快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 十集·辱罵品 Akkosavaggo

本經目錄五、辱罵品一、諍經二、第一諍根經三、第二諍根經四、拘屍那羅經五、進入王宮經六、釋迦人經七、摩訶利經八、出家人應常省察經九、住於身中之法經十、諍論經辱罵品第五。第一五十[經]完畢。

已對照

五、辱罵品

5. Akkosavaggo
已對照

一、諍經

1. Vivādasuttaṃ
41PTS 5.78緬 3.317已對照

四十一、那時,具壽優波離來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽優波離對世尊這樣說——“尊者,是什麼因、什麼緣,使得僧團中生起糾紛、爭吵、爭執、諍論,比丘們不能安樂而住?”“優波離,在此,比丘們把非法顯明為法,把法顯明為非法,把非律顯明為律,把律顯明為非律,把如來未說、未言的[語]顯明為如來所說、所言的[語],把如來所說、所言的[語]顯明為如來未說、未言的[語],把如來所不常行的顯明為如來所常行的,把如來所常行的顯明為如來所不常行的,把如來未制定的顯明為如來所制定的,把如來所制定的顯明為如來未制定的。優波離,這是因,這是緣,使得僧團中生起糾紛、爭吵、爭執、諍論,比丘們不能安樂而住。”第一[經]。

41. Atha kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā upāli bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo, yena saṅghe bhaṇḍanakalahaviggahavivādā uppajjanti, bhikkhū ca na phāsu [phāsuṃ (?)] viharantī’’ti? ‘‘Idhupāli, bhikkhū adhammaṃ dhammoti dīpenti, dhammaṃ adhammoti dīpenti, avinayaṃ vinayoti dīpenti, vinayaṃ avinayoti dīpenti, abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, anāciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, āciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, apaññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpenti, paññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti. Ayaṃ kho, upāli, hetu ayaṃ paccayo, yena saṅghe bhaṇḍanakalahaviggahavivādā uppajjanti, bhikkhū ca na phāsu viharantī’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、第一諍根經

2. Paṭhamavivādamūlasuttaṃ
42已對照

四十二、“尊者,有多少諍根呢?”“優波離,有十種諍根。哪十種[諍根]呢?優波離,在此,比丘們把非法顯明為法,把法顯明為非法,把非律顯明為律,把律顯明為非律,把如來未說、未言的[語]顯明為如來所說、所言的[語],把如來所說、所言的[語]顯明為如來未說、未言的[語],把如來所不常行的顯明為如來所常行的,把如來所常行的顯明為如來所不常行的,把如來未制定的顯明為如來所制定的,把如來所制定的顯明為如來未制定的。優波離,這就是十種諍根。”第二[經]。

42. ‘‘Kati nu kho, bhante, vivādamūlānī’’ti? ‘‘Dasa kho, upāli, vivādamūlāni. Katamāni dasa? Idhupāli, bhikkhū adhammaṃ dhammoti dīpenti, dhammaṃ adhammoti dīpenti, avinayaṃ vinayoti dīpenti, vinayaṃ avinayoti dīpenti, abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, anāciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, āciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, apaññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpenti, paññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti. Imāni kho, upāli, dasa vivādamūlānī’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、第二諍根經

3. Dutiyavivādamūlasuttaṃ
43PTS 5.79緬 3.318已對照

四十三、“尊者,有多少諍根呢?”“優波離,有十種諍根。哪十種[諍根]呢?優波離,在此,比丘們把非罪顯明為罪,把罪顯明為非罪,把輕罪顯明為重罪,把重罪顯明為輕罪,把粗罪顯明為非粗罪,把非粗罪顯明為粗罪,把有餘罪顯明為無餘罪,把無餘罪顯明為有餘罪,把可救治的罪顯明為不可救治的罪,把不可救治的罪顯明為可救治的罪。優波離,這就是十種諍根。”第三[經]。

43. ‘‘Kati nu kho, bhante, vivādamūlānī’’ti? ‘‘Dasa kho, upāli, vivādamūlāni. Katamāni dasa? Idhupāli, bhikkhū anāpattiṃ āpattīti dīpenti, āpattiṃ anāpattīti dīpenti, lahukaṃ āpattiṃ garukāpattīti dīpenti, garukaṃ āpattiṃ lahukāpattīti dīpenti, duṭṭhullaṃ āpattiṃ aduṭṭhullāpattīti dīpenti, aduṭṭhullaṃ āpattiṃ duṭṭhullāpattīti dīpenti, sāvasesaṃ āpattiṃ anavasesāpattīti dīpenti, anavasesaṃ āpattiṃ sāvasesāpattīti dīpenti, sappaṭikammaṃ āpattiṃ appaṭikammāpattīti dīpenti, appaṭikammaṃ āpattiṃ sappaṭikammāpattīti dīpenti. Imāni kho, upāli, dasa vivādamūlānī’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、拘屍那羅經

4. Kusinārasuttaṃ
44已對照

四十四、一時,世尊住在拘屍那羅(Kusinārā)供物叢林(Baliharaṇa vanasaṇḍa)。在那裡,世尊召喚諸比丘:“諸比丘。”“尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

44. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kusinārāyaṃ viharati baliharaṇe vanasaṇḍe. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已對照

“諸比丘,欲詰責他人的詰責者比丘,應當先於內心省察五種法、於內心確立五種法,然後詰責他人。哪五種法應於內心省察呢?諸比丘,欲詰責他人的詰責者比丘,應當這樣省察:‘我是身行清淨者嗎?我具足清淨、無缺漏、無可指摘的身行嗎?這法在我身上存在,還是不存在?’諸比丘,比丘若不是身行清淨者,不具足清淨、無缺漏、無可指摘的身行,就會有人對他說:‘來吧,具壽且先修學身[行]。’會有人這樣對他說。

[cūḷava. 399; pari. 436] ‘‘Codakena, bhikkhave, bhikkhunā paraṃ codetukāmena pañca dhamme ajjhattaṃ paccavekkhitvā pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paro codetabbo. Katame pañca dhammā ajjhattaṃ paccavekkhitabbā? Codakena, bhikkhave, bhikkhunā paraṃ codetukāmena evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘parisuddhakāyasamācāro nu khomhi, parisuddhenamhi kāyasamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṃsena. Saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, bhikkhave, bhikkhu parisuddhakāyasamācāro hoti parisuddhena kāyasamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṃsena, tassa bhavanti vattāro – ‘iṅgha tāva āyasmā kāyikaṃ sikkhassū’ti, itissa bhavanti vattāro.
已對照

“再者,諸比丘,欲詰責他人的詰責者比丘,應當這樣省察:‘我是語行清淨者嗎?我具足清淨、無缺漏、無可指摘的語行嗎?這法在我身上存在,還是不存在?’諸比丘,比丘若不是語行清淨者,不具足清淨、無缺漏、無可指摘的語行,就會有人對他說:‘來吧,具壽且先修學語[行]。’會有人這樣對他說。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, codakena bhikkhunā paraṃ codetukāmena evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘parisuddhavacīsamācāro nu khomhi, parisuddhenamhi vacīsamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṃsena. Saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, bhikkhave, bhikkhu parisuddhavacīsamācāro hoti parisuddhena vacīsamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṃsena, tassa bhavanti vattāro – ‘iṅgha tāva āyasmā vācasikaṃ sikkhassū’ti, itissa bhavanti vattāro.
PTS 5.80緬 3.319已對照

“再者,諸比丘,欲詰責他人的詰責者比丘,應當這樣省察:‘我對同梵行者已現起無嫌恨的慈心嗎?這法在我身上存在,還是不存在?’諸比丘,比丘若對同梵行者沒有現起無嫌恨的慈心,就會有人對他說:‘來吧,具壽且先對同梵行者確立慈心。’會有人這樣對他說。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, codakena bhikkhunā paraṃ codetukāmena evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘mettaṃ nu kho me cittaṃ paccupaṭṭhitaṃ sabrahmacārīsu anāghātaṃ. Saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, bhikkhave, bhikkhuno mettaṃ cittaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu anāghātaṃ, tassa bhavanti vattāro – ‘iṅgha tāva āyasmā sabrahmacārīsu mettaṃ cittaṃ upaṭṭhāpehī’ti, itissa bhavanti vattāro.
已對照

“再者,諸比丘,欲詰責他人的詰責者比丘,應當這樣省察:‘我是多聞者、憶持所聞者、積集所聞者嗎?凡是那些初善、中善、後善的,具足義理與文句的,顯示完全圓滿、遍淨的梵行的法,我對這樣的諸法多聞、憶持、以語熟習、以意隨觀察、以見善通達了嗎?這法在我身上存在,還是不存在?’諸比丘,比丘若不是多聞者、憶持所聞者、積集所聞者——凡是那些初善、中善、後善的,具足義理與文句的,顯示完全圓滿、遍淨的梵行的法,他對這樣的諸法[並未]多聞、憶持、以語熟習、以意隨觀察、以見善通達——就會有人對他說:‘來吧,具壽且先學習阿含。’會有人這樣對他說。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, codakena bhikkhunā paraṃ codetukāmena evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘bahussuto nu khomhi sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpā me dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā, tassa bhavanti vattāro – ‘iṅgha tāva āyasmā āgamaṃ pariyāpuṇassū’ti, itissa bhavanti vattāro.
PTS 5.81已對照

“再者,諸比丘,欲詰責他人的詰責者比丘,應當這樣省察:‘兩部波羅提木叉為我詳細善誦、善分別、善轉、善決斷,依經、依隨文了嗎?這法在我身上存在,還是不存在?’諸比丘,比丘若兩部波羅提木叉未為他詳細善誦、善分別、善轉、善決斷,依經、依隨文,被問‘可是具壽,這是世尊在哪裡說的?’——這樣被問時,他將答不上來。就會有人對他說:‘來吧,具壽且先修學律。’會有人這樣對他說。這五種法應於內心省察。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, codakena bhikkhunā paraṃ codetukāmena evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘ubhayāni kho pana me pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso. Saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, bhikkhave, bhikkhuno ubhayāni pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso, ‘idaṃ panāyasmā, kattha vuttaṃ bhagavatā’ti, iti puṭṭho na sampāyissati. Tassa bhavanti vattāro – ‘iṅgha tāva āyasmā vinayaṃ sikkhassū’ti, itissa bhavanti vattāro. Ime pañca dhammā ajjhattaṃ paccavekkhitabbā.
已對照

“哪五種法應於內心確立呢?‘我要應時而說,不非時[而說];我要以真實[之言]說,不以不真實[之言]說;我要以柔和[之語]說,不以粗惡[之語];我要以與義相應[之語]說,不以不與義相應[之語];我要以慈心說,不懷瞋於內。’——這五種法應於內心確立。諸比丘,欲詰責他人的詰責者比丘,應當先於內心省察這五種法、於內心確立這五種法,然後詰責他人。”第四[經]。

‘‘Katame pañca dhammā ajjhattaṃ upaṭṭhāpetabbā? ‘Kālena vakkhāmi, no akālena; bhūtena vakkhāmi, no abhūtena; saṇhena vakkhāmi, no pharusena; atthasaṃhitena vakkhāmi, no anatthasaṃhitena; mettacitto vakkhāmi, no dosantaro’ti – ime pañca dhammā ajjhattaṃ upaṭṭhāpetabbā. Codakena, bhikkhave, bhikkhunā paraṃ codetukāmena ime pañca dhamme ajjhattaṃ paccavekkhitvā ime pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paro codetabbo’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、進入王宮經

5. Rājantepurappavesanasuttaṃ
45緬 3.320已對照

四十五、“諸比丘,進入王宮有這十種過患。哪十種[過患]呢?諸比丘,在此,國王與王后坐在一起。比丘進入那裡。或者王后見到比丘而現出微笑,或者比丘見到王后而現出微笑。對此,國王這樣想:‘他們確實已做了或將要做[淫慾的違犯]!’諸比丘,這是進入王宮的第一種過患。

45. [pāci. 497] ‘‘Dasayime, bhikkhave, ādīnavā rājantepurappavesane. Katame dasa? Idha, bhikkhave, rājā mahesiyā saddhiṃ nisinno hoti. Tatra bhikkhu pavisati. Mahesī vā bhikkhuṃ disvā sitaṃ pātukaroti, bhikkhu vā mahesiṃ disvā sitaṃ pātukaroti. Tattha rañño evaṃ hoti – ‘addhā imesaṃ kataṃ vā karissanti vā’ti! Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo ādīnavo rājantepurappavesane.
PTS 5.82已對照

“再者,諸比丘,國王多事務、多應作之事,去[親近]了某個女人而不記得了——‘她由那[次]而懷了胎。’對此,國王這樣想:‘這裡除了出家人之外,沒有別的任何人進來。莫非是出家人所作?’諸比丘,這是進入王宮的第二種過患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rājā bahukicco bahukaraṇīyo aññataraṃ itthiṃ gantvā na sarati – ‘sā tena gabbhaṃ gaṇhāti’. Tattha rañño evaṃ hoti – ‘na kho idha añño koci pavisati, aññatra pabbajitena. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo ādīnavo rājantepurappavesane.
已對照

“再者,諸比丘,國王的宮中某件寶物遺失了。對此,國王這樣想:‘這裡除了出家人之外,沒有別的任何人進來。莫非是出家人所作?’諸比丘,這是進入王宮的第三種過患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rañño antepure aññataraṃ ratanaṃ nassati. Tattha rañño evaṃ hoti – ‘na kho idha añño koci pavisati, aññatra pabbajitena. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo ādīnavo rājantepurappavesane.
已對照

“再者,諸比丘,國王宮中內部的秘密計劃洩漏到外面。對此,國王這樣想:‘這裡除了出家人之外,沒有別的任何人進來。莫非是出家人所作?’諸比丘,這是進入王宮的第四種過患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rañño antepure abbhantarā guyhamantā bahiddhā sambhedaṃ gacchanti. Tattha rañño evaṃ hoti – ‘na kho idha añño koci pavisati, aññatra pabbajitena. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho ādīnavo rājantepurappavesane.
已對照

“再者,諸比丘,在國王的宮中,或父親想要[殺害]兒子,或兒子想要[殺害]父親。他們這樣想:‘這裡除了出家人之外,沒有別的任何人進來。莫非是出家人所作?’諸比丘,這是進入王宮的第五種過患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rañño antepure pitā vā puttaṃ pattheti putto vā pitaraṃ pattheti. Tesaṃ evaṃ hoti – ‘na kho idha añño koci pavisati, aññatra pabbajitena. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo ādīnavo rājantepurappavesane.
已對照

“再者,諸比丘,國王把應處低位者安置在高位。那[事]對誰是不可意的,他們便這樣想:‘國王確實與出家人交雜。莫非是出家人所作?’諸比丘,這是進入王宮的第六種過患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rājā nīcaṭṭhāniyaṃ ucce ṭhāne ṭhapeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti – ‘rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, chaṭṭho ādīnavo rājantepurappavesane.
緬 3.321已對照

“再者,諸比丘,國王把應處高位者安置在低位。那[事]對誰是不可意的,他們便這樣想:‘國王確實與出家人交雜。莫非是出家人所作?’諸比丘,這是進入王宮的第七種過患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rājā uccaṭṭhāniyaṃ nīce ṭhāne ṭhapeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti – ‘rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, sattamo ādīnavo rājantepurappavesane.
已對照

“再者,諸比丘,國王非時派遣軍隊。那[事]對誰是不可意的,他們便這樣想:‘國王確實與出家人交雜。莫非是出家人所作?’諸比丘,這是進入王宮的第八種過患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rājā akāle senaṃ uyyojeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti – ‘rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, aṭṭhamo ādīnavo rājantepurappavesane.
PTS 5.83已對照

“再者,諸比丘,國王適時派遣軍隊之後,又令[軍隊]從半路返回。那[事]對誰是不可意的,他們便這樣想:‘國王確實與出家人交雜。莫非是出家人所作?’諸比丘,這是進入王宮的第九種過患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rājā kāle senaṃ uyyojetvā antarāmaggato nivattāpeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti – ‘rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, navamo ādīnavo rājantepurappavesane.
已對照

“再者,諸比丘,國王的宮中為象所擁擠、為馬所擁擠、為車所擁擠,有能引生貪染的色、聲、香、味、觸,那些對出家人是不合宜的。諸比丘,這是進入王宮的第十種過患。諸比丘,這就是進入王宮的十種過患。”第五[經]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rañño antepuraṃ hatthisammaddaṃ assasammaddaṃ rathasammaddaṃ rajanīyāni rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbāni, yāni na pabbajitassa sāruppāni. Ayaṃ, bhikkhave, dasamo ādīnavo rājantepurappavesane. Ime kho, bhikkhave, dasa ādīnavā rājantepurappavesane’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、釋迦人經

6. Sakkasuttaṃ
46已對照

四十六、一時,世尊住在釋迦[國]迦毘羅衛的尼拘陀園。那時,眾多釋迦人優婆塞在那布薩日來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。世尊對坐在一旁的釋迦人優婆塞們這樣說——“釋迦人們,你們持具足八支的布薩嗎?”“尊者,我們有時持具足八支的布薩,有時不持。”“釋迦人們,這對你們是損失,這對你們是惡得——在這樣因愁而有怖畏的生命中、因死而有怖畏的生命中,你們有時持具足八支的布薩,有時不持。

46. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Atha kho sambahulā sakkā upāsakā tadahuposathe yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinne kho sakke upāsake bhagavā etadavoca – ‘‘api nu tumhe, sakkā, aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasathā’’ti? ‘‘Appekadā mayaṃ, bhante, aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasāma, appekadā na upavasāmā’’ti. ‘‘Tesaṃ vo, sakkā, alābhā tesaṃ dulladdhaṃ, ye tumhe evaṃ sokasabhaye jīvite maraṇasabhaye jīvite appekadā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasatha, appekadā na upavasatha.
PTS 5.84已對照

“釋迦人們,你們認為怎樣?此處有人以某種行業,不陷入[任何]不善,一天賺得半個迦利沙槃。足以稱[他]為‘熟練的人、具足奮起的人’嗎?”“是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sakkā, idha puriso yena kenaci kammaṭṭhānena anāpajja akusalaṃ divasaṃ aḍḍhakahāpaṇaṃ nibbiseyya. Dakkho puriso uṭṭhānasampannoti alaṃ vacanāyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.
緬 3.322已對照

“釋迦人們,你們認為怎樣?此處有人以某種行業,不陷入[任何]不善,一天賺得一個迦利沙槃。足以稱[他]為‘熟練的人、具足奮起的人’嗎?”“是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sakkā, idha puriso yena kenaci kammaṭṭhānena anāpajja akusalaṃ divasaṃ kahāpaṇaṃ nibbiseyya. Dakkho puriso uṭṭhānasampannoti alaṃ vacanāyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.
已對照

“釋迦人們,你們認為怎樣?此處有人以某種行業,不陷入[任何]不善,一天賺得兩個迦利沙槃……賺得三個迦利沙槃……賺得四個迦利沙槃……賺得五個迦利沙槃……賺得六個迦利沙槃……賺得七個迦利沙槃……賺得八個迦利沙槃……賺得九個迦利沙槃……賺得十個迦利沙槃……賺得二十個迦利沙槃……賺得三十個迦利沙槃……賺得四十個迦利沙槃……賺得五十個迦利沙槃……賺得一百個迦利沙槃。足以稱[他]為‘熟練的人、具足奮起的人’嗎?”“是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ, maññatha, sakkā, idha puriso yena kenaci kammaṭṭhānena anāpajja akusalaṃ divasaṃ dve kahāpaṇe nibbiseyya … tayo kahāpaṇe nibbiseyya… cattāro kahāpaṇe nibbiseyya… pañca kahāpaṇe nibbiseyya… cha kahāpaṇe nibbiseyya… satta kahāpaṇe nibbiseyya… aṭṭha kahāpaṇe nibbiseyya… nava kahāpaṇe nibbiseyya… dasa kahāpaṇe nibbiseyya… vīsa kahāpaṇe nibbiseyya… tiṃsa kahāpaṇe nibbiseyya… cattārīsaṃ kahāpaṇe nibbiseyya… paññāsaṃ kahāpaṇe nibbiseyya… kahāpaṇasataṃ nibbiseyya. Dakkho puriso uṭṭhānasampannoti alaṃ vacanāyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.
已對照

“釋迦人們,你們認為怎樣?那人日復一日賺得一百個迦利沙槃、一千個迦利沙槃,把所得的一一儲存起來,壽命百年,活到百歲,會獲得巨大的財產嗎?”“是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sakkā, api nu so puriso divase divase kahāpaṇasataṃ kahāpaṇasahassaṃ nibbisamāno laddhaṃ laddhaṃ nikkhipanto vassasatāyuko vassasatajīvī mahantaṃ bhogakkhandhaṃ adhigaccheyyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.
已對照

“釋迦人們,你們認為怎樣?那人會以財富為因、以財富為因緣、以財富為緣由,在一夜或一日、或半夜或半日中感受一向樂而住嗎?”“不是的,尊者。”“這是什麼緣故呢?”“尊者,因為諸欲是無常的、空虛的、虛妄的、是虛妄之法。”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sakkā, api nu so puriso bhogahetu bhoganidānaṃ bhogādhikaraṇaṃ ekaṃ vā rattiṃ ekaṃ vā divasaṃ upaḍḍhaṃ vā rattiṃ upaḍḍhaṃ vā divasaṃ ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Kāmā hi, bhante, aniccā tucchā musā mosadhammā’’ti.
PTS 5.85已對照

“釋迦人們,而在此,我的弟子十年之間不放逸、熱勤、自策勵而住,如我所教導的那樣行道,便可一百年、一百個百年、一百個千年感受一向樂而住。而他會是斯陀含,或阿那含,或無誤地是須陀洹。釋迦人們,且不說十年。

‘‘Idha pana vo, sakkā, mama sāvako dasa vassāni appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya. So ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tiṭṭhantu, sakkā, dasa vassāni.
緬 3.323已對照

在此,我的弟子九年……八年……七年……六年……五年、四年……三年……兩年……一年之間不放逸、熱勤、自策勵而住,如我所教導的那樣行道,便可一百年、一百個百年、一百個千年感受一向樂而住,而他會是斯陀含,或阿那含,或無誤地是須陀洹。釋迦人們,且不說一年。

Idha mama sāvako nava vassāni… aṭṭha vassāni… satta vassāni… cha vassāni… pañca vassāni cattāri vassāni… tīṇi vassāni… dve vassāni… ekaṃ vassaṃ appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tiṭṭhatu, sakkā, ekaṃ vassaṃ.
已對照

在此,我的弟子十個月之間不放逸、熱勤、自策勵而住,如我所教導的那樣行道,便可一百年、一百個百年、一百個千年感受一向樂而住,而他會是斯陀含,或阿那含,或無誤地是須陀洹。釋迦人們,且不說十個月。

Idha mama sāvako dasa māse appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tiṭṭhantu, sakkā, dasa māsā.
已對照

在此,我的弟子九個月……八個月……七個月……六個月……五個月……四個月……三個月……兩個月……一個月……半個月之間不放逸、熱勤、自策勵而住,如我所教導的那樣行道,便可一百年、一百個百年、一百個千年感受一向樂而住,而他會是斯陀含,或阿那含,或無誤地是須陀洹。釋迦人們,且不說半個月。

Idha mama sāvako nava māse… aṭṭha māse… satta māse… cha māse… pañca māse… cattāro māse… tayo māse… dve māse… ekaṃ māsaṃ… aḍḍhamāsaṃ appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tiṭṭhatu, sakkā, aḍḍhamāso.
已對照

在此,我的弟子十晝夜之間不放逸、熱勤、自策勵而住,如我所教導的那樣行道,便可一百年、一百個百年、一百個千年感受一向樂而住,而他會是斯陀含,或阿那含,或無誤地是須陀洹。釋迦人們,且不說十晝夜。

Idha mama sāvako dasa rattindive [rattidive (ka.)] appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tiṭṭhantu, sakkā, dasa rattindivā.
PTS 5.86已對照

在此,我的弟子九晝夜……八晝夜……七晝夜……六晝夜……五晝夜……四晝夜……三晝夜……兩晝夜……一晝夜之間不放逸、熱勤、自策勵而住,如我所教導的那樣行道,便可一百年、一百個百年、一百個千年感受一向樂而住,而他會是斯陀含,或阿那含,或無誤地是須陀洹。釋迦人們,這對你們是損失,這對你們是惡得——在這樣因愁而有怖畏的生命中、因死而有怖畏的生命中,你們有時持具足八支的布薩,有時不持。”“尊者,我們從今日起將持具足八支的布薩。”第六[經]。

Idha mama sāvako nava rattindive… aṭṭha rattindive… satta rattindive… cha rattindive… pañca rattindive… cattāro rattindive… tayo rattindive… dve rattindive… ekaṃ rattindivaṃ appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tesaṃ vo, sakkā, alābhā tesaṃ dulladdhaṃ, ye tumhe evaṃ sokasabhaye jīvite maraṇasabhaye jīvite appekadā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasatha, appekadā na upavasathā’’ti. ‘‘Ete mayaṃ, bhante, ajjatagge aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasissāmā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、摩訶利經

7. Mahālisuttaṃ
47PTS 5.87緬 3.324已對照

四十七、一時,世尊住在毘舍離大林重閣講堂。那時,離車人摩訶利來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的離車人摩訶利對世尊這樣說——“尊者,什麼是惡業之造作、惡業之轉起的因?什麼是[其]緣?”“摩訶利,貪是惡業之造作、惡業之轉起的因,貪是[其]緣。摩訶利,瞋是惡業之造作、惡業之轉起的因,瞋是[其]緣。摩訶利,痴是惡業之造作、惡業之轉起的因,痴是[其]緣。摩訶利,不如理作意是惡業之造作、惡業之轉起的因,不如理作意是[其]緣。摩訶利,放置不正的心是惡業之造作、惡業之轉起的因,放置不正的心是[其]緣。摩訶利,這就是惡業之造作、惡業之轉起的因,這就是[其]緣。”

47. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho mahāli licchavi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho mahāli licchavi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante hetu, ko paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā’’ti? ‘‘Lobho kho, mahāli, hetu, lobho paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā. Doso kho, mahāli, hetu, doso paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā. Moho kho, mahāli, hetu, moho paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā. Ayoniso manasikāro kho, mahāli, hetu, ayoniso manasikāro paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā. Micchāpaṇihitaṃ kho, mahāli, cittaṃ hetu, micchāpaṇihitaṃ cittaṃ paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyāti. Ayaṃ kho, mahāli, hetu, ayaṃ paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā’’ti.
緬 3.325已對照

“尊者,那麼什麼是善業之造作、善業之轉起的因?什麼是[其]緣?”“摩訶利,無貪是善業之造作、善業之轉起的因,無貪是[其]緣。摩訶利,無瞋是善業之造作、善業之轉起的因,無瞋是[其]緣。摩訶利,無痴是善業之造作、善業之轉起的因,無痴是[其]緣。摩訶利,如理作意是善業之造作、善業之轉起的因,如理作意是[其]緣。摩訶利,放置得正的心是善業之造作、善業之轉起的因,放置得正的心是[其]緣。摩訶利,這就是善業之造作、善業之轉起的因,這就是[其]緣。摩訶利,若這十種法在世間不存在,此處就不會顯現‘非法行不正行’或‘法行正行’。摩訶利,而因為這十種法在世間存在,所以顯現‘非法行不正行’或‘法行正行’。”第七[經]。

‘‘Ko pana, bhante, hetu ko paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā’’ti? ‘‘Alobho kho, mahāli, hetu, alobho paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Adoso kho, mahāli, hetu, adoso paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Amoho kho, mahāli, hetu, amoho paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Yoniso manasikāro kho, mahāli, hetu, yoniso manasikāro paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Sammāpaṇihitaṃ kho, mahāli, cittaṃ hetu, sammāpaṇihitaṃ cittaṃ paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Ayaṃ kho, mahāli, hetu, ayaṃ paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Ime ca, mahāli, dasa dhammā loke na saṃvijjeyyuṃ, nayidha paññāyetha adhammacariyāvisamacariyāti vā dhammacariyāsamacariyāti vā. Yasmā ca kho, mahāli, ime dasa dhammā loke saṃvijjanti, tasmā paññāyati adhammacariyāvisamacariyāti vā dhammacariyāsamacariyāti vā’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、出家人應常省察經

8. Pabbajitaabhiṇhasuttaṃ
48PTS 5.88已對照

四十八、“諸比丘,有這十種法,是出家者應當常常省察的。哪十種[法]呢?‘我已到達異色[之境]。’這是出家者應當常常省察的。‘我的活命繫於他人。’這是出家者應當常常省察的。‘我應有另一種威儀。’這是出家者應當常常省察的。‘我自己是否沒有就戒而非難我?’這是出家者應當常常省察的。‘智者同梵行者審察之後,是否沒有就戒而非難我?’這是出家者應當常常省察的。‘我與一切可愛、可意的[人事],[終有]別異、別離。’這是出家者應當常常省察的。‘我是業為自所有者、業的繼承者、以業為母胎、以業為親屬、以業為依止者;凡我所作的業,善的或惡的,我將成為它的繼承者。’這是出家者應當常常省察的。‘我以怎樣的[狀態]度過晝夜?’這是出家者應當常常省察的。‘我是否樂於空屋?’這是出家者應當常常省察的。‘我是否已證得上人法、足以為聖的殊勝智見,憑藉它,我在最後的時候被同梵行者問起時,不會沮喪?’這是出家者應當常常省察的。諸比丘,這就是出家者應當常常省察的十種法。”第八[經]。

48. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbā. Katame dasa? ‘Vevaṇṇiyamhi ajjhupagato’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘parapaṭibaddhā me jīvikā’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘añño me ākappo karaṇīyo’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘kacci nu kho me attā sīlato na upavadatī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘kacci nu kho maṃ anuvicca viññū sabrahmacārī sīlato na upavadantī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘sabbehi me piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘kammassakomhi kammadāyādo kammayoni kammabandhu kammapaṭisaraṇo, yaṃ kammaṃ karissāmi kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā tassa dāyādo bhavissāmī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘kathaṃbhūtassa me rattindivā vītivattantī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘kacci nu kho ahaṃ suññāgāre abhiramāmī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘atthi nu kho me uttari manussadhammo alamariyañāṇadassanaviseso adhigato, yenāhaṃ [yohaṃ (sī. pī. ka.), sohaṃ (syā.)] pacchime kāle sabrahmacārīhi puṭṭho na maṅku bhavissāmī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ. Ime kho, bhikkhave, dasa dhammā pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、住於身中之法經

9. Sarīraṭṭhadhammasuttaṃ
49已對照

四十九、“諸比丘,有這十種住於身中的法。哪十種[法]呢?寒、熱、飢、渴、大便、小便、身防護、語防護、活命防護、導致再有的有行——諸比丘,這就是十種住於身中的法。”第九[經]。

49. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā sarīraṭṭhā. Katame dasa? Sītaṃ, uṇhaṃ, jighacchā, pipāsā, uccāro, passāvo, kāyasaṃvaro, vacīsaṃvaro, ājīvasaṃvaro, ponobhaviko [ponobbhaviko (ka.)] bhavasaṅkhāro – ime kho, bhikkhave, dasa dhammā sarīraṭṭhā’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、諍論經

10. Bhaṇḍanasuttaṃ
50PTS 5.89緬 3.326已對照

五十、一時,世尊住在舍衛城祇樹林給孤獨園。那時,眾多比丘飯後從乞食處回來,集坐會合於集會堂中,起了糾紛、起了爭吵、陷入爭論,以口舌之矛互相刺戳而住。

50. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā upaṭṭhānasālāyaṃ sannisinnā sannipatitā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti.
已對照

那時,世尊於傍晚時分從靜坐起身,來到集會堂;到了之後,坐在所敷設的座位上。坐下之後,世尊召喚諸比丘:“諸比丘,你們現在集坐會合而作的是什麼談話?你們中斷了的是什麼談論呢?”

Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā sannipatitā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā’’ti?
已對照

“尊者,在此,我們飯後從乞食處回來,集坐會合於集會堂中,起了糾紛、起了爭吵、陷入爭論,以口舌之矛互相刺戳而住。”“諸比丘,你們這些以信從家出家而入非家的良家子,起了糾紛、起了爭吵、陷入爭論,以口舌之矛互相刺戳而住,這對你們是不相稱的。

‘‘Idha mayaṃ, bhante, pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā upaṭṭhānasālāyaṃ sannisinnā sannipatitā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharāmā’’ti. ‘‘Na kho panetaṃ, bhikkhave, tumhākaṃ patirūpaṃ kulaputtānaṃ saddhāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ, yaṃ tumhe bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā vihareyyātha.
已對照

“諸比丘,有這十種可念法,令[人]可愛、令[人]可尊重,導向攝受、無諍、和合、一如。哪十種[法]呢?諸比丘,在此,比丘具戒,以波羅提木叉律儀防護而住,具足正行與行處,於微細的罪過也見怖畏,受持學處而學習。諸比丘,比丘具戒……乃至……受持學處而學習——這也是一種可念法,令[人]可愛、令[人]可尊重,導向攝受、無諍、和合、一如。

‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā sāraṇīyā piyakaraṇā garukaraṇā [piyakarāṇā garukarāṇā (?)] saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattanti. Katame dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Yampi, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
PTS 5.90已對照

“再者,諸比丘,比丘是多聞者、憶持所聞者、積集所聞者,凡是那些初善、中善、後善的,顯示具足義理與文句、完全圓滿、遍淨的梵行的法,他對這樣的諸法多聞、憶持、以語熟習、以意隨觀察、以見善通達。諸比丘,比丘是多聞者……乃至……以見善通達——這也是一種可念法,令[人]可愛、令[人]可尊重,導向攝受、無諍、和合、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
緬 3.327已對照

“再者,諸比丘,比丘是善友者、善伴者、善隨從者。諸比丘,比丘是善友者、善伴者、善隨從者——這也是一種可念法,令[人]可愛、令[人]可尊重,導向攝受、無諍、和合、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. Yampi, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是易受勸者,具足使人易受勸的諸法,能忍,善持教誡。諸比丘,比丘是易受勸者,具足使人易受勸的諸法,能忍,善持教誡——這也是一種可念法,令[人]可愛、令[人]可尊重,導向攝受、無諍、和合、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ. Yampi, bhikkhave, bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘對於諸同梵行者種種大小應作之事,是嫻熟、不懈怠的,具足於此的方便審察,堪能作、堪能安排。諸比丘,比丘對於諸同梵行者種種大小應作之事,是嫻熟、不懈怠的,具足於此的方便審察,堪能作、堪能安排——這也是一種法,令[人]可愛、令[人]可尊重,導向攝受、無諍、和合、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni – tattha dakkho hoti analaso, tatrūpāyāya vīmaṃsāya samannāgato alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ. Yampi, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni – tattha dakkho hoti analaso tatrūpāyāya vīmaṃsāya samannāgato alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ, ayampi dhammo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是愛法者、言談可愛者,於增上法、增上律有廣大的愉悅。諸比丘,比丘是愛法者、言談可愛者,於增上法、增上律有廣大的愉悅——這也是一種可念法,令[人]可愛、令[人]可尊重,導向攝受、無諍、和合、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo. Yampi, bhikkhave, bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
PTS 5.91已對照

“再者,諸比丘,比丘為舍斷諸不善法、為成就諸善法而住於發起精進,有力、堅固勇猛,於諸善法不放下[重]擔。諸比丘,比丘為舍斷諸不善法、為成就諸善法而住於發起精進,有力、堅固勇猛,於諸善法不放下[重]擔——這也是一種可念法,令[人]可愛、令[人]可尊重,導向攝受、無諍、和合、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Yampi, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
緬 3.328已對照

“再者,諸比丘,比丘對隨得的衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具知足。諸比丘,比丘對隨得的衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具知足——這也是一種可念法……乃至……導向。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena. Yampi, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena, ayampi dhammo sāraṇīyo…pe… saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是具念者,具足最上的念與審慎,對久遠以前所作的、久遠以前所說的也能憶念、隨念。諸比丘,比丘是具念者,具足最上的念與審慎,對久遠以前所作的、久遠以前所說的也能憶念、隨念——這也是一種可念法……乃至……導向。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti, paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti, paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā, ayampi dhammo sāraṇīyo…pe… saṃvattati.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是有慧者,具足通達生滅的慧——[那是]聖的、能洞察的、能導向正確盡苦的[慧]。諸比丘,比丘是有慧者,具足通達生滅的慧——[那是]聖的、能洞察的、能導向正確盡苦的[慧]——這也是一種可念法……乃至……導向。諸比丘,這十種可念法,令[人]可愛、令[人]可尊重,導向攝受、無諍、和合、一如。”第十[經]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā, ayampi dhammo sāraṇīyo…pe… saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, dasa dhammā sāraṇīyā piyakaraṇā garukaraṇā saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattantī’’ti. Dasamaṃ.
已對照

辱罵品第五。

Akkosavaggo pañcamo.
PTS 5.92已對照

其攝頌——

諍與兩根本,拘屍那羅、進入;

釋迦人、摩訶利、常[省察],住於身中與諍論。

Tassuddānaṃ –
Vivādā dve ca mūlāni, kusinārapavesane;
Sakko mahāli abhiṇhaṃ, sarīraṭṭhā ca bhaṇḍanāti.
已對照

第一五十[經]完畢。

Paṭhamapaṇṇāsakaṃ samattaṃ.
2. Dutiyapaṇṇāsakaṃ