快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 十集·下降品 Paccorohaṇivaggo

本經目錄(十二)二、下降品一、第一非法經二、第二非法經三、第三非法經四、阿耆多經五、僧迦羅婆經六、此岸經七、第一下降經八、第二下降經九、先導經十、漏盡經下降品第二。

已對照

(十二)二、下降品

(12) 2. Paccorohaṇivaggo
已對照

一、第一非法經

1. Paṭhamaadhammasuttaṃ
113緬 3.437已對照

一百一十三、“諸比丘,非法應被了知,無利益也[應被了知];法應被了知,利益也[應被了知]。了知非法與無利益、了知法與利益之後,應當如法、如利益那樣行道。

113. [a. ni. 10.171] ‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo anattho ca; dhammo ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā anatthañca, dhammañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabbaṃ.
PTS 5.223已對照

“諸比丘,什麼是非法與無利益呢?邪見、邪思惟、邪語、邪業、邪命、邪精進、邪念、邪定、邪智、邪解脫——諸比丘,這稱為非法與無利益。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, adhammo ca anattho ca? Micchādiṭṭhi, micchāsaṅkappo, micchāvācā, micchākammanto, micchāājīvo, micchāvāyāmo, micchāsati, micchāsamādhi, micchāñāṇaṃ, micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhammo ca anattho ca.
已對照

“諸比丘,什麼是法與利益呢?正見、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定、正智、正解脫——諸比丘,這稱為法與利益。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, dhammo ca attho ca? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi, sammāñāṇaṃ, sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, dhammo ca attho ca.
已對照

“‘諸比丘,非法應被了知,無利益也[應被了知];法應被了知,利益也[應被了知]。了知非法與無利益、了知法與利益之後,應當如法、如利益那樣行道’——這樣所說的,就是就這個而說的。”第一[經]。

‘‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo anattho ca; dhammo ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā anatthañca, dhammañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、第二非法經

2. Dutiyaadhammasuttaṃ
114已對照

一百一十四、“諸比丘,應當了知非法與法,應當了知無利益與利益。了知了非法與法、了知了無利益與利益之後,應當如法、如利益那樣行道。

114. ‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabbaṃ.
已對照

“諸比丘,什麼是非法,什麼是法,什麼是無利益,什麼是利益?

‘‘Katamo ca, bhikkhave, adhammo, katamo ca dhammo, katamo ca anattho, katamo ca attho?
已對照

“諸比丘,邪見是非法,正見是法;凡是以邪見為緣而生起的種種惡不善法,這是無利益;以正見為緣,種種善法達到修習的圓滿,這是利益。

‘‘Micchādiṭṭhi, bhikkhave, adhammo; sammādiṭṭhi dhammo; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
緬 3.438已對照

“諸比丘,邪思惟是非法,正思惟是法;凡是以邪思惟為緣而生起的種種惡不善法,這是無利益;以正思惟為緣,種種善法達到修習的圓滿,這是利益。

‘‘Micchāsaṅkappo, bhikkhave, adhammo; sammāsaṅkappo dhammo; ye ca micchāsaṅkappapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāsaṅkappapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已對照

“諸比丘,邪語是非法,正語是法;凡是以邪語為緣而生起的種種惡不善法,這是無利益;以正語為緣,種種善法達到修習的圓滿,這是利益。

‘‘Micchāvācā, bhikkhave, adhammo; sammāvācā dhammo; ye ca micchāvācāpaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāvācāpaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
PTS 5.224已對照

“諸比丘,邪業是非法,正業是法;凡是以邪業為緣而生起的種種惡不善法,這是無利益;以正業為緣,種種善法達到修習的圓滿,這是利益。

‘‘Micchākammanto, bhikkhave, adhammo; sammākammanto dhammo; ye ca micchākammantapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammākammantapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已對照

“諸比丘,邪命是非法,正命是法;凡是以邪命為緣而生起的種種惡不善法,這是無利益;以正命為緣,種種善法達到修習的圓滿,這是利益。

‘‘Micchāājīvo, bhikkhave, adhammo; sammāājīvo dhammo; ye ca micchāājīvapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāājīvapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已對照

“諸比丘,邪精進是非法,正精進是法;凡是以邪精進為緣而生起的種種惡不善法,這是無利益;以正精進為緣,種種善法達到修習的圓滿,這是利益。

‘‘Micchāvāyāmo, bhikkhave, adhammo; sammāvāyāmo dhammo; ye ca micchāvāyāmapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāvāyāmapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已對照

“諸比丘,邪念是非法,正念是法;凡是以邪念為緣而生起的種種惡不善法,這是無利益;以正念為緣,種種善法達到修習的圓滿,這是利益。

‘‘Micchāsati, bhikkhave, adhammo; sammāsati dhammo; ye ca micchāsatipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāsatipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已對照

“諸比丘,邪定是非法,正定是法;凡是以邪定為緣而生起的種種惡不善法,這是無利益;以正定為緣,種種善法達到修習的圓滿,這是利益。

‘‘Micchāsamādhi, bhikkhave, adhammo; sammāsamādhi dhammo; ye ca micchāsamādhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāsamādhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
緬 3.439已對照

“諸比丘,邪智是非法,正智是法;凡是以邪智為緣而生起的種種惡不善法,這是無利益;以正智為緣,種種善法達到修習的圓滿,這是利益。

‘‘Micchāñāṇaṃ, bhikkhave, adhammo; sammāñāṇaṃ dhammo; ye ca micchāñāṇapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāñāṇapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已對照

“諸比丘,邪解脫是非法,正解脫是法;凡是以邪解脫為緣而生起的種種惡不善法,這是無利益;以正解脫為緣,種種善法達到修習的圓滿,這是利益。

‘‘Micchāvimutti, bhikkhave, adhammo; sammāvimutti dhammo; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已對照

“‘諸比丘,應當了知非法與法,應當了知無利益與利益。了知了非法與法、了知了無利益與利益之後,應當如法、如利益那樣行道。’——這樣所說的,就是就這個而說的。”第二[經]。

‘‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Dutiyaṃ.
已對照

三、第三非法經

3. Tatiyaadhammasuttaṃ
115PTS 5.225已對照

一百一十五、“諸比丘,應當了知非法與法,應當了知無利益與利益。了知了非法與法、了知了無利益與利益之後,應當如法、如利益那樣行道。”世尊說了這[語]。善逝說了這[語]之後,便從座起而入住處。

115. ‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’’nti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi.
已對照

那時,世尊離去不久,那些比丘這樣想:“賢友們,世尊為我們略說了綱要而未詳解其義,便從座起而入住處——‘諸比丘,應當了知非法與法,應當了知無利益與利益。了知了非法與法、了知了無利益與利益之後,應當如法、如利益那樣行道。’這由世尊所略說、所說出而未詳解其義的綱要,誰能詳解其義呢?”

Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’’ti?
已對照

那時,那些比丘又這樣想:“這位具壽阿難既受導師所讚歎,又為有智的諸同梵行者所敬重。具壽阿難能詳解這由世尊所略說、所說出而未詳解其義的綱要之義。我們何不往具壽阿難[之處]去;到了之後,向具壽阿難請問這一義呢?具壽阿難怎樣為我們解答,我們便將那樣受持[它]。”

Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi – ‘‘ayaṃ kho āyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāma [puccheyyāma (sī. syā. pī.) ma. ni. 1.202 passitabbaṃ]. Yathā no āyasmā ānando byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’’ti.
緬 3.440已對照

那時,那些比丘便往具壽阿難[之處]去;到了之後,與具壽阿難互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。坐在一旁的那些比丘對具壽阿難這樣說——

Atha kho te bhikkhū yenāyasmā ānando tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṃ ānandaṃ etadavocuṃ –
已對照

“賢友阿難,世尊為我們略說了綱要而未詳解其義,便從座起而入住處——‘應當了知非法……乃至……那樣行道。’

‘‘Idaṃ kho no, āvuso ānanda, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca…pe… tathā paṭipajjitabba’nti.
PTS 5.226已對照

“賢友,世尊離去不久,我們這樣想:‘賢友們,世尊為我們略說了綱要而未詳解其義,便從座起而入住處——應當了知非法……乃至……那樣行道。這由世尊所略說、所說出而未詳解其義的綱要,誰能詳解其義呢?’

‘‘Tesaṃ no, āvuso, amhākaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavatā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – adhammo ca…pe… tathā paṭipajjitabbanti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’ti?
已對照

“賢友,我們又這樣想:‘這位具壽阿難既受導師所讚歎,又為有智的諸同梵行者所敬重。具壽阿難能詳解這由世尊所略說、所說出而未詳解其義的綱要之義。我們何不往具壽阿難[之處]去;到了之後,向具壽阿難請問這一義呢?具壽阿難怎樣為我們解答,我們便將那樣受持[它]。’願具壽阿難詳解[之]。”

‘‘Tesaṃ no, āvuso, amhākaṃ etadahosi – ‘ayaṃ kho āyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāma. Yathā no āyasmā ānando byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’ti. Vibhajatu āyasmā ānando’’ti.
PTS 5.227緬 3.441已對照

“賢友們,猶如有人求心材、尋心材,為遍求心材而行,來到一棵立著的、有心材的大樹前,卻越過[樹]根、越過[樹]幹,以為應在枝葉間求心材;諸具壽這[所作]也正是這樣的[情形]——在導師現前時,你們越過了那位世尊,卻以為應向我們請問這一義。賢友們,因為那位世尊知而知、見而見,是成為眼者、成為智者、成為法者、成為梵者、能說者、能宣說者、義之引導者、不死之施與者、法主、如來。而那時正是你們應往世尊本人[之處]去、請問這一義的時候。世尊怎樣為你們解答,你們便應那樣受持[它]。”

‘‘Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva mūlaṃ atikkamma khandhaṃ sākhāpalāse sāraṃ pariyesitabbaṃ maññeyya; evaṃsampadamidaṃ āyasmantānaṃ satthari sammukhībhūte taṃ bhagavantaṃ atisitvā amhe etamatthaṃ paṭipucchitabbaṃ maññatha. So hāvuso, bhagavā jānaṃ jānāti passaṃ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato. So ceva panetassa kālo ahosi yaṃ tumhe bhagavantaṃyeva upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha. Yathā vo bhagavā byākareyya tathā naṃ dhāreyyāthā’’ti.
已對照

“賢友阿難,確實如此,世尊知而知、見而見,是成為眼者、成為智者、成為法者、成為梵者、能說者、能宣說者、義之引導者、不死之施與者、法主、如來。而那時也正是我們應往世尊本人[之處]去、請問這一義的時候,世尊怎樣為我們解答,我們便應那樣受持[它]。然而具壽阿難既受導師所讚歎,又為有智的諸同梵行者所敬重。具壽阿難能詳解這由世尊所略說、所說出而未詳解其義的綱要之義。願具壽阿難不以為難而詳解[之]。”

‘‘Addhāvuso ānanda, bhagavā jānaṃ jānāti passaṃ passati cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato. So ceva panetassa kālo ahosi yaṃ mayaṃ bhagavantaṃyeva upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyāma, yathā no bhagavā byākareyya tathā naṃ dhāreyyāma. Api cāyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Vibhajatāyasmā ānando agaruṃ katvā’’ti.
已對照

“那麼,賢友們,你們要諦聽,好好作意,我要說了。”“是,賢友。”那些比丘應諾具壽阿難。於是具壽阿難這樣說——

‘‘Tenahāvuso, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṃ. Athāyasmā ānando etadavoca –
已對照

“賢友們,世尊為我們略說了綱要而未詳解其義,便從座起而入住處——‘諸比丘,應當了知非法與法,應當了知無利益與利益。了知了非法與法、了知了無利益與利益之後,應當如法、如利益那樣行道。’

‘‘Yaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti.
已對照

賢友們,什麼是非法,什麼是法,什麼是無利益,什麼是利益?

Katamo cāvuso, adhammo, katamo ca dhammo, katamo ca anattho, katamo ca attho?
已對照

“賢友們,邪見是非法,正見是法;凡是以邪見為緣而生起的種種惡不善法,這是無利益;以正見為緣,種種善法達到修習的圓滿,這是利益。

‘‘Micchādiṭṭhi, āvuso, adhammo; sammādiṭṭhi dhammo; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
PTS 5.228緬 3.442已對照

“賢友們,邪思惟是非法,正思惟是法……賢友們,邪語是非法,正語是法……賢友們,邪業是非法,正業是法……賢友們,邪命是非法,正命是法……賢友們,邪精進是非法,正精進是法……賢友們,邪念是非法,正念是法……賢友們,邪定是非法,正定是法……賢友們,邪智是非法,正智是法……。

‘‘Micchāsaṅkappo, āvuso, adhammo; sammāsaṅkappo dhammo… micchāvācā, āvuso, adhammo; sammāvācā dhammo … micchākammanto, āvuso, adhammo; sammākammanto dhammo… micchāājīvo, āvuso, adhammo; sammāājīvo dhammo… micchāvāyāmo, āvuso, adhammo; sammāvāyāmo dhammo… micchāsati, āvuso, adhammo; sammāsati dhammo… micchāsamādhi, āvuso, adhammo; sammāsamādhi dhammo… micchāñāṇaṃ, āvuso, adhammo; sammāñāṇaṃ dhammo….
已對照

賢友們,邪解脫是非法,正解脫是法;凡是以邪解脫為緣而生起的種種惡不善法,這是無利益;以正解脫為緣,種種善法達到修習的圓滿,這是利益。

Micchāvimutti, āvuso, adhammo; sammāvimutti dhammo; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已對照

“賢友們,世尊為我們略說了綱要而未詳解其義,便從座起而入住處——‘諸比丘,應當了知非法……乃至……那樣行道。’賢友們,對這由世尊所略說、所說出而未詳解其義的綱要,我是這樣了知其詳義的。而賢友們,你們若願意,可往世尊本人[之處]去,請問這一義。世尊怎樣為你們解答,你們便應那樣受持[它]。”

‘‘Ayaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca…pe… tathā paṭipajjitabba’nti, imassa kho ahaṃ, āvuso, bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi. Ākaṅkhamānā ca pana tumhe, āvuso, bhagavantaṃyeva upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha. Yathā vo bhagavā byākaroti [byākareyya (syā.)] tathā naṃ dhāreyyāthā’’ti.
已對照

“是,賢友。”那些比丘歡喜、隨喜具壽阿難所說,便從座起,往世尊[之處]去;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的那些比丘對世尊這樣說——

‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –
已對照

“世尊為我們略說了綱要而未詳解其義,便從座起而入住處——‘諸比丘,應當了知非法……乃至……那樣行道。’

‘‘Yaṃ kho no bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo…pe… tathā paṭijjitabba’nti.
PTS 5.229已對照

“尊者,世尊離去不久,我們這樣想:‘賢友們,世尊為我們略說了綱要而未詳解其義,便從座起而入住處——諸比丘,應當了知非法……乃至……那樣行道。這由世尊所略說、所說出而未詳解其義的綱要,誰能詳解其義呢?’

‘‘Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – adhammo ca, bhikkhave, veditabbo…pe… tathā paṭipajjitabbanti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’ti?
緬 3.443已對照

“尊者,我們又這樣想:‘這位具壽阿難既受導師所讚歎,又為有智的諸同梵行者所敬重。具壽阿難能詳解這由世尊所略說、所說出而未詳解其義的綱要之義。我們何不往具壽阿難[之處]去;到了之後,向具壽阿難請問這一義呢?具壽阿難怎樣為我們解答,我們便將那樣受持[它]。’

‘‘Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ etadahosi – ‘ayaṃ kho āyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāma. Yathā no āyasmā ānando byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’ti.
已對照

“尊者,於是我們便往具壽阿難[之處]去;到了之後,向具壽阿難問了這一義。尊者,具壽阿難以這些行相、這些句、這些文為我們善加詳解了[其]義。”

‘‘Atha kho mayaṃ, bhante, yenāyasmā ānando tenupasaṅkamimhā; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ apucchimhā. Tesaṃ no, bhante, āyasmatā ānandena imehi ākārehi imehi padehi imehi byañjanehi attho suvibhatto’’ti [vibhattoti (?) evameva hi aññesu īdisasuttesu dissati].
已對照

“善哉,善哉,諸比丘!諸比丘,阿難是賢智者;諸比丘,阿難是大慧者。諸比丘,你們若來到我[之處],向我請問這一義,我也會正像阿難所解答的那樣解答[它]。這正是它的義,你們便應這樣受持[它]。”第三[經]。

‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave! Paṇḍito, bhikkhave, ānando. Mahāpañño, bhikkhave, ānando. Maṃ cepi tumhe, bhikkhave, upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha, ahampi cetaṃ evamevaṃ [ahampi taṃ evamevaṃ (ma. ni. 1.205)] byākareyyaṃ yathā taṃ ānandena byākataṃ. Eso ceva tassa [eso cevetassa (ma. ni. 1.205)] attho evañca naṃ dhāreyyāthā’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、阿耆多經

4. Ajitasuttaṃ
116PTS 5.230已對照

一百一十六、那時,阿耆多(Ajita)遊方者來到世尊之處;到了之後,與世尊互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。坐在一旁的阿耆多遊方者對世尊這樣說——

116. Atha kho ajito paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho ajito paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
已對照

“喬達摩尊師,我們有一位號稱賢智者的同梵行者。他思出了約五百種心處(cittaṭṭhāna),其他外道[被他以]這些[心處詰問],便知道:‘我們被駁倒了。’”

‘‘Amhākaṃ, bho gotama, paṇḍito nāma sabrahmacārī. Tena pañcamattāni cittaṭṭhānasatāni cintitāni, yehi aññatitthiyā upāraddhāva jānanti [upāraddhā pajānanti (sī.)] upāraddhasmā’’ti [upāraddhamhāti (sī. pī.)].
緬 3.444已對照

那時,世尊召喚諸比丘:“諸比丘,你們憶持諸賢智者事(paṇḍitavatthu)嗎?”“世尊,這正是時候;善逝,這正是時候!願世尊宣說。聽了世尊[所說],比丘們將會受持。”

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘dhāretha no tumhe, bhikkhave, paṇḍitavatthūnī’’ti? ‘‘Etassa, bhagavā, kālo etassa, sugata, kālo yaṃ bhagavā bhāseyya, bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti.
已對照

“那麼,諸比丘,你們要諦聽,好好作意,我要說了。”“是的,尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已對照

“諸比丘,在此,有人以非法的論說制伏、壓倒非法的論說,並以此取悅非法的會眾。由此,那非法的會眾便發出高聲、大聲:‘諸位,真是賢智者啊!諸位,真是賢智者啊!’

‘‘Idha, bhikkhave, ekacco adhammikena vādena adhammikaṃ vādaṃ abhiniggaṇhāti abhinippīḷeti, tena ca adhammikaṃ parisaṃ rañjeti. Tena sā adhammikā parisā uccāsaddamahāsaddā hoti – ‘paṇḍito vata, bho, paṇḍito vata, bho’ti.
已對照

“諸比丘,又在此,有人以非法的論說制伏、壓倒如法的論說,並以此取悅非法的會眾。由此,那非法的會眾便發出高聲、大聲:‘諸位,真是賢智者啊!諸位,真是賢智者啊!’

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco adhammikena vādena dhammikaṃ vādaṃ abhiniggaṇhāti abhinippīḷeti, tena ca adhammikaṃ parisaṃ rañjeti. Tena sā adhammikā parisā uccāsaddamahāsaddā hoti – ‘paṇḍito vata, bho, paṇḍito vata, bho’ti.
已對照

“諸比丘,又在此,有人以非法的論說制伏、壓倒如法的論說與非法的論說,並以此取悅非法的會眾。由此,那非法的會眾便發出高聲、大聲:‘諸位,真是賢智者啊!諸位,真是賢智者啊!’

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco adhammikena vādena dhammikañca vādaṃ adhammikañca vādaṃ abhiniggaṇhāti abhinippīḷeti, tena ca adhammikaṃ parisaṃ rañjeti. Tena sā adhammikā parisā uccāsaddamahāsaddā hoti – ‘paṇḍito vata, bho, paṇḍito vata, bho’ti.
PTS 5.231已對照

“諸比丘,應當了知非法與法,應當了知無利益與利益。了知了非法與法、了知了無利益與利益之後,應當如法、如利益那樣行道。

‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabbaṃ.
已對照

“諸比丘,什麼是非法,什麼是法,什麼是無利益,什麼是利益?諸比丘,邪見是非法,正見是法;凡是以邪見為緣而生起的種種惡不善法,這是無利益;以正見為緣,種種善法達到修習的圓滿,這是利益。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, adhammo, katamo ca dhammo, katamo ca anattho, katamo ca attho? Micchādiṭṭhi, bhikkhave, adhammo; sammādiṭṭhi dhammo; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
緬 3.445已對照

“諸比丘,邪思惟是非法,正思惟是法……諸比丘,邪語是非法,正語是法……諸比丘,邪業是非法,正業是法……諸比丘,邪命是非法,正命是法……諸比丘,邪精進是非法,正精進是法……諸比丘,邪念是非法,正念是法……諸比丘,邪定是非法,正定是法……諸比丘,邪智是非法,正智是法。

‘‘Micchāsaṅkappo, bhikkhave, adhammo; sammāsaṅkappo dhammo… micchāvācā, bhikkhave, adhammo; sammāvācā dhammo… micchākammanto, bhikkhave, adhammo; sammākammanto dhammo… micchāājīvo, bhikkhave, adhammo; sammāājīvo dhammo … micchāvāyāmo, bhikkhave, adhammo; sammāvāyāmo dhammo… micchāsati, bhikkhave, adhammo; sammāsati dhammo… micchāsamādhi, bhikkhave adhammo; sammāsamādhi dhammo… micchāñāṇaṃ, bhikkhave, adhammo; sammāñāṇaṃ dhammo.
已對照

“諸比丘,邪解脫是非法,正解脫是法;凡是以邪解脫為緣而生起的種種惡不善法,這是無利益;以正解脫為緣,種種善法達到修習的圓滿,這是利益。

‘‘Micchāvimutti, bhikkhave, adhammo; sammāvimutti dhammo; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
PTS 5.232已對照

“‘諸比丘,應當了知非法與法,應當了知無利益與利益。了知了非法與法、了知了無利益與利益之後,應當如法、如利益那樣行道。’——這樣所說的,就是就這個而說的。”第四[經]。

‘‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Catutthaṃ.
已對照

五、僧迦羅婆經

5. Saṅgāravasuttaṃ
117已對照

一百一十七、那時,僧迦羅婆(Saṅgārava)婆羅門來到世尊之處;到了之後,與世尊互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。坐在一旁的僧迦羅婆婆羅門對世尊這樣說——“喬達摩尊師,什麼是此岸,什麼是彼岸呢?”“婆羅門,邪見是此岸,正見是彼岸;邪思惟是此岸,正思惟是彼岸;邪語是此岸,正語是彼岸;邪業是此岸,正業是彼岸;邪命是此岸,正命是彼岸;邪精進是此岸,正精進是彼岸;邪念是此岸,正念是彼岸;邪定是此岸,正定是彼岸;邪智是此岸,正智是彼岸;邪解脫是此岸,正解脫是彼岸。婆羅門,這是此岸,這是彼岸。

117. [a. ni. 10.169] Atha kho saṅgāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, bho gotama, orimaṃ tīraṃ, kiṃ pārimaṃ tīra’’nti? ‘‘Micchādiṭṭhi kho, brāhmaṇa, orimaṃ tīraṃ, sammādiṭṭhi pārimaṃ tīraṃ; micchāsaṅkappo orimaṃ tīraṃ, sammāsaṅkappo pārimaṃ tīraṃ; micchāvācā orimaṃ tīraṃ, sammāvācā pārimaṃ tīraṃ; micchākammanto orimaṃ tīraṃ, sammākammanto pārimaṃ tīraṃ; micchāājīvo orimaṃ tīraṃ, sammāājīvo pārimaṃ tīraṃ; micchāvāyāmo orimaṃ tīraṃ, sammāvāyāmo pārimaṃ tīraṃ; micchāsati orimaṃ tīraṃ, sammāsati pārimaṃ tīraṃ; micchāsamādhi orimaṃ tīraṃ, sammāsamādhi pārimaṃ tīraṃ; micchāñāṇaṃ orimaṃ tīraṃ, sammāñāṇaṃ pārimaṃ tīraṃ; micchāvimutti orimaṃ tīraṃ, sammāvimutti pārimaṃ tīranti. Idaṃ kho, brāhmaṇa, orimaṃ tīraṃ, idaṃ pārimaṃ tīranti.
已對照

“於諸人中,那些趣向彼岸的人是少數;

‘‘Appakā te manussesu, ye janā pāragāmino;
已對照

而其餘這些人眾,只是沿著岸奔跑。

Athāyaṃ itarā pajā, tīramevānudhāvati.
已對照

“而凡於善說的法中隨法而行者,

‘‘Ye ca kho sammadakkhāte, dhamme dhammānuvattino;
已對照

那些人將到彼岸,[渡過]極難渡的死[王]領域。

Te janā pāramessanti, maccudheyyaṃ suduttaraṃ.
緬 3.446已對照

“智者舍斷黑法之後,應修習白[法];

‘‘Kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāya, sukkaṃ bhāvetha paṇḍito;
已對照

緣於從家[至]無家,於那難以喜樂的遠離中,

Okā anokamāgamma, viveke yattha dūramaṃ.
已對照

“捨棄諸欲、無所有的[他],應於那裡希求喜樂;

‘‘Tatrābhiratimiccheyya, hitvā kāme akiñcano;
已對照

智者應淨化自己,[離於]心的諸垢染。

Pariyodapeyya attānaṃ, cittaklesehi paṇḍito.
PTS 5.233已對照

“凡於諸正覺支中,心已被正確地善加修習者,

‘‘Yesaṃ sambodhiyaṅgesu, sammā cittaṃ subhāvitaṃ;
已對照

凡無執取而樂於執取之舍遣者,

Ādānapaṭinissagge, anupādāya ye ratā;
已對照

漏已盡、具光輝的他們,於世間已般涅槃。”第五[經]。

Khīṇāsavā jutimanto [jutīmanto (sī.)], te loke parinibbutā’’ti. pañcamaṃ;
已對照

六、此岸經

6. Orimatīrasuttaṃ
118已對照

一百一十八、“諸比丘,我要說此岸與彼岸。你們要諦聽,好好作意,我要說了。”“是的,尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

118. ‘‘Orimañca, bhikkhave, tīraṃ desessāmi pārimañca tīraṃ. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已對照

“諸比丘,什麼是此岸,什麼是彼岸?邪見是此岸,正見是彼岸……乃至……邪解脫是此岸,正解脫是彼岸。諸比丘,這是此岸,這是彼岸。

‘‘Katamañca, bhikkhave, orimaṃ tīraṃ, katamañca pārimaṃ tīraṃ? Micchādiṭṭhi orimaṃ tīraṃ, sammādiṭṭhi pārimaṃ tīraṃ…pe… micchāvimutti orimaṃ tīraṃ, sammāvimutti pārimaṃ tīraṃ. Idaṃ kho, bhikkhave, orimaṃ tīraṃ, idaṃ pārimaṃ tīranti.
已對照

“於諸人中,那些趣向彼岸的人是少數;

‘‘Appakā te manussesu, ye janā pāragāmino;
已對照

而其餘這些人眾,只是沿著岸奔跑。

Athāyaṃ itarā pajā, tīramevānudhāvati.
已對照

“而凡於善說的法中隨法而行者,

‘‘Ye ca kho sammadakkhāte, dhamme dhammānuvattino;
已對照

那些人將到彼岸,[渡過]極難渡的死[王]領域。

Te janā pāramessanti, maccudheyyaṃ suduttaraṃ.
已對照

“智者舍斷黑法之後,應修習白[法];

‘‘Kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāya, sukkaṃ bhāvetha paṇḍito;
已對照

緣於從家[至]無家,於那難以喜樂的遠離中,

Okā anoka māgamma, viveke yattha dūramaṃ.
已對照

“捨棄諸欲、無所有的[他],應於那裡希求喜樂;

‘‘Tatrābhiratimiccheyya, hitvā kāme akiñcano;
已對照

智者應淨化自己,[離於]心的諸垢染。

Pariyodapeyya attānaṃ, cittaklesehi paṇḍito.
已對照

“凡於諸正覺支中,心已被正確地善加修習者,

‘‘Yesaṃ sambodhiyaṅgesu, sammā cittaṃ subhāvitaṃ;
已對照

凡無執取而樂於執取之舍遣者,

Ādānapaṭinissagge, anupādāya ye ratā;
已對照

漏已盡、具光輝的他們,於世間已般涅槃。”第六[經]。

Khīṇāsavā jutimanto, te loke parinibbutā’’ti. chaṭṭhaṃ;
已對照

七、第一下降經

7. Paṭhamapaccorohaṇīsuttaṃ
119PTS 5.234緬 3.447已對照

一百一十九、那時,生聞(Jāṇussoṇi)婆羅門在那布薩日,洗了頭,穿著一對新麻衣,手持一把溼吉祥草,站在離世尊不遠的一旁。

119. Tena kho pana samayena jāṇussoṇi [jānussoni (ka. sī.), jānussoṇi (ka. sī.), jāṇusoṇi (ka.)] brāhmaṇo tadahuposathe sīsaṃnhāto [sīsaṃnahāto (sī. pī.), sīsanhāto (syā.)] navaṃ khomayugaṃ nivattho allakusamuṭṭhiṃ ādāya bhagavato avidūre ekamantaṃ ṭhito hoti.
已對照

世尊看見了生聞婆羅門在那布薩日,洗了頭,穿著一對新麻衣,手持一把溼吉祥草,站在一旁。看見之後,對生聞婆羅門這樣說——“婆羅門,你為什麼在那布薩日,洗了頭,穿著一對新麻衣,手持一把溼吉祥草,站在一旁?今天婆羅門族有什麼[事]呢?”“喬達摩尊師,今天婆羅門族有下降(paccorohaṇī)。”

Addasā kho bhagavā jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ tadahuposathe sīsaṃnhātaṃ navaṃ khomayugaṃ nivatthaṃ allakusamuṭṭhiṃ ādāya ekamantaṃ ṭhitaṃ. Disvāna jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu tvaṃ, brāhmaṇa, tadahuposathe sīsaṃnhāto navaṃ khomayugaṃ nivattho allakusamuṭṭhiṃ ādāya ekamantaṃ ṭhito? Kiṃ nvajja [kiṃ nu ajja (syā.), kiṃ nu kho ajja (pī.), kiṃ nu khvajja (ka.)] brāhmaṇakulassā’’ti [brāhmaṇa brahmakusalassāti (ka.)]? ‘‘Paccorohaṇī, bho gotama, ajja brāhmaṇakulassā’’ti [brahmakusalassāti (ka.)].
已對照

“婆羅門,那麼婆羅門們的下降是怎樣的呢?”“喬達摩尊師,在此,婆羅門們在那布薩日,洗了頭,穿著一對新麻衣,以溼牛糞塗地,鋪上青綠的吉祥草,在沙堆與火堂之間安置臥處。他們在那一夜三次起身,合掌禮敬火:‘我們向尊者下降,我們向尊者下降。’又以大量的熟酥、油與生酥令火飽足。過了那一夜之後,以上妙的嚼食、噉食令婆羅門們飽足。喬達摩尊師,婆羅門們的下降就是這樣的。”

‘‘Yathā kathaṃ pana, brāhmaṇa, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī hotī’’ti? ‘‘Idha, bho gotama, brāhmaṇā tadahuposathe sīsaṃnhātā navaṃ khomayugaṃ nivatthā allena gomayena pathaviṃ opuñjitvā haritehi kusehi pattharitvā [pavitthāretvā (ka.)] antarā ca velaṃ antarā ca agyāgāraṃ seyyaṃ kappenti. Te taṃ rattiṃ tikkhattuṃ paccuṭṭhāya pañjalikā aggiṃ namassanti – ‘paccorohāma bhavantaṃ, paccorohāma bhavanta’nti. Bahukena ca sappitelanavanītena aggiṃ santappenti. Tassā ca rattiyā accayena paṇītena khādanīyena bhojanīyena brāhmaṇe santappenti. Evaṃ, bho gotama, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī hotī’’ti.
已對照

“婆羅門,婆羅門們的下降是一種,而在聖者之律中的下降是另一種。”“喬達摩尊師,那麼在聖者之律中的下降是怎樣的呢?善哉!願喬達摩尊師為我宣說在聖者之律中下降是怎樣的法。”

‘‘Aññathā kho, brāhmaṇa, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī hoti, aññathā ca pana ariyassa vinaye paccorohaṇī hotī’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana, bho gotama, ariyassa vinaye paccorohaṇī hoti? Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu yathā ariyassa vinaye paccorohaṇī hotī’’ti.
緬 3.448已對照

“那麼,婆羅門,你要諦聽,好好作意,我要說了。”“是的,尊師。”生聞婆羅門應諾了世尊。世尊這樣說——

‘‘Tena hi, brāhmaṇa, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –
PTS 5.235已對照

“婆羅門,在此,聖弟子這樣思察:‘邪見確實於現法與來世都有惡的異熟。’他這樣省思之後,舍斷邪見,從邪見下降。

‘‘Idha, brāhmaṇa, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘micchādiṭṭhiyā kho pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ ti. So iti paṭisaṅkhāya micchādiṭṭhiṃ pajahati; micchādiṭṭhiyā paccorohati.
已對照

……邪思惟確實於現法與來世都有惡的異熟。他這樣省思之後,舍斷邪思惟,從邪思惟下降。

… Micchāsaṅkappassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāsaṅkappaṃ pajahati; micchāsaṅkappā paccorohati.
已對照

……邪語確實於現法與來世都有惡的異熟。他這樣省思之後,舍斷邪語,從邪語下降。

… Micchāvācāya kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāvācaṃ pajahati; micchāvācāya paccorohati.
已對照

……邪業確實於現法與來世都有惡的異熟。他這樣省思之後,舍斷邪業,從邪業下降。

…Micchākammantassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchākammantaṃ pajahati; micchākammantā paccorohati.
已對照

……邪命確實於現法與來世都有惡的異熟。他這樣省思之後,舍斷邪命,從邪命下降。

…Micchāājīvassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāājīvaṃ pajahati; micchāājīvā paccorohati.
已對照

……邪精進確實於現法與來世都有惡的異熟。他這樣省思之後,舍斷邪精進,從邪精進下降。

…Micchāvāyāmassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāvāyāmaṃ pajahati; micchāvāyāmā paccorohati.
已對照

……邪念確實於現法與來世都有惡的異熟。他這樣省思之後,舍斷邪念,從邪念下降。

…Micchāsatiyā kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāsatiṃ pajahati; micchāsatiyā paccorohati.
已對照

……邪定確實於現法與來世都有惡的異熟。他這樣省思之後,舍斷邪定,從邪定下降。

…Micchāsamādhissa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāsamādhiṃ pajahati; micchāsamādhimhā paccorohati.
緬 3.449已對照

……邪智確實於現法與來世都有惡的異熟。他這樣省思之後,舍斷邪智,從邪智下降。

…Micchāñāṇassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāñāṇaṃ pajahati; micchāñāṇamhā paccorohati.
已對照

‘邪解脫確實於現法與來世都有惡的異熟。’他這樣省思之後,舍斷邪解脫,從邪解脫下降。婆羅門,在聖者之律中的下降就是這樣的。”

‘Micchāvimuttiyā kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ti. So iti paṭisaṅkhāya micchāvimuttiṃ pajahati; micchāvimuttiyā paccorohati. Evaṃ kho, brāhmaṇa, ariyassa vinaye paccorohaṇī hotī’’ti.
PTS 5.236已對照

“喬達摩尊師,婆羅門們的下降是一種,而在聖者之律中的下降是另一種。喬達摩尊師,婆羅門們的下降,不值這聖者之律中下降的十六分之一。奇哉!喬達摩尊師……乃至……願喬達摩尊師憶持我為優婆塞,從今日起,終生皈依。”第七[經]。

‘‘Aññathā, bho gotama, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī, aññathā ca pana ariyassa vinaye paccorohaṇī hoti. Imissā ca, bho gotama, ariyassa vinaye paccorohaṇiyā brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī kalaṃ nāgghati soḷasiṃ. Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Sattamaṃ.
已對照

八、第二下降經

8. Dutiyapaccorohaṇīsuttaṃ
120已對照

一百二十、“諸比丘,我要為你們說聖的下降。你們要諦聽……什麼是聖的下降呢?諸比丘,在此,聖弟子這樣思察:‘邪見確實於現法與來世都有惡的異熟。’他這樣省思之後,舍斷邪見,從邪見下降。邪思惟確有惡的異熟……邪語確有……邪業確有……邪命確有……邪精進確有……邪念確有……邪定確有……邪智確有……邪解脫確實於現法與來世都有惡的異熟。他這樣省思之後,舍斷邪解脫,從邪解脫下降。諸比丘,這稱為聖的下降。”第八[經]。

120. ‘‘Ariyaṃ vo, bhikkhave, paccorohaṇiṃ desessāmi. Taṃ suṇātha… katamā ca, bhikkhave, ariyā paccorohaṇī? Idha, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘micchādiṭṭhiyā kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ti. So iti paṭisaṅkhāya micchādiṭṭhiṃ pajahati; micchādiṭṭhiyā paccorohati. Micchāsaṅkappassa kho pāpako vipāko… micchāvācāya kho… micchākammantassa kho… micchāājīvassa kho… micchāvāyāmassa kho… micchāsatiyā kho… micchāsamādhissa kho… micchāñāṇassa kho… micchāvimuttiyā kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāvimuttiṃ pajahati; micchāvimuttiyā paccorohati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyā paccorohaṇī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、先導經

9. Pubbaṅgamasuttaṃ
121PTS 5.237緬 3.450已對照

一百二十一、“諸比丘,對太陽昇起來說,這是先導,這是前兆,即:明相出現;正是這樣,諸比丘,對諸善法來說,這是先導,這是前兆,即:正見。諸比丘,對有正見者,正思惟生出;對有正思惟者,正語生出,正業生出;對有正業者,正命生出;對有正命者,正精進生出;對有正精進者,正念生出;對有正念者,正定生出;對有正定者,正智生出;對有正智者,正解脫生出。”第九[經]。

121. ‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, kusalānaṃ dhammānaṃ etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – sammādiṭṭhi. Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, sammāsaṅkappo pahoti, sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti, sammākammanto pahoti, sammākammantassa sammāājīvo pahoti, sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti, sammāvāyāmassa sammāsati pahoti, sammāsatissa sammāsamādhi pahoti, sammāsamādhissa sammāñāṇaṃ pahoti, sammāñāṇissa sammāvimutti pahotī’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、漏盡經

10. Āsavakkhayasuttaṃ
122已對照

一百二十二、“諸比丘,有這十種法,若修習、多作,導向諸漏的滅盡。哪十種[法]呢?正見、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定、正智、正解脫——諸比丘,這十種法若修習、多作,導向諸漏的滅盡。”第十[經]。

122. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṃ khayāya saṃvattanti. Katame dasa? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi, sammāñāṇaṃ, sammāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa dhammā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṃ khayāya saṃvattantī’’ti. Dasamaṃ.
已對照

下降品第二。

Paccorohaṇivaggo dutiyo.
已對照

其攝頌——

三非法、阿耆多,僧迦羅婆與此岸;

兩下降,以及先導、漏盡。

Tassuddānaṃ –
Tayo adhammā ajito, saṅgāravo ca orimaṃ;
Dve ceva paccorohaṇī, pubbaṅgamaṃ āsavakkhayoti.