko uppalako nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati uppalakā nirayā, evameko puṇḍarīko nirayo. Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati puṇḍarīkā nirayā, evameko padumo nirayo. Padumaṃ kho pana, bhikkhu, nirayaṃ kokāliko bhikkhu upapanno sāriputtamoggallānesu cittaṃ āghātetvā’’ti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
‘‘Purisassa hi jātassa, kuṭhārī jāyate mukhe;
Yāya chindati attānaṃ, bālo dubbhāsitaṃ bhaṇaṃ.
‘‘Yo nindiyaṃ pasaṃsati, taṃ vā nindati yo pasaṃsiyo;
Vicināti mukhena so kaliṃ, kalinā tena sukhaṃ na vindati.
‘‘Appamattako ayaṃ kali, yo akkhesu dhanaparājayo;
Sabbassāpi sahāpi attanā, ayameva mahattaro kali;
Yo sugatesu manaṃ padūsaye.
‘‘Sataṃ sahassānaṃ nirabbudānaṃ, chattiṃsati pañca ca abbudāni;
Yamariyagarahī nirayaṃ upeti, vācaṃ manañca paṇidhāya pāpaka’’nti. navamaṃ;
已對照

十、漏盡者力經

10. Khīṇāsavabalasuttaṃ
90緬 3.397已對照

九十、那時,具壽舍利弗來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。世尊對坐在一旁的具壽舍利弗這樣說——“舍利弗,漏盡比丘有多少種力——具足那些力,漏盡比丘宣稱諸漏的滅盡:‘我的諸漏已盡’?”

90. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘kati nu kho, sāriputta, khīṇāsavassa bhikkhuno balāni, yehi balehi samannāgato khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’’’ti?
PTS 5.175已對照

“尊者,漏盡比丘有十種力——具足那些力,漏盡比丘宣稱諸漏的滅盡:‘我的諸漏已盡。’哪十種[力]呢?尊者,在此,漏盡比丘以正慧如實善見一切行是無常的。尊者,漏盡比丘以正慧如實善見一切行是無常的——尊者,這也是漏盡比丘的力,漏盡比丘依此力宣稱諸漏的滅盡:‘我的諸漏已盡。’

‘‘Dasa, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balāni, yehi balehi samannāgato khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’ti. Katamāni dasa? [a. ni. 8.28; paṭi. ma. 2.44] Idha, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti. Yampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno aniccato sabbe saṅkhārā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti, idampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’ti.
已對照

“再者,尊者,漏盡比丘以正慧如實善見諸欲猶如火炭坑。尊者,漏盡比丘以正慧如實善見諸欲猶如火炭坑——尊者,這也是漏盡比丘的力,漏盡比丘依此力宣稱諸漏的滅盡:‘我的諸漏已盡。’

‘‘Puna caparaṃ, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno aṅgārakāsūpamā kāmā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti. Yampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno aṅgārakāsūpamā kāmā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti, idampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’ti.
已對照

“再者,尊者,漏盡比丘的心傾向遠離、趨向遠離、朝向遠離、住立於遠離、樂於出離,完全脫離一切屬於漏住的諸法。尊者,漏盡比丘的心傾向遠離、趨向遠離、朝向遠離、住立於遠離、樂於出離,完全脫離一切屬於漏住的諸法——尊者,這也是漏盡比丘的力,漏盡比丘依此力宣稱諸漏的滅盡:‘我的諸漏已盡。’

‘‘Puna caparaṃ, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno vivekaninnaṃ cittaṃ hoti vivekapoṇaṃ vivekapabbhāraṃ vivekaṭṭhaṃ nekkhammābhirataṃ byantībhūtaṃ sabbaso āsavaṭṭhāniyehi dhammehi. Yampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno vivekaninnaṃ cittaṃ hoti vivekapoṇaṃ vivekapabbhāraṃ vivekaṭṭhaṃ nekkhammābhirataṃ byantībhūtaṃ sabbaso āsavaṭṭhāniyehi dhammehi, idampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’ti.
已對照

“再者,尊者,漏盡比丘已修習、已善修習四念處。尊者,漏盡比丘已修習、已善修習四念處——尊者,這也是漏盡比丘的力,漏盡比丘依此力宣稱諸漏的滅盡:‘我的諸漏已盡。’

‘‘Puna caparaṃ, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā honti subhāvitā. Yampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā honti subhāvitā, idampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’ti.
PTS 5.176緬 3.398已對照

“再者,尊者,漏盡比丘已修習、已善修習四正勤……乃至……已修習、已善修習四神足……乃至……五根……已修習、已善修習五力……已修習、已善修習七覺支……已修習、已善修習八支聖道。尊者,漏盡比丘已修習、已善修習八支聖道——尊者,這也是漏盡比丘的力,漏盡比丘依此力宣稱諸漏的滅盡:‘我的諸漏已盡。’

‘‘Puna caparaṃ, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno cattāro sammappadhānā bhāvitā honti subhāvitā…pe… cattāro iddhipādā bhāvitā honti subhāvitā …pe… pañcindriyāni… pañca balāni bhāvitāni honti subhāvitāni… satta bojjhaṅgā bhāvitā honti subhāvitā… ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvito hoti subhāvito. Yampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvito hoti subhāvito, idampi, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno balaṃ hoti, yaṃ balaṃ āgamma khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’ti.
已對照

“尊者,這就是漏盡比丘的十種力——具足那些力,漏盡比丘宣稱諸漏的滅盡:‘我的諸漏已盡。’”第十[經]。

‘‘Imāni kho, bhante, dasa khīṇāsavassa bhikkhuno balāni, yehi balehi samannāgato khīṇāsavo bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ paṭijānāti – ‘khīṇā me āsavā’’’ti. Dasamaṃ.
已對照

長老品第四。

Theravaggo catuttho.
已對照

其攝頌——

婆訶那、阿難、富尼耶,記說、自誇者、增上慢;

不可愛、辱罵者、俱迦利,以及漏盡者力。

Tassuddānaṃ –
Vāhanānando puṇṇiyo, byākaraṃ katthimāniko;
Napiyakkosakokāli, khīṇāsavabalena cāti.