快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 十集·沙門想品 Samaṇasaññāvaggo

本經目錄三、第三五十[經](十一)一、沙門想品一、沙門想經二、覺支經三、邪性經四、種子經五、明經六、遣除經七、洗骨經八、醫師經九、催吐經十、應排除經十一、第一無學經十二、第二無學經沙門想品第一。

已對照

三、第三五十[經]

已對照

(十一)一、沙門想品

(11) 1. Samaṇasaññāvaggo
已對照

一、沙門想經

1. Samaṇasaññāsuttaṃ
101緬 3.427已對照

一百零一、“諸比丘,有這三種沙門想,若修習、多作,能使七種法圓滿。哪三種[想]呢?‘我已到達異色[之境]’,‘我的活命繫於他人’,‘我應有另一種威儀’——諸比丘,這三種沙門想若修習、多作,能使七種法圓滿。

101. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, samaṇasaññā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti. Katamā tisso? Vevaṇṇiyamhi ajjhupagato, parapaṭibaddhā me jīvikā, añño me ākappo karaṇīyoti – imā kho, bhikkhave, tisso samaṇasaññā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti.
PTS 5.211已對照

“哪七種[法]呢?於諸戒是常作者、常行者,是無貪欲者,是無惱害者,是不過慢者,是樂學者,於諸活命資具有‘這是為此目的’[之念],並且發起精進而住。諸比丘,這三種沙門想若修習、多作,能使這七種法圓滿。”第一[經]。

‘‘Katame satta? Santatakārī [satatakārī (syā. pī. ka.)] hoti santatavutti [satatavutti (syā. pī.)] sīlesu, anabhijjhālu hoti, abyāpajjo hoti, anatimānī hoti, sikkhākāmo hoti, idamatthaṃtissa hoti jīvitaparikkhāresu, āraddhavīriyo ca [āraddhaviriyo ca (sī. pī.), āraddhaviriyo (syā.)] viharati. Imā kho, bhikkhave, tisso samaṇasaññā bhāvitā bahulīkatā ime satta dhamme paripūrentī’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、覺支經

2. Bojjhaṅgasuttaṃ
102已對照

一百零二、“諸比丘,有這七覺支,若修習、多作,能使三明圓滿。哪七[覺支]呢?念覺支、擇法覺支、精進覺支、喜覺支、輕安覺支、定覺支、舍覺支——諸比丘,這七覺支若修習、多作,能使三明圓滿。哪三[明]呢?諸比丘,在此,比丘回憶起許多種宿住,即:一生、二生、三生……乃至……如此,他回憶起具有行相、具有細節的許多種宿住。以清淨、超人的天眼……乃至……了知眾生隨業而去。由於諸漏的滅盡……乃至……證知,成就並住。諸比丘,這七覺支若修習、多作,能使這三明圓滿。”第二[經]。

102. ‘‘Sattime, bhikkhave, bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā tisso vijjā paripūrenti. Katame satta? Satisambojjhaṅgo, dhammavicayasambojjhaṅgo, vīriyasambojjhaṅgo, pītisambojjhaṅgo, passaddhisambojjhaṅgo, samādhisambojjhaṅgo, upekkhāsambojjhaṅgo – ime kho, bhikkhave, satta bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā tisso vijjā paripūrenti. Katamā tisso? Idha, bhikkhave, bhikkhu anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena…pe… yathākammūpage satte pajānāti. Āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja viharati. Ime kho, bhikkhave, satta bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā imā tisso vijjā paripūrentī’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、邪性經

3. Micchattasuttaṃ
103PTS 5.212緬 3.428已對照

一百零三、“諸比丘,依於邪性則有失壞,沒有成就。諸比丘,如何依於邪性則有失壞,沒有成就呢?諸比丘,對有邪見者,邪思惟生出;對有邪思惟者,邪語生出;對有邪語者,邪業生出;對有邪業者,邪命生出;對有邪命者,邪精進生出;對有邪精進者,邪念生出;對有邪念者,邪定生出;對有邪定者,邪智生出;對有邪智者,邪解脫生出。諸比丘,如是依於邪性則有失壞,沒有成就。

103. ‘‘Micchattaṃ, bhikkhave, āgamma virādhanā hoti, no ārādhanā. Kathañca, bhikkhave, micchattaṃ āgamma virādhanā hoti, no ārādhanā? Micchādiṭṭhikassa, bhikkhave, micchāsaṅkappo pahoti, micchāsaṅkappassa micchāvācā pahoti, micchāvācassa micchākammanto pahoti, micchākammantassa micchāājīvo pahoti, micchāājīvassa micchāvāyāmo pahoti, micchāvāyāmassa micchāsati pahoti, micchāsatissa micchāsamādhi pahoti, micchāsamādhissa micchāñāṇaṃ pahoti, micchāñāṇissa [micchāñāṇassa (pī. ka.)] micchāvimutti pahoti. Evaṃ kho, bhikkhave, micchattaṃ āgamma virādhanā hoti, no ārādhanā.
已對照

“諸比丘,依於正性則有成就,沒有失壞。諸比丘,如何依於正性則有成就,沒有失壞呢?諸比丘,對有正見者,正思惟生出;對有正思惟者,正語生出;對有正語者,正業生出;對有正業者,正命生出;對有正命者,正精進生出;對有正精進者,正念生出;對有正念者,正定生出;對有正定者,正智生出;對有正智者,正解脫生出。諸比丘,如是依於正性則有成就,沒有失壞。”第三[經]。

‘‘Sammattaṃ, bhikkhave, āgamma ārādhanā hoti, no virādhanā. Kathañca, bhikkhave, sammattaṃ āgamma ārādhanā hoti, no virādhanā? Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, sammāsaṅkappo pahoti, sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti, sammāvācassa sammākammanto pahoti, sammākammantassa sammāājīvo pahoti, sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti, sammāvāyāmassa sammāsati pahoti, sammāsatissa sammāsamādhi pahoti, sammāsamādhissa sammāñāṇaṃ pahoti, sammāñāṇissa [sammāñāṇassa (pī. ka.)] sammāvimutti pahoti. Evaṃ kho, bhikkhave, sammattaṃ āgamma ārādhanā hoti, no virādhanā’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、種子經

4. Bījasuttaṃ
104已對照

一百零四、“諸比丘,有邪見、邪思惟、邪語、邪業、邪命、邪精進、邪念、邪定、邪智、邪解脫之人,凡依其見而完成、受持的身業,凡語業……凡依其見而完成、受持的意業,凡思、凡希求、凡願、凡諸行,那一切法都導向不可喜、不可愛、不可意、不利益與苦。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他的見是惡劣的。

104. [a. ni. 1.306; kathā. 708] ‘‘Micchādiṭṭhikassa, bhikkhave, purisapuggalassa micchāsaṅkappassa micchāvācassa micchākammantassa micchāājīvassa micchāvāyāmassa micchāsatissa micchāsamādhissa micchāñāṇissa micchāvimuttissa yañca kāyakammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ [samādiṇṇaṃ (pī. ka.)] yañca vacīkammaṃ… yañca manokammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā, sabbe te dhammā aniṭṭhāya akantāya amanāpāya ahitāya dukkhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Diṭṭhi hissa [diṭṭhi hi (sī. syā. pī.)], bhikkhave, pāpikā.
PTS 5.213緬 3.429已對照

“諸比丘,譬如楝樹種子、苦瓜種子或苦葫蘆種子,被放置在溼潤的地上,凡它所吸取的地味、凡它所吸取的水味,那一切都導向苦味、苦澀、不適口。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為那種子是惡劣的。諸比丘,同樣地,有邪見、邪思惟、邪語、邪業、邪命、邪精進、邪念、邪定、邪智、邪解脫之人,凡依其見而完成、受持的身業,凡語業……凡依其見而完成、受持的意業,凡思、凡希求、凡願、凡諸行,那一切法都導向不可喜、不可愛、不可意、不利益與苦。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他的見是惡劣的。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, nimbabījaṃ vā kosātakibījaṃ vā tittakālābubījaṃ vā allāya pathaviyā nikkhittaṃ yañceva pathavirasaṃ upādiyati yañca āporasaṃ upādiyati, sabbaṃ taṃ tittakattāya kaṭukattāya asātattāya saṃvattati. Taṃ kissa hetu? Bījañhi, bhikkhave, pāpakaṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, micchādiṭṭhikassa purisapuggalassa micchāsaṅkappassa micchāvācassa micchākammantassa micchāājīvassa micchāvāyāmassa micchāsatissa micchāsamādhissa micchāñāṇissa micchāvimuttissa yañceva kāyakammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yañca vacīkammaṃ… yañca manokammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā, sabbe te dhammā aniṭṭhāya akantāya amanāpāya ahitāya dukkhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Diṭṭhi hissa, bhikkhave, pāpikā.
已對照

“諸比丘,有正見、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定、正智、正解脫之人,凡依其見而完成、受持的身業,凡依其見而完成、受持的語業,凡依其見而完成、受持的意業,凡思、凡希求、凡願、凡諸行,那一切法都導向可喜、可愛、可意、利益與安樂。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他的見是賢善的。

‘‘Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, purisapuggalassa sammāsaṅkappassa sammāvācassa sammākammantassa sammāājīvassa sammāvāyāmassa sammāsatissa sammāsamādhissa sammāñāṇissa sammāvimuttissa yañceva kāyakammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yañca vacīkammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yañca manokammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā, sabbe te dhammā iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Diṭṭhi hissa, bhikkhave, bhaddikā.
PTS 5.214已對照

“諸比丘,譬如甘蔗種子、稻種子或葡萄種子,被放置在溼潤的地上,凡它所吸取的地味、凡它所吸取的水味,那一切都導向適口、甜味、無須調味。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為那種子是賢善的。諸比丘,同樣地,有正見……乃至……正解脫之人,凡依其見而完成、受持的身業,凡語業……凡依其見而完成、受持的意業,凡思、凡希求、凡願、凡諸行,那一切法都導向可喜、可愛、可意、利益與安樂。這是什麼緣故呢?諸比丘,因為他的見是賢善的。”第四[經]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ucchubījaṃ vā sālibījaṃ vā muddikābījaṃ vā allāya pathaviyā nikkhittaṃ yañca pathavirasaṃ upādiyati yañca āporasaṃ upādiyati sabbaṃ taṃ sātattāya madhurattāya asecanakattāya saṃvattati. Taṃ kissa hetu? Bījañhi bhikkhave, bhaddakaṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, sammādiṭṭhikassa…pe. … sammāvimuttissa yañceva kāyakammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yañca vacīkammaṃ… yañca manokammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā, sabbe te dhammā iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Diṭṭhi hissa, bhikkhave, bhaddikā’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、明經

5. Vijjāsuttaṃ
105緬 3.430已對照

一百零五、“諸比丘,無明是諸不善法之進入的先導,伴隨無慚、無愧。諸比丘,對入於無明的、無知的[人],邪見生出;對有邪見者,邪思惟生出;對有邪思惟者,邪語生出;對有邪語者,邪業生出;對有邪業者,邪命生出;對有邪命者,邪精進生出;對有邪精進者,邪念生出;對有邪念者,邪定生出;對有邪定者,邪智生出;對有邪智者,邪解脫生出。

105. ‘‘Avijjā, bhikkhave, pubbaṅgamā akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā, anvadeva ahirikaṃ anottappaṃ. Avijjāgatassa, bhikkhave, aviddasuno micchādiṭṭhi pahoti, micchādiṭṭhikassa micchāsaṅkappo pahoti, micchāsaṅkappassa micchāvācā pahoti, micchāvācassa micchākammanto pahoti, micchākammantassa micchāājīvo pahoti, micchāājīvassa micchāvāyāmo pahoti, micchāvāyāmassa micchāsati pahoti, micchāsatissa micchāsamādhi pahoti, micchāsamādhissa micchāñāṇaṃ pahoti, micchāñāṇissa micchāvimutti pahoti.
已對照

“諸比丘,明是諸善法之進入的先導,伴隨慚愧。諸比丘,對入於明的、有知的[人],正見生出;對有正見者,正思惟生出;對有正思惟者,正語生出;對有正語者,正業生出;對有正業者,正命生出;對有正命者,正精進生出;對有正精進者,正念生出;對有正念者,正定生出;對有正定者,正智生出;對有正智者,正解脫生出。”第五[經]。

‘‘Vijjā, bhikkhave, pubbaṅgamā kusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā, anvadeva hirottappaṃ. Vijjāgatassa, bhikkhave, viddasuno sammādiṭṭhi pahoti, sammādiṭṭhikassa sammāsaṅkappo pahoti, sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti, sammāvācassa sammākammanto pahoti, sammākammantassa sammāājīvo pahoti, sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti, sammāvāyāmassa sammāsati pahoti, sammāsatissa sammāsamādhi pahoti, sammāsamādhissa sammāñāṇaṃ pahoti, sammāñāṇissa sammāvimutti pahotī’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、遣除經

6. Nijjarasuttaṃ
106PTS 5.215已對照

一百零六、“諸比丘,有這十種遣除事。哪十種[遣除事]呢?諸比丘,於正見者,邪見被遣除;凡是以邪見為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被遣除;以正見為緣,種種善法達到修習的圓滿。

106. [dī. ni. 3.360] ‘‘Dasayimāni, bhikkhave, nijjaravatthūni. Katamāni dasa? Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, micchādiṭṭhi nijjiṇṇā hoti; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti.
已對照

“諸比丘,於正思惟者,邪思惟被遣除;凡是以邪思惟為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被遣除;以正思惟為緣,種種善法達到修習的圓滿。

‘‘Sammāsaṅkappassa, bhikkhave, micchāsaṅkappo nijjiṇṇo hoti; ye ca micchāsaṅkappapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāsaṅkappapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti.
已對照

“諸比丘,於正語者,邪語被遣除;凡是以邪語為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被遣除;以正語為緣,種種善法達到修習的圓滿。

‘‘Sammāvācassa, bhikkhave, micchāvācā nijjiṇṇā hoti; ye ca micchāvācāpaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāvācāpaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti.
已對照

“諸比丘,於正業者,邪業被遣除;凡是以邪業為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被遣除;以正業為緣,種種善法達到修習的圓滿。

‘‘Sammākammantassa, bhikkhave, micchākammanto nijjiṇṇo hoti; ye ca micchākammantapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammākammantapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti.
緬 3.431已對照

“諸比丘,於正命者,邪命被遣除;凡是以邪命為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被遣除;以正命為緣,種種善法達到修習的圓滿。

‘‘Sammāājīvassa, bhikkhave, micchāājīvo nijjiṇṇo hoti; ye ca micchāājīvapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāājīvapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti.
已對照

“諸比丘,於正精進者,邪精進被遣除;凡是以邪精進為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被遣除;以正精進為緣,種種善法達到修習的圓滿。

‘‘Sammāvāyāmassa, bhikkhave, micchāvāyāmo nijjiṇṇo hoti; ye ca micchāvāyāmapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāvāyāmapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti.
已對照

“諸比丘,於正念者,邪念被遣除;凡是以邪念為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被遣除;以正念為緣,種種善法達到修習的圓滿。

‘‘Sammāsatissa, bhikkhave, micchāsati nijjiṇṇā hoti; ye ca micchāsatipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāsatipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti.
PTS 5.216已對照

“諸比丘,於正定者,邪定被遣除;凡是以邪定為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被遣除;以正定為緣,種種善法達到修習的圓滿。

‘‘Sammāsamādhissa, bhikkhave, micchāsamādhi nijjiṇṇo hoti; ye ca micchāsamādhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāsamādhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti.
已對照

“諸比丘,於正智者,邪智被遣除;凡是以邪智為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被遣除;以正智為緣,種種善法達到修習的圓滿。

‘‘Sammāñāṇissa, bhikkhave, micchāñāṇaṃ nijjiṇṇaṃ hoti; ye ca micchāñāṇapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāñāṇapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti.
已對照

“諸比丘,於正解脫者,邪解脫被遣除;凡是以邪解脫為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被遣除;以正解脫為緣,種種善法達到修習的圓滿。諸比丘,這就是十種遣除事。”第六[經]。

‘‘Sammāvimuttissa, bhikkhave, micchāvimutti nijjiṇṇā hoti; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Imāni kho, bhikkhave, dasa nijjaravatthūnī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、洗骨經

7. Dhovanasuttaṃ
107緬 3.432已對照

一百零七、“諸比丘,在南方諸國有所謂洗骨[之俗],那裡有食物、有飲料、有嚼食、有噉食、有舐食、有可飲之物,有跳舞、有唱歌、有音樂。諸比丘,這洗骨是有的,我不說它沒有。諸比丘,然而這洗骨是下劣的、村野的、凡夫的、非聖的、無益的,不導向厭離,不導向離貪,不導向滅,不導向寂止,不導向證智,不導向正覺,不導向涅槃。

107. ‘‘Atthi, bhikkhave, dakkhiṇesu janapadesu dhovanaṃ nāma. Tattha hoti annampi pānampi khajjampi bhojjampi leyyampi peyyampi naccampi gītampi vāditampi. Atthetaṃ, bhikkhave, dhovanaṃ; ‘netaṃ natthī’ti vadāmi. Tañca kho etaṃ, bhikkhave, dhovanaṃ hīnaṃ gammaṃ pothujjanikaṃ anariyaṃ anatthasaṃhitaṃ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati.
已對照

“諸比丘,而我要說聖的洗骨——那洗骨一向導向厭離、離貪、滅、寂止、證智、正覺、涅槃;依於那洗骨,有生之法的眾生便從生中解脫,有老之法的眾生便從老中解脫,有死之法的眾生便從死中解脫,有愁、悲、苦、憂、惱之法的眾生便從愁、悲、苦、憂、惱中解脫。你們要諦聽,好好作意,我要說了。”“是的,尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

‘‘Ahañca kho, bhikkhave, ariyaṃ dhovanaṃ desessāmi, yaṃ dhovanaṃ ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati, yaṃ dhovanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti, jarādhammā sattā jarāya parimuccanti, maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
PTS 5.217已對照

“諸比丘,什麼是那聖的洗骨——那洗骨一向導向厭離、離貪、滅、寂止、證智、正覺、涅槃;依於那洗骨,有生之法的眾生便從生中解脫,有老之法的眾生便從老中解脫,有死之法的眾生便從死中解脫,有愁、悲、苦、憂、惱之法的眾生便從愁、悲、苦、憂、惱中解脫——呢?

‘‘Katamañca taṃ, bhikkhave, ariyaṃ dhovanaṃ, (yaṃ dhovanaṃ) [( ) natthi syāmapotthake] ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati, yaṃ dhovanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti, jarādhammā sattā jarāya parimuccanti, maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti?
已對照

“諸比丘,於正見者,邪見被洗除;凡是以邪見為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被洗除;以正見為緣,種種善法達到修習的圓滿。

‘‘Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, micchādiṭṭhi niddhotā hoti; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa niddhotā honti; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti.
已對照

“諸比丘,於正思惟者,邪思惟被洗除……乃至……諸比丘,於正語者,邪語被洗除……諸比丘,於正業者,邪業被洗除……諸比丘,於正命者,邪命被洗除……諸比丘,於正精進者,邪精進被洗除……諸比丘,於正念者,邪念被洗除……諸比丘,於正定者,邪定被洗除……諸比丘,於正智者,邪智被洗除……乃至……

‘‘Sammāsaṅkappassa, bhikkhave, micchāsaṅkappo niddhoto hoti…pe… sammāvācassa, bhikkhave, micchāvācā niddhotā hoti… sammākammantassa, bhikkhave, micchākammanto niddhoto hoti… sammāājīvassa, bhikkhave, micchāājīvo niddhoto hoti… sammāvāyāmassa, bhikkhave, micchāvāyāmo niddhoto hoti… sammāsatissa, bhikkhave, micchāsati niddhotā hoti… sammāsamādhissa, bhikkhave, micchāsamādhi niddhoto hoti… sammāñāṇissa, bhikkhave, micchāñāṇaṃ niddhotaṃ hoti…pe….
緬 3.433已對照

“諸比丘,於正解脫者,邪解脫被洗除;凡是以邪解脫為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被洗除;以正解脫為緣,種種善法達到修習的圓滿。諸比丘,這就是那聖的洗骨,[它]一向導向厭離、離貪、滅、寂止、證智、正覺、涅槃;依於那洗骨,有生之法的眾生便從生中解脫,有老之法的眾生便從老中解脫,有死之法的眾生便從死中解脫,有愁、悲、苦、憂、惱之法的眾生便從愁、悲、苦、憂、惱中解脫。”第七[經]。

‘‘Sammāvimuttissa, bhikkhave, micchāvimutti niddhotā hoti; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa niddhotā honti; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Idaṃ kho taṃ, bhikkhave, ariyaṃ dhovanaṃ ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati, yaṃ dhovanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti, jarādhammā sattā jarāya parimuccanti, maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccantī’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、醫師經

8. Tikicchakasuttaṃ
108PTS 5.218已對照

一百零八、“諸比丘,醫師們給予瀉藥,為了遣除由膽汁所起的病惱,為了遣除由痰所起的病惱,為了遣除由風所起的病惱。諸比丘,這瀉藥是有的,我不說它沒有。諸比丘,然而這瀉藥有時成功,有時失敗。

108. ‘‘Tikicchakā, bhikkhave, virecanaṃ denti pittasamuṭṭhānānampi ābādhānaṃ paṭighātāya, semhasamuṭṭhānānampi ābādhānaṃ paṭighātāya, vātasamuṭṭhānānampi ābādhānaṃ paṭighātāya. Atthetaṃ, bhikkhave, virecanaṃ; ‘netaṃ natthī’ti vadāmi. Tañca kho etaṃ, bhikkhave, virecanaṃ sampajjatipi vipajjatipi.
已對照

“諸比丘,而我要說聖的瀉藥——那瀉藥只會成功,不會失敗;依於那瀉藥,有生之法的眾生便從生中解脫,有老之法的眾生便從老中解脫,有死之法的眾生便從死中解脫,有愁、悲、苦、憂、惱之法的眾生便從愁、悲、苦、憂、惱中解脫。你們要諦聽,好好作意,我要說了。”“是的,尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

‘‘Ahañca kho, bhikkhave, ariyaṃ virecanaṃ desessāmi, yaṃ virecanaṃ sampajjatiyeva no vipajjati, yaṃ virecanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti, jarādhammā sattā jarāya parimuccanti, maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已對照

“諸比丘,什麼是那聖的瀉藥——那瀉藥只會成功,不會失敗;依於那瀉藥,有生之法的眾生便從生中解脫,有老之法的眾生便從老中解脫,有死之法的眾生便從死中解脫,有愁、悲、苦、憂、惱之法的眾生便從愁、悲、苦、憂、惱中解脫——呢?

‘‘Katamañca taṃ, bhikkhave, ariyaṃ virecanaṃ, yaṃ virecanaṃ sampajjatiyeva no vipajjati, yaṃ virecanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti, jarādhammā sattā jarāya parimuccanti, maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti?
已對照

“諸比丘,於正見者,邪見被瀉除;凡是以邪見為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被瀉除;以正見為緣,種種善法達到修習的圓滿。

‘‘Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, micchādiṭṭhi virittā hoti; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa virittā honti; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti.
PTS 5.219緬 3.434已對照

“諸比丘,於正思惟者,邪思惟被瀉除……乃至……諸比丘,於正語者,邪語被瀉除……諸比丘,於正業者,邪業被瀉除……諸比丘,於正命者,邪命被瀉除……諸比丘,於正精進者,邪精進被瀉除……諸比丘,於正念者,邪念被瀉除……諸比丘,於正定者,邪定被瀉除……諸比丘,於正智者,邪智被瀉除……乃至……

‘‘Sammāsaṅkappassa, bhikkhave, micchāsaṅkappo viritto hoti…pe… sammāvācassa, bhikkhave, micchāvācā virittā hoti… sammākammantassa, bhikkhave, micchākammanto viritto hoti… sammāājīvassa, bhikkhave, micchāājīvo viritto hoti… sammāvāyāmassa, bhikkhave, micchāvāyāmo viritto hoti… sammāsatissa, bhikkhave, micchāsati virittā hoti… sammāsamādhissa, bhikkhave, micchāsamādhi viritto hoti… sammāñāṇissa, bhikkhave, micchāñāṇaṃ virittaṃ hoti…pe….
已對照

“諸比丘,於正解脫者,邪解脫被瀉除;凡是以邪解脫為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被瀉除;以正解脫為緣,種種善法達到修習的圓滿。諸比丘,這就是那聖的瀉藥,那瀉藥只會成功,不會失敗;依於那瀉藥,有生之法的眾生便從生中解脫……乃至……便從愁、悲、苦、憂、惱中解脫。”第八[經]。

‘‘Sammāvimuttissa, bhikkhave, micchāvimutti virittā hoti; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa virittā honti; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Idaṃ kho taṃ, bhikkhave, ariyaṃ virecanaṃ yaṃ virecanaṃ sampajjatiyeva no vipajjati, yaṃ virecanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti…pe… sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccantī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、催吐經

9. Vamanasuttaṃ
109已對照

一百零九、“諸比丘,醫師們給予催吐藥,為了遣除由膽汁所起的病惱,為了遣除由痰所起的病惱,為了遣除由風所起的病惱。諸比丘,這催吐藥是有的,我不說它沒有。諸比丘,然而這催吐藥有時成功,有時失敗。

109. ‘‘Tikicchakā, bhikkhave, vamanaṃ denti pittasamuṭṭhānānampi ābādhānaṃ paṭighātāya, semhasamuṭṭhānānampi ābādhānaṃ paṭighātāya, vātasamuṭṭhānānampi ābādhānaṃ paṭighātāya. Atthetaṃ, bhikkhave, vamanaṃ; ‘netaṃ natthī’ti vadāmi. Tañca kho etaṃ, bhikkhave, vamanaṃ sampajjatipi vipajjatipi.
已對照

“諸比丘,而我要說聖的催吐藥——那催吐藥只會成功,不會失敗;依於那催吐藥,有生之法的眾生便從生中解脫,有老之法的眾生便從老中解脫,有死之法的眾生便從死中解脫,有愁、悲、苦、憂、惱之法的眾生便從愁、悲、苦、憂、惱中解脫。你們要諦聽……乃至……

‘‘Ahañca kho, bhikkhave, ariyaṃ vamanaṃ desessāmi, yaṃ vamanaṃ sampajjatiyeva no vipajjati, yaṃ vamanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti, jarādhammā sattā jarāya parimuccanti, maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti. Taṃ suṇātha…pe….
PTS 5.220已對照

“諸比丘,什麼是那聖的催吐藥——那催吐藥只會成功,不會失敗;依於那催吐藥,有生之法的眾生便從生中解脫……乃至……有愁、悲、苦、憂、惱之法的眾生便從愁、悲、苦、憂、惱中解脫——呢?

‘‘Katamañca taṃ, bhikkhave, ariyaṃ vamanaṃ, yaṃ vamanaṃ sampajjatiyeva no vipajjati, yaṃ vamanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti…pe… sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti?
緬 3.435已對照

“諸比丘,於正見者,邪見被吐出;凡是以邪見為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被吐出;以正見為緣,種種善法達到修習的圓滿。

‘‘Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, micchādiṭṭhi vantā hoti; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa vantā honti; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti.
已對照

“諸比丘,於正思惟者,邪思惟被吐出……乃至……諸比丘,於正語者,邪語被吐出……諸比丘,於正業者,邪業被吐出……諸比丘,於正命者,邪命被吐出……諸比丘,於正精進者,邪精進被吐出……諸比丘,於正念者,邪念被吐出……諸比丘,於正定者,邪定被吐出……諸比丘,於正智者,邪智被吐出……乃至……

‘‘Sammāsaṅkappassa, bhikkhave, micchāsaṅkappo vanto hoti…pe… sammāvācassa, bhikkhave, micchāvācā vantā hoti… sammākammantassa, bhikkhave, micchākammanto vanto hoti… sammāājīvassa bhikkhave, micchāājīvo vanto hoti… sammāvāyāmassa, bhikkhave, micchāvāyāmo vanto hoti… sammāsatissa, bhikkhave, micchāsati vantā hoti… sammāsamādhissa, bhikkhave, micchāsamādhi vanto hoti… sammāñāṇissa, bhikkhave, micchāñāṇaṃ vantaṃ hoti …pe….
已對照

“諸比丘,於正解脫者,邪解脫被吐出;凡是以邪解脫為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被吐出;以正解脫為緣,種種善法達到修習的圓滿。諸比丘,這就是那聖的催吐藥,那催吐藥只會成功,不會失敗;依於那催吐藥,有生之法的眾生便從生中解脫……乃至……便從愁、悲、苦、憂、惱中解脫。”第九[經]。

‘‘Sammāvimuttissa, bhikkhave, micchāvimutti vantā hoti; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa vantā honti; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Idaṃ kho taṃ, bhikkhave, ariyaṃ vamanaṃ yaṃ vamanaṃ sampajjatiyeva no vipajjati, yaṃ vamanaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti…pe… sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccantī’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、應排除經

10. Niddhamanīyasuttaṃ
110PTS 5.221已對照

一百一十、“諸比丘,有這十種應排除的法。哪十種[法]呢?諸比丘,於正見者,邪見被排除;凡是以邪見為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被排除;以正見為緣,種種善法達到修習的圓滿。

110. ‘‘Dasayime, bhikkhave, niddhamanīyā dhammā. Katame dasa? Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, micchādiṭṭhi niddhantā hoti; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa niddhantā honti; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti.
已對照

“諸比丘,於正思惟者,邪思惟被排除……乃至……諸比丘,於正語者,邪語被排除……諸比丘,於正業者,邪業被排除……諸比丘,於正命者,邪命被排除……諸比丘,於正精進者,邪精進被排除……諸比丘,於正念者,邪念被排除……諸比丘,於正定者,邪定被排除……諸比丘,於正智者,邪智被排除……

‘‘Sammāsaṅkappassa, bhikkhave, micchāsaṅkappo niddhanto hoti…pe… sammāvācassa bhikkhave, micchāvācā niddhantā hoti… sammākammantassa, bhikkhave, micchākammanto niddhanto hoti… sammāājīvassa, bhikkhave, micchāājīvo niddhanto hoti… sammāvāyāmassa, bhikkhave, micchāvāyāmo niddhanto hoti… sammāsatissa, bhikkhave, micchāsati niddhantā hoti… sammāsamādhissa, bhikkhave, micchāsamādhi niddhanto hoti… sammāñāṇissa, bhikkhave, micchāñāṇaṃ niddhantaṃ hoti….
緬 3.436已對照

“諸比丘,於正解脫者,邪解脫被排除;凡是以邪解脫為緣而生起的種種惡不善法,那些於他也被排除;以正解脫為緣,種種善法達到修習的圓滿。諸比丘,這就是十種應排除的法。”第十[經]。

‘‘Sammāvimuttissa, bhikkhave, micchāvimutti niddhantā hoti; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa niddhantā honti; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Ime kho, bhikkhave, dasa niddhamanīyā dhammā’’ti. Dasamaṃ.
已對照

十一、第一無學經

11. Paṭhamaasekhasuttaṃ
111已對照

一百一十一、那時,某位比丘來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的那位比丘對世尊這樣說——

111. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
已對照

“尊者,人們說‘無學、無學’。尊者,到什麼程度,比丘是無學呢?”“比丘,在此,比丘具足無學的正見,具足無學的正思惟,具足無學的正語,具足無學的正業,具足無學的正命,具足無學的正精進,具足無學的正念,具足無學的正定,具足無學的正智,具足無學的正解脫。比丘,這樣,比丘是無學。”第十一[經]。

‘‘‘Asekho asekho’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā bhante, bhikkhu asekho hotī’’ti? ‘‘Idha, bhikkhu, bhikkhu asekhāya sammādiṭṭhiyā samannāgato hoti, asekhena sammāsaṅkappena samannāgato hoti, asekhāya sammāvācāya samannāgato hoti, asekhena sammākammantena samannāgato hoti, asekhena sammāājīvena samannāgato hoti, asekhena sammāvāyāmena samannāgato hoti, asekhāya sammāsatiyā samannāgato hoti, asekhena sammāsamādhinā samannāgato hoti, asekhena sammāñāṇena samannāgato hoti, asekhāya sammāvimuttiyā samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhu, bhikkhu asekho hotī’’ti. Ekādasamaṃ.
已對照

十二、第二無學經

12. Dutiyaasekhasuttaṃ
112PTS 5.222已對照

一百一十二、“諸比丘,有這十種無學法。哪十種[法]呢?無學的正見、無學的正思惟、無學的正語、無學的正業、無學的正命、無學的正精進、無學的正念、無學的正定、無學的正智、無學的正解脫——諸比丘,這就是十種無學法。”第十二[經]。

112. ‘‘Dasayime, bhikkhave, asekhiyā dhammā. Katame dasa? Asekhā sammādiṭṭhi, asekho sammāsaṅkappo, asekhā sammāvācā, asekho sammākammanto, asekho sammāājīvo, asekho sammāvāyāmo, asekhā sammāsati, asekho sammāsamādhi, asekhaṃ sammāñāṇaṃ, asekhā sammāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa asekhiyā dhammā’’ti. Dvādasamaṃ.
已對照

沙門想品第一。

Samaṇasaññāvaggo paṭhamo.
已對照

其攝頌——

想、覺支、邪性,種子、明、遣除;

洗骨、醫治、催吐、排除,兩無學。

Tassuddānaṃ –
Saññā bojjhaṅgā micchattaṃ, bījaṃ vijjāya nijjaraṃ;
Dhovanaṃ tikicchā vamanaṃ niddhamanaṃ dve asekhāti.